Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Khi giới lãnh đạo nói dối

18/07/201610:52:00(Xem: 4625)
Khi giới lãnh đạo nói dối
Joseph S. Nye
Đỗ Kim Thêm dịch

(LND) Josepn S. Nye chỉ ra rằng 60% các lời tuyên bố của Trump và 12% các lời tuyên bố của Clinton là sai và cả hai chạy theo tư lợi. Nhưng tại Hoa Kỳ, nhờ có hệ thống báo chí độc lập và phản ứng của công luận nên cử tri có thể chống lại tinh thần đạo đức giả của các ứng cử viên trong các cuộc đối thoại tranh cử và nâng cao giá trị của nền dân chủ.

Các lý giải này không đúng cho Việt Nam khi dối trá lên tới tỷ l100%, đạt loại đng cấp cao nhất thế giới, mà cụ thể là lối tuyên truyền về nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN. Đó là một ý thức hệ giả tạo không có trong sách vở; chính quyền không có khả năng giải thích  trong hiện tại và cũng không bảo đảm là sẽ hoàn thiện trong tương lai.

Thái độ đạo đức giả của chính giới còn hủy diệt các giá trị xã hội. Vì ích kỷ mà chính quyền làm cho lãnh thổ, tài nguyên và nhân lực là một món hàng mua bán cho thân tộc. Vì u tối mà chính quyền thờ ơ trước các ý kiến của công luận, xem là thế lực thù địch và không muốn khai sáng để cải cách. Vì bất lực nội tại và xung đột quyền lợi phe nhóm trong chính quyền nên xã hội có động loạn triền miên; vì tập trung sức để giải quyết trị an và lo sinh tồn cho chế độ, nên chính quyền không còn khả năng để xây dựng một nhà nước trưởng thành và trường cữu.

Phản biện của công luận chưa kiểm tra được hết các gian dối của nhà nước vì chưa có tự do báo chí. Dù các phương tiện truyền thông xã hội đang  gây chuyển biến, nhưng đa số dân chúng chưa quan tâm đúng mức đến chính sự, nên Đảng ngang nhiên vi phạm quyền dân tộc tự quyết. Hiện trang này sẽ tạo nhiều bất hạnh hơn cho tương lai của đất nước.

Dù chế độ độc tài không thể hủy diệt dân tộc, nhưng ý thức vmột thể chế mới cho toàn dân là một hy vọng khởi đầu. Đã đến lúc xã hội dân sự trở thành là một trào lưu chính đóng góp cho sự thay đổi chính trị để đem lại độc lập dân tộc, bình an xã hội và thịnh vượng đất nước.

***

Mùa bầu cử này đã được đánh dấu bởi các cáo buộc thường xuyên về vấn đề thiếu thành tín. Trong cuộc tranh luận "Brexit" của Anh, mỗi bên tố giác lẫn nhau về chuyện bóp méo sự thật, dù phe cổ vũ ra đi đã bỏ bớt lời hứa trong chiến dịch vận động của mình, và tuyên bố của phe cổ vũ ở lại đã trở thành sự thật, tốc độ của cả hai cho biết là phe nào đã nói ra sự thật. Trong chiến dịch tranh cử tổng thống của Hoa Kỳ, Donald Trump, người đựơc suy đoán là ứng cử viên cho đảng Cộng hòa, hiếm khi đề cập đến đối thủ mạnh nhất trong cuộc bầu cử sơ bộ mà không gọi ông ta là " Ted Cruz dối trá".

Cũng tương tự như vậy khi Trump đề cập đến Hillary Clinton, người được suy đoán là ứng cử viên của đảng Dân chủ, ông cũng hiếm khi bỏ lỡ cơ hội không gán cho bà là "kẻ gian." Gần đây, khi Clinton đã phát biểu trong một bài diễn văn thận trọng về chính sách đối ngoại, Trump trả lời bằng cách gọi Clinton là "người nói dối có đẳng cấp thế giới." Tuy nhiên, theo PolitiFact, một tổ chức từng đoạt giải Pulitzer, có kiểm tra tính xác thực của các lời tuyên bố chính trị, họ cho là 60% của những cáo buộc của Trump kể từ khi ông bắt đầu chiến dịch tranh cử được coi là không đầy đủ hoặc là nói dối, so với 12 % dành cho Clinton.

