Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Chông Gai Trên Con Đường TPP

10/10/201500:00:00(Xem: 3875)
Hoa Kỳ có thể lãnh đạo thế giới về kinh tế, nhưng bất định về chính trị...

Chỉ ba ngày sau khi tin mừng về Hiệp ước Đối tác Xuyên Thái bình dương TPP được thông báo mờ sáng mùng năm thì Quốc hội Hoa Kỳ đã lâm vào khủng hoảng: đảng Cộng Hòa không thể tổ chức bầu bán nội bộ để tìm người lên làm Chủ tịch Hạ viện thay Dân biểu John Boehner. Lý do là ứng viên sáng giá nhất do ông Boehner đề nghị, là Dân biểu Kevin McCarthy – đương kim trưởng khối Đa số, là nhân vật lãnh đạo hàng thứ hai sau Chủ tịch Hạ viện - bất ngờ tuyên bố rút lui trưa Thứ Năm mùng tám: nội bộ đảng Cộng Hòa tại Hạ viện có cuộc nổi loạn của hai ba nhóm dân biểu bảo thủ khiến ứng cử viên McCarthy khó hội đủ đa số là 218 phiếu trong Hạ viện có 435 Dân biểu.

Phe bảo thủ bất tín nhiệm nhân sự lãnh đạo cũ mà chưa đồng ý về người thay thế vì cũng khó huy động được 218 phiếu cho nhân vật của mình. Việc bầu lại Chủ tịch Hạ viện được đình hoãn và Chủ tịch Boehner tiếp tục cầm trịch mà không điều động nổi phe Cộng Hòa, trước sự hài lòng của phe Dân Chủ.

Đảng Cộng Hòa chiếm đa số tại Hạ viện không có lãnh đạo. Tại Thượng viện cũng vậy vì Trưởng khối Đa số là Nghị sĩ Mitch McConnell cũng đang bị khuynh hướng bảo thủ phản đối ở bên trong.

Sau khi 12 quốc gia đối tác mất hơn năm năm, qua hơn hai chục kỳ họp, để đàm phán về chế độ giao dịch tự do với thuế suất tối thiểu và không còn hạn ngạch, Hiệp ước TPP thành hình vào mờ sáng Thứ Hai mùng năm Tháng Chín. Triển vọng TPP được đánh giá là lịch sử vì mở ra kỷ nguyên tự do mua bán và đầu tư giữa gần 800 triệu dân của 12 nước trên Vành cung Thái bình dương, hiện sản xuất khoảng 28 ngàn tỷ đô la, bằng 40% sản lượng toàn cầu.

Nhưng dù đã thành hình, Hiệp ước TPP còn phải được Quốc hội từng nước phê chuẩn và các cơ quan chuyên môn của Hành pháp phải đề ra một số luật lệ để thi hành cam kết với 11 đối tác kia.

Lãnh đạo kinh tế của toàn khu vực TPP này, Hoa Kỳ giữ vai chủ chốt trong các cuộc đàm phán và Chính quyền Barack Obama đặt kỳ vọng vào TPP để hoàn thành một di sản lịch sử còn lớn hơn NAFTA (Hiệp ước Tự do Thương mại Bắc Mỹ) của Tổng thống Bill Clinton vào năm 1993.

Năm 2008, Hoa Kỳ thời Tổng thống George W. Bush phát huy sáng kiến tự do mậu dịch giữa bốn nước nhỏ là Singapore, New Zealand, Chile và Brunei, nên mở ra một không gian tự do rộng lớn hơn với sự tham dự của nhiều nước khác, kể cả Việt Nam. Đấy là nguyên ủy của TPP.

Khi đó, theo truyền thống của đảng Dân Chủ là chủ trương bảo hộ mậu dịch và can thiệp vào thị trường, Nghị sĩ Obama vẫn còn chống tự do mậu dịch và Hiệp ước NAFTA, được Quốc hội Mỹ thông qua năm 1992 nhờ lá phiếu Cộng Hòa. Khi đắc cử và nhậm chức vào năm 2009. Tổng thống Obama do dự và đình hoãn sáng kiến TPP của vị tiền nhiệm, mất một năm học bài thì mới hiểu ra mối lợi của TPP cho kinh tế và dân chúng Hoa Kỳ. Nó phù hợp với chủ trương khi đó của ông là yểm trợ ngoại thương để tạo thêm hai triệu việc làm bằng cách nhân đôi ngạch số xuất cảng trog năm năm. Vì vậy, Obama chỉ hậu thuẫn và đẩy mạnh việc thương thuyết từ năm 2010.

