Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tả/Hữu Hay Đặc Thù Của Chánh Trị Pháp

18/03/201700:00:00(Xem: 2890)

Tả/Hữu là hai khái niệm nổi bậc trong hệ thống chánh trị của Pháp. Tuy nhiên trên thực tế, Tả/Hữu cũng thấy khá rõ nét trong chánh trị Anh và Mỹ do ảnh hưởng của Cách mạng Pháp. Tả/Hữu thể hiện sự mâu thuẫn giữa:

- Hữu chủ trương bảo vệ những giá trị về quyền lực, về bản sắc dân tộc, về trật tự, vế an ninh xã hội, về truyền thống và bảo thủ.

- còn Tả cổ súy những giá trị về tiến bộ, bình đẳng, đoàn kết, bất phục tùng.

Những giá trị về lao động, tự do, đời sống xứng đáng và công lý, cả hai bên đều bênh vực và giành về cho phe mình nhưng bên nào thực hiện được thì những giá trị đó mới thuộc về họ.

Vài hàng về lịch sử Tả/Hữu trong chánh trị Pháp

Tả/Hữu là đặc thù của chánh trị đảng phái Pháp có lịch sử dài từ Cách mạng 1789. Trong một buổi thảo luận ở Quốc Hội vào tháng 8-9 năm 1789 nhằm giải quyết quyền phủ quyết của nhà vua đối với quyền hạn của Quốc Hội Nhân dân về Hiến pháp tương lai, Đại biểu bênh vực quyền phủ quyết của nhà vua, gồm đa số quí tộc và tăng lữ, chọn ngồi phía tay mặt của Chủ tịch Quốc Hội Lập hiến vì đây theo thông lệ là hàng ghế danh dự. Trái lại, những người chống lại quyền phủ quyết của nhà vua tập họp lại bên trái Chủ tịch Quốc Hội dưới danh xưng "Những nhá ái quốc", đa số là Thứ dân.

Cặp đôi Tả/Hữu lần lần trở thành định chế trong văn hóa chánh trị Pháp. Nó lan rộng ra Âu châu. Đến năm 1830, nó vượt Đại tây dương qua Nam Mỹ.

Tiếp theo, chánh trị ở Anh và Huê kỳ cũng bị ảnh hưởng. Ở Anh, cánh tự do và bảo thủ chống nhau. Sự quyết liệt làm suy yếu cánh tự do, cho ra đời đảng Lao động. Ở Huê kỳ thì cặp Dân chủ/Cộng hòa chống nhau từ cuộc thảo luận thành lập chế độ liên bang. Nói Tả/Hữu ở Huê kỳ là nói theo ngôn ngữ chánh trị Pháp, chớ ở Huê kỳ là một bên chủ trương bênh vực quyền lợi công dân tự túc và cộng đồng thiểu số, bên kia thì hô hào bảo vệ những giá trị liên bang. Vả lại, chủ thuyết của Dân chủ và Cộng hòa cũng đã thay đổi nhiều. Trong gần đây, chủ trương của phe Dân chủ nhằm bênh vực thiểu số trong lúc đó, phe Cộng hòa ngã theo khuynh hướng truyền thống và nông thôn đa số theo Tin lành.

Nhưng cánh Tả của Pháp vốn là sản phẩm của mác-xít. Đảng xã hộị (chủ nghĩa) dừng lại ở Hội nghị Tours 1920 với truyền thống Đệ II Quốc tế, cánh Tả còn lại chạy theo Lê-nin và Staline, trở thành Cộng sản Đệ III và Đệ IV hoạt động trên chánh trường Pháp, nói là tranh đấu cho quyền lợi giai cấp lao động, nhưng thực tế thì phá hại nhiều hơn là dừng lại ở quyền lợi lao động.

Nay Tả hay Hữu đây?

Khi những nhà làm chánh trị nhà nghề, tức làm chánh trị đảng phái hoặc vào chánh phủ để kiếm tiền bằng nhiều cách, trong lúc tại chức và cả lúc rời chánh trường, nói không biết mình sẽ theo Tả hay Hữu nữa đây thì đúng là lúc chánh trị Pháp rơi vào cơn khủng hơảng trầm trọng.

Sau phiên họp cuối cùng của Quốc Hội, mà cũng sẽ kết thúc nhiệm kỳ 5 năm cầm quyền làm nước Pháp nát bét như cơm nếp nát của Ông Tổng thống François Hollande, đa số của 577 Dân biểu đều không biết mình sẽ ngồi lại trong Quốc Hội nữa vào tháng 6 tới hay không?