Một số người đạo đức giả xem thường việc lời qua tiếng lại như vậy giữa các ứng cử viên vì là thái độ tiêu biểu của các chính trị gia. Nhưng như vậy là quá dễ dãi khi bỏ qua các vấn đề nghiêm túc liên quan đến việc chúng ta muốn các nhà lãnh đạo chính trị trung thực và trong các tranh luận chính trị chúng ta cũng muốn như vậy

Trong thực tế, chúng ta có thể không muốn các nhà lãnh đạo chính trị nói ra hết sự thật như trong nguyên bản qua tất cả thời gian. Trong thời chiến hoặc trong hoạt động chống khủng bố, lừa dối có thể là một điều kiện cần thiết của chiến thắng hay thành công - mà rõ ràng đó là quyền lợi của chúng ta.

Các trường hợp khác có ít bi thảm hơn nhưng không kém phần quan trọng. Đôi khi, các nhà lãnh đạo có những mục tiêu khác với mục tiêu của  phần lớn giới ủng hộ họ; thay vì phải là tiết lộ sự khác biệt, họ lừa dối các người hậu thuẩn này. Khi hành động như vậy, họ chạy theo tư lợi, như trong trường hợp có tham nhũng hay để thoả lòng tự mãn, thì sự chỉ trích đạo đức này là dễ dàng và phù hợp. Ngược lại, các nhà lãnh đạo khác, khi họ có các mục tiêu khác với những người ủng hộ, họ bỏ rất nhiều công sức để thuyết phục giới hậu thuẩn nhưng lại có quan điểm khác.

Trong một số trường hợp, các nhà lãnh đạo thấy không thể thuyết phục giới ủng hộ mình một cách phù hợp cho đúng lúc, hoặc thành phần ủng hộ phân hoá đến cùng cực nên khó đạt được đồng thuận để duy trì hành động tập thể. Trong các hoàn cảnh như vậy, một số nhà lãnh đạo có thể có một quan điểm gia trưởng và quyết định đánh lừa giới ủng hộ nhằm làm lợi cho những gì mà họ xem là lớn hơn hay đến sau này cho họ.

Ví dụ, khi nhà lãnh đạo đa số của Thượng viện, Lyndon B. Johnson lừa dối người ủng hộ thuộc phía Nam để vượt qua dự luật về dân quyền vào năm 1957. Charles de Gaulle đã không tiết lộ chiến lược cho nền độc lập của Algeria khi ông lên nắm quyền vào năm 1958, bởi de Gaulles biết rằng làm như vậy sẽ đi đến thất bại. John F. Kennedy lừa dối công chúng về sự rút lui các đầu đạn hạt nhân của Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ trong thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng tên lửa tại Cuba năm 1962 một cách yêm thắm.

Hơn nữa, Franklin D. Roosevelt đã nói dối với công chúng Mỹ về một cuộc tấn công của Đức vào một khu trục hạm của Mỹ, trong một nỗ lực để vượt qua kháng cự theo chủ thuyết cô lập để giúp Anh Quốc trước Đệ II Thế Chiến. Và Winston Churchill từng nói rằng sự thật có thể là "quý giá đến nỗi nó phải luôn luôn được canh chừng bởi một vệ sĩ của những lời nói dối."

Thực tế là cứu cánh của các nhà lãnh đạo đôi khi có thể biện minh cho việc vi phạm các tiêu chuẩn về thành tín, điều này không có nghĩa là tất cả những lời nói dối đều giống nhau, hay chúng ta phải thôi phán xét đạo đức trong những trường hợp như vậy. Ví dụ như lừa dối xảo quyệt theo kiểu của Machiavellli thường là một phần của một chiến lược trong thương lượng hoặc thậm chí trong việc đưa tới việc chấp nhận những mục tiêu mới. Nhưng các ý định là quan trọng cho vấn đề. Lừa đảo hoàn toàn là các thay đổi làm lợi cho mình từ một chiến lược có thể cho những người khác được hưởng lợi bằng cách dàn dựng ích kỷ.

