Hôm nay,  
Việt Báo Online

Khối Á Rập Thất Vọng Về Hoa Kỳ

24/08/201300:00:00(Xem: 13204)
Khối Á Rập Thất Vọng Về Hoa Kỳ
Từ Cairo 2009 về Cairo 2013, Tổng thống Obama quay đủ một vòng. Tựa con dế....

Thế giới có những việc mà một đệ nhất siêu cường như Hoa Kỳ cũng làm không nổi. Vì vậy mà người lãnh đạo mới bị phê phán. Nhưng Tổng thống Barack Obama không bị oan....

Khi ra tranh cử năm 2008, Nghị sĩ Barack Obama là tay mơ gặp may. Ưu điểm của ông là có một ban tham mưu cực giỏi nên tiến hành một chiến dịch tranh cử hiệu nghiệm. Sau khi vượt qua Nghị sĩ Hillary Clinton nhờ phe cực tả trong đảng Dân Chủ, ông gặp đối thủ là chính khách lão thành John McCain, một Nghị sĩ có ban tranh cử quá tệ.

Obama gặp may là vụ khủng hoảng tài chánh, manh nha từ Tháng Ba và bùng nổ vào Tháng Chín 2008. Vụ khủng hoảng phơi bày sự bất tài và lạng quạng của ứng cử viên McCain. Trong tâm lý quá chán chường của cử tri với Tổng thống George W. Bush, ông Obama thắng cử.

Khẩu hiệu "Hy vọng và Thay đổi" của ông được báo thí thiên tả thổi lên như một chân lý, là niềm tin của người dân Mỹ.... Nhiều nhà bình luận của cánh tả còn sánh ông với đấng Cứu Thế.

Hội chứng "Ô ma mê" hay Obamaniac là hiện tượng lạ của dân Mỹ hốt hoảng, còn vượt xa tiền lệ tôn sùng John Kennedy hay Bill Clinton.

Khi cầm quyền từ đầu năm 2009, Tổng thống Obama ý thức được hai mối quan tâm hàng đầu của dân Mỹ: tình hình kinh tế sa sút và sự mệt mỏi về những cố gắng bất tận trong cuộc chiến chống khủng bố Hồi giáo, kết tinh vào hai chiến trường nóng là Afghanistan và Iraq.

Ông giải quyết y như vị tiền nhiệm, nhưng với cường độ khác. Và "không lỡ dịp khủng hoảng", lý luận của một cố vấn kỳ tài là David Axelrod cũng xuất thân từ chính trường Chicago, Obama muốn cải tạo nước Mỹ theo cái nhìn của mình. Kế hoạch cải tổ chế độ bảo dưỡng y tế là kết quả duy nhất đáng kể của giấc mơ cải tạo này.

Về hồ sơ kinh tế, Obama lại áp dụng biện pháp chuộc nợ và tăng chi để kích thích, nhưng với số lượng gấp bội so với Chính quyền Bush vào năm 2008. Kết quả là mức bội chi và gánh nợ kỷ lục khiến ngân hàng trung ương phải thử nghiệm giải pháp QE rất bất thường qua ba đợt liên tiếp.

Về hồ sơ đối ngoại, Obama cũng áp dụng chiến lược dồn quân đánh tới để sẽ triệt thoái khỏi Iraq rồi Afghanistan. Với Iran, cũng vẫn là cái đòn vừa dọa vừa dụ đã được Bush theo đuổi trước đó. Về mối nguy khủng bố, Obama không để bị mang tiếng là cho phép tra tấn, mà lại dùng thuật ám sát bằng máy bay tự động, ồ ạt và dữ dội. Cũng vì vậy, ông bị phe phản chiến cực tả phê phán là "làm như Bush".

Nhưng đóng góp có tính chất sáng tạo - và cải tạo - của Tổng thống Obama là cải thiện quan hệ của Hoa Kỳ với thế giới Hồi giáo, qua hai bài diễn văn năm 2009, vào Tháng Ba tại Ankara của xứ Thổ Nhĩ Kỳ và vào Tháng Sáu tại Cairo của xứ Ai Cập.

Obama muốn mở ra "một kỷ nguyên mới", tên bài diễn văn Cairo, và cải thiện cái nhìn của dân Hồi giáo về nước Mỹ, một quốc gia ông cho là chẳng có gì ưu việt mà cứ đòi lãnh đạo thế giới.

