Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thăm Nhà Tù Hỏa Lò Hà Nội

21/12/201300:00:00(Xem: 3728)
Cuối Mùa Thu, 2013

Một bài viết đã đăng tải trên Việt-Báo 26 tháng 10, 2013 nhan đề: “Cựu Tù Binh Chiến Tranh Trở Lại Việt-Nam” – (Former P.O.W. to Return to Vietnam) tường-trình về đoạn phim phóng-sự được chiếu trên đài truyền-hình Hoa-Kỳ “ABC Eyewitness News” do ký-giả Renee Passal thực hiện tại vùng Bắc Mỹ lúc 4giờ31’ chiều thứ Năm 24 tháng 10, 2013; nói về hành-trình sắp trở lại Việt-Nam của gia-đình cựu tù binh chiến-tranh: Thiếu-Tá Hải-Quân David Wheat (bạn cùng tù với Thượng-Nghị-Sĩ John McCain) và gia-đình cựu Trung-Sĩ Thủy-Quân-Lục-Chiến Brad Bennett do gia-đình “Chân Quê” bảo trợ từ A đến Z (hạng VIP). Link:

http://www.vietbao.com/D_1-2_2-44_4-215739_5-15_6-1_17-35_14-2_15-2_10-3278_12-1/

Nối tiếp bài viết trên, hôm nay mời quý đọc giả nghe tâm-sự của người tù chiến-tranh (Prisoner Of War) David Wheat cùng phu-nhân sau chuyến đi thăm nhà tù Hỏa-Lò, Hà-Nội.

Dự định ban đầu, ngày khởi hành của chúng tôi sẽ rơi đúng vào tuần lễ cơn bão nhiệt-đới lớn nhất lịch-sử có tên “Haiyan” đổ chụp khốc-liệt xuống Philippine hôm 8 tháng 11 vừa qua - và liền hai hôm sau (mùng 9 & 10) cuồng phong đã lướt qua miền Trung Việt-Nam để lại những tổn thất khá nặng nề. “Trời xui đất khiến”, phu-quân tôi không thu-xếp được công việc ở sở nên phải dời lại hơn một tuần sau; nhờ vậy mà tất-cả những ngày ở trong nước hôm nào nắng cũng ấm-áp chan-hòa, như câu chúng tôi thường tâm-niệm: “Mưu Sự Tại Nhân, Thành Sự Tại Thiên” - Quả là có sự sắp đặt nhiệm màu, diệu-kỳ của Ơn Trên chở che nên chuyến đi đã diễn ra hoàn-toàn tốt đẹp như ý-nguyện. Xin được xấp mình tạ ơn Đất rộng Trời cao!

Tất-cả gặp nhau ở phi-trường San Francisco, bay sang Hong-Kong; nghỉ ngơi trong phòng đợi VIP hơn 3 tiếng và sáng sớm hôm sau hạ cánh ở phi-trường Nội-Bài (Hà-Nội).

Giống như trường-hợp Thượng-Nghị-Sĩ John McCain, ngày 8 tháng 4, 2009 đã trở về thăm lại di tích nhà tù Hỏa Lò (nơi ông bị giam hơn 5 năm, cùng trại với David Wheat) và mới đây nhất là Ngoại-Trưởng Hoa-Kỳ John Kerry hôm 15, tháng 12, 2013 cũng tìm về Năm-Căn, thuộc đồng-bằng sông Mekong; vùng tây nam Việt-Nam (chỗ John từng chỉ-huy tàu tuần-tiểu của Mỹ trong thời-gian chiến-tranh) - Dường như những cựu chiến binh Hoa-Kỳ ngày nay ai cũng mong muốn có dịp trở lại, dù chỉ một lần để nhìn thấy dấu vết chiến-trường xưa hay được ngẩng mặt bước đi tự-do thênh-thang trong những trại giam u-uất, tối tăm. Nơi mà ngày xưa họ phải cúi đầu cam chịu trước nhiều nhục-hình tra tấn, đọa đày giữa con “Người” với con “Người”.
resized-ve-tham-vn-3
Hình ảnh với cựu lính Mỹ về thăm VN.

