Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tiền và Tiền Điện Toán (Bitcoin)

07/11/201518:49:00(Xem: 2847)
Tiền và Tiền Điện Toán (Bitcoin)

Tiền và Tiền Điện Toán (Bitcoin)
.

Đoàn Hưng Quốc

.

Tiền mang 3 chức năng là đơn vị đo lường, dùng để mua bán và nhằm tích trữ của cải. Để giải thích tại sao tiền là thước đo, giả sử có anh nông dân tuyên bố con bò của anh giá trị bằng 5 con heo thì ai nấy bán tín bán nghi; nhưng nếu anh ta nói bán bò được 1000 đồng đủ để mua 5 con heo thì dễ hiểu hơn nhiều. Tiền được đem ra mua bán đổi chác hàng ngày. Nhà giàu có nhiều vàng bạc và nhiều… tiền nên tiền là đơn vị tích trữ tài sản.

.

Tiền sở dĩ có giá trị nhờ được chính quyền bảo đảm (fiat money) nhưng nhà nước không phải lúc nào cũng đáng tin. Thí dụ có anh lái buôn trộn 5 gram bạc vào 1 lượng vàng nhưng vẫn tuyên bố đây là 1 lượng vàng ròng bị gọi là gian thương. Nhưng nhà nước pha giấy vào tiền nên một ổ bánh mì trước đây chỉ 10 đồng nay lên giá 12 đồng lại gọi là… lạm phát hoặc tiền bốc hơi!

.

Cho nên khởi đầu có vài người thuộc khuynh hướng vô chính phủ (libetarian) không chấp nhận để nhà nước bóc lột đã đặt ra loại tiền mới không nằm trong sự kiểm soát của chính phủ. Có nhiều dạng tiền điện toán khác nhau nhưng được biết đến nhiều nhất là bitcoin, tạm dịch là… bitcoin.

.

Bitcoin không do một nhà nước hay tổ chức nào quản trị mà do hàng ngàn, hàng triệu máy điện tử trên toàn thế giới khai thác và giám sát. Độc giả có thể dùng internet để tải một chương trình xuống máy nhà cũng đủ để trở thành một người xử dụng bitcoin. Giá trị của mỗi đồng bitcoin do thị trường gồm hàng triệu các máy điện toán tư nhân quyết định nên nằm ngoài tầm kiểm soát của mọi chính quyền. Khi anh A trả cho chị B một đồng bitcoin để mua bán thì các máy điện toán sẽ tạo ra một chuỗi mật mã (blockchain) rồi chuyền cho nhau giám sát nhằm tránh việc anh A gian lận dùng lại đồng bitcoin củ để trả cho anh C. Mọi hoán đổi chỉ có giá trị khi được 51% số máy điện toán tham gia vào chương trình bitcoin trên toàn thế giới bỏ phiếu đồng ý cho nên chuổi mật mã trở thành loại giao kèo vô cùng an toàn.

.

Qua mỗi lần mua bán thì chuổi mật mã càng thêm phức tạp vì dựa vào các chuổi mật mã của những lần trao đổi trước đây, cho nên người đọc có thể tưởng tượng công việc của mỗi máy điện toán tham gia giám sát tất cả những giao dịch trên toàn thế giới khó khăn như thế nào. Do đó chủ nhân của mỗi máy điện toán chạy chương trình bitcoin thỉnh thoảng được thưởng 1 bitcoin mới. Thoạt nghe thấy vô lý tưởng như tiền ảo trên trời rớt xuống mà giá trị không đặt trên vàng hay cơ sở nào khác, nhưng việc làm này không khác người đi đào mỏ bỏ công sức lâu ngày lượm được hạt kim cương. Công sức nơi đây là tiền mua máy, tiền điện và thời gian chạy chương trình để thỉnh thoảng được thưởng 1 đồng bitcoin theo kiểu may rủi, lại dựa trên toán học nên không thể nào gian lận được.


.

Phần trên sơ lược về việc ấn hành và giám sát, nhưng người muốn dùng bitcoin phải làm gì? Trước hết hoặc phải chạy máy điện toán cho đến khi được thưởng 1 đồng bitcoin (lâu lắc lắm) hay trả tiền đô-la, euro, v.v… để mua bitcoin từ một người khác theo giá thị trường. Bitcoin sau đó lưu chuyển qua một trong các sàn giao dịch (bitcoin exchange) gồm nhiều hệ thống máy chủ, để rồi chạy vào máy nhà hay điện thoại cầm tay của người mua. Mọi giao dịch nói trên đều tạo ra một giãi mật mã mới. Người dùng bitcoin mua hàng hoá qua các sàn giao dịch thay vì hệ thống ngân hàng bởi vì trong quá khứ quá nhiều ngân hàng bê bối sập tiệm khiến thân chủ lãnh đủ cho nên các nhà sáng chế bitcoin ít tin tưởng ngân hàng hơn cả nhà nước.