Cả hai bên Tả và Hữu, nhiều người cảm thấy như mình đang bị trận sóng thần dữ dội hút đi mất. Một thứ «tháo gở mọi chọn lựa, mọi ràng buộc» đang dâng trào trên chánh trường Pháp như để làm mới lại cử tri. Những chánh khách nhà nghề hoang mang không thể xác định nhản hiêu của mình nữa. Họ hiện không biết họ sẽ là Tả hay Hữu nữa.

Về đơn vị vận động bầu cử, họ không dám đưa ra khẩu hiệu cố hữu theo Cộng hòa hay Xã hội. Không ai dám nói tới ứng cửa viên Tổng thống của đảng của mình. Nghĩa là không ai dám nhắc tới tên Fillon hay Hamon hoặc Macron. Như cuộc vận động bầu cửa của những ứng cử viên độc lập mà thật ra họ đều có đảng phái trước đây.

Thật thảm hại!

Nhiều Dân biểu bỏ nghề

Bà vợ ông Fillon được ông chồng tuyển vào Quốc Hội làm trợ lý Dân biểu cho ông trở thành một vụ “ám sát chánh trị” được những nhà chuyên nghiệp giàn dựng theo một kế hoặch vô cùng tinh vi. Hầu hết báo chí Pháp theo cánh Tả đều hùa nhau lớn tiếng moi móc, tố cáo như nhổ lông ứng cử viên Tổng thống Fillon khi có dấu hiệu thắng thế. Nhiều luật gia lớn, cả Thẩm phán lên tiếng phê phán việc truy tố ông Fillon ra Tòa án Tài chánh, thủ tục, nội dung việc truy tố đều sai và vi hiến. Nhưng họ vẫn tiến hành ngày càng thêm ác liệt.

Làm “trợ lý kiểng” vẫn là chuyện bình thường và phổ biến từ mấy chục năm nay ở Quốc Hội. Lúc nào cũng có Dân biểu, Thượng Nghị sĩ dùng tiền phụ cấp riêng mướn trợ lý. Nếu không vợ, con thì tình nhơn. Hiện nay, Claude Bartolone, Chủ tịch Quốc Hội thuộc đảng Xã hội cầm quyền cũng tuyển vợ làm trợ lý.


Nhưng khi nói «nhơn viên kiểng» thì đừng vội quên Ông Tổng thống François Hollande tại chức. Ông vẫn giử chức vụ quan trọng (Thẩm phán) trong La Cour des Comptes (Tòa án Kiểm toán viên) để khi hết làm Ông Tổng thống, François Hollande sẽ bỏ túi 35.700€/tháng (chưa trừ đóng góp xã hội) lương hưu trí.

Ông giữ chức vụ ở Tòa án Kiểm toán cho tới nay như biệt phái, vẫn lãnh lương Tổng thống, mặc dầu năm 2014, ông ban hành “luật minh bạch”. Và luật cấm kiêm nhiệm nhiều chức vụ.

Thì đây có phải là thứ “nhơn viên kiểng” không nhưng ông Tổng thống Hollande không bị tố cáo và truy tố vì ông là một vị Tổng thống “không tì vết» (un Président irréprochable) như ông từng tuyên bố?

Trước tình trạng đạo lý chánh trị suy sụp ở cấp chánh quyền trung ương, nay nhiều vị Dân biểu đảng xã hội chưa tới 50 tuổi muốn thay đổi đời sống của mình. Họ quyết định không ra ứng cử nữa. Hiện tượng những Dân biểu đảng xã hội từ bỏ tương lai chánh trị của mình muốn nói lên không gì khác hơn là chánh trị tả phái đang khủng hoảng. Hay một cách mới nhìn chánh trị đảng phái Pháp?

Sau khi rới chiếc ghế ở Quốc Hội, cựu Dân biểu ăn lương Dân biểu nguyên vẹn 5581 €/tháng, trong 6 tháng đầu, sau đó còn 3 906 € và hạ lần xuống tới năm thứ 3, còn 1116 €/tháng suốt đời, Có người trở về đời sống bình thường, xa hẳn chánh trị, làm tham vấn, hoặc dạy học. Sự chọn lựa biểu lộ sự thoải mái, không thấy có chút nuối tiếc quá khứ. Về tương lai, họ có những chọn lựa nghề nghiệp khác nhau nhưng tất cả đều có chung ý tưởng là làm Dân biểu chỉ là một giai đoạn của đời sống chớ không phải là một cái nghề để kiếm sống.

Một Dân biểu đảng Xã hội ở Côte dor (vùng Dijon) quyết định rời chánh trường, nói rỏ “Tôi vẫn nói chánh trị đối với tôi là một kinh nghiệm, chớ không phải một cái nghề. Ông có 12 năm làm chánh trị, được bạn đồng viện, cả những Dân biểu kỳ cựu, quí mến. Tương lai của ông đầy hứa hẹn.

