Hôm nay,  
Việt Báo Online

Mỹ Giảm Cấm Vận Cuba

21/01/201500:00:00(Xem: 2424)
Mỹ Giảm Cấm Vận Cuba

Lợi ích kinh tế chỉ là thứ yếu...

Washington và La Habana đang sang trang lịch sử. Sau hơn một nửa thế kỷ đoạn tuyệt, Mỹ và Cuba trên đà bình thường hóa quan hệ. Giảm nhẹ các biện pháp cấp vận với Cuba đang mở ra nhiều triển vọng làm ăn cho các doanh nhân Hoa Kỳ. Nhưng chấm dứt chính sách cô lập Cuba trước hết là một bài toán chiến lược của chính quyền Obama.

Ngày 17/12/2014, tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama trong một bài diễn văn lịch sử thông báo sưởi ấm quan hệ với Cuba. Gần như cùng lúc, chủ tịch Raul Castro tuyên bố La Habana «nối lại quân hệ với Mỹ».

Chính sách cấm vận của Mỹ nhắm vào Cuba đã có hiệu lực từ năm 1961. Mục tiêu chính nhằm phong tỏa kinh tế của hòn đảo để qua đó làm sụp đổ chế độ Fidel Castro lên nắm quyền từ năm 1959.

Tiến trình bình thường hóa quan hệ sẽ không dễ được thực hiện trong một sớm một chiều. Nhưng trước mắt, trong địa hạt ngoại giao, đôi bên sẽ cho mở lại tòa Đại sứ. Washington và La Habana dự trù hàng loạt các cuộc thảo luận song phương về những hồ sơ nhậy cảm như nhập cư, các hoạt động buôn lậu ma túy, các đường dây buôn người... Ngoại trưởng Kerry sẽ phải xét lại việc Mỹ đã xếp Cuba vào danh sách các nước ủng hộ khủng bố.

Trong đời sống thường ngày, chính quyền hai nước tạo điều kiện dễ dàng cho một số thành phần công dân Cuba và Mỹ đi lại. Về giao thương, chỉ Quốc hội Mỹ mới có thẩm quyền xóa bỏ cấm vận nhưng trao đổi song phương trong một số ngành nghề như vật liệu xây dựng, trang thiết bị công nghiệp, máy móc và dụng cụ nông nghiệp được mở rộng hơn. Các biện pháp nới lỏng cũng được áp dụng đối với ngành ngân hàng. Tư nhân được chuyển tiền cho gia đình nhiều hơn trước.

Báo chí kỳ vọng Mỹ và Cuba nhanh chóng xóa bỏ những rào cản trong quan hệ song phương, đặc biệt là kinh tế. Thế nhưng chuyên gia Nguyễn Xuân Nghĩa từ California cho rằng tiến trình bình thường hóa quan hệ không dễ để thực hiện trong một sớm một chiều.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Sau nhiều năm vận động của Chính quyền Barack Obama thì Hoa Kỳ và Cuba đang khởi sự tiến trình thương thảo để tiến tới việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao, trong đó có chuyện Mỹ bãi bỏ lệnh cấm vận kinh tế. Thật ra đôi bên còn lắm trở ngại cho nên tôi không tin năm nay sẽ có thay đổi như truyền thông dự đoán. Tôi xin lần lượt giải thích vì sao, nhưng như mọi khi, ta phải hiểu ra bối cảnh của vấn đề từ xa đến gần.

RFI: Thưa anh bối cảnh ấy là những gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trước hết, yếu tố bất di bất dịch ở đây là địa dư. Cuba là quần đảo tại Trung Mỹ chắn ngang đường hàng hải của thương thuyền Hoa Kỳ từ Vịnh Mễ Tây Cơ tiến ra Đại Tây dương qua Âu Châu hoặc xuống Nam Mỹ. Nhìn lại lịch sử thì nước Mỹ không thể là siêu cường như ngày nay nếu Napoléon không cần tiền cho chiến tranh mà bán rẻ một khu vực hơn hai triệu cây số vuông và nhân gấp đôi diện tích của nước Mỹ thời ấy. Nhờ chuyện gọi là "Mua đất Louisiana" mà lưu vực các con sông lớn nhất của Mỹ đã có thể chuyển vận hàng hóa từ biên giới Canada qua nhiều tiểu bang tới Hải cảng New Orleans để bán ra ngoài. Nhưng New Orleans và các hải cảng khác trong Vịnh Mễ Tây Cơ đều có thể bị Cuba chế ngự hay kiểm soát.

- Vì thế, Hoa Kỳ có chiến tranh với Đế quốc Tây Ban Nha để kéo Cuba về mình, mà lại để mất vì cuộc cách mạng cộng sản của Fidel Castro. Cũng vì chuyện Cuba, khi đó thuộc quỹ đạo Xô viết, mà Kennedy nháo nhào lao vào Việt Nam!

- Ngày nay, Liên Xô đã tan rã và Liên bang Nga cố tìm lại ảnh hưởng đã mất tại Đông Âu, thì Cuba chỉ còn nương vào Venezuela, một xứ sắp bị khủng hoảng. Cuba là thầy của Venezuela về ý thức hệ cộng sản và kỹ thuật an ninh để bảo vệ chế độ, mà coi Venezuela là chủ nợ về kinh tế. Bây giờ Cuba phải tìm chủ khác cho nên thời điểm rất thuận tiện cho đôi bên cùng đàm phán để mở ra một thời kỳ mới.

RFI: Anh có nói đến những trở ngại khiến anh không tin là việc bình thường hóa quan hệ sẽ đạt kết quả năm nay. Những trở ngại ấy là gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Theo xu hướng thiên tả, thậm chí cực tả trong một số đề mục, Tổng thống Obama muốn cải thiện quan hệ với Cuba từ lâu và nhờ trung gian của một số quốc gia Nam Mỹ để mở cuộc đối thoại, rồi nhờ đức Giáo Hoàng François hay Francis, vốn cũng có tư tưởng thiên tả, xúc tiến cho việc trao trả tù nhân giữa hai nước để có thể thông báo một quyết định ngoạn mục vào trung tuần tháng trước và mong đạt thành quả ngoại giao cụ thể trước khi mãn nhiệm.

- Nhưng Hoa Kỳ có lệnh phong toả kinh tế Cuba từ Tháng 10 năm 1960. Đến năm 1996, thời Tổng thống Bill Clinton, Quốc hội Mỹ còn có đạo luật tăng mức cấm vận với mục tiêu gây sức ép để Cuba chuyển hóa ra chế độ dân chủ và kinh tế thị trường. Theo đạo luật có tên là "Tự do và Dân chủ cho Cuba", Tổng thống phải xin phép Quốc hội nếu muốn bãi bỏ lệnh cấm vận, mà Quốc hội khóa 114 vừa khai mạc lại do đảng Cộng Hoà kiểm soát nên sẽ chỉ từng bước tháo gỡ từng chướng ngại căn cứ trên sự thay đổi của Cuba. Ngoài ra, bên đảng Dân Chủ cũng có nhiều đại diện dân cử gốc Cuba tỵ nạn và họ rất dè dặt với các biện pháp giải toả mà Obama đã kín đáo tiến hành trong thẩm quyền của Hành pháp.

- Thành thử trong giai đoạn giao thời, Obama chỉ có thể nới lỏng vài biện pháp về du lịch, tài chính hay ngoại thương còn hạn hẹp. Hoặc Bộ Ngoại giao có thể đề nghị bỏ Cuba ra khỏi danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố mà thôi.

- Ngược lại, ta không quên là sau khi nương vào Liên Xô rồi Venezuela, Cuba cố giao thương với Tây Ban Nha và từ đó buôn bán thêm với Âu Châu và nhiều nước khác. Cho nên cái mạng lưới cấm vận nó không chặt như người ta nghĩ, nhưng nếu được bỏ thì Cuba mới có tương lai.

- Nhìn từ Quốc hội Mỹ, tương lai đó tùy vào hai anh em Fidel và Raul Catro. Họ đều lớn tuổi và giới lãnh đạo Quốc hội Mỹ cho là Cuba chỉ có thay đổi nếu anh em Castro hết cầm quyền. Việc đàm phán trong thời gian tới sẽ góp phần định hình xứ "Cuba hậu Castro", là có cải cách chính trị và tháo gỡ bộ máy an ninh mật vụ thì mới thoát lệnh cấm vận và có đầu tư.

RFI: Trong giới hạn như anh vừa nói thì thứ nhất, Mỹ đã giảm cấm vận Cuba ở những gì và triển vọng làm ăn của doanh giới Mỹ tại Cuba là gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Câu hỏi rất hay vì doanh giới Mỹ ủng hộ việc bãi bỏ để trục lợi nên họ vận động mạnh và gián tiếp giúp Obama mặc cả với Quốc hội. Hôm Thứ Năm 15 vừa rồi, khi Chính quyền Mỹ xả được vài hạn chế về du lịch, mậu dịch và tài chính thì các công ty hàng không Mỹ đã nhào chuẩn bị mở nhiều tuyến bay nối liền Hoa Kỳ với Cuba.

- Những biện pháp giảm cấm vận trong thẩm quyền của Hành pháp Obama thật ra rất nhỏ và chỉ có gíá trị như quà sính lễ ra mắt thôi. Cụ thể thì dân Mỹ được phép thăm Cuba dễ hơn, dù chưa hẳn là tự do, có ra vào thì đem tiền vào nhiều hơn và mua quà về nhiều hơn. Obama cũng cho mở rộng nghiệp vụ tài chính và ngoại thương với Cuba nhưng chỉ riêng cho tư nhân.

- Nhìn xa hơn vậy thì Cuba là xứ cực nghèo và lạc hậu. Chế độ sở dĩ tồn tại là nhờ viện trợ và có chính nghĩa giả về chính trị là vì bị Mỹ phong toả nên mới nghèo. Ngày nay, khi Cuba mất thầy mất chủ thì đấy là đất mới cho doanh nghiệp Mỹ kiếm tiền. Chuyện này thật ra chẳng khác Trung Quốc hay Việt Nam, với kết quả cũng sẽ tương tự.

RFI: Ngược lại thưa anh, Cuba trông đợi những gì từ việc cải thiện bang giao với Mỹ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Xứ này thừa khẩu hiệu mà thiếu tiền, trước hết là tiền trả nợ, nên cần giao dịch ngân hàng không hạn chế. Sau đó là tiền đầu tư để xây cất hạ tầng và tái thiết xứ sở. Sau khi Raoul Castro thay anh lên lãnh đạo thì Cuba có cải thiện luật lệ về đầu tư nước ngoài mà chưa đủ. Nhờ Chính quyền Brésil thì họ xây dựng được cơ sở cho hải cảng Mariel nhìn qua Vịnh Mễ Tây Cơ với tham vọng là bàn đạp cho nhiều lĩnh vực khác, kể cả công nghệ điện toán.

- Nhưng sức của Brésil hay Venézuela lại có hạn nên dự án Mariel này bị khựng và Cuba trông cậy nhiều nhất vào đầu tư Mỹ để vừa có tiền vừa có kỹ thuật hiện đại. Nói chung, sau khi hô khẩu hiệu trong hơn nửa thế kỷ, Cuba là xứ lạc hậu nhất và nay đang muốn xoay ra.

RFI: Thưa anh, một số dư luận cho rằng Mỹ rà lại đối sách với Cuba để cản đường giới đầu tư Trung Quốc hay Nga nhòm ngó vào xứ này? Anh nghĩ sao?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tổng thống Obama chưa đủ tầm nhìn để thấu tới Trung Quốc và nước Nga hoạn nạn của Tổng thống Vladimir Putin thì chỉ cố bám trụ ở Đông Âu là mừng. Trước tiên, Bắc Kinh đã bỏng tay cháy túi sau khi đầu tư vào Venezuela để tìm bệ phóng vào Nam Mỹ. Nga thì còn xoay trở với nạn suy thoái kinh tế và thất thoát tài sản nên không còn xem Cuba là nơi đáng đầu tư để giữ gìn thế giá và bạc tiền.