.

Các nhà sáng chế bitcoin hình dung một thế giới trong đó những dân nghèo ở các vùng xa xôi tại Afghanistan, Ấn Độ, Bangladesh, Việt Nam,… cho dù không thể mở trương mục vì không đủ tiền hay ngân hàng không ở gần, nhưng nay đều có điện thoại cầm tay và sẽ có ngày được trả tiền công bằng bitcoin và mua hàng hoá bằng bitcoin. Họ sẽ không còn bị bó buộc phải mua bán bằng tiền mặt trong phạm vi làng xóm gần.

.

Một lợi ích khác khi dùng bitcoin mua bán với nước ngoài thì không phải đổi tiền nên doanh nghiệp không còn sợ dùng tiền nội địa bị nhà nước phá mất giá, và cũng không phải trả chi phí đổi ra đô-la, euro, v.v…

.

Bitcoin chỉ mới có từ năm 2007 nên còn phôi thai nhưng đang trong giai đoạn bốc hỏa (on fire). Đầu tư vào bitcoin thuộc loại vô cùng rủi ro nên không dành cho những kẻ yếu tim (not for the faint of heart) khi giá trị của một đồng bitcoin chỉ là con số không vào năm 2012, nhảy vọt lên 1200USD cuối năm 2013, rơi xuống 200USD năm 2014 và bây giờ tròm trèm khoảng 400USD. Bitcoin mang tiếng xấu vì các chuổi mật mã không kèm theo tông tích của người dùng nên rất được giới buôn lậu và rửa tiền ưa chuộng khiến Interpol, FBI, an ninh… theo dõi gắt gao. Lại có kẻ tìm cách giả mạo được lá phiếu của 51% máy điện toán trên thế giới (51% attack) nhằm cạo sửa các chuổi mật mã. Thêm vào đó vài sàn giao dịch bị xâm nhập ăn cắp mất sạch bitcoin nên cả làng mang tiếng.

.

Bitcoin có thể thành công hay biến mất như bao nhiêu phát minh ảo khác, nhưng khái niệm và cách tổ chức của tiền điện toán nói chung đang được các nhà nước (như Security Exchange Commission của Mỹ), những đại ngân hàng (như Bank Of England)  và các đại công ty quốc tế (như Microsoft, Amazon, Walmart) vô cùng quan tâm, đầu tư nghiên cứu vì tiềm năng của kỷ thuật này vô cùng sâu rộng. Khái niệm về giải mật mã (blockchain) được khai thác để áp dụng vào các hợp đồng, hoá đơn, giấy chứng nhận, v.v… một trường hợp điển hình là nhà nước Hy Lạp và Hondura muốn dùng chuổi mật mã cho dân chúng thôn quê đăng ký mãnh đất do mình sở hữu. Cho nên có thể một ngày nào đó vào thế kỷ 22 mọi giao dịch trên thế giới kể cả hôn thú, giấy khai sinh hay khai tử đều được chứng nhận bởi các giải mật mã thay vì công chứng. Bitcoin ra đời từ quan điểm vô chính phủ nhưng lại có cơ hội được áp dụng bởi nhà nước, ngân hàng, tư nhân, v.v…







 

 






.
.