Ông vẫn mơ ước khác hơn quyền lực. Ở Pháp, theo ông, chánh trị trở thành một thứ nghề chuyên môn có lương và nhiều bổng lộc khác. Ông sẽ mở một cái hội hoạt động xã hội, ngành mà ông có kinh nghiệm nhờ những năm trong chánh quyền. Đồng thời ông trở lại tiếp tục học Master 2 về Management ở Sorbonne. Ông cười vừa bảo “Học không bao giờ bị hạn chế bởi tuổi tác”.

Khi nhìều ngưởi trẻ quyết định không theo đuổi chánh trị nữa, những người lãnh đạo đảng xã hội đều tỏ ra kinh ngạc. Họ không thể hiểu tại sao có hiện tượng mới mẻ và lạ lùng này. Phải chăng những người này sợ sẽ thất cử kỳ tới? Nhưng trong số này, có người đắc cử ngay vòng đầu và với số phiều hơn 60%.

Cánh Tả xơ cứng

Những người từ giả chánh trị, chọn trở về đời sống dân sự bình thường nhưng trong suy nghĩ, họ vẫn theo đuổi lý tưởng làm cho xã hội tiến bộ. Nhưng họ đều nhận thấy chánh trị Tả phái đã hỏng hoàn toàn. Chủ trương Tả lại quay lưng với giới lao động, chạy theo tiền bạn là ưu tiên. Ông Tổng thống của đảng xã hội mà đi mỉa may người nghèo là thứ “không răng” (sans dents). Cũng như vua chúa thời xưa gọi lớp thứ dân là “bọn không quần xà lỏn» (sans-culotte gồm thợ thuyền, tiểu thương,… theo cách mạng,đòi xã hội binh đẳng). Năm 2015, một Dân biểu từ giả Quốc Hội vì thấy từ năm 2012, Ông Tổng thống Hollande đả làm tan nát đảng xã hội, nhóm xã hội trong Quốc Hội lại không bao giờ biết thảo luận vì đã xơ cứng.

Những Dân biểu không tiếp tục tranh cử nữa đều nhận thấy giữa họ có môt điểm chung là khi dấn thấn làm chánh trị, ai cũng có lý tưởng tốt đẹp muốn làm cho đất nước tốt đẹp hơn nhưng về lâu, về dài thí lý tưởng buổi đầu bị bào mòn trước những mánh khỏe hẹp hòi của những người trong cái thế giới nhỏ bé kia. Muốn sống hòa hợp, ai cũng phải phát triển cái thô bỉ ở con người của mình. Ở đây, không có vấn đề phát triển hay đề cao giá trị khả năng con người. Phần đông chỉ muốn giử cái ghế của mình.

Những người dám từ giả Quốc Hội đều bảo chính cái nhóm ngồi trên đỉnh quyền lực đã tạo ra bao nhiêu tai vạ cho dân chúng như thực tế nước Pháp ngày nay.

Nhóm Dân biểu lấy quyết định rời chánh trường Pháp, không ra tranh cử thêm ở kỳ tới, phải chăng từ sâu trong tâm thức, họ biểu hiện tinh thần của phong trào chánh trị mới xuất hiện ở Âu châu: phá vở cái hệ thống, cái trật tự đang chi phối xã hội, thành hình một trật tự mới?