Hỏa-Lò nguyên-thủy mang tên “Maison Centrale”, do Pháp xây dựng năm 1896 gần trung-tâm Hà-Nội. Khi ấy dùng để bắt giữ những người chống lại chế-độ thực-dân. Sau hiệp-định Genèva 1954 chia đôi đất nước Việt-Nam, nơi đây trở thành nhà tù giam phi-công Mỹ nhẩy dù.

Chúng tôi đã được mục kích tận mắt “Hanoi Hilton”, dù bây giờ chỉ còn lại một phần nhỏ của di-tích xưa, nhưng quá đủ để mang lại cho du-khách nhiều cảm-nhận về sự tàn độc của chiến-tranh cùng niềm ngậm ngùi, đau xót cho nỗi bi thương của những anh-hùng Hoa-Kỳ ngã ngựa, khi xưa phải lưu đày khốn-khổ nơi đất khách quê người.

Một trong những quân-nhân đó chính là Thiếu-Tá Hải-Quân David Wheat, ông sinh ngày 16 tháng 12, năm 1939 tại thành-phố Duluth - tiểu-bang Minnesota. Tốt-nghiệp Đại-Học Minnesota năm 1963, sau đó ghi-danh vào trường Sĩ-Quan Phi-Công Hải-Quân Hoa-Kỳ. Tham-chiến Việt-Nam; đến ngày 17 tháng 10, 1965, máy bay ông do phi-công trưởng là Trung-Tá Roderick Mayer điều-khiển bị bắn hạ; cả hai mang thương tích trầm trọng. David Wheat người đẫm máu, treo mình trên một cành cây hơn hai ngày thì bị Việt-Cộng khám-phá và bắt đưa vào “Hỏa-Lò” giam cầm, còn Trung-Tá Roderick Mayer thì mất tích từ đó đến nay.

(Lần trở về này, chúng tôi đã xin các linh-mục Nhà Thờ La-Vang, Quảng-Trị làm Lễ cầu hồn cho Roderick cùng những anh-hùng tử-sĩ Thủy-Quân Lục-Chiến Hoa-Kỳ, đồng-thời cũng được các sư-cô tổ-chức trọng-thể một buổi tụng kinh & Lễ “Nhập-Vong” cho các đồng đội của Brad Bennett vào một ngôi Chùa thanh-tịnh ở Đàn Nam-Giao, Huế. Sẽ có một bài tường-trình riêng về sự linh-thiêng, kỳ-diệu và vô cùng cảm-động của hai buổi Lễ nêu trên.)

Trở lại câu chuyện về thăm Hỏa-Lò; David Wheat rất trầm-tĩnh khi đối diện lại khung-cảnh ngục tù năm xưa. Chúng tôi đã đặt câu hỏi là: Làm thế nào mà ông có thể sống được suốt thời-gian khổ-ải khi bị bỏ đói, tra-tấn và điều kiện vệ-sinh vô cùng tồi tệ lúc ấy?

David trả lời rằng: “Tôi làm bạn với một chú nhện trong buồng giam; xem nó giăng tơ, bắt muỗi, nói chuyện với nhện từ sáng đến chiều; hôm nào may mắn trong bữa ăn có một trái chuối nhỏ, tôi nhai luôn cả vỏ. Răng tôi đã hư vỡ hết vì sỏi sạn trong cơm tù. Hai chân lúc nào cũng bị còng giam đến tê buốt đau thấu tận tủy xương, khi bị lôi ra tra-khảo thì chúng trói ngược hai tay tôi ra sau cùng nhiều nhục-hình tàn-ác khác…”

Tôi đã không ngăn được những giòng nước mắt âm thầm chảy và nghe tim mình nhói lên đau điếng từng hồi khi đứng ngay trong ngục tối & nghe David thực lòng tâm-sự.
resized-ve-tham-vn-2-y
Hình ảnh với cựu lính Mỹ về thăm VN.