Obama thành "người vái tứ phương" và có tinh thần khiêm cung nhũn nhặn hơn với thiên hạ....

Khi tranh cử năm 2000, Thống đốc George W. Bush cũng từng có chủ trương khiêm cung đó và còn lên án chính quyền tiền nhiệm (Clinton-Gore) là cứ hay can thiệp vào thiên hạ sự (thí dụ là Kosovo) để xây dựng quốc gia hay phát huy dân chủ theo những giá trị tinh thần của nước Mỹ. Nhưng Bush lãnh di sản của vị tiền nhiệm là vụ khủng bố 9-11 nên làm ngược chủ trương ban đầu, trở thành người đánh tứ phương, rồi đi phát huy dân chủ!

Hoá ra lãnh đạo nào cũng thừa hưởng di sản xấu tốt của người đi trước. Ông Obama không là ngoại lệ.

Sau khi đòi cải thiện cái nhìn của khối Hồi giáo về nước Mỹ, Obama thừa hưởng "Mùa Xuân Á Rập" vào dịp Giáng Sinh 2010 và suốt năm 2011.

Áp lực cải cách của Chính quyền Bush với các đồng minh Á Rập Hồi giáo để xây dựng dân chủ - như một giải pháp trường kỳ chống quân khủng bố - được tung ra từ năm 2005 khiến các nước này có thay đổi. Dù thay đổi chưa đủ để dẫn tới dân chủ thì cũng xả bớt ách độc tài. Nhiều yếu tố khác, như bầu cử tại Iran hay nạn thất nghiệp và suy trầm kinh tế, làm nốt phần vụ còn lại.

Hàng loạt quốc gia Á Rập bị chấn động. Bốn nước có đảo chánh, là Tunisia, Ai Cập, Libya và Yemen. Bảy nước gặp biểu tình lớn là Algérie, Maroc, Iraq, Jordan, Kuwait, Bahrain và Sudan. Lãnh đạo các nước còn lại cũng bị rung chuyển, như Saudi Arabia, Oman, Djibouti, Mauritania... Còn Syria lâm vào nội chiến, thường dân bị tàn sát trong mấy năm liền.

Tức là từ Bắc Phi xuống đến Tây Phi qua tới Trung Đông, và thậm chí Thổ Nhĩ Kỳ sau này, gần 20 nước Hồi giáo bị khủng hoảng xuất phát từ "Mùa Xuân Á Rập". Nhưng mầm dân chủ, như lý tưởng và lý luận của truyền thông Tây phương thường đề cao, vẫn chưa bén rễ.

Và kết quả ngược, trở thành vấn đề của Hoa Kỳ, là dân Á Rập thù ghét Obama, một Tổng thống có tên đệm và xuất xứ Hồi giáo. Ác cảm đó với Barack Hussein Obama đang kết tụ tại Cairo và toàn xứ Ai Cập, đồng minh chiến lược của Mỹ tại Trung Đông, hàng năm vẫn được viện trợ một tỷ 300 triệu Mỹ kim. Tại sao?

Do xuất xứ và người cha, từ thiếu thời, ông Obama đã có cái nhìn nhuốm màu cách mạng và chống Mỹ của nhiều nước Á Phi thuộc "Đệ tam Thế giới". Khi trở về Mỹ và đi học, ông còn bị ảnh hưởng của nhiều tay lý luận cực tả, cũng chống Mỹ, như mục sư Jeremiah Wright sau này, hoặc thân cộng, như nhà thơ Frank Davis trước đó. Đấy là nguyên nhân sâu xa của giấc mơ cải tạo Hoa Kỳ của Obama.

Nhưng từ vị trí của một tay sách động và phát triển cộng đồng lên tư thế của một người lãnh đạo, Tổng thống Obama lại đụng vào thực tế của chính trị Hoa Kỳ. Nước Mỹ có những đòi hỏi vượt quá khả năng của một tay hùng biện duy ý chí. Xin hãy xoi vào chuyện thời sự hiện nay là Ai Cập.

