Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Phỏng vấn GS Nguyễn Thanh Trang Về Vai Trò Tổ Chức Xã Hội Dân Sự Trong một Thể Chế Dân Chủ

11/02/201400:00:00(Xem: 3115)
LTS: Đây là bài ghi lại cuộc phỏng vấn GS Nguyễn Thanh Trang do nhà báo Hải Nguyên của đài phát thanh Đáp Lời Sông Núi thực hiện trong buổi phát thanh chuyên đề “Những Vấn Đề Của Chúng Ta” ngày 8-2-2014 với đề tài “Vai Trò của các Tổ Chức Xã Hội Dân Sự trong một Thể Chế Chính Trị”. GS Trang từng là Phụ Tá Viện Trưởng Viện Đại Học Huế trước 1975 và là một trong các vị sáng lập tổ chức Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam (MLNQVN). Ông đã giữ chức vụ Trưởng Ban Phối Hợp MLNQVN trong 10 năm, từ ngày tổ chức nầy được thành lập năm 1997. Hiện nay ông là Chủ Tịch Tổ Chức Dân Chủ Việt Nam. Cơ quan đầu não của Đài Phát Thanh Đáp Lời Sông Núi.

*

DLSN: Trước khi chúng ta thảo luận về vai trò của các tổ chức xã hội dân sự (XHDS) trong một thể chế dân chủ, xin GS Trang đưa ra một định nghĩa thật đầy đủ và rõ ràng về danh từ nầy để thính giả của đài phát thanh ĐLSN hiểu rõ chúng ta đang nói đến những tổ chức nào?

NTT: Xã hội dân sự là một thuật ngữ tương đối còn mới mẻ với nhiều người, nhất là đồng bào tại quê nhà. Nói một cách đơn giản, đó là các tổ chức do dân chúng thành lập vì nhu cầu của họ mà mục đích chính là để đáp ứng sở thích, lý tưởng hay quyền lợi chung của một nhóm người. Ví dụ những người thích môn thể thao bóng đá có thể gia nhập hội bóng tròn, những người có lý tưởng nhân quyền lại tham gia các tổ chức như Ủy Ban Nhân Quyền, hoặc Mạng Lưới Nhân Quyền, có người quan tâm đến vấn đề môi sinh thì họ lập ra Hội Bảo Vệ Môi Trường, trong khi đó, các nhà báo thường lập ra Hội Ký Giả để những người cùng hoạt động trong lãnh vực truyền thông có thể trao đổi kinh nghiệm làm việc và bảo vệ các quyền tự do ngôn luận, v.v.

Đó là những tổ chức hoàn toàn nằm ngoài cơ cấu điều hành của nhà nước. Trên thế giới, người ta thường gọi đó là các tổ chức NGO (non-government organizations).

DLSN: Tại Việt Nam hiện nay cũng có nhiều hội như Hội Nhà Báo, Tổng Liên Đoàn Lao Động, Đoàn Thanh Niên Tiền Phong, v.v. do Đảng CSVN thành lập và sinh hoạt khắp nơi. Như thế các tổ chức đó có được xem là các tổ chức XHDS hay không, thưa Giáo sư?

NTT: Bất cứ tổ chức nào do nhà nước tổ chức hay kiểm soát đều không được xếp vào loại các tổ chức NGO theo đúng nghĩa của nó. Bởi vì, như chúng tôi đã trình bày, các tổ chức XHDS phải là những tổ chức do dân chúng tự động thành lập và sinh hoạt vì nhu cầu hay lý tưởng của họ, hoàn toàn tự do và độc lập với bất cứ một thế lực nào. Nó phải nằm ngoài sự kiểm soát của nhà nước. Các tổ chức như Hội Nhà Báo, Tổng Liên Đoàn Lao Động và Đoàn Thanh Niên Tiền Phong đều là những tổ chức ngoại vi do Đảng CSVN dựng lên không phải để phục vụ hội viên mà là để kiểm soát họ và buộc họ phải tuân thủ đường lối do Đảng CSVN chỉ đạo.

DLSN: Phần đông các tổ chức XHDS đều là những tổ chức bất vụ lợi, như vậy có đúng không thưa GS Trang. Luôn tiện, xin ông cho biết có bao nhiêu loại tổ chức như thế?

NTT: Nói một cách tổng quát, các tổ chức XHDS có thể được chia thành 5 loại, gồm có:

(1) Các tổ chức tôn giáo;

(2) Các tổ chức từ thiện;

(3) Các tổ chức thể thao;

(4) Các tổ chức thương mãi và ngành nghề chuyên môn;

(5) Các tổ chức xã hội và giáo dục.

Chỉ các tổ chức nào hoạt động không vì mục đích kiếm lời và được cơ quan thuế vụ thừa nhận là một tổ chức bất vụ lợi, thì nó mới được xếp vào loại NGO bất vụ lợi.

