Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tiền và Tiền Điện Toán (Bitcoin)

07/11/201518:49:00(Xem: 2943)
Tiền và Tiền Điện Toán (Bitcoin)

Tiền và Tiền Điện Toán (Bitcoin)
.

Đoàn Hưng Quốc

.

Tiền mang 3 chức năng là đơn vị đo lường, dùng để mua bán và nhằm tích trữ của cải. Để giải thích tại sao tiền là thước đo, giả sử có anh nông dân tuyên bố con bò của anh giá trị bằng 5 con heo thì ai nấy bán tín bán nghi; nhưng nếu anh ta nói bán bò được 1000 đồng đủ để mua 5 con heo thì dễ hiểu hơn nhiều. Tiền được đem ra mua bán đổi chác hàng ngày. Nhà giàu có nhiều vàng bạc và nhiều… tiền nên tiền là đơn vị tích trữ tài sản.

.

Tiền sở dĩ có giá trị nhờ được chính quyền bảo đảm (fiat money) nhưng nhà nước không phải lúc nào cũng đáng tin. Thí dụ có anh lái buôn trộn 5 gram bạc vào 1 lượng vàng nhưng vẫn tuyên bố đây là 1 lượng vàng ròng bị gọi là gian thương. Nhưng nhà nước pha giấy vào tiền nên một ổ bánh mì trước đây chỉ 10 đồng nay lên giá 12 đồng lại gọi là… lạm phát hoặc tiền bốc hơi!

.

Cho nên khởi đầu có vài người thuộc khuynh hướng vô chính phủ (libetarian) không chấp nhận để nhà nước bóc lột đã đặt ra loại tiền mới không nằm trong sự kiểm soát của chính phủ. Có nhiều dạng tiền điện toán khác nhau nhưng được biết đến nhiều nhất là bitcoin, tạm dịch là… bitcoin.

.

Bitcoin không do một nhà nước hay tổ chức nào quản trị mà do hàng ngàn, hàng triệu máy điện tử trên toàn thế giới khai thác và giám sát. Độc giả có thể dùng internet để tải một chương trình xuống máy nhà cũng đủ để trở thành một người xử dụng bitcoin. Giá trị của mỗi đồng bitcoin do thị trường gồm hàng triệu các máy điện toán tư nhân quyết định nên nằm ngoài tầm kiểm soát của mọi chính quyền. Khi anh A trả cho chị B một đồng bitcoin để mua bán thì các máy điện toán sẽ tạo ra một chuỗi mật mã (blockchain) rồi chuyền cho nhau giám sát nhằm tránh việc anh A gian lận dùng lại đồng bitcoin củ để trả cho anh C. Mọi hoán đổi chỉ có giá trị khi được 51% số máy điện toán tham gia vào chương trình bitcoin trên toàn thế giới bỏ phiếu đồng ý cho nên chuổi mật mã trở thành loại giao kèo vô cùng an toàn.

.

Qua mỗi lần mua bán thì chuổi mật mã càng thêm phức tạp vì dựa vào các chuổi mật mã của những lần trao đổi trước đây, cho nên người đọc có thể tưởng tượng công việc của mỗi máy điện toán tham gia giám sát tất cả những giao dịch trên toàn thế giới khó khăn như thế nào. Do đó chủ nhân của mỗi máy điện toán chạy chương trình bitcoin thỉnh thoảng được thưởng 1 bitcoin mới. Thoạt nghe thấy vô lý tưởng như tiền ảo trên trời rớt xuống mà giá trị không đặt trên vàng hay cơ sở nào khác, nhưng việc làm này không khác người đi đào mỏ bỏ công sức lâu ngày lượm được hạt kim cương. Công sức nơi đây là tiền mua máy, tiền điện và thời gian chạy chương trình để thỉnh thoảng được thưởng 1 đồng bitcoin theo kiểu may rủi, lại dựa trên toán học nên không thể nào gian lận được.


.