Ông nói tiếp: “Một điều linh-thiêng thầm kín mà bây giờ xin thổ-lộ, đó là mỗi sáng thức dậy, tôi nghe có tiếng chuông hình như của một ngôi Chùa nào đó văng-vẳng vọng đến; có lẽ đó là dấu hiệu của Ơn Trời báo rằng: hãy kiên-nhẫn chịu đựng sẽ có ngày được trả tự-do. Cứ thế mà tôi tin-tưởng và hy-vọng chịu đựng cho qua ngày tháng. Thế rồi thời-điểm đó đã đến khi tôi được hồi-hương vào tháng 2, 1973.

Bây giờ, hơn 40 năm sau được các bạn tạo điều-kiện cho tôi trở lại đối mặt với “Hanoi Hilton”, không có gì là sợ hãi cả, riêng phu-nhân tôi đã rất bồi-hồi, xúc-động vì bà được chứng-kiến tận mắt những gì mà tôi từng kể từ xưa đến nay. Có lẽ lúc ấy tuổi còn trẻ (ngoài đôi mươi) nên tôi mới có sức chịu đựng gan lỳ như thế! Tôi không cưu-mang sự thù-hận nào và tin chắc rằng tiếng chuông Chùa trong ký-ức năm xưa đã cho tôi nghị-lực để chịu đựng hơn 7 năm 4 tháng nhục hình, xem đó là thời-gian bị hành xác để tôi được tu-luyện ý-chí, tính can-trường và thêm lòng từ-bi, hỷ-xả.

Tận đáy con tim, chúng tôi xin vô cùng biết ơn; ngôn-ngữ không đủ nói hết sự chân thành cảm-tạ đến các bạn, đã hướng-dẫn và cùng đồng-hành trong chuyến du-lịch Việt-Nam đáng ghi nhớ nhất trong cuộc đời này (lifetime).”

Những hôm sau đó, chúng tôi bay xuống Huế để đưa hai gia-đình Wheat và Bennett đi thăm lại chiến trường Cồn-Thiên, Quảng-Trị. Nơi rừng thiêng, nước độc, cũng là chỗ ông Brad Bennett từng bị bắn trọng thương hai lần khi tham-chiến Việt-Nam. Cùng băng rừng sình lầy, leo đèo, vượt suối với chúng tôi là những chuyên-viên thu hình; một tay cầm gậy chống rắn, một tay cầm máy quay hình để thu lại những khúc phim tài-liệu lịch-sử để đời. Quý-vị có thể xem được trên youtube của trang báo điện-tử toàn cầu: www.diamondbichngoc.com

Những dấu ấn kinh-khủng nhất trong ký ức hai gia-đình cựu chiến binh Hoa-Kỳ là hình-ảnh các em bé học-sinh 7, 8 tuổi ở làng quê phải lội suối, băng đèo đi bộ hàng chục cây số đến trường hoặc tất-tả chở nhau bằng xe đạp trên những con lộ xe đò chèn ép, chen lấn thật nguy-hiểm. Thêm nữa là những freeway cao-tốc mới thành-lập từ Hà-Nội đến tỉnh Thái-Nguyên và hầu như trên tất-cả đường phố trong Việt-Nam, dân chúng cứ nhởn nhơ đèo nhau chạy ngược chiều rất vô ý-thức & vô kỷ-luật. Ai cũng lắc đầu ngao-ngán cho trình-độ dân trí quá thấp khi thấy họ tự-do tiểu tiện trên đường phố và quá nhiều quán nhậu lúc nào cũng đông đúc đàn ông, thanh-niên chè chén, say sưa - Bên cạnh đó là bóng dáng những phụ-nữ Việt-Nam gánh-gồng tần-tảo, đổ mồ-hôi buôn bán vất-vả tìm kế mưu sinh cho gia-đình.