Nguyễn Thị Cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Phe Biden sẽ dựa vào ngoại giao, thương thuyết và liên minh (alliance) thay vì đánh bài thấu cáy như Trump. Ngược lại cánh diều hâu cho rằng Mỹ thương thuyết bị gạt từ 30 năm nay trong lúc liên minh kiểu ASEAN đã bị Bắc Kinh bẻ gãy. Mỹ không dễ dàng trở lại TPP khi bị cả hai cánh tả Bernie Sander lẫn hữu chống đối. Phần Trump chẳng nhờ cậy nước nào mà lại dấu kín lá bài tủ nên không ai biết Mỹ sẽ giải quyết căng thẳng với Trung Quốc như thế nào, thế giới lo sợ trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết.
Ngày xửa ngày xưa, dưới chân Hy Mã Lạp Sơn có một vương quốc trù phú tên gọi Thắng Man. Dù là một vương quốc giàu mạnh nhưng lòng người ở đây không thành thật, sống trên những giá trị giả dối, phù phiếm. Tại ngôi chợ bên ngoài hoàng thành có một người đàn ông sống bằng nghề bán mũ. Mũ của anh chàng này rất đẹp nhưng không hiểu sao hàng ế ẩm nên anh chàng toan tính bỏ nghề, tìm nghề khác sinh sống.
Theo dõi các cuộc tranh luận cộng đồng trên các trang mạng xã hội, có lẽ cũng dễ dàng nhận ra một điều rằng: cộng đồng mạng của người Việt khá bạo lực. Một dạng bạo lực tâm lý, từ trong tâm tưởng và thể hiện qua những mẩu viết, lời bình trên Facebook hay dưới các bài báo. Đặc biệt khi liên quan đến các vấn đề chính trị xã hội, như về chính trường Hoa Kỳ hiện nay chẳng hạn.
Hôm nay, 6 tháng 8 năm 2020, thế giới kỷ niệm lần thứ 75 ngày hai quả bom nguyên tử được ném xuống hai thành phố lớn của Nhật bản: Hiroshima và Nagasaki. Tưởng không cần phải nhắc lại những thiệt hại về người, của và tinh thần người dân Nhật Bản và những hệ quả tai hại khôn lường từ 75 năm qua. Điều cần nói đến là sự quên lãng của nhân lọai về một tai họa nhãn tiền, một tai họa đã xẩy ra cách đây 75 năm, nhưng cũng có thể xẩy ra lần nữa vào bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu.
Sau khi triều đại nhà Thanh sụp đổ và trước năm 1950, khu vực tương ứng với Vùng Tự Trị Tây Tạng (TAR) ngày nay thực tế là một quốc gia độc lập. Đất nước này [Tây Tạng] lúc đó đã tự phát hành tiền tệ và tem, và duy trì các mối quan hệ quốc tế. Tây Tạng tuyên bố có 3 tỉnh (Amdo, Kham và U-Tsang), nhưng chỉ kiểm soát tỉnh Kham phía tây và U-Tsang.
Như nhiều người khác, sự quý mến và ngưỡng mộ ông của tôi có lý do. Xem phim và đọc về ông, thỉnh thoảng lại dịch các bài viết xuất sắc của ông vốn dễ bắt gặp thì chúng thường là các bài nói chuyện sâu sắc, ý nghĩa, lan truyền niềm cảm hứng đến giới trẻ, người dân. Đặc biệt là những diễn từ với giới trẻ, tại các lễ ra trường đại học vào mỗi mùa bãi trường hàng năm.
Tiếng Việt của ta rất phong phú và có ý nghĩa thâm sâu. Khi áp dụng vào chính trị thì nghĩa chữ càng tím ruột, lộn gan lên đầu. Tỷ dụ như khi báo Nhân Dân, tiếng nói chính thức của Đảng và Nhà nước CSVN nghêu gao rằng “dân chủ là bản chất chế độ xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước” (ngày 10/07/2020) thì dân Nam Kỳ Lục Tỉnh biết ngay đó là xạo ke, ba xạo, ba đía, hay là chuyện tào lao thiên địa, bá láp bá xàm.
Trong lịch sử cách mạng tranh đấu giành Độc lập Việt nam gần đây, có 2 Đảng Cách mạng có tuồi thọ cao nhứt là Việt nam Quốc dân Đảng và Đại việt Quốc dân Đảng. Đảng cộng sản tuy xuất hiện năm 1930, sau Việt nam Quốc dân Đảng, nhưng không phải là đảng tranh đấu cách mạng cho Độc lập dân tộc, mà tranh đấu cho quyền lợi của phong trào cộng sản quốc tế. Vì người cộng sản không có dân tộc và không có đất nước riêng của họ.
Đại dịch Vũ hán do virus cộng sản Bắc Kinh gây ra chưa dứt thì nhiều tổ chức, nhiều nước đã lập hồ sơ kiện Xi và đảng cộng sản Trung Quốc về tội dấu xử thật. Trong lúc đó, chánh phủ một số các nước khác cũng bị dân chúng khiếu kiện về tội không bảo vệ hữu hiệu xửc khỏe và đời sống dân chúng.
Sự tăm tối và độ hoang tưởng của các chú – xem ra – cũng ngang ngửa với các bác, chứ chả kém cạnh gì. Cỡ Lê Duẩn, Đỗ Mười, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Xuân Phúc… e cũng chỉ “ngoan cố” và “ngu dốt” đến cỡ đó là cùng. Tuổi trẻ và những năm du học, ngó bộ, không giúp cho các chú đỡ “gù” hơn các bác bao nhiêu. Vậy mà các chú vẫn được coi như những ngôi sao đang lên (rising stars) trên chính trường nước Việt, một đất nước là vô phúc. Thiệt là họa vô đơn chí!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.