18/05/2019(Xem: 1305)
Dâm từ, theo Đại Nam Quấc Âm Tự Vị của Huình – Tịnh Paulus Của là miếu thờ yêu quái. Ở dâm từ, dân gian hay thờ cúng những… dâm thần! Hồ Chí Minh vốn thường bị coi là một tay gian thần. Nay, thêm tước vị dâm thần nữa thì e (hơi) quá tải.
18/05/2019(Xem: 1260)
“Cộng sản đang tiến vào nước Mỹ” (The Communists are coming.) Câu nói đầy kích động của cánh cực hữu trong mùa bầu cử nhưng thu hút được cử tri trước những gì đang xảy ra, mà gần đây nhất là điểm thi SAT sẽ tăng hay giảm dựa vào lý lịch và gia cảnh nhằm san bằng bất công xã hội
18/05/2019(Xem: 601)
Làng nổi Kor Ka’Ek có khoảng 290 gia đình người Việt, phần lớn là thế hệ thứ hai hoặc thứ ba (sinh ra ở Cambodia). Tuy nhiên, tình trạng di trú của các thế hệ người Việt sinh ra ở Cambodia đều gần như giống nhau: không được hưởng quy chế quốc tịch
18/05/2019(Xem: 371)
Khi nói «19/5 là ngày sanh của Hồ Chí Minh» là tự thừa nhận một sự dối trá có chủ ý của chính ông ấy. Ngày sanh dối trá, ngày cách mạng tháng 8 dối trá, ngày độc lập 2/9 cũng dối trá vì tất cả đều chỉ nhằm gạt mọi người
17/05/2019(Xem: 917)
Hơn hai chục năm trước, khoảng thập niên 90, tôi cùng một vài bằng hữu Phật tử lái xe từ San Jose xuống Quận Cam , trong đó có Lý Khôi Việt (đã mất), giáo sư Vũ Thế Ngọc, giáo sư Nguyễn Châu; thăm một số bằng hữu trong giới trí thức Phật giáo nhân mùa Phật Đản.
17/05/2019(Xem: 1101)
Tháng tư 2019 ! Tháng Tư Đen thứ 45 ! Phải thứ 45, vì chúng tôi đếm cả tháng Tư Đen 1975, cái tháng tư ấy, đen tối, đầy kinh hoàng, đầy chết chóc lo âu, với những hình ảnh những chiếc tàu, những chiếc xà lan đầy người tỵ nạn miền Trung chạy về, với hình ảnh nhà cha mẹ tôi đầy bà con từ Huế chạy nạn Cộng Sản vào Sài gòn tỵ nạn …
17/05/2019(Xem: 1982)
Tôi, cũng như nhiều bạn đồng niên khác thuộc “thế hệ thứ nhất” của dòng người tỵ nạn từ Việt Nam, đã sống hầu như gần trọn cuộc đời trưởng thành của mình dưới bóng che bao trùm của ông dù ông đã rời chính trường gần 30 năm.
16/05/2019(Xem: 429)
chúng ta có thể tự hào rằng mảng phó sản dính dáng đến âm nhạc của truyện Kiều, Miền Nam luôn luôn kéo ngọn cờ đầu. Nó cũng góp phần làm lớn mạnh nghệ thuật của đờn ca Tài Tử Miền Nam. Càng nhiều phó sản loại nầy thì đờn ca Tài Tử sẽ không bị bức tử như người bạn song hành của nó là tuồng Cải Lương.
16/05/2019(Xem: 421)
IRCC/ViệtMuseum họp mặt thân hữu 11 giờ trưa 21 tháng 7-2019 -- Viện bảo tàng thuyền nhân và VNCH hiện nay đã trưởng thành qua 40 năm sưu tầm sáng tác và 10 năm xây dựng trở thành một cơ sở lịch sử và duy nhất của người Việt tại hải ngoại.
16/05/2019(Xem: 1691)
Người Việt Nam nổi tiếng thế giới về việc trộm cắp. Du học sinh và lao động xuất khẩu người Việt đứng đầu bảng top ten về ăn cắp ở Nhật Bản.
16/05/2019(Xem: 1155)
Công luận thì tôi cũng tin như ông Nguyễn Chí Thiện (“Tôi biết nó, đồng bào miền Bắc này biết nó. Việc nó làm, tội ác nó ra sao.” 1968) nên khỏi cần đối mặt.
16/05/2019(Xem: 1321)
Tháng 8 năm 2,000 , mẹ tôi mất ở Bến Tre . Tôi trở về Việt Nam , có dịp đi qua con phà Rạch Miễu , về thăm lại quê hương xứ dừa .
16/05/2019(Xem: 1160)
Ôi, Vô Thường, một quyền năng mà không một quyền năng nào chống đỡ nổi! Trái đất này rồi hủy diệt. Hiến pháp, luật lệ, tu chính án rồi cũng theo thời gian biến dạng. Thân xác của chúng ta rồi cũng thối rữa. Mọi hận thù, yêu thương rồi cũng héo tàn... Hãy theo con đường Trung Đạo, tâm địa bình ổn, quán chiếu sự vật bằng trí tuệ sáng suốt, bằng trái tim thanh thịnh…bạn sẽ không bị dòng đời cuốn đi
16/05/2019(Xem: 608)
mọi thứ đều phải có ngày kết thúc, như chiến tranh đã kết thúc với những câu hỏi vẫn còn neo lại, nó là lịch sử của đau đớn hận thù, nó là câu chuyện về những “kẻ thân Cộng” cần phải được viết ra
15/05/2019(Xem: 466)
Trong một bài phỏng vấn đăng trên tạp chí văn học The Paris Review cách đây khá lâu, nhà văn Nhật Hakuri Murakami có một phát biểu rất ý nhị, “Cái hay của việc viết văn là bạn có thể mơ trong lúc thực sự đang tỉnh táo.”
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 05/2019, Ngân hàng Trung ương Nepal tuyên bố cấm cửa ví điện tử Alipay và WeChat Pay tại Nepal.
