Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Chúa Nguyễn: Nguyễn Phúc Chu

16/11/201515:14:00(Xem: 3164)
(Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Năm).
________________
.
CHÚA NGUYỄN: NGUYỄN PHÚC CHU
.
(1675 - 1725)
.
Nguyễn Phúc Chu là con chúa Nguyễn Phúc Trăn, tài kiêm văn võ. Nối ngôi chúa năm 1691 (17 tuổi), ông sùng đạo Phật, xưng chúa hiệu là “Thiên Túng đạo nhân”, gọi là Quốc Chúa hay Chúa Minh là chúa thứ 6 ở Đàng Trong.
Quốc Chúa quan tâm chiêu hiền đãi sĩ, cho xây dựng hàng loạt chùa miếu, Quốc Chúa cho thương thuyền Tây phương ra vào buôn bán, trao đổi hàng hóa bán buôn nhộn nhịp.
.
Về võ bị, chúa chủ trương theo kỹ thuật và huấn luyện binh sĩ như người Tây phương, nhờ tiếp thu về khoa học kỹ thuật tân tiến nên quân đội hùng mạnh.
Về văn hoá, xã hội, chúa Nguyễn Phúc Chu đã đặt ra kỳ thi Văn chức và thi Tam ty để kiểm tra khả năng của các quan lại đang tại chức, nhằm mục đích trọng người hiền tài giúp dân, giúp nước. Chúa đã cho tham khảo văn hóa Bắc Hà rồi biến cải, sửa sai để người dân rời Bắc Hà nay lại được sử dụng với cái mới vững chãi đầy hứa hẹn ở vùng đất phía Nam trù phú và nhân hoà.
.
Mở mang bờ cõi: Năm 1692, vua Chiêm là Bà Tranh gây hấn ở phủ Diên Ninh, chúa cử Cai Cơ Nguyễn Hữu Cảnh đánh dẹp, nhân đấy đổi nước Chiêm làm trấn Thuận Thành, đến năm 1697, đặt phủ Bình Thuận (Phan Rang, Phan Rí).
Năm 1698, Chúa cử Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam, lấy xứ Lộc Dã (Đồng Nai) làm huyện Phước Long, lập dinh Trấn Biên (Biên Hòa), lấy xứ Sài Côn làm huyện Tân Bình, lập dinh Phiên Trấn (Gia Định). Mỗi dinh đều đặt quan cai trị và định thuế khóa. Năm 1702, công ty Ấn Độ của Anh do Allen Catchpole đem 200 quân và 8 chiếc thuyền đến chiếm đảo Côn Lôn. Chúa cử Trấn Phủ dinh Trấn Biên là Trương Phúc Phan đánh tan quân Anh, lấy lại Côn Đảo.
Năm 1701, Chúa cử Hoàng Thần qua nhà Thanh (Tàu) cầu phong, muốn tách riêng miền Nam thành một nước độc lập nhưng không thành.
Năm 1708, Mạc Cửu người Quảng Đông không phục nhà Thanh, di cư sang Chân Lạp, được vua Chân Lạp cho dung thân. Mạc Cửu khai hoang lập được 7 xã ở Hà Tiên. Sau đó, bị quân Xiêm sang quấy phá, Mạc Cửu đem đất đó xin quy thuận Quốc Chúa. Chúa phong Mạc Cửu chức Tổng Binh, trấn giữ Hà Tiên.
.
Năm Kỷ Sửu (1709), Chúa cho đúc Quốc bảo, là ngọc ấn khắc chữ: “Đại Việt Nguyễn Chúa Vĩnh Trấn Chi Bảo”.
.
Quốc Chúa mất năm 1725, hưởng thọ 50 tuổi. Tâm tư của chúa như bài “minh” mà chúa đã viết trên chuông đồng tại chùa Thiên Mụ đúc vào năm 1710: “Duy nguyện phong điều vũ thuận, quốc thái dân an, pháp giới chúng sinh đồng viên chủng trí” (Nguyện cầu gió hòa mưa thuận, nước thịnh dân an, chúng sinh trong pháp giới đều được vẹn toàn trí tuệ).
.
*- Thiết nghĩ: Chúa Nguyễn Phúc Chu là người có tầm nhìn xa hiểu rộng, trong công cuộc xây dựng và phát triển xứ Đàng Trong, Quốc Chúa mong muốn thoát khỏi lối cai trị cổ hũ của Tàu không còn phù hợp với thời đại nữa, mà thời Lê sơ lại sử dụng, vì nó đã kìm hãm sự phát triển kinh tế và xã hội của nước nhà. Quốc Chúa không phải cát cứ miền Nam đơn thuần vì lợi ích của mình, mà còn mong mỏi muốn thực thi những chính sách mở rộng đất đai cho bờ cõi bền vững, với hy vọng gần là Đàng Trong không bị Lê-Trịnh khống chế. Và xa hơn, là nước Việt thoát khỏi nguy vong, bởi quân xâm lược Đại Hán luôn rình rập cương thổ của ta.
.
Về văn hóa, xã hội và chính trị, chúa đã hài hoà uyển chuyển dung nhập từ Bắc Hà, đem biến cải, sửa sai để thích ứng với đời sống Đàng Trong. Rồi cho áp dụng thực tiễn vào đời sống nhân dân mà họ đang hoài tưởng, nuối tiếc, vì tổ tiên của họ đã sống lâu đời ở Bắc Hà. Nay được an ủi với những điều mới mẻ, vững chắc đầy hứa hẹn ở vùng đất phương Nam trù phú và ấm áp, trong một cơ chế nhân trị ổn định. Về quân sự, Chúa không muốn theo binh pháp cổ điển của Tàu, mà lại dùng binh chế tân tiến của Tây phương để huấn luyện binh sĩ, nhờ vậy mà quân đội đã được tổ chức thành một lực lượng hùng mạnh. Nhìn chung, Quốc Chúa có công đức sâu dày, rất xứng đáng để đời sau noi gương.
.
Cảm phục: Quốc Chúa
.
Tạc ghi Quốc Chúa, ở Đàng Trong
Nhân trị, muôn dân cảm kích lòng!
Trong nước thanh bình, yên ổn sống
Lân bang giao ước, thuận hoà trông!
.
Nguyễn Lộc Yên

.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Dó đó, nếu nhìn bài học Dân chủ Mỹ qua lăng kính cuộc bầu cử Tổng thống năm 2020, và đọc lại những lời kêu gọi nhân dân Mỹ đoàn kết và hàn gắn những khác biệt của Tổng thống-đắc cử Joe Biden thì lãnh đạo Việt Nam có biết xấu hổ không khi nhìn lại những gì họ đã làm đối với nhân dân Việt Nam Cộng hòa sau ngày 30 tháng 4 năm 1975?
Làm thế nào để thoát qua dịch cúm này, hãy làm theo lời bác sĩ chỉ dẫn: rửa tay thường xuyên, không đến chỗ đông người, đeo mặt nạ, ăn uống điều độ, cẩn thận, tập thể dục thể thao. Lạc quan là yếu tố quan trọng để sống. Sống vui vẻ, lòng mình ngay thẳng, không thù oán ai, ngủ ngon và yêu đời.
Đại dịch COVID-19 sẽ để lại cho nền kinh tế Hoa Kỳ với một thị trường lao động đầy thương tổn. Hơn 20 triệu việc làm đã mất trong cuộc khủng hoảng và chỉ một nửa đã tìm lại được việc. Không có gì đáng ngạc nhiên khi tình trạng mất việc đã gây ảnh hưởng đặc biệt đến những công nhân có hoàn cảnh khó khăn và ít học.
Như mọi buổi sáng, qua khung cửa sổ trên lầu, tôi âm thầm nhìn những sinh hoạt hằng ngày của nhiều người láng giềng thầm lặng, nơi hai góc đường của một khu vực dân cư rất yên tĩnh. Bất ngờ, điện thoại reng. Tôi nhận ra giọng của chị Phương Nga – cháu gọi giáo sư Lê Văn Đào bằng cậu – từ Canada.