Trong buổi gặp gỡ tại Saigon; giữa đại-diện gia-đình các Thương-Phế-Binh Quân-Lực Việt-Nam-Cộng-Hòa và hai cựu chiến-binh Hoa-Kỳ (tưởng không thể thực-hiện được nhưng rồi mọi việc hoàn tất trôi chảy, nhẹ nhàng), chúng tôi đã tận tay trao quà, bánh & phụ phần nào giúp các anh đón Noel cũng như mừng Tết Nguyên-Đán Giáp-Ngọ cận kề. Ông Brad Bennett đã ứa nước mắt vì so-sánh hoàn-cảnh các Thương-Phế-Binh QL/VNCH sống trong điều-kiện khó khăn không ai quan-tâm hơn 38 năm qua, từ ngày tàn chiến cuộc đến nay; trong khi các cựu quân-nhân Hoa-Kỳ thì được hưởng đầy đủ phúc-lợi về an-sinh xã-hội và những chăm sóc y-tế của chính-phủ trợ cấp cho đến cuối cuộc đời. Ông cũng dự trù những hỗ-trợ tương-lai lâu dài cho các anh lính QL.VNCH bất-hạnh này.
resized-ve-tham-vn-1
Hình ảnh với cựu lính Mỹ về thăm VN.

Nếu ai hỏi “Chân-Quê” nghĩ như thế nào về hành-trình trở lại Việt-Nam vừa qua? Xin được tóm gọn trả lời là: “MIRACLE”. Bởi có quá nhiều “PHÉP LẠ” đã xảy ra suốt chặng đường dài xuyên Việt: Hà-Nội, Huế, Saigon cho nhóm chúng tôi. Có lẽ ông Trời luôn ban muôn vàn đặc-ân đến những tấm lòng bác-ái chân thành & thiện-tâm.

Gia-đình chúng tôi đã kịp trở về Hoa-Kỳ bình-an, kịp mang niềm vui Giáng-Sinh tới những Nursing-Home vùng quận Cam cuối tuần này và sẽ chuẩn bị tiệc mừng Noel cho người Homeless địa-phương.

Xin cầu mong Chúa giáng-trần cho chúng con được mãi chu-toàn nhiệm-vụ với tha-nhân như đôi câu hát trong “Kinh Hòa-Bình” của Thánh Phan-Xi-Cô (thành Asisi). Đây cũng là bài thơ Mẹ Terésa (Calcutta) lúc sinh-thời vẫn nguyện-cầu hằng ngày. (Mẹ Terésa là vị Thánh cao-cả mà Diamond Bích-Ngọc đã quyết-tâm theo gót chân Mẹ trọn đời):

“…Để con đem yêu-thương vào nơi oán thù, đem thứ-tha vào nơi lăng-nhục,
Đem an-hòa vào nơi tranh-chấp, đem chân lý vào chốn lỗi-lầm.
Để con đem tin kính vào nơi nguy-nan, chiếu trông-cậy vào nơi thất-vọng.
Để con rọi ánh-sáng vào nơi tối tăm, đem niềm vui đến chốn u-sầu…
…Vì chính khi hiến thân; là khi ‘con được’ nhận-lãnh.
Chính lúc chết đi là khi vui sống muôn đời.
Ôi! Thần-Linh Thánh Ái, xin mở rộng tình-thương;
Xin ban cho những ai lòng đầy thiện-chí: Ơn An-Bình.”