Tháng 05/2019, chính quyền ông Donald Trump đã ra lệnh cấm các công ty Mỹ hợp tác với Huawei. Tuân thủ chính sách mới, Google đã chính thức rút giấy phép sử dụng Android của Huawei và một loạt công ty Mỹ khác như Qualcomm, Intel cũng yêu cầu nhân viên tạm ngừng hợp tác với Huawei.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Facebook chia sẻ rằng hãng đang giúp đỡ các tổ chức y tế cộng đồng chống lại các dạng dịch bệnh bằng cách chia sẻ cho họ 3 dạng bản đồ số có chứa các thông tin liên quan đến nhân khẩu học, cách thức di chuyển và khả năng truy cập Internet của người dùng mạng xã hội.
Xung đột thương mại Mỹ - Trung leo thang lên một bước mới khi vào ngày 10/05/2019, tổng thống Trump chính thức nâng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, từ 10% lên 25%. Điều này đang làm các nhà đầu tư vào Apple và chuỗi cung cấp của họ lo lắng hơn bao giờ hết. Ngay cả người luôn lạc quan vào Trung Quốc như nhà đầu tư lớn Thornburg Investment Management cũng đang rút vốn ra khỏi Apple và các công ty thuộc chuỗi cung ứng của họ, khi lo ngại rằng việc Mỹ áp đặt thuế quan có thể gây ra các tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái công nghệ.
Tại thời điểm tế bào khỏe mạnh bị căng thẳng, nó có thể chọn một trong hai con đường: hoặc là kích hoạt một quá trình tự hủy rồi chết, hoặc trở thành tế bào zombie
Khoảng giữa tháng 05/2019, Thượng viện Đức đã bỏ phiếu và chính thức thông qua luật về việc sử dụng xe scooter điện ở nơi công cộng.
Khoảng giữa tháng 05/2019, một số nguồn tin cho biết, người thừa kế Samsung, Lee Jae-yong, đã gặp gỡ quan chức từ các nhà mạng di động hàng đầu Nhật Bản để thảo luận về khả năng hợp tác trong công nghệ 5G
Khoảng giữa tháng 05/2019, trích lời phó chủ tịch Samsung Ji Hyun-ki, hãng tin Tân Hoa Xã của Trung Quốc đưa tin rằng công ty Hàn Quốc sẽ đầu tư hơn 14 tỷ USD vào nhà máy NAND tại Xian, Trung Quốc. Tuy nhiên, sau đó Samsung đã phủ nhận thông tin trên trang Reuters. Hãng không hoàn toàn bác bỏ khả năng đầu tư nhưng cho biết chưa có quyết định nào được đưa ra.
Khoảng giữa tháng 05/2019, sau khi bị Google ngừng cấp phép sử dụng hệ điều hành Android và các dịch vụ, Huawei cũng đã có phản hồi chính thức. Lời đầu tiên đó là khẳng định những chiếc smartphone Huawei và Honor hiện tại sẽ vẫn nhận được các bản cập nhật mới.
Hồi năm 2016, một loạt các đồng minh và công ty tư nhân của Mỹ ở Châu Âu và Châu Á bị tấn công mạng. Theo công ty an ninh mạng Synmantec, Trung Quốc đứng sau các vụ tấn công. Nhưng điều bất ngờ lớn nhất là các công cụ hack được sử dụng lại chính là tài sản của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA), đã bị các nhân viên tình báo Trung Quốc mua lại và tái sử dụng. Điều này cho thấy một thực tế khá phũ phàng là Mỹ đã mất quyền kiểm soát các phần quan trọng trong kho vũ khí an ninh mạng của chính mình.
Tháng 04/2019, người dùng Windows 10 gặp sự cố khi bản cập nhật Windows 10 April "Patch Tuesday" khiến hệ thống treo cứng ngay trong quá trình cài đặt chính nó, và tệ hơn là khiến nhiều người dùng khác không thể khởi động lại máy sau đó.
Khoảng giữa tháng 05/2019, theo nguồn tin riêng gửi tới trang Reuters, Google đã cắt đứt quan hệ kinh doanh với Huawei, sau khi tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp, cấm tất cả các nhà mạng viễn thông Mỹ sử dụng trang thiết bị của Huawei hay các tập đoàn đến từ “các quốc gia thù địch”.
Ngày 20/05/2019 không chỉ là ngày đo lường quốc tế đo lường (World Metrology Day) mà còn sẽ cột mốc đánh dấu sự kiện: khái niệm 1kg sẽ hoàn toàn thay đổi so với những gì mà chúng ta biết trong 130 năm qua.
Lượng CO2 trong khí quyển đang chạm ngưỡng kỷ lục, con số đã chạm ngưỡng 415 phần triệu (ppm). Nồng độ CO2 cao trong khí quyển là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra biến đổi khí hậu và làm Trái Đất nóng lên do ngăn cản cơ chế thoát nhiệt và làm mát tự nhiên
Đôi khi còn được gọi là cầu vồng lửa vì vẻ ngoài giống như ngọn lửa của nó, một vòng cung hình tròn nằm song song với đường chân trời.