Thậm chí nếu người ta thừa nhận rằng lừa dối đôi khi có thể cần thiết, người ta vẫn có thể hỏi về tầm quan trọng của mục tiêu, sự khả dụng của các phương tiện thay thế để đạt được mục tiêu, cho dù sự lừa dối có thể lan rộng qua tiền lệ hoặc ví dụ, những tổn hại cho các nạn nhân khác nhau, và sự quy trách cho các kẻ lừa đảo (cho dù về sau hành vi của họ có thể được phát hiện và giải thích). Trong cuốn sách When President Lie, nhà sử học Eric Alterman kết luận rằng những lời nói dối của vị tổng thống tạo nên các quái vật bóp nghẹt người sáng tạo nó, một hậu qủa không thể tránh.

Các vị tổng thống có thể tạo các tiền lệ xấu. Khi Roosevelt đã nói dối về các cuộc tấn công của Đức trên một khu trục hạm Greer vào năm 1941, ông đã đặt một mức độ thấp về sự mô tả có thêm thắt cho trầm trọng của Johnson về một cuộc tấn công Bắc Việt với chiến hạm của hải quân Mỹ, dẫn đến của Nghị quyết 1964 về Vịnh Bắc Bộ.

Đối các nhà lãnh đạo, tất cả quá dễ dàng cho để họ tự thuyết phục rằng họ đang nói dối cho mục tiêu cao cả vì lợi ích của giới ủng hộ, trong thực tế, họ chỉ đơn thuần nhằm mục tiêu thuận tiện cho chính trị hoặc cho cá nhân. Điều đó làm cho nói dối là quan trọng trong một nền dân chủ mà chúng ta nên xem xét kỹ bản chất của sự cân nhắc quân bình giữa các cứu cánh và phương tiện của các nhà lãnh đạo tạo ra. Thực vậy, có những tình huống mà chúng ta sẽ chấp nhận khi một nhà lãnh đạo chính trị nói dối, nhưng những trường hợp như vậy là khan hiếm và phải chịu sự kiểm soát nghiêm túc. Nếu không, chúng ta làm mất giá trị của nền dân chủ và làm giảm phẩm chất của các cuộc thảo luận chính trị.

Đó là lý do tại sao có một sai lầm cho những người đạo đức giả khi họ xem thường các tài hùng biện của Trump. Họ chỉ đơn giản xem là một trong những điều mà các nhà chính trị làm. Nếu quan điểm của PolitiFact và các tổ chức tương tự khác là chính xác, thì các chính trị gia không phải là tất cả giống như nhau khi họ nói dối. Trump đã có nhiều lời tuyên bố sai lạc nhiều hơn so với bất kỳ đối thủ của mình, và có ít người (nếu có) có thể vượt qua các thử thách không màng tư lợi. Báo chí độc lập và mạnh mẽ để kiểm tra sự thật là rất quan trọng để giữ gìn sự liêm chính của nền dân chủ; nhưng như vậy báo chí là cử tri chống lại tinh thần đạo đức giả và sự hạ thấp giá trị của các cuộc đối thoại chính trị.

***

Joseph S. Nye là cựu Phụ tá Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ và Chủ tịch Ủy Ban Tình Báo Quốc Gia Hoa Kỳ, Giáo Sư Đại Học Harvard. Ông là tác giả Is the American Century Over?

Nguyên tác: Lying and Leadership

https://www.project-syndicate.org/commentary/lying-and-leadership-by-joseph-s--nye-2016-07





.
.

.