Nhiều người Ai Cập có thực tâm xây dựng dân chủ trong một chế độ thế quyền hơn thần quyền của đạo Hồi, hoặc theo hệ phái Coptic của Thiên chúa giáo, đã đả kích Tổng thống Mỹ là yểm trợ lực lượng Huynh đệ Hồi giáo MB (Muslim Brotherhood) và cho đến giờ chót vào cuối Tháng Sáu còn muốn bênh vực chính quyền dân cử của Tổng thống Mohamed Morsi, một lãnh tụ MB. Họ cho là Obama không nhìn ra thực chất khủng bố và toàn trị của lực lượng MB. Ngược lại, nhiều người Ai Cập khác thì oán Obama vì tội ủng hộ các tướng lãnh trong việc truất phế Morsi. Cả hai phe đều dùng thậm từ và hình ảnh độc ác để diễn tả sự thất vọng của họ về Tổng thống Mỹ.

Thật ra, họ chưa hiểu một điều mà Obama vừa mới nhìn ra: dù có là siêu cường vạn năng, Hoa Kỳ không là một nước toàn năng và Tổng thống Mỹ không là kẻ toàn quyền.

Do áp lực của các đồng minh Âu Châu và ban tham mưu có chủ trương can thiệp quốc tế vì mục đích nhân đạo, Hoa Kỳ lén nhảy vào Libya để kết thúc chế độ Muammar Ghaddafi và chạy ra thật nhanh. Rồi Chính quyền Obama lãnh cái họa Benghazi khiến bốn viên chức Mỹ bị tàn sát, kể cả viên Đại sứ. Từ sự thảm bại có che giấu và đang bị phanh phui, dù được ăn kẹo, Obama cũng không dám can thiệp vào Syria, nơi mà nhân quyền đã rách bươm và thường dân chết gấp bội. Huống hồ, đằng sau Syria còn có Iran và Liên bang Nga....

Vì vậy, chế độ độc tài của Bashar al-Assad có cán nát "lằn ranh đỏ", dùng võ khí hóa học để tàn sát đối lập tại Syria, thì nước Mỹ cũng đành tri hô rồi làm ngơ. Nếu yểm trợ võ khí cho phe nổi dậy, như tại Libya, thì còn sợ mối họa nuôi ong tay áo, là võ khí lọt vào tay đủ loại khủng bố, từ al-Qaeda nội hóa kiểu AQIM tới Hezbollah hay Hamas.

Vì vậy, tại Ai Cập, Obama cố bắt cả hai tay và vỗ vào khoảng trống. Ông còn gặp sự phê phán - lẫn phá hoại - của nhiều đồng minh.

Không nói về Israel, các lãnh tụ Á Rập từ Bắc Phi qua Trung Đông đều chê là Obama đánh giá sai mối nguy của lực lượng Hồi giáo quá khích. Hoa Kỳ vừa dọa cúp viện trợ (một tỷ ba, trong đó có 200 triệu viện trợ kinh tế) cho Ai Cập dưới quyền chỉ huy của tướng lãnh vì tội đảo chánh Morsi thì Saudi Arabia, Kuweit và Tiểu vương quốc Á Rập Thống nhất UAE hứa ngay một ngân khoản 12 tỷ, và chuyển ngân liền hai tỷ vào Cairo. Họ cần quân đội Ai Cập chặn đà bành trướng của lực lượng MB.

Nhưng nào chỉ có dư luận Ai Cập hay Á Rập Hồi giáo?

Ngay trong chính trường và truyền thông Hoa Kỳ, cả hai phe bốn phía đều ồn ào lên tiếng. Từ phe tả lý tưởng đến cánh hữu coi trọng kỷ cương đã xuất hiện những lập luận hợp lý. Rằng Hoa Kỳ có luật lệ hẳn hòi, nên không thể viện trợ cho một chính quyền can tội đảo chánh. Khi vẫn viện trợ, dù nhỏ giọt với lời hăm sẽ cúp hẳn, Tổng thống xúc phạm những giá trị đạo đức của nước Mỹ. Trong số này có cả John McCain!

Từ phe tả có tinh thần can thiệp thực tiễn đến cánh hữu coi trọng an ninh của Hoa Kỳ lại có tiếng nói trái ngược: Tổng thống phải bảo vệ quyền lợi sâu xa của Hoa Kỳ mà bỏ qua vụ đảo chánh và giúp quân đội Ai Cập cùng Israel giữ gìn ổn định tại Trung Đông để ngăn cản phong trào Hồi giáo cực đoan.