Diamond Bích Ngọc (www.diamondbichngoc.com/) - (California. 19, tháng 12, 2013. Mừng Chúa Giáng-Sinh)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thiệt đọc mà muốn ứa nước mắt luôn. Sao mà xui xẻo dữ vậy Trời? Tôi sống theo kiểu check by check, có đồng nào xào đồng đó, chưa bao giờ dư ra được một xu. Hai tháng trước, vì (hay nhờ) dịch Vũ Hán, nhà nước Hoa Kỳ thương tình gửi phụ thêm cho 1,200.00 USD. Trộm nghĩ mình cũng đã đến lúc gần đất xa trời rồi nên lật đật bỏ số tiền này vô ngân hàng, dành vào việc hoả táng. Vụ này tui đã dọ giá rồi, tốn đâu cỡ gần ngàn. Vài trăm còn lại để con cháu mua chút đỉnh hương hoa, cho nó giống với người ta, ngó cũng phần nào đỡ tủi.
Có vẻ như con người thời nay càng lúc càng trở nên lười biếng, thụ động; nhất là từ khi nhân loại bước vào kỷ nguyên tin học, truyền thông liên mạng. Tin học đã đem con người khắp hành tinh gần lại với nhau, nhưng chỉ trong khoảng thời gian ngắn, chính nó bị con người lạm dụng để bóp méo, biến dạng sự thực cho những mục tiêu bất chính của cá nhân, bè phái.
Sau 95 năm gào cùng một giọng nền Báo chí gọi là “cách mạng” của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) vẫn trơn tru uốn lưỡi phóng ra câu giả dối rằng:”Tự do ngôn luận, tự do báo chí là những quyền cơ bản của con người đã được Việt Nam cam kết thực hiện theo những nguyên tắc chung của Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền.” (báo Quân đội Nhân dân (QĐND), ngày 15/6/2020). Điều không thật này đã được Ban Tuyên giáo, tổ chức tuyên truyền và chỉ huy báo chí-truyền thông sử dụng từ lâu, nay được lập lại để kỷ niệm 95 năm ngày gọi là “Báo chí cách mạng Việt Nam” (21/6/1925-21/6/2020).
“Muốn chỉ một cá nhân nào đó, tùy theo giai cấp, tín ngưỡng, tùy theo lúc sống hay chết, tùy theo già hay trẻ, người Việt Nam có rất nhiều tên để gọi. Ngôn ngữ Việt có những từ sau đây chỉ các loại tên: bí danh, bút hiệu, nhũ danh, nghệ danh, pháp danh, pháp tự, pháp hiệu, tên, tên cái, tên đệm, tên họ, tên gọi, tên chữ, tên cúng cơm, tên hèm, tên hiệu, tên húy, tên riêng, tên thánh, tên thụy, tên tục, tên tự, thương hiệu.” (Ngưng trích: Nguyễn Long Thao- DANH XƯNG ĐẶC BIỆT CỦA THƯỜNG DÂN VIỆT NAM)
Các cuộc khủng hoảng lớn lao có các hậu quả trầm trọng, thường không tiên đoán được. Cuộc Đại Khủng hoảng trong thập niên 1930 đã thúc đẩy trào lưu cô lập, tinh thần dân tộc, chủ nghĩa phát xít và Đệ nhị Thế chiến, nhưng cũng dẫn đến biện pháp hồi phục kinh tế New Deal, sự trỗi dậy của Hoa Kỳ như một siêu cường toàn cầu, và cuối cùng là tiến trình xoá bỏ thực dân. Các cuộc tấn công trong ngày 11 tháng 9 đã tạo ra cho Mỹ hai sự can thiệp thất bại, sự trỗi dậy của Iran và các hình thức mới của chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan. Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã tạo ra một sự đột biến trong trào lưu dân tuý chống các định chế chính trị lâu đời để thay thế cho các nhà lãnh đạo trên toàn cầu. Các nhà sử học trong tương lai sẽ theo dõi và so sánh những ảnh hưởng lan rộng đến cơn đại dịch virus corona hiện nay; thách thức cho họ là hình dung ra trước được các ảnh hưởng.