Đêm 10 tháng 12 năm 2020 con gái Hoàng Oanh Carina từ Úc châu gọi điện cho bác Lộc. Bố con mất rồi. Ngày nay đang dịch Covid 19 làm sao có lễ nghi quân cách. Sáng thứ sáu 11 tháng 12 tôi gửi khẩn cấp lá cờ vàng cho nhà quàn để phủ lên di hài người anh hùng mỏi mệt của khóa 5 phụ Vì Dân học tại trường Võ bị Đà Lạt. Xin các bạn cùng khóa Vì Dân 1955 tại Thủ Đức và Đà Lạt hiện chẳng còn bao nhiêu, hãy đốt một nén hương tưởng niệm cho Hoàng Tích Hữu Ái.
Bắt đầu tuần này, hầu hết cư dân California lại phải ở nhà cho đến ngày 5/1/2021. Đây là lần thứ hai lệnh cấm túc – Stay At Home – được ban hành để phòng lây lan Covid-19 trên diện rộng. Sau Lễ Tạ ơn 26/11 chính quyền và giới chức y tế quan ngại số ca nhiễm và người nhập viện sẽ tăng vì dân chúng chủ quan, dù đã được khuyến cáo không nên về thăm gia đình hay tụ họp mừng lễ. Nhiều người dường như không nghe lời khuyến cáo nên một tuần sau kỳ nghỉ số nhiễm Covid-19 tăng vọt trên toàn nước Mỹ. Giới chức y tế quan ngại nhất là người phải vào bệnh viện cũng tăng nhanh, số giuờng cấp cứu ICU (Intensive Care Unit) không có đủ để đáp ứng nhu cầu trong những ngày mùa đông trước mặt. Hôm Lễ Tạ ơn, gia đình tôi cũng dự dịnh xum họp anh em, con cháu như mọi năm, nhưng sẽ làm ngoài vườn sau vào giờ trưa, không quá 20 người và trong vòng hai tiếng đồng hồ, như khuyến cáo của chính quyền tiểu bang và quận hạt. Nhưng rồi các em nói thôi, vì không biết thời tiết ngày đó sẽ ra sao.
Thảm kịch “vượt tuyến” khiến dư luận xôn xao nhất (có lẽ) là trường hợp của Vũ Anh Khanh. Nhà thơ Viên Linh tường thuật: “Sau 20 tháng 7, 1954, ông tập kết ra Bắc, nhưng rồi chỉ ba năm sau ông quyết định bơi qua sông Bến Hải trở lại quê hương bản quán, thì một mũi tên tẩm thuốc độc từ bờ Bắc bắn theo ông. Thi sĩ đã không tới được bến bờ tự do, Bến Hải đã trở thành một dòng sông vĩnh biệt.”
Đến nay, sau ngày khối Cộng sản Liên Sô và các nước Xã hội Chủ nghĩa Đông Âu tan rã từ 1989 đến 1991, tuy chủ nghĩa Cộng sản vẫn còn trên giấy, nhưng trên Thế giới chỉ còn lại 4 nước bám lấy cái phao của Chủ nghĩa thoái trào và sắt máu này. Đó là Trung Cộng, Việt Nam, Bắc Triều Tiên và Cuba với mỗi nước theo một phiên bán “chệch hướng khác nhau” cho phù hợp với hoàn cảnh mỗi quốc gia với mục đích duy nhất là quyền dân phải nằm trong tay đảng, và nhà nước phải nắm toàn diện và chỉ huy kinh tế để xiết dạ dầy dân vào mục tiêu chính trị.
Các bạn bè và đồng minh đã mất lòng tin nơi nước Mỹ. Niềm tin liên quan mật thiết đến sự thật và Tổng thống Donald Trump nổi tiếng là lỏng lẻo với sự thật. Tất cả các tổng thống đều đã nói dối, nhưng chưa bao giờ quy mô đến mức làm mất giá trị cơ bản về lòng tin. Các cuộc thăm dò quốc tế cho thấy là sức mạnh mềm của nước Mỹ đã giảm mạnh trong nhiệm kỳ tổng thống của Trump.
Con vừa nhận được tin Thầy thâu thần thị tịch lúc 9 giờ tối Thứ Hai, ngày 30 tháng 11 năm 2020 nhằm ngày 16 tháng 10 Âm Lịch năm Canh Tý tại Fresno, California, USA, mà không khỏi bàng hoàng đớn đau vì trước đó ít hôm con vẫn còn được hầu chuyện với Thầy.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.