Hiện nay trên thế giới, con số các tổ chức NGO càng ngày càng gia tăng theo tỷ lệ thuận với dân số, trình độ dân trí và mức độ dân chủ của mỗi xứ. Riêng tại Mỹ chẳng hạn, có hơn một triệu tổ chức XHDS lớn nhỏ đủ mọi ngành. Có những tổ chức chỉ gồm vài hội viên và hoạt động trong một vài vùng nhỏ, nhưng cũng có nhiều tổ chức quy mô lớn, với ngân sách hàng triệu Mỹ kim mỗi năm và hoạt động trên toàn quốc và cũng có những tổ chức sinh hoạt trên toàn cầu như Tổ Chức Quan Sát Nhân Quyền, Hội Bảo Vệ Ký Giả, Ford Foundation, Bill Gates Foundation, v.v.

DLSN: Khi quan sát tình hình chung về các tổ chức NGO trên thế giới, chúng ta thấy tại các nước Âu Mỹ là những nơi đã có những định chế dân chủ bền vững thì các tổ chức NGO đã phát triển rất mạnh và đa dạng, trong khi đó, tại những xứ độc tài Cộng Sản và quân phiệt cũng như hầu hết các quốc gia tại Phi Châu, Nam Mỹ và Á Châu, con số các tổ chức NGO không nhiều và các lãnh vực hoạt động cũng rất giới hạn. Theo ý kiến của GS Trang, tại sao lại có hiện tượng đó?

NTT: Để có thể trả lời câu hỏi của anh một cách khách quan và tường tận, trước hết chúng ta phải xét đến vai trò và ảnh hưởng của các tổ chức NGO đối với nhà nước. Tại những nước có dân chủ thực sự, thì các tổ chức XHDS thường đóng một trong hai hoặc cả hai vai trò quan trọng, đó là đối tác (counter part) và đối trọng (counter balance). Nghĩa là hợp tác và góp sức với nhà nước trong sứ mạng phục vụ công ích như nhà nuôi trẻ mồ côi, hội Hướng Đạo, hội Hồng Thập Tự, v.v. hoặc giữ vai trò đối trọng với nhà nước, sẵn sàng lên tiếng tố cáo và chỉ trích các chương trình hay chính sách bất công hoặc vi phạm tự do, dân chủ và nhân quyền của dân chúng, như Hội Ký Giả, Hội Luật Gia Quốc Tế, Tổ Chức Quan Sát Nhân Quyền Human Rights Watch, v.v.

Như chúng ta đã nói từ đầu, các tổ chức XHDS là những tổ chức do dân chúng liên kết nhau một cách tự nguyện và được nhà nước tôn trọng tinh thần dân chủ và tự do của các tổ chức nầy vì lợi ích chung của quốc gia và xã hội. Giữa nhà nước và các tổ chức đó có ảnh hưởng tương tác, nghĩa là xã hội dân sự càng phát triển và hữu hiệu thì đất nước càng dân chủ và phú cướng. Và khi đất nước càng giàu mạnh và dân chủ thì XHDS càng phát triển và năng động. Trái lại, trong một chế độ độc tài như Việt Nam dưới sự thống trị của Đảng CS, nhà nước không tôn trọng dân chủ, XHDS theo đúng nghĩa của nó không được nhà nước cho phép hoạt động. Ngay cả những tổ chức thanh niên như Phong Trào Hướng Đạo, Gia Đình Phật Tử, Đoàn Thanh Sinh Công, v.v. đều bị cấm đoán.

Đó là lý do tại sao tại những nước kém dân chủ thì XHDS không thể phát triển như những quốc gia có truyền thống dân chủ lâu dài như các nước Anh, Pháp, Hòa Lan, Đan Mạch, Úc, Gia Nã Đại và Hoa Kỳ.