Ý kiến bạn đọc
21/07/201606:21:00
Khách
Really Funny! Not true: 60% - Trump, and 12% Clinton!!!!
Thank you for helping me to burst into laugh!
Ha ha ha ha!
Đọc báo nhiều chiếu khác nhau để thấy sự thật vì bias thì lời nói không còn giá trị trung thực nữa. Cho dù có trưng dẫn nhân vật nhưng tên tuổi không thể thắng nối sự thật trước mắt! Hãy xem gia đình ông Trump và xem tư cách đạo đức của ông bà Clinton, trước khi viết. Lại nữa giá trị của nền dân chủ!!! Ông làm khổ đảng chưa đủ bây giờ đến lượt bà, tri trét tùm lum vậy mà gí trị nền dân chủ sao hả dịch giả? Ha ha ha! Sao bạn không tìm những bài viết trung thực hơn để dịch cho bà con thưởng lãm. Bạn không tiếc đã phí phạm sao tài năng sao. Tiếc thật b đã tự mình đánh mất tự do rồi !
19/07/201621:11:16
Khách
Đúng vậy . Khi ông Trump nói bà Hillary nói dối thì cả hai vợ chồng Clinton chẳng dám lên tiếng bài bác. Ký giả hỏi bà nghĩ sao về lời tố bà thì bà Hillary lảng tránh sang chuyện khác. Ha ha ,vậy là chỉ có Bà nói dối thôi nha.
19/07/201617:47:14
Khách
Ai muốn biết Trump nói dối cỡ nào về Hillary, hãy bấm vào các links dưới đây để đọc một trong những tờ báo lớn nhất nước Mỹ là tờ USAToday vạch trần :

http://www.usatoday.com/story/news/politics/elections/2016/07/19/fact-check-night-1-republican-convention/87284930/

http://www.usatoday.com/story/news/politics/elections/2016/07/18/fact-check-donald-trump-false-misleading-claims/87249350/