Nghĩa là bên cạnh chọn lựa về Syria, một vụ tranh luận thứ hai đang gây nhiễu âm về đối sách của Hoa Kỳ với thế giới Hồi giáo. Ở giữa là Obama, cứ lượn qua lượn lại. Nhưng dù có tài bay lượn và hót như khướu tại Cairo, Tổng thống Mỹ đang bị cắt cánh.

Tổng thống Hoa Kỳ là người phải có tầm nhìn sâu xa hơn quần chúng. Ông ta hay bà ta có một ban tham mưu và cả bộ máy công quyền để thấy ra những chuyện ấy và cân nhắc sự lợi hại từ cục bộ đến toàn bộ, từ ngắn hạn đến trường kỳ. Còn lại là cách chọn lựa theo một triết lý chính trị nào đó của mình và trình bày cho quốc dân cùng thấy. Người có tài là có khả năng thuyết phục quốc dân. Nhưng trước đó là phải có đởm lược để dám chọn một giải pháp và chịu trách nhiệm về sự chọn lựa đó.

Barack Obama có đởm lược về nội chính khi chọn lựa giải pháp cải tạo để làm xã hội thay đổi theo triết lý chính trị của mình. Về đối ngoại, ông chỉ là cánh diều dật dờ. Có thể là kinh nghiệm thê thảm của Bush khiến ông chỉ muốn là con chim tránh bão, nhưng làm cho đồng minh hết tin vào Hoa Kỳ, mà các đối thủ cũng chẳng sợ. Khủng bố Hồi giáo thì vẫn còn đó, dù có Osama bin Laden hay không.

Kết quả là Obama sẽ để lại một di sản tai hại cho nước Mỹ - và những người kế nhiệm.