- Tuy nhiên, trong Chính quyền Obama nhiều người có thể nhìn xa hơn Cuba mà nghĩ tới Venezuela. Xứ này đang trôi vào khủng hoảng sau khi Tổng thống Hugo Chavez tạ thế năm 2013 và người kế nhiệm là Tổng thống Nicolas Maduro thì khó qua khỏi con trăng. Nhìn từ Caracas của Venezuela, nếu đến xứ Cuba còn xuống giọng nói chuyện hợp tác với Hoa Kỳ thì Venezuela nên học theo và có lập trường chưa thân Mỹ thì cũng bớt chống Mỹ. Khi mà cả Cuba và Venezuela cùng đổi qua giọng ôn nhu thì tình hình Trung Nam Mỹ sẽ chuyển.

- Ta có thể dự đoán chuyện ấy sau Thượng đỉnh ngày 15 Tháng Tư này của Tổ chức các Quốc gia Mỹ Châu là khi các lãnh tụ Nam Bắc Mỹ gặp nhau. Nói vắn tắt thì chuyện lợi hại về kinh tế giữa Cuba và Mỹ thật ra chí là thứ yếu. Quan trọng hơn vậy là những tính toán chiến lược.

17/09/2019(Xem: 51)
Yên Tử vào xuân, cánh hoa đào bay phới phới giữa ngàn xanh, cánh rụng trên thảm cỏ, cánh vướng cành thông…
17/09/2019(Xem: 58)
“Đây là một trong những bài ca làm ta rúng động cả toàn thân và phải ngước mắt lên nhìn trời để rồi nước mắt trào ra.” ttt
16/09/2019(Xem: 690)
Tôi quen nhà báo Nguyễn Cần lúc vào làm cho nhật báo Hòa Bình sau khi giã từ nhật báo Công Luận chủ nhiệm là trung tướng Tôn Thất Đính.
16/09/2019(Xem: 806)
Andrew Yang là một ứng cử viên tổng thống và hiện đứng hàng thứ 6 hay 7 tùy theo bảng xếp hạng của đảng Dân Chủ, tức là được nhiều ủng hộ hơn những nhân vật nổi tiếng khác như Beto O’Rourke, Julian Castro và Amy Klobuchar.
16/09/2019(Xem: 682)
Có thể tháng 10 tới CTN Việt Nam Nguyễn Phú Trọng có chuyến viếng thăm Washington thể theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 27-tháng 2-2019 tại Hà Nội.
15/09/2019(Xem: 1048)
Đàn anh của tôi, anh Nguyễn Mạnh Dạn, nhà văn Nguyễn Mạnh An Dân ra đi thật rồi sao? Chúng tôi mới gặp nhau năm 2018 trong Đại Hội tổ chức ở thành phố Houston, tuy không nói chuyện lâu được vì anh bận và hẹn nhau có thể gặp lại năm 2020
15/09/2019(Xem: 566)
Bách Linh Nhứt Điểu (101 con chim) là một quyển sách đặc biệt. Có tới 101 con chim hiện diện trong đó nhưng không phải là một cuốn sách Vạn Vật, cũng không phải là tác phẩm thuộc loại kể tên nhiều giống chim bằng thể thơ bình dân mà trước đây người ta gọi là vè các thứ chim. Đây là một tác phẩm văn chương
15/09/2019(Xem: 414)
20 sinh viên được đại học chào đón và Nghĩa Sinh đồng hành từ Hanoi, Saigon, Kontum, Vinh và Hà Tĩnh -- CTTS sẽ chào đón thêm 4 Linh mục, 4 Tu sĩ và 2 Quý chức tham dự Chương trình Thạc sĩ Lãnh đạo Phục vụ Cộng đoàn vào cuối tháng 12 năm 2019
14/09/2019(Xem: 825)
Ở trong nước dù chưa có cuộc trưng cầu dân ý để có được con số chính xác về mức độ người dân muốn thay đổi thể chế, nhưng thực tế xã hội cho thấy tỷ lệ dân chúng muốn duy trì thể chế cộng sản rất thấp không hơn gì con số 0.1%.
14/09/2019(Xem: 1642)