Bác sỹ Tom Dooley qua đời năm 1961. Mãi đến vài chục năm sau, tôi mới biết đến tác phẩm đầu tay của ông (Deliver Us from Evil) do Farrar, Straus & Cudahy xuất bản từ 1956. Đây là một tập bút ký, có hình ảnh minh hoạ đính kèm, về cuộc di cư ồ ạt (vào giữa thế kỷ trước) của hằng triệu người dân Việt. Họ ra đi chỉ với hành trang duy nhất là niềm tin vào tình người, và không khí tự do, ở bên kia vỹ tuyến. Rồi họ đã được tiếp đón, hoà nhập và sinh sống ra sao nơi miền đất mới? Câu trả lời có thể tìm được – phần nào – qua một tác phẩm khác (Sài Gòn – Chuyện Đời Của Phố) của Phạm Công Luận, do Hội Nhà Văn xuất bản năm 2013.
Học về Việt Sử trong chương trình của Trung Học Đệ Nhất Cấp, không học sinh nào không biết đến giai thoại Nguyễn Trãi tiễn biệt phụ thân là Nguyễn Phi Khanh tại Ải Nam Quan. Đó là tháng 6, năm Đinh Hợi 1407 Sau khi nhà Minh xua quân sang xâm chiếm nước Nam thì Trương Phụ sai Liễu Thăng lùng bắt thành phần trí thức, để ngăn ngừa sự kêu gọi dân chúng nổi dậy đòi lại quyền tự trị. Trong số những người bị bắt để giải về Tầu, có Nguyễn Phi Khanh.
Trung Tâm quan sát, nghiên cứu Sóng Hấp Lực (gravitational waves) bằng tia Laser “Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory” (viết tắt LIGO) xây dựng cách đây hơn 30 năm, tốn 600 triệu. Hoạt động từ ngày ấy, tốn thêm khoảng năm trăm triệu nữa, không phát giác được cái gì. Nhưng lúc sắp sập tiệm, LIGO thình lình công bố đã bắt được “Sóng Hấp Lực” lan tỏa ra khi hai Hố Đen sát nhập thành một. Chuyện “nhập một” này, cũng theo LIGO, xảy ra cách Trái Đất hơn một tỉ năm ánh sáng. Thế giới khoa học chấn động. LIGO thắng lớn, lãnh nhiều giải cao quý, và cuối cùng đoạt luôn Nobel 2017.
Sách "The Room Where It Happened” của Bolton viết về thời gian ông làm việc tại Tòa Bạch Ốc, điều đó khiến cho TT Trump lo ngại. Sách này ra mắt trước ngày bầu cử Hoa Kỳ, ngày bầu cử là ngày 3 tháng 11 năm 2020. Sách ra mắt vào cận ngày bầu cử, Bolton mới có hy vọng “Nhất tiễn song điêu” hay “Nhất tiễn hạ song điêu” là một mũi tên bắn được 2 con chim. - Thứ nhất sách ra mắt cận vào ngày bầu cử sẽ có nhiều người háo hức mua để xem, từ đấy Bolton sẽ thu về vài triệu Mỹ kim. - Thứ hai, Tổng thống Trump “đã yêu cầu John Bolton từ chức." Do đấy, ra mắt sách trước ngày bầu cử, với những chỉ trích TT Trump rất nặng nề trong sách, sẽ khiến cho TT Trump khó khăn trong việc vận động tranh cử tổng thống hay TT Trump có thể sẽ thất cử.
Với ít nhiều lạc quan, và chủ quan, tôi tin rằng dịch Vũ Hán rồi sẽ qua trong tương lai gần. Quả đất vẫn cứ quay đấy thôi. Kinh tế rồi sẽ hồi phục dần dần. Nhân loại lại tiếp tục sinh hoạt y như cũ, với ý thức vệ sinh (và cộng sinh) lành mạnh hơn xưa. Quan hệ toàn cầu sẽ trở lại bình thường, trừ mỗi cái nước Cộng Hoà Nhân Dân Trung Quốc (People’s Republic of China) thì tôi … không hoàn toàn bảo đảm. Tôi (dám) có chút máu Tầu nên chả hà cớ chi mà lại đi kỳ thị gần một phần năm dân số toàn cầu. Vấn đề là cái tôi của những vỹ lãnh đạo ở xứ sở này quá lớn, nhất là ông Tập Cận Bình – Tổng Bí Thư kiêm Chủ Tịch Nước và Chủ Tịch Quân Ủy Trung Ương – người đã đẩy cả nước đi trật đường rầy quá xa (tới mấp mé hố thẳm luôn) nên hiện tình Trung Hoa – xem ra – không còn thuốc chữa. Phen này (e) sẽ lôi thôi lớn, lôi thôi lâu, và lôi thôi lắm!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.