15/11/2019(Xem: 388)
Đọc Trí Quang Tự Truyện, chúng ta thấy tình Mẹ như là một hạnh nguyện Bồ Tát để Ôn thành bậc Cao Tăng. Mẹ là chất liệu yêu thương xây thành đài hoa rực rỡ để Ôn ngự tọa suốt một đời làm Thầy tu.
15/11/2019(Xem: 380)
Thắm thoát đã trải qua năm mươi năm xa quê hương, xa thầy, xa bạn, xa chùa. Nhưng sáng sớm hôm qua, sau khi thức dậy, mở radio nghe tin buồn về Đại Lảo Hòa Thượng Trí Quang đã thu thần thị tịch một cách tự tại và Ngài đã để lại di chúc, tang lễ thật đơn giản, không nhận tràng hoa và phúng điếu.
15/11/2019(Xem: 121)
Nếu “quyền lực chánh trị” đã vượt khỏi phạm vi hoạt động, nếu “nền dân chủ” đã bị tướt đoạt bởi một nhóm người chánh trị toàn quyền, một hệ thống quan liêu, cửa quyền toàn trị hay những nhóm thế lực độc tài
15/11/2019(Xem: 151)
Đối với một người đã giác ngộ, sẽ không còn thấy nữ tính và nam tính nữa. Với một số vị thường quán bạch cốt, sẽ thấy thân mình và người chỉ là một nhóm xương khô đang đi đứng nằm ngồi.
15/11/2019(Xem: 639)
Hôm 29.10.2019 Lào bắt đầu cho vận hành đập thủy điện Xayaburi và tiếp theo sẽ là con đập Don Sahong. Đây là hai đập thủy điện nằm trên dòng chính sông Mekong, đã và đang gây rất nhiều tranh cãi giữa Lào, Thái Lan, Cambodia cũng như Việt Nam ở hạ nguồn Mekong.
15/11/2019(Xem: 323)
Chính sách Quốc phòng “3 không” nguy hiểm của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) đã lây qua đời sống người dân, cán bộ và đảng viên, báo hiệu thời kỳ liệt não vô cảm trước kẻ thù Trung Cộng.
15/11/2019(Xem: 266)
Dòng thời gian vẫn âm thầm trôi qua, bốn mùa nối tiếp. Họ vẫn âm thầm như những con chim ẩn mình chờ chết. Thời gian không đợi ai bao giờ
14/11/2019(Xem: 350)
Từ hôm dời vào Landon Ridge Independent Living cho đến nay, thỉnh thoảng đi ngang phòng 212, ông Nhân nghe văng vẳng tiếng Violon với những tình khúc buồn như tâm hồn và xưa như khoảng đời tươi đẹp đã qua của ông. Đôi khi ông Nhân muốn hỏi nhân viên văn phòng về tiếng đàn ở phòng 212
14/11/2019(Xem: 606)
Một buổi trưa đẹp trời, ông bà Giáo Sư Phạm Cao Dương và Khánh Vân đến thăm, mang tặng vợ chồng tôi một món quà quý giá và thật ý nghĩa! Đó là Tuyển Tập "SIÊU QUỐC GIA VIỆT NAM tại hải ngoại và HIỂM HOẠ BẮC PHƯƠNG" mới vừa in xong!
14/11/2019(Xem: 770)
Vụ 39 người Việt chết trong xe container trên đường vượt biên đến Vương Quốc Anh đã đánh động lương tâm loài người, nhất là người Việt Nam cả trong lẫn ngoài nước.
14/11/2019(Xem: 565)
Hôm qua đã vào tiết “Lập Đông”, nắng Thu đã nhạt trên những hàng phong trơ xương lá, cái lạnh đã len qua áo khoác vào tận trong ngực.
14/11/2019(Xem: 541)
Sáng nay tôi bỗng thấy Người tôi nhẹ như Rơm
14/11/2019(Xem: 499)
Tin về cái chết của 39 người Việt, được tìm thấy trong một xe thùng chở hàng đông lạnh tại khu công nghiệp ở Essex, Vương quốc Anh đã gây xúc động và được dư luận thế giới quan tâm trong hai tuần qua.
14/11/2019(Xem: 716)
Từ Berlin, Hiếu Bá Linh vừa trân trọng cho hay một tin vui … đã cũ: “40 năm trước, tổng thống Ý cử 3 tàu chiến đến Biển Đông cứu vớt thuyền nhân tị nạn Việt Nam … Hoạt động gần 1 tháng, 907 thuyền nhân đã được cứu sống và đưa về Ý. Ngày 21/8/1979, tại lối vào cảng Venice, thủy thủ đoàn và các thuyền nhân được dân chúng hân hoan chào đón.”
14/11/2019(Xem: 1760)
Tin tức trên mạng đang sôi nổi về một lời phát biểu mới đây của Trần Long Ẩn rằng “Toàn bộ nền văn học nghệ thuật miền Nam trước 1975 là độc hại, cần phải xóa bỏ hết”.
Tin công nghệ
Khoảng đầu tháng 11/2019, căn cứ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (Intercontinental Ballistic Missile - ICBM) bỏ hoang tại Arizona được công ty bất động sản rao bán với giá 400,000 USD.
Khoảng đầu tháng 11/2019, theo báo cáo vừa được Facebook công bố, chỉ trong vòng 5 tháng, mạng xã hội đã xóa sổ 3.2 tỷ tài khoản giả mạo và hàng triệu bài viết liên quan tới lạm dụng trẻ em, tự sát. Số tài khoản giả mạo bị xóa tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2018.
chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Jerome Powell bác bỏ ý tưởng mà Tổng thống Donald Trump thường đưa ra đòi FED hạ lãi suất về âm.
Trung Quốc đang giữ và điều tra giáo sư Đài Loan Shih Cheng-ping với cáo buộc tham gia vào các hoạt động "nguy hiểm với an ninh quốc gia".
CEO Elon Musk của hãng xe điện Mỹ Tesla chính thức công bố kế hoạch xây một siêu nhà máy (gigafactory) và một trung tâm kỹ thuật-thiết kế tại khu vực gần thủ đô Berlin của Đức.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, thành viên gia đình các nhân viên chính phủ Mỹ ở Bolivia đã được lệnh về nước do tình trạng bất ổn.
Dean Foods, nhà sản xuất sữa lớn nhất của Mỹ, đã làm thủ tục nộp đơn xin bảo hộ phá sản lên tòa án.
nhà đồng sáng lập, cựu Tổng giám đốc (CEO) công ty ứng dụng gọi xe Uber, ông Travis Kalanick, đã bán ra lượng cổ phiếu Uber trị giá hơn 500 triệu USD. Vụ bán cổ phiếu diễn ra ngay sau khi kết thúc thời kỳ giới hạn
Con sông gần biên giới Hàn - Triều chuyển màu đỏ sau khi máu từ xác lợn nhiễm dịch tả Châu Phi chảy vào đây theo nước mưa.
Khoảng đầu tháng 11/2019, cảnh sát Đan Mạch tái lập