Joshua Wong báo động là tình hình không lắng dịu, mà ngươc lại, Hồng Kông đang bị đe doạ sẽ có lệnh thiết quân luật như trong thời chiến và Trung Quốc sẽ tiếp tục đưa quân đội tới
14/09/2019(Xem: 1203)
Một trong những lý do khiến cho Phong trào DCHK cứng rắn đối phó với chính quyền tay sai Hồng Kông là kinh nghiệm đau thương trong cuộc nói chuyện hoà giải vào dịp phản kháng năm 2014
14/09/2019(Xem: 10560)
thứ sáu, 13 tháng 9 năm 2019 từ tiểu bang Hawaii, đã khởi sự một cuộc hành trình trở về với đồng đội ở quê hương mới, vùng Little Saigon, một ngày trở về với chiến hữu và mầu cờ vàng ba sọc đỏ của 81 hài cốt chiến sĩ nhẩy dù quân đội Việt Nam Cộng Hòa, sau hơn 33 năm bị lãng quên và nằm ngủ yên trong căn cứ quân sự quạnh hiu ở Hawaii.
14/09/2019(Xem: 2466)
Bạn gởi thiệp mời: con xuất giá Kèm theo ảnh cưới bố ngày xưa Ba lăm năm cũng cho là ngắn Chớp mắt qua rồi chuyện gió mưa Đám cưới đơn sơ màu áo lính Khách mời toàn lũ khách nhà binh Cô dâu chẳng có vòng hoa cưới Mà mắt long lanh thắm thiết tình
14/09/2019(Xem: 400)
Đây là vấn đề nhân đạo, là sứ mệnh thiêng liêng biểu lộ lương tâm chính trực. Chúng ta ở hải ngoại chỉ hưởng được hạnh phúc chân chính thực sự khi thấy đồng bào quốc nội được sống trong hạnh phúc.
14/09/2019(Xem: 530)
Nó đang mơ màng thiu thỉu ngủ thì nghe bước chân nhè nhẹ và tiếng sột soạt, bất chợt gai ốc nổi cả người, bụng bảo dạ:
Tin công nghệ
Trong buổi họp báo khoảng đầu tháng 09/2019, Thống đốc bang New York Andrew Cuomo đã thông báo sẽ tiến hành lệnh cấm toàn bộ các dạng thuốc lá có mùi ngoại trừ vị thuốc lá truyền thống và vị bạc hà.
PayPal là một trong những thành viên sáng lập trong Hiệp hội Libra, tham gia tổ chức quản lí và điều hành đồng tiền số Libra.
Khi quý vị đang ngồi thư thái đọc tin tức, cơ thể cảm giác như được nghỉ ngơi mà không có bất kỳ một sự vận động nào. Tuy nhiên, ở một hệ quy chiếu khác, chúng ta đang chuyển động không ngừng, cụ thể là do Trái Đất luôn tự quay quanh trục của nó và quay quanh Mặt Trời. Sự quay quanh tạo ra độ dài một ngày, gây ảnh hưởng đến thiên nhiên và sự sống trên cả hành tinh. Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra nếu tốc độ quay của Trái Đất nhanh hơn?
ADN (vật liệu di truyền) cung cấp cho các nhà khoa học một cỗ máy lưu trữ tốt nhất nhưng để lưu trữ thông tin trên ADN không hề dễ dàng. Đó là lý do tại sao các nhà khoa học đã bắt đầu nghiên cứu phương pháp lưu trữ dữ liệu trên ADN mới, giúp đơn giản hóa việc lưu trữ và tăng khối lượng lưu trữ.
Khoảng đầu tháng 0/2019, một nghiên cứu thú vị mới tại London, Anh đã cho thấy cách sử dụng smartphone làm thay đổi nhận thức của chúng ta về thời gian và không gian như thế nào. Rất nhiều người tham gia cuộc khảo sát cho biết họ xác định thời gian và không gian theo phần trăm pin và điểm sạc smartphone của mình.