Tuần tới, tờ báo trên sẽ vạch trần những gì Hillary nói dối .
19/07/201601:10:14
Khách
Tác giả tố Trump nói dối gấp năm lần Hillary, mà trong cả một bài viết dài lại không đưa ra được chứng cớ cụ thể nào.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Sau đó, sau khi “phát khóc” và lau nước mắt/nước mũi xong, bác Hồ liền thỉnh ngay bác Lê về thờ nên mới có Suối Lê Nin (với Núi Các Mác) cùng hình ảnh – cũng như tượng đài – của cả hai ông trưng bầy khắp mọi nơi, để lập ra một tôn giáo mới, thay thế cho Phật/Chúa/Thánh Thần/Ông Bà/Tiên Tổ ... các thứ.
Sự nghiệp chính trị của đại đế Nã-Phá-Luân chẳng liên hệ gì nhiều đến Trung Quốc nên không biết tại sao ông nổi hứng tuyên bố một câu bất hủ mà giờ này có giá trị của một lời tiên tri “Hãy để Trung Hoa ngủ yên bởi vì khi tỉnh giấc nó sẽ làm rung chuyển thế giới.” Vào tháng 03/1978 có một sự kiện ít được biết đến nhưng bắt đầu lay thức gã khổng lồ Trung Quốc khi một hợp tác xã nông nghiệp ở Phúc Kiến xin phép được giữ lại phần sản xuất vượt chỉ tiêu để khuyến khích nông dân hăng hái làm việc. Đây là giai đoạn trước Đổi Mới nên viên thư ký đảng bộ của hợp tác xã bị phê bình kiểm điểm. Chỉ 8 tháng sau đó vào cuối năm 1978 Đặng Tiểu Bình tuyên bố cải tổ và mở cửa nền kinh tế. Đề nghị nói trên của hợp tác xã được mang ra thử nghiệm với kết quả sáng chói nên viên thư ký đảng được ban khen.
Sau 10 năm ra sức Xây dựng, chỉnh đốn hàng ngũ để bảo vệ đảng không tan, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vẫn thừa nhận: ”Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" vẫn chưa được ngăn chặn, đẩy lùi một cách căn bản, thậm chí có mặt còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn, có thể gây ra những hậu quả khôn lường.”
Nếu mối quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ là một ván bài, thì người Mỹ sẽ nhận ra rằng họ đã được một lá bài tốt và tránh khuất phục trước nỗi sợ hãi hay niềm tin vào sự suy tàn của Hoa Kỳ. Nhưng ngay cả một lá bài tốt cũng có thể thua, nếu chơi tệ. Khi chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden thực hiện chiến lược cạnh tranh đại cường với Trung Quốc, các nhà phân tích tìm các phép ẩn dụ trong lịch sử để giải thích tình trạng cạnh tranh ngày càng sâu sắc. Nhưng trong khi nhiều người dựa vào sự khởi đầu của Chiến tranh Lạnh, thì một ẩn dụ lịch sử đáng lo ngại hơn là sự bắt đầu của Thế chiến thứ nhất. Năm 1914, tất cả các cường quốc đều mong rằng cuộc chiến Balkan lần thứ ba là ngắn ngủi. Thay vào đó, như nhà sử học người Anh Christopher Clark đã chỉ ra rằng, các cường quốc bị mộng du bước vào một trận đại chiến kéo dài bốn năm, phá hủy bốn đế chế và giết chết hàng triệu người.
“Căn bản đời sống của chúng ta là đi tìm sự hạnh phúc và tránh né sự khổ đau, tuy nhiên điều tốt nhất mà ta có thể làm cho chính bản thân chúng ta và cho cả hành tinh này là lật ngược lại toàn bộ suy nghĩ ấy. Pema Chodron đã chỉ cho chúng ta thấy mặt cấp tiến của đạo Phật.”
Năm 1964, anh Phạm Công Thiện được mời vào Sài Gòn để dạy triết Tây tại Viện cao đẳng Phật học vừa được mở tại chùa Pháp Hội (tiền thân của Viện Đại học Vạn Hạnh sau này), tôi được anh cho đi theo. Tôi nhớ anh đã dẫn tôi đến thăm Bùi Giáng vào một buổi chiều, trong một căn nhà ở hẻm Trương Minh Giảng, căn nhà rất ẩm thấp, chật hẹp, gần như không có chỗ cho khách ngồi.
Cố nhớ kỹ lại, tôi vẫn không nghĩ ra là tôi đã gặp thầy Phước An lần đầu vào dịp nào (dĩ nhiên là ở Vạn Hạnh, trong năm 1972, nhưng trong hoàn cảnh nào?). Chỉ nhớ rằng quen nhiều và thân với thầy lắm. Phòng 317 Nội Xá Vạn Hạnh là phòng ở của quý thầy trẻ, là những người tôi rất thân, và đây là một phòng mà tôi có thể ra vào bất cứ lúc nào.
Ba bà Mai kể trên thuộc hai thế hệ. Cả ba đều đã trải qua một kiếp nhân sinh mà “phẩm giá” người dân bị chà đạp một cách rất tự nhiên.” Nếu may mắn mà “CNXH có thể hoàn thiện ở Việt Nam” vào cuối thế kỷ này, như kỳ vọng của ông TBT Nguyễn Phú Trọng, chả hiểu sẽ cần thêm bao nhiêu bà Mai phải (tiếp tục) sống “với tâm thức khốn cùng” như thế nữa?
Và bây giờ, tất cả chỉ còn là kỷ niệm! Hôm nay, tôi xin viết những dòng chữ này để chia sẻ cùng quý vị khán thính giả và anh chị em nghệ sĩ, hầu tưởng nhớ đến người con gái Pleiku “mà đỏ, môi hồng” tên là Phi Nhung, một ca sĩ với tấm lòng nhân hậu dành cho tha nhân, cho cuộc đời và cho quê hương, đất nước.
Không biết trăm, ngàn năm nữa, nhân loại còn có cơ may gặp lại một thiên tài như Albert Einstein? Cụ là bậc thần thánh trong ngành Vật lý học, ngàn năm một thủa giáng trần để nâng cao tầm hiểu biết của con người lên một tầng cao chót vót. Vậy mà kẻ phàm phu này, có một thời gian dài, cứ nghi ông cụ vì vô tình, hoặc đãng trí, đã tỏ ra thiếu tinh thần trách nhiệm. Trách nhiệm với chính một sản phẩm của mình, với những ai tin dùng nó. Sau khi lập thuyết Tương Đối Đặc Biệt (TĐĐB), Einstein đã có nhiều cơ hội để thấy những chỗ bất ổn, sai lầm nghiêm trọng, khiến thuyết không thể sống sót.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.