Hơn năm năm sau dự án quy mô này mới thành hình.

Và bây giờ Tổng thống Hoa Kỳ phải vận động Quốc hội sớm phê chuẩn. Chủ yếu là vận động phe Dân Chủ và nhờ vào hậu thuẫn của phe Cộng Hòa xưa nay vẫn hưởng ứng tự do mậu dịch và mùa Hè vừa qua đã giúp Obama vượt qua nhiều trận phục kích của các dân biểu nghị sĩ Dân Chủ.

Thể thức phê chuẩn hiệp định ngoại thương của Hoa Kỳ thuộc loại nhiêu khê rắc rối nhất thế giới. Sau đây là những tóm lược:

Sau khi Tổng thống Mỹ tuyên bố là muốn Quốc hội thông qua Hiệp ước, Đại sứ Thương mại Hoa Kỳ (USTR) được ủy quyền thương thuyết theo thủ tục nhanh gọn của đạo luật TPA phải công bố trong những ngày tới nội dung chi tiết của Hiệp ước. Đây là một văn kiện lớn, gồm cả trăm vấn đề chi tiết được phân bố trong 30 chương dày cộm. Rồi các Ủy ban tư vấn của Văn phòng Đại sứ Thương mại mới thẩm định nội dung và đệ nạp Quốc hội cách đánh giá của mình.

Chông gai ở đây là trong 90 ngày tham khảo và thẩm định ấy Quốc hội có thể châm chước hoặc nếu đòi điều chỉnh thì Hoa Kỳ phải thông báo những đòi hỏi này cho 11 đối tác kia. Các nước có thể thông cảm hay không với những điều chính ấy vì bên trong họ cũng có thể gặp các vấn đề tương tự.

Sau đó, căn cứ trên văn kiện mới, Hành pháp có 60 ngày để soạn thảo danh mục các dự luật cần ban hành và Hội đồng Thương mại Quốc tế, một cơ chế độc lập của Hoa Kỳ, có tối đa 105 ngày để phân tích hiệu ứng lợi và hại cho kinh tế Mỹ khi hội nhập vào hệ thống TPP. Còn các ủy ban chuyên môn của Quốc hội cũng phải trắc nghiệm ảnh hưởng và yêu cầu của việc áp dụng. Từ kết quả nghiên cứu bàn cãi đó, Hạ viện có 60 ngày và Thượng viện có 30 ngày để phê chuẩn văn kiện chính thức này.

Cứ theo lịch trình này thì qua đầu năm tới Quốc hội mới có thể xứu xét được, nếu Quốc hội có lãnh đạo. Vì thế vụ khủng hoảng trong đảng Cộng Hòa mới là một trở ngại bất ngờ trong cả trăm bước chông gai. Khi ấy, cả chục cơ quan hữu trách khác – hoặc chuyên môn của USTR, hay độc lập như Hội đồng Thương mại Quốc tế US International Trade Council, hoặc kỹ thuật của nhiều ủy ban Quốc hội, sẽ mất nhiều tháng rà soát ảnh hưởng, sự lợi hại và điều kiện chấp hành để đề nghị bổ túc.

Ngoài các khía cạnh luật phát và hiến chế, như soạn thảo các dự luật cần thiết để áp dụng một hệ thống mới, người ta chờ đợi là nhiều dân biểu nghị sĩ sẽ châm thêm vào Hiệp ước hàng loạt điều kiện bổ sung, nhằm bảo vệ quyền lợi cục bộ của quản hạt hay tiểu bang của mình, để tái đắc cử.

Nếu lạc quan thì tiến trình nghiên cứu, tìm hiểu rồi vận động để “cải thiện” Hiệp định sẽ mất ít ra ba tháng. Nhiều phần thì lâu hơn! Sau đấy, Hoa Kỳ phải thông báo nội dung mới và dàn xếp hay tái thương thuyết với 11 đối tác kia của khu vực Xuyên Thái bình dương trước khi có một văn kiện hoàn chỉnh cho Quốc hội phê chuẩn để Tổng thống sớm ban hành.

Khốn nỗi, qua năm tới, Hoa Kỳ lại bầu Tổng thống, toàn bộ Hạ viện và một phần ba Thượng viện. Và trong cuộc bầu cử, mọi người đều thi đua xoi mói vào TPP để… kiếm phiếu!

Các ứng cử viên trong của tranh cử Tổng thống đều có ưu tiên là đắc cử. Bên đảng Dân Chủ, họ sẽ ráo riết chống như Nghị sĩ Bernie Sanders thuộc xu hướng xã hội chủ nghĩa cực tả. Hoặc sẽ trở cờ và chống như Hillary Clinton theo xu hướng thời cơ chủ nghĩa: Bà đã ủng hộ TPP và vận động các nước khi còn làm Ngoại trưởng, nay đảo ngược lập trường để tìm hậu thuẫn của cánh tả và các nghiệp đoàn. Một người duy nhất sẽ ủng hộ là Phó Tổng thống Joe Biden, nếu ông ta ra tranh cử để cứu đảng Dân Chủ và sự nghiệp Obama khi hậu thuẫn của Hillary cứ tan dần vì tính gian manh truyền thống của bà.

Cả ba người đều thuộc loại già nua và lạc hậu nhất của chính trường Hoa Kỳ.

Bên đảng Cộng Hòa thì tình hình còn bi thảm hơn vậy.

Theo truyền thống mới là bất tín nhiệm các chính khách lão thành - dầy kinh nghiệm và tai tiếng - họ tìm các khuôn mặt mới. Rồi tiến hành “tiêu thổ kháng chiến” bằng cách tự đốt nhà và say mê bắn vào chân nhau. Vì vậy, ba ứng cử viên đang dẫn đầu vì “phi chính trị” nhất chẳng quan tâm đến TPP như Bác sĩ Ben Carson, hoặc tỏ vẻ nghi ngờ và muốn cải thiện Hiệp ước như nữ doanh gia Carly Fiorina. Hoặc hoàn toàn đả phá như doanh gia Donal Trump – Con Donald, nói theo truyền thông Mỹ! Nhân vận này có những chủ trương cực tả về kinh tế và cực hữu về an ninh và có phong cách cực hỗn khi tranh cử.

Cả chục ứng viên còn lại thì còn đang ngoi lên mặt nước nên chẳng kịp ngó vào hay nói đến TPP.

Tất nhiên là các dân biểu nghị sĩ đang cần tái đắc cử thì sẽ dùng TPP làm bàn đạp.

Hoặc đạp xuống đất như đa số Dân Chủ, hoặc châm thêm nhiều điều kiện quá quắt để gây tranh luận trước khi cử tri đi bỏ phiếu vào ngày Thứ Ba mùng tám Tháng 11 năm tới. Tức là Hiệp ước TPP phải đợi Quốc hội khóa 115 phê chuẩn sau khi tuyên thệ ngày mùng ba Tháng Giêng năm 2017.

Và nếu được thông qua sau ngần ấy gian nan khổ ải thì sẽ do Tổng thống thứ 45 ban hành sau ngày nhậm chức là 20 Tháng Giêng năm 2017: Kỷ nguyên TPP chỉ xuất hiện năm 2017!

Hoa Kỳ có lợi lớn nhờ hiệp ước tự do mậu dịch như các chuyên gia kinh tế trong Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Tổng thống Obama đã nghiên cứu và kết luận từ lâu. Việt Nam cũng sẽ có lợi lớn nhờ Hiệp ước TPP, nếu chịu khó chấp hành những cam kết của mình sau khi được phái bộ Hoa Kỳ đặc biệt nâng đỡ vào lúc cuối của cuộc đàm phán vừa qua tại Atlanta. Trung Quốc thì gặp bất lợi lớn nếu trật tự kinh tế mới thành hình theo luật chơi do Hoa Kỳ đặt ra. Đấy là mặt tích cực của Hiệp ước TPP mà chúng ta sẽ còn cơ hội thẩm định khi nội dung các cam kết được công bố trong mấy tuần tới.

Mặt tiêu cực là luật chơi chính trị Hoa Kỳ khiến người ta nói đến sự tự sát của nền dân chủ Mỹ.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Mà nào có riêng chi thân phận của 41 sinh linh lớn bé mang dòng máu Việt. Biển Hồ cạn nước, tình hữu nghị Việt/Miên cũng đang cạn dần theo. Rồi ra, trong số 750.000 kiều bào ở Cambodia thì ít nhất cũng phải có đến hơn nửa sẽ phải tìm đường trở về cố quốc. Chứ còn nơi nao để mà dung thân nữa?
Phe Biden sẽ dựa vào ngoại giao, thương thuyết và liên minh (alliance) thay vì đánh bài thấu cáy như Trump. Ngược lại cánh diều hâu cho rằng Mỹ thương thuyết bị gạt từ 30 năm nay trong lúc liên minh kiểu ASEAN đã bị Bắc Kinh bẻ gãy. Mỹ không dễ dàng trở lại TPP khi bị cả hai cánh tả Bernie Sander lẫn hữu chống đối. Phần Trump chẳng nhờ cậy nước nào mà lại dấu kín lá bài tủ nên không ai biết Mỹ sẽ giải quyết căng thẳng với Trung Quốc như thế nào, thế giới lo sợ trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết.
Ngày xửa ngày xưa, dưới chân Hy Mã Lạp Sơn có một vương quốc trù phú tên gọi Thắng Man. Dù là một vương quốc giàu mạnh nhưng lòng người ở đây không thành thật, sống trên những giá trị giả dối, phù phiếm. Tại ngôi chợ bên ngoài hoàng thành có một người đàn ông sống bằng nghề bán mũ. Mũ của anh chàng này rất đẹp nhưng không hiểu sao hàng ế ẩm nên anh chàng toan tính bỏ nghề, tìm nghề khác sinh sống.
Theo dõi các cuộc tranh luận cộng đồng trên các trang mạng xã hội, có lẽ cũng dễ dàng nhận ra một điều rằng: cộng đồng mạng của người Việt khá bạo lực. Một dạng bạo lực tâm lý, từ trong tâm tưởng và thể hiện qua những mẩu viết, lời bình trên Facebook hay dưới các bài báo. Đặc biệt khi liên quan đến các vấn đề chính trị xã hội, như về chính trường Hoa Kỳ hiện nay chẳng hạn.
Hôm nay, 6 tháng 8 năm 2020, thế giới kỷ niệm lần thứ 75 ngày hai quả bom nguyên tử được ném xuống hai thành phố lớn của Nhật bản: Hiroshima và Nagasaki. Tưởng không cần phải nhắc lại những thiệt hại về người, của và tinh thần người dân Nhật Bản và những hệ quả tai hại khôn lường từ 75 năm qua. Điều cần nói đến là sự quên lãng của nhân lọai về một tai họa nhãn tiền, một tai họa đã xẩy ra cách đây 75 năm, nhưng cũng có thể xẩy ra lần nữa vào bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu.
Sau khi triều đại nhà Thanh sụp đổ và trước năm 1950, khu vực tương ứng với Vùng Tự Trị Tây Tạng (TAR) ngày nay thực tế là một quốc gia độc lập. Đất nước này [Tây Tạng] lúc đó đã tự phát hành tiền tệ và tem, và duy trì các mối quan hệ quốc tế. Tây Tạng tuyên bố có 3 tỉnh (Amdo, Kham và U-Tsang), nhưng chỉ kiểm soát tỉnh Kham phía tây và U-Tsang.
Như nhiều người khác, sự quý mến và ngưỡng mộ ông của tôi có lý do. Xem phim và đọc về ông, thỉnh thoảng lại dịch các bài viết xuất sắc của ông vốn dễ bắt gặp thì chúng thường là các bài nói chuyện sâu sắc, ý nghĩa, lan truyền niềm cảm hứng đến giới trẻ, người dân. Đặc biệt là những diễn từ với giới trẻ, tại các lễ ra trường đại học vào mỗi mùa bãi trường hàng năm.
Tiếng Việt của ta rất phong phú và có ý nghĩa thâm sâu. Khi áp dụng vào chính trị thì nghĩa chữ càng tím ruột, lộn gan lên đầu. Tỷ dụ như khi báo Nhân Dân, tiếng nói chính thức của Đảng và Nhà nước CSVN nghêu gao rằng “dân chủ là bản chất chế độ xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước” (ngày 10/07/2020) thì dân Nam Kỳ Lục Tỉnh biết ngay đó là xạo ke, ba xạo, ba đía, hay là chuyện tào lao thiên địa, bá láp bá xàm.
Trong lịch sử cách mạng tranh đấu giành Độc lập Việt nam gần đây, có 2 Đảng Cách mạng có tuồi thọ cao nhứt là Việt nam Quốc dân Đảng và Đại việt Quốc dân Đảng. Đảng cộng sản tuy xuất hiện năm 1930, sau Việt nam Quốc dân Đảng, nhưng không phải là đảng tranh đấu cách mạng cho Độc lập dân tộc, mà tranh đấu cho quyền lợi của phong trào cộng sản quốc tế. Vì người cộng sản không có dân tộc và không có đất nước riêng của họ.
Đại dịch Vũ hán do virus cộng sản Bắc Kinh gây ra chưa dứt thì nhiều tổ chức, nhiều nước đã lập hồ sơ kiện Xi và đảng cộng sản Trung Quốc về tội dấu xử thật. Trong lúc đó, chánh phủ một số các nước khác cũng bị dân chúng khiếu kiện về tội không bảo vệ hữu hiệu xửc khỏe và đời sống dân chúng.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.