Phần trên sơ lược về việc ấn hành và giám sát, nhưng người muốn dùng bitcoin phải làm gì? Trước hết hoặc phải chạy máy điện toán cho đến khi được thưởng 1 đồng bitcoin (lâu lắc lắm) hay trả tiền đô-la, euro, v.v… để mua bitcoin từ một người khác theo giá thị trường. Bitcoin sau đó lưu chuyển qua một trong các sàn giao dịch (bitcoin exchange) gồm nhiều hệ thống máy chủ, để rồi chạy vào máy nhà hay điện thoại cầm tay của người mua. Mọi giao dịch nói trên đều tạo ra một giãi mật mã mới. Người dùng bitcoin mua hàng hoá qua các sàn giao dịch thay vì hệ thống ngân hàng bởi vì trong quá khứ quá nhiều ngân hàng bê bối sập tiệm khiến thân chủ lãnh đủ cho nên các nhà sáng chế bitcoin ít tin tưởng ngân hàng hơn cả nhà nước.

.

Các nhà sáng chế bitcoin hình dung một thế giới trong đó những dân nghèo ở các vùng xa xôi tại Afghanistan, Ấn Độ, Bangladesh, Việt Nam,… cho dù không thể mở trương mục vì không đủ tiền hay ngân hàng không ở gần, nhưng nay đều có điện thoại cầm tay và sẽ có ngày được trả tiền công bằng bitcoin và mua hàng hoá bằng bitcoin. Họ sẽ không còn bị bó buộc phải mua bán bằng tiền mặt trong phạm vi làng xóm gần.

.

Một lợi ích khác khi dùng bitcoin mua bán với nước ngoài thì không phải đổi tiền nên doanh nghiệp không còn sợ dùng tiền nội địa bị nhà nước phá mất giá, và cũng không phải trả chi phí đổi ra đô-la, euro, v.v…

.

Bitcoin chỉ mới có từ năm 2007 nên còn phôi thai nhưng đang trong giai đoạn bốc hỏa (on fire). Đầu tư vào bitcoin thuộc loại vô cùng rủi ro nên không dành cho những kẻ yếu tim (not for the faint of heart) khi giá trị của một đồng bitcoin chỉ là con số không vào năm 2012, nhảy vọt lên 1200USD cuối năm 2013, rơi xuống 200USD năm 2014 và bây giờ tròm trèm khoảng 400USD. Bitcoin mang tiếng xấu vì các chuổi mật mã không kèm theo tông tích của người dùng nên rất được giới buôn lậu và rửa tiền ưa chuộng khiến Interpol, FBI, an ninh… theo dõi gắt gao. Lại có kẻ tìm cách giả mạo được lá phiếu của 51% máy điện toán trên thế giới (51% attack) nhằm cạo sửa các chuổi mật mã. Thêm vào đó vài sàn giao dịch bị xâm nhập ăn cắp mất sạch bitcoin nên cả làng mang tiếng.

.

Bitcoin có thể thành công hay biến mất như bao nhiêu phát minh ảo khác, nhưng khái niệm và cách tổ chức của tiền điện toán nói chung đang được các nhà nước (như Security Exchange Commission của Mỹ), những đại ngân hàng (như Bank Of England)  và các đại công ty quốc tế (như Microsoft, Amazon, Walmart) vô cùng quan tâm, đầu tư nghiên cứu vì tiềm năng của kỷ thuật này vô cùng sâu rộng. Khái niệm về giải mật mã (blockchain) được khai thác để áp dụng vào các hợp đồng, hoá đơn, giấy chứng nhận, v.v… một trường hợp điển hình là nhà nước Hy Lạp và Hondura muốn dùng chuổi mật mã cho dân chúng thôn quê đăng ký mãnh đất do mình sở hữu. Cho nên có thể một ngày nào đó vào thế kỷ 22 mọi giao dịch trên thế giới kể cả hôn thú, giấy khai sinh hay khai tử đều được chứng nhận bởi các giải mật mã thay vì công chứng. Bitcoin ra đời từ quan điểm vô chính phủ nhưng lại có cơ hội được áp dụng bởi nhà nước, ngân hàng, tư nhân, v.v…







 

 






.
.