(Có thể nghe ở: http://www.radiodlsn.com/)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Giữa những giờ phút ngự trị bởi các con số khổng lồ chóng mặt, những tranh cãi dao búa, một câu nói của ông Joe Biden đã nhắc nhở tới chiều sâu của một cuộc bầu cử dân chủ: đằng sau mỗi lá phiếu là một con người. Câu nói như một công án thiền. Tường chừng chìm lỉm trong những tiếng la hét, reo hò, bên này giận dữ, bên kia vui mừng.
Tổng thống Donald Trump sau khi lên nhậm chức đã nhanh chóng ký quyết định rút khỏi Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nay nhìn trở lại cuộc tranh cử 2016, tôi tin rằng nếu giả sử bà Hillary Clinton thắng cử, bà cũng khó có thể đưa nước Mỹ gia nhập TPP.
Khi còn tại chức, bà Phan Thúy Thanh – Phát Ngôn Viên Bộ Ngoại Giao của nước CHXHCNVN – có nuôi một con két nói năng rất sõi. Một hôm, nó xổ lồng bay mất. Bà Thanh nhờ báo đăng để tìm lại con thú cưng nhưng báo chưa kịp ra mà đã có người đến gõ cửa. Hỏi: Sao biết là con vẹt này của tôi. Đáp: Nó chối leo lẻo suốt ngày nên nhà cháu biết ngay là của bà chứ còn ai vào đây nữa.
Chuyến viếng thăm phòng Bầu Dục đầu tiên của tôi diễn ra chỉ vài ngày sau cuộc bầu cử, khi theo truyền thống lâu đời thì vợ chồng Tổng Thống Bush đã mời Michelle và tôi đi thăm nơi sắp là nhà. Ngồi trên công xa của cơ quan mật vụ, chúng tôi chạy ngang qua vòng cung quanh co cổng Tây viên vào Bạch Ốc, cố lưu giữ dăm điều nơi chúng tôi sẽ dọn vào dưới ba tháng nữa.
Ông Biden thắng cử vẫn bị ông Trump kịch liệt bác bỏ vì cho rằng việc kiểm phiếu không minh bạch. Mãi cho tới hôm 15/11 vừa qua, lần đầu tiên sau tám ngày thông báo kết quả bầu cử, ông Trump lên tiếng trên tweet «ông Biden thắng cử». Nhưng liền đó, ông lại nhắc «ứng cử viên dân chủ đã gian lận để đạt được kết quả đó».
Hai tuần sau ngày tổng tuyển cử 3/11, việc đếm phiếu đã gần hoàn tất. Tuy chưa chính thức nhưng cựu Phó Tổng thống Joe Biden coi như thắng cử với 79 triệu phiếu phổ thông và 306 phiếu cử tri đoàn, Tổng thống Donald Trump được 73.3 triệu phiếu và 232 phiếu cử tri đoàn.
Các phụ nữ sẽ có ít nhất 14 ghế trong Quốc Hội Thứ 117, đạt mức kỷ lục mới đối với đại diện phụ nữ.Trong năm 2018, toàn quốc đã bầu 127 phụ nữ -- và 48 phụ nữ da màu – vào Hạ Viện và Thượng Viện. Vào ngày 3 tháng 1 sắp tới, ít nhất 141 phụ nữ, gồm 51 phụ nữ da màu sẽ được tuyên thệ nhậm chức. 8 cuộc tranh cử liên quan đến phụ nữ chưa được tuyên bố tính tới ngày 16 tháng 11, có nghĩa là con số này có thể sẽ còn cao hơn.
Nhân mùa lễ Tạ Ơn, xin nói một lời cảm ơn cái quốc gia này, cảm ơn tất cả những mối quan hệ tương tác qua lại, cảm ơn sự cộng sinh giữa người với người, người với vạn vật muôn loài nhưng trên hết là cảm ơn cha mẹ đã cho con cái hình hài này, cho con sự sống này.
Trong buổi hội thảo qua truyền hình, của Diễn Đàn An Ninh Toàn Cầu, hôm 16-11-2020, Robert O'Brien, cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Donald Trump, đã đưa ra cam kết về việc chuyển giao quyền lực cho tân Tổng Thống Joe Biden sẽ diễn ra ôn hòa và thành công vào ngày 20-1-2021 như những lần chuyển giao quyền lực trước đây.
Để giúp khai sáng viễn ảnh của chính sách Ngoại giao trong 4 năm tới của Chính quyền Biden, đồng thời nhìn lại những thành công và thất bại của Tổng thống Cộng hòa mãn nhiệm Donald Trump trong lĩnh vực này, chúng tôi đã phỏng vấn Tiến sỹ Nguyễn Mạnh Hùng, một Học giả chuyên ngành Chính trị Quốc tế. Ông là Giáo sư ngoại hạng (Professor Emeritus) đã từng giảng dạy nhiều năm về Quan hệ Quốc tế tại Đại học George Mason, gần Thủ đô Hoa Thịnh Đốn.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Tất cả các ngôi sao đã đi đâu? Cái thường được xem là một lỗ trống trên bầu trời nay được biết là một đám mây phân tử tối.
Một loại vaccine Covid-19 được phát triển bởi Đại học Oxford và AstraZeneca cho thấy khả năng phòng bệnh ở đa số tình nguyện viên được tiêm trong một cuộc thử nghiệm quy mô lớn.
Hãng hàng không British Airways đã bắt đầu bán các sản phẩm là vật dụng trên khoang hạng nhất, bao gồm ly rượu, bát đĩa sành sứ, dép, khăn... phản ánh tác động của Covid-19 đối với hoạt động kinh doanh của hãng.
Các khu mua sắm nổi tiếng thế giới từ Paris, New York cho tới Tokyo đều đang chuẩn bị cho một mùa nghỉ lễ chưa từng thấy.
Hôm thứ Hai (23/11/2020), Tổng thống đắc cử Joe Biden đã có cuộc điện đàm với người đứng đầu EU và NATO, trong nỗ lực phục hồi mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương