Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

TPP: Chống Mà Không Chống; Việt Nam Vào TPP: Cho, Không Cho, Hay Là...

13/05/201500:00:00(Xem: 4085)

Tuần rồi phái đoàn Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ hội ý với 14 nhân sự đại diện cho các tổ chức xã hội dân sự khác nhau ở Việt Nam, trước cuộc đối thoại nhân quyền lần thứ 19 với chính quyền Việt Nam ở Hà Nội. Khi vị trưởng phái đoàn Hoa Kỳ thăm dò ý kiến về việc cho Việt Nam tham gia TPP thì có 5 người ủng hộ, 8 người chống và 1 người không ý kiến. Sự bất đồng quan điểm này, theo tôi, là điều tốt và không ảnh hưởng gì tai hại đến công cuộc vận động nhân quyền đang diễn ra.

Nội việc phái đoàn Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ gắn liền vấn đề nhân quyền với cuộc thương thảo TPP tự nó là một chỉ dấu tốt, mà chỉ cách đây 2 năm hoàn toàn không xảy ra.

Cài nhân quyền vào TPP

Tình trạng này khác hẳn so với đầu năm 2013, khi BPSOS phát động cuộc tổng vận động kéo dài hai năm 2013-2014 để cài điều kiện nhân quyền vào TPP. Lúc ấy Hành Pháp và Lập Pháp Hoa Kỳ mới chỉ nói đến nhân quyền nhưng chưa cài nó vào TPP; ngay cả người Việt ở trong và ngoài nước cũng chưa để ý gì nhiều đến những diễn tiến quanh TPP. Nay thì vấn đề nhân quyền ở Việt Nam trở thành nổi bật mỗi khi TPP được nhắc đến.

Thứ Sáu vừa rồi, khi đến Oregon để vận động cho TPP, Tổng Thống Barack Obama nêu đích danh Việt Nam để chứng minh rằng TPP sẽ cải thiện quyền của người lao động: "Dưới thoả thuận này, Việt Nam thực ra lần đầu tiên sẽ phải nâng các tiêu chuẩn lao động, phải ấn định mức lương tối thiểu, phải thông qua luật an toàn nơi làm việc để bảo vệ công nhân, và còn phải bảo vệ quyền tự do của người lao động về thành lập nghiệp đoàn, điều xảy ra lần đầu tiên... Và nếu Việt Nam hoặc bất kỳ quốc gia nào khác trong thương ước này không hội đủ các đòi hỏi ấy, họ sẽ phải đối mặt các hậu quả đáng kể. Nếu bạn muốn tham gia thì phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao của thương ước, bằng không thì ở ngoài; nếu bạn vi phạm các quy tắc thì sẽ chịu hậu quả." (Phát biểu ở Oregon, 8 tháng 6, 2015)

Hôm qua, nữ Thượng Nghị Sĩ Elizabeth Warren (Dân Chủ, Massachusetts) cũng đưa Việt Nam ra làm dẫn chứng để phản bác lại Tổng Thống Obama (Phỏng vấn với Yahoo News, ngày 11 tháng 6, 2015). Bà Warren dẫn đầu phe chống TPP ở Thượng Viện Hoa Kỳ.

DB Sanders Levin (Dân Chủ, Michigan), người dẫn đầu phe chống TPP ở Hạ Viện, cũng nêu dích danh Việt Nam trong bản hướng dẫn về những khiếm khuyết của TPP: "Việt Nam trưng dẫn cho chúng ta thách thức lớn nhất từ trước đến giờ về việc đáp ứng thoả đáng các điều kiện [về quyền lao động]. Trong khi Hành Pháp đang đàm phán với Việt Nam về các vấn đề này, thành viên của Quốc Hội và cố vấn của họ thuộc các nhóm quan tâm vẫn chưa thấy một bản đề nghị nào để đối phó những vấn đề trọng yếu này. Hành Pháp cũng chưa cam kết gì về việc bảo đảm rằng các thay đổi về luật và lệ sẽ được thực hiện [bởi Việt Nam] trước khi Quốc Hội biểu quyết [về TPP] -- hoặc kể cả trước khi TPP có hiệu lực." (Tài liệu hướng dẫn "Right Track for TPP Act of 2015")

Khi vấn đề quyền lao động ở Việt Nam được cả hai phía đưa lên bàn mổ, thì chính quyền Việt Nam có chạy đường nào cũng không thoát.