Đã có nhiều dự đoán về một chiếc Surface 2 màn hình, phát triển theo concept của Microsoft Courier. Nhưng 2 màn hình nằm giữa là bản lề cơ học thông thường không còn quá xa lạ, xu hướng hiện nay là màn hình dẻo và để đảm bảo độ bền, Microsoft đã nghĩ ra một giải pháp: bản lề chứa chất lỏng nhằm giảm áp lực đặt lên màn hình dẻo hay màn hình gập khi gập/mở. Đây là một sáng chế đã được đệ trình và được WindowsUnited phát hiện.
Năm 1993, không quân Mỹ cho phép cả thế giới sử dụng công nghệ GPS (Global Positioning System), và kể từ đó GPS đã trở thành một trong những công nghệ quan trọng nhất đối với con người.
Những đám mây bụi vũ trụ trôi dạt ở nơi cách chúng ta khoảng 1,300 năm ánh sáng dọc theo các ngôi sao phong phú của chòm sao Cepheus (Chòm Tiên Vương).
Khoảng giữa tháng 09/2019, Google cho biết đang thay đổi thuật toán tìm kiếm của hãng một lần nữa. Theo thông báo, thuật toán tìm kiếm mới sẽ nhấn mạnh hơn vào "các tin báo cáo gốc" khi chúng sẽ được xếp hạng cao hơn trong các kết quả tìm kiếm. Để chuẩn, công ty đã phân phát các chỉ dẫn cho bộ khung thuật toán đến hơn 10,000 reviewer con người, để nhận được phản hồi về kết quả xếp hạng thật sự.
Khoảng giữa tháng 09/2019, sau lệnh cấm tạm thời không cho phép Kasptersky Lab cung cấp phần mềm và giải pháp bảo mật cho các cơ quan chính phủ Mỹ, một lệnh cấm chính thức đã được đưa ra.
Khoảng giữa tháng 09/2019, xe hơi điện E của Honda đã chính thức được giới thiệu, và phiên bản sản xuất của nó vẫn lưu giữ được gần như toàn bộ những đặc điểm lẫn tính năng của bản concept ban đầu. Honda cũng đã tiết lộ giá bán và thông số của chiếc xe hơi điện dành cho đô thị.
Khoảng giữa tháng 09/2019, sau vài năm tranh chấp với thuế vụ nước Pháp, Google đã phải thỏa thuận dàn xếp để chấm dứt cuộc điều tra gian lận thuế. Tổng cộng, Google phải trả 1.059 tỷ USD, trong đó, 510 triệu USD tiền thuế mà Google đã trốn trong khoảng thời gian từ năm 2005 đến năm 2018, và 549 triệu USD tiền phạt cho chính phủ Pháp.
Khoảng giữa tháng 09/2019, tuyên bố mới về thảm họa nhà máy điện hạt nhân Fukushima của bộ trưởng môi trường Nhật Bản đang khiến những ngư dân và các tổ chức về môi trường phẫn nộ
Để xử lý cả một đoạn văn, ta sẽ phải gõ lại tất cả, thậm chí là copy – paste từng ký tự từ chỗ này sang chỗ khác. Đây cũng chính là hạn chế mà các nhà sinh học phải đối mặt trong nhiều thập kỷ. Với những công cụ chỉnh sửa gen hiện đại nhất, kể cả CRISPR, từ trước tới nay họ cũng chỉ mới thao tác được với từng gen hoặc đoạn gen rất ngắn nội trong từng tế bào.
Khoảng giữa tháng 09/2019, BIOLIFE4D, một công ty công nghệ sinh học tại Chicago, Mỹ đã tuyên bố “in 3D” thành công một quả tim người bằng tế bào cơ tim của người cung cấp, và “mực in” sinh học làm từ hợp chất ngoại bào, giúp quả tim nhân tạo có tính chất giống “hàng thật” nhất