14/10/2019(Xem: 562)
Truyện này trích từ tuyển tập Mê Cung của Đào Văn Bình. đồng hương có thể gặp tác giả Đào Văn Bình và nhiều nhà văn khác, và khoảng 300 đầu sách tại Hội Chợ Sách tại San Jose ngày 19/10/2019
14/10/2019(Xem: 623)
chiều rớt /xanh/ lưỡi dao câu thơ im như núi
14/10/2019(Xem: 861)
Cách đây chưa lâu, ông Bùi Minh Quốc đã phán (một câu) rằng “thơ thiêng lắm.” Mọi thứ thiêng liêng trên cõi đời này, tất nhiên, đều rất nên tôn kính. Nhưng riêng chuyện thơ thẩn, tôi cảm thấy có hơi hơi nghi ngại nên xin mạn phép được rà lại (chút xíu) cho nó chắc ăn.
14/10/2019(Xem: 1412)
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
13/10/2019(Xem: 860)
ĐGM Hoàng Đức Oanh mong muốn được gặp và chia sẻ với Cộng đồng NVQG tị nạn cộng sản tại Nam California về những thăn trầm ưu tư qua cuộc đời khổ nạn của ngài cũng như các vấn nạn của quốc gia
12/10/2019(Xem: 4289)
Tu tướng tức là dựa vào hình tướng bên ngoài: -Tụng kinh hấp dẫn… -Thuyết giảng cho hay …vẫn chỉ là hình tướng... Phát hành cả trăm băng đĩa, viết cả chục cuốn sách…...lấy cho được văn bằng Tiến Sĩ Phật Học…... “Thiền trà, thư pháp” cũng vẫn chỉ là hình tướng, nó chẳng biểu lộ sự chứng đắc của Thiền sư. -Làm thơ rồi nhờ nhạc sĩ phổ nhạc, ca sĩ nổi tiếng hát…chính là “bệnh”
12/10/2019(Xem: 924)
Siêu thị nầy có lần mình quen Chiều cuối Đông phố mới lên đèn Hàng cây đỏ lá chờ cơn gió Hứa một đêm dài chắc lặng yên Em đẫy xe qua hàng trái cây Nầy em …xoài bưởi mãng cầu đây Quê hương một góc trời thu hẹp Gió Lái Thiêu về hoa mận bay
12/10/2019(Xem: 2455)
Một sao sáng trên bầu trời thi ca Việt Nam vừa vụt tắt. Nhà thơ Du Tử Lê đã qua đời tối thứ Hai 7/10/2019 tại Quận Cam, California.
12/10/2019(Xem: 840)
Bà Margarete Bause, dân biểu Quốc hội Liên Bang Đức, đã cho loan báo trên Facebook chính thức nhận bảo trợ cho ông Hoàng đức Bình, một nhà hoạt động bảo vệ nhân quyền và môi sinh Việt Nam
12/10/2019(Xem: 860)
sau vài tuần, niềm vui của ông vơi dần, thay vào đó là nỗi nhớ nhà rất da diết – dù ông chẳng còn nhà; vì “nhà nước” đã chiếm đất để xây đường “cao tốc” hay bán cho Trung cộng ông cũng chả rõ
12/10/2019(Xem: 2426)
Bài báo nói trên là một minh chứng rõ ràng phản lại những lời vu cáo thiếu đứng đắn, vô trách nhiệm nhằm vào tổ chức VOICE cùng một số thiện nguyện viên có lòng, nhưng cũng là nỗi buồn phiền cho các nhà bảo trợ
12/10/2019(Xem: 611)
Mấy hôm nay truyền thông đưa tin một chủ tiệm nails ở Las Vegas bị khách quỵt tiền và tông chết. Các đài CNN, Fox 5… chỉ đơn giản là một tin tức mà không có bình luận kết tội hay khen chê gì cả!
12/10/2019(Xem: 689)
Hôm đầu tháng 9 vừa qua, thấy hình bà Chủ tịch Quốc Hội Kim Ngân, mặc áo dài tuyệt đẹp, mặt son phấn cũng bắt mắt, đứng đánh trống rất oai vệ như một vị nữ tướng chuẩn bị ra quân, Cỏ May tôi lấy gởi cho người bạn, vốn là nhà giáo
12/10/2019(Xem: 1056)
Vào các năm 1989, 1990, sau khi Chính quyền Hồng Công quyết định đóng cửa các trại tỵ nạn, tôi đã tình nguyện làm việc với Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Người Tỵ Nạn (UNHCR) trong sáu tháng liền nhằm giúp các thuyền nhân Việt Nam bị kẹt trong trại.
11/10/2019(Xem: 769)
Kính dâng nhị vị Tôn Túc PGVN hiện đại Thiền Sư Thích Nhất Hạnh và Thiền Sư Thích Thanh Từ
Tin công nghệ
Facebook đã thất bại trong một nỗ lực ngăn vụ kiện tập thể trị giá đến 35 tỷ USD liên quan đến cáo buộc vi phạm Đạo luật bảo mật thông tin sinh trắc học Illinois, cụ thể là lạm dụng dữ liệu nhận diện gương mặt người dùng.
Thay vì trả lãi, các ngân hàng Thụy Sĩ sẽ bắt đầu tính phí đối với các khoản tiền gửi của khách hàng. Khoảng giữa tháng 10/2019, ngân hàng Credit Suisse cho biết sẽ áp dụng lãi suất âm (-0.75%) với các khoản tiền gửi từ 2 triệu Francs Thụy Sĩ (khoảng 2 triệu USD).
Nhà quản lý quỹ đầu cơ hàng đầu thế giới Ray Dalio nói rằng chu kỳ kinh doanh toàn cầu hiện nay đang ở giai đoạn "lún sâu" và nền kinh tế thế giới đang có ít nhất hai điểm tương đồng với hồi thập niên 1930 - thời kỳ Đại Suy Thoái.
Các nhà quảng cáo và marketing trên Internet đang có những động thái cứng rắn với Facebook khi gửi văn bản khiếu nại lên tòa án tại Mỹ, tố cáo Facebook cố tình khai khống lượt xem và thời lượng xem video clip trên tran mạng xã hội.
Khoảng giữa tháng 10/2019, theo trang The Elec của Hàn Quốc, Samsung có thể đang thử nghiệm và chuẩn bị sản xuất quy mô lớn màn hình có camera trước giấu phía dưới panel OLED
Công nghệ đang được ứng dụng trong mọi mặt của đời sống, từ đảm bảo an ninh tại sân bay, phòng chống tội phạm cho tới phân loại rác tại Trung Quốc.
Một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trên Galaxy S10 được phát hiện sau khi Lisa Neilson, người dùng tại Anh, phát hiện điện thoại của cô có thể mở khóa bằng các dấu vân tay chưa ghi danh.
Thế vận hội Olympic 2020 sẽ diễn ra vào mùa hè năm 2020 tại Nhật Bản. Đất nước Mặt Trời mọc dự tính sẽ đón hàng triệu lượt khách đến từ khắp nơi trên thế giới.
Khoảng gữa tháng 10/2019, một vụ việc dở khóc dở cười liên quan tới Google Maps - ứng dụng bản đồ và chỉ đường phổ biến nhất thế giới - đã bất ngờ xảy ra: Thị trưởng thành phố Sardinia (thuộc Italy) đã quyết định cấm lưu hành ứng dụng Google Maps trên lãnh thổ, vì đã có quá nhiều khách du lịch bị lạc do nghe lời chỉ đường của Google Maps.
Kể cả khi có thể di chuyển bằng vận tốc năm ánh sáng, ta vẫn phải mất rất nhiều năm Trái Đất để đến được hệ sao gần nhất.
Khoảng giữa tháng 10/2019, theo một báo cáo mới của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, đến năm 2030, tới 40% dân số thế giới sẽ bị cận thị.
Theo các điều khoản của bộ luật quyền riêng tư mới được đề xuất, CEO Facebook Mark Zuckerberg có thể sẽ phải chịu hình phạt nặng nhất là ngồi tù 20 năm. Bộ luật mới sẽ khiến các giám đốc điều hành phải chịu trách nhiệm hình sự do những sai lầm của công ty làm tiết lộ thông tin cá nhân của người dùng
Nhiều người vẫn thường nghe nói về Web 2.0 và có lẽ cả Web 3.0 mà nhà sản xuất trình duyệt Opera yêu thích. Nhưng liệu có ai đã bao giờ nghe nói về "Xã hội 5.0"?
Khoảng giữa tháng 10/2019, Interbrand công bố báo cáo “Thương hiệu toàn cầu tốt nhất 2019” với sự thống trị của các hãng công nghệ như Facebook rơi khỏi top 10
Mạng 5G cung cấp tốc độ tải dữ liệu nhanh hơn nhiều so với 4G. Khoảng giữa tháng 10/2019, theo Cơ quan quản lý viễn thông IMDA của Singapore, ít nhất 50% diện tích đất nước sẽ được phủ sóng 5G độc lập vào cuối năm 2022.