Mũi nhọn thứ hai

Quyền lao động là trọng tâm của cuộc tổng vận động 2013-2014. Mục đích của chúng tôi là tranh thủ cánh tả của Quốc Hội: Đảng Dân Chủ. Tuy nhiên, Đảng Dân Chủ chỉ là thiểu số ở cả Hạ Viện và Thượng Viện trong nhiệm kỳ Quốc Hội thứ 114 này. Hiện nay có khoảng 150 dân biểu và xấp xỉ 40 thượng nghị sĩ Đảng Dân Chủ chống TPP.

Giữa năm 2014, chúng tôi bắt đầu mở thêm mũi nhọn tự do tôn giáo, nhắm vào cánh hữu của Quốc Hội: Các dân biểu và thượng nghị sĩ Đảng Cộng Hoà. Hiện nay, chỉ cần khoảng 70 dân biểu và 5 thượng nghị sĩ Đảng Cộng Hoà chống TPP thì đủ trói tay Hành Pháp Obama: Họ không đủ phiếu ở Quốc Hội để thông qua TPP. Hiện nay cũng gần đạt đủ số này.

Đạt và vượt qua túc số này là mục tiêu của cuộc tổng vận động ở Quốc Hội Hoa Kỳ vào ngày 18 tháng 6 tới đây.

Chống mà không chống

Khi tôi dùng chữ "chống TPP" thì phải hiểu là "chống" văn bản TPP hiện nay chứ không phải là dứt khoát chống TPP cho đến cùng. Cũng vậy, mục tiêu của chúng tôi không phải là loại trừ Việt Nam ra khỏi TPP mà là đặt điều kiện để Việt Nam vào TPP.


Nội dung của TPP hiện chưa đặt nặng đúng mức vấn đề bảo vệ nhân quyền, để tránh tình trạng năm 2007 tái diễn: Sau khi tham gia vào WTO và tăng mậu dịch với Hoa Kỳ, Việt Nam mở chiến dịch đàn áp nhân quyền một cách thô bạo.

Hai khiếm khuyết lớn nhất của TPP hiện nay là:

(1) Không có cơ chế chấp hành, theo dõi và chế tài: Ngay cả trong lĩnh vực quyền lao động, tuy Hoa Kỳ đã đặt quyền lao động thành một điều kiện bất khả nhượng khi thương thảo với Việt Nam, văn bản TPP vẫn không có cơ chế nào để theo dõi việc thực hiện các cam kết, báo cáo vi phạm, và trừng phạt khi vi phạm.

(2) Một số quyền căn bản khác, như tự do tôn giáo, chỉ được nhắc đến qua loa: Không như quyền lao động, TPP chỉ đưa ra những lời khuyến cáo chứ không đặt thành điều kiện các quyền con người căn bản này.

Trong 6 tháng qua, chúng tôi ráo riết vận động để trám hai lỗ hổng này.

Trước cả TPP

Giờ đây nhiều người Việt ở trong và ngoài nước đang quan tâm theo dõi diễn tiến của TPP nhưng ít ai biết đến dự luật "tiền" TPP, nghĩa là phải được thông qua trước để mở đường cho TPP: Trade Promotion Authority (TPA).

TPA là đạo luật cho Tổng Thống Hoa Kỳ rộng quyền đàm phán các thương ước quốc tế và rồi Quốc Hội chỉ có quyền bỏ phiếu thuận hay chống chứ không được sửa đổi. Do đó, TPA còn được gọi nôm na là "Lối Đi Nhanh" (Fast Track).

Trong mấy tuần qua, chúng tôi đã làm việc với trên một chục văn phòng dân biểu và thượng nghị sĩ để vận động cài vào TPA một điều khoản ngoại lệ: Quốc Hội sẽ không có quyền sửa đổi thương ước đã ký kết ngoại trừ đối với những quốc gia vi phạm trầm trọng các nhân quyền căn bản, như tự do tôn giáo, buôn người, giam giữ tù nhân lương tâm. Với điều khoản ngoại lệ này, dù TPP đã hiệu lực nhưng nếu xét rằng Việt Nam tiếp tục vi phạm nhân quyền thì Quốc Hội vẫn có thẩm quyền để sửa đổi các điều khoản riêng đối với Việt Nam, như là chặn lại một số quyền lợi, kéo dài thời gian để Việt Nam hoàn toàn hội nhập TPP, v.v...

Tóm lại, kế sách của chúng tôi vận động thay đổi văn bản TPP để cài thêm điều kiện nhân quyền mà Việt Nam phải cam kết và những cơ chế để theo dõi, kiểm soát, chế tài khi Việt Nam cam kết nhưng không thực hiện. Đồng thời chúng tôi vận động để đưa vào TPA điều khoản cho phép Quốc Hội Hoa Kỳ xiết chặt luật chơi nếu phát hiện rằng Việt Nam đang tìm kẽ hở để lách.

Nếu thành công, chúng tôi sẽ khoá chặt Việt Nam từ tứ phía.

Giải pháp trung đạo

Câu hỏi có-không của vị trưởng phái đoàn Hoa Kỳ đặt các nhà hoạt động xã hội dân sự Việt Nam vào thế phải chọn giữa trắng và đen, mà không có cơ hội để đưa ra một chọn lựa thứ ba. Thực ra, họ hiểu rõ điều này vì trong nền dân chủ Hoa Kỳ người làm chính sách luôn luôn tìm giải pháp ở vùng không hẳn trắng mà cũng không hẳn đen.

Chọn lựa thứ ba là giải pháp trung đạo nhằm tạo ra một cơ chế TPP gồm 2 tầng: Tầng 1 dành cho những quốc gia đã sẵn sàng để tham gia toàn diện, và tầng 2 dành cho số nhỏ quốc gia chưa sẵn sàng, như Việt Nam. Quốc gia thuộc tầng 2 sẽ phải chịu nhiều sự kiểm soát khắt khe và chỉ được hưởng quyền lợi của TPP một cách tiệm tiến, tuỳ theo mức thoả đáng các điều kiện nhân quyền.

Nhưng chúng ta cần thời gian để thúc đẩy cho giải pháp trung đạo này. Kéo dài thời gian đang là chiến thuật của chúng tôi. Cuộc tổng vận động ngày 18 tháng 6 tới đây, nếu tranh thủ được thêm vài chục dân biểu và vài thượng nghị sĩ ủng hộ chúng ta, sẽ có tác dụng đẩy lùi việc hoàn tất đàm phán TPP đến cuối năm.

Hôm nay Thượng Viện sẽ biểu quyết là có đưa TPA ra để thảo luận hay không. Mấy ngày qua chúng tôi ráo riết vận động hoãn biểu quyết TPA để có thêm thời gian vận động cài điều khoản ngoại lệ. Nếu thành công, điều này cũng sẽ hoãn lại tiến trình hoàn tất đàm phán TPP.

Trong bối cảnh của giải pháp trung đạo kể trên, các lá phiếu "có" và "không" của các nhà hoạt động xã hội dân sự ở Việt Nam thực ra đều phù hợp. Đấy là thông điệp mà phái đoàn Hoa Kỳ đã nhận được qua buổi tiếp xúc với họ ở Hà Nội trong tuần qua.

Ngày 12 tháng 5, 2015

http://machsongmedia.com

Ý kiến bạn đọc
13/05/201515:06:21
Khách
Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng có cách thức và đường lối chống cộng rất hiệu quả và phù hợp luật lệ. Chống cộng và thúc đẩy nhân quyền ở Việt Nam theo kiểu cách như thế mang lại nhiều lợi ích thiết thực hơn so với các cách đấu tranh khác.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhìn chung, việc Bộ Chính trị đảng CSVN đưa ra 19 Điều mới cấm “đảng viên không được làm”, so với 10 năm trước là một bước lùi nghiêm trọng về mặt tư tưởng. Bởi vì lần này đảng đã nêu lên chuyện sống còn của đảng và của chế độ. Đảng đòi hỏi đảng viên phải kiên định và tuyệt đối trung thành với Chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh vì đảng viên vẫn bài bác thứ Chủ nghĩa ngoại lai này.
Bà Nguyễn Văn Thiệu là phu nhân của Tổng thống Việt Nam Cộng hoà từ 1967 đến 1975, nhưng bà không phô trương ồn ào, không can dự vào công việc của chồng mà chỉ làm công tác xã hội, uỷ lạo chiến sĩ, giúp người nghèo.
Ngày 6 tháng 10 năm 2021, ông Lê Ngọc Sơn – giáo viên giảng dậy bộ môn tiếng Anh, trường An Lợi, xã An Phước, Long Thành – nộp đơn xin nghỉ việc. Lý do: “Công tác trong một cơ sở giáo dục nhưng có quá nhiều điều phi giáo dục, tởm nhất là nạn dối trá, tôi cảm thấy mình không phù hợp nên nghỉ.”
Thầy dạy thiền Peter Coyote còn là một diễn viên, nhà văn, người tường thuật (kể chuyện) cấp tiến. Đây là một bài viết về Peter Coyote, được đăng trên trang nhà Lion’s Roar vào ngày hai mươi mốt tháng mười năm hai ngàn hai mươi bởi nữ phóng viên Jennifer Kaishin Armstrong.
Cụ Nguyễn đã rời Rạch Giá nhưng đêm qua tôi vẫn nằm mơ thấy ánh mắt thê thiết của ông, đứng nhìn từ nóc chợ Nhà Lồng, dù theo Lý Minh Hào – tác giả của công trình biên khảo thượng dẫn – nơi đặt pho tượng Nguyễn Trung Trực đã được thay thế bằng tấm hình bác Hồ (nhìn thẳng) tự lâu rồi.
Nhiều người Hoa cho biết trước năm 2008 một số đông cán bộ, đảng viên và dân chúng Trung Hoa có cùng chung nhận xét là tăng trưởng kinh tế sẽ dẫn đến dân chủ hóa – điểm khác biệt nơi người dân muốn thấy tiến trình này xảy đến nhanh còn đảng Cộng Sản cố tình trì hoãn.
Khi Washington bắt đầu hình thành chủ trương xoay trục sang châu Á, việc phô diễn cá nhân xuất hiện và bắt đầu đàm phán sẽ là những yếu tố quyết định cho các thỏa thuận. Tình cho đến nay, ngoại trừ Ấn Độ, mối dây liên kết chung của Hoa Kỳ về Ấn Độ-Thái Bình Dương và chiến lược rộng lớn đối với Trung Quốc đã tập hợp được các đồng minh lâu đời của Hoa Kỳ. Các cuộc họp thượng đỉnh đầu tiên của Tổng thống Moon Jae-in với cựu Thủ tướng Yoshihide Suga đang bắt đầu có kết quả. Hàn Quốc đang bắt đầu tăng cường việc can dự vào khu vực. Nhật Bản ngày càng nghiêm túc hơn trong việc bảo vệ Đài Loan. Dự đoán của Trung Quốc rằng thỏa thuận trong Bộ tứ (Quad) giữa Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hoa Kỳ sẽ "tan biến như bọt biển" chỉ là ước vọng. Ngay cả hiện nay, khi khía cạnh quân sự của Bộ tứ (Quad) bị hạn chế, nó sẽ làm phức tạp đáng kể cho kế hoạch phòng thủ của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Lời tái cam kết quyên tặng một tỷ liều vắc xin Covid-19 cho Đông Nam Á của Bộ tứ (Quad)
Có lẽ, chả ai mong đợi hay hy vọng là “chính quyền” này “được lâu dài” cả – kể luôn những ông lãnh đạo: Trọng, Chính, Huệ, Phúc … Được lúc nào hay lúc đó thôi. Tuy thế, bao giờ mà cái nhà nước (thổ tả) hiện hành vẫn còn tồn tại ở Việt Nam thì nó vẫn còn là lực cản đáng kể cho mọi diễn biến tâm lý hướng thượng ở đất nước này.
Sự trổi dậy của Trung Quốc đang buộc Mỹ phải tập trung vào Đông Nam Á, khiến Mỹ không còn dồi dào nguồn lực để đầu tư vào nền an ninh Âu châu. Với Mỹ, kịch bản tồi tệ nhất là một cuộc chiến tranh với hai mặt trận cùng lúc với Trung Quốc và Nga, trong khi đó, nền an ninh của Âu châu thì cũng sẽ bị ảnh hưởng nặng nề khi hai cường quốc này xích lại với nhau.
Điều làm tôi khâm phục và ngưỡng mộ anh hơn hết là ý chí và niềm đam mê văn chương của anh rất mạnh mẽ. Stroke thì mặc stroke, anh ráng tự tập luyện bàn tay và trí óc bằng cách gõ những bài văn thơ trên phím chữ của máy vi tính thay vì những cách tập therapy thông thường mà các bác sĩ và y tá ở bệnh viện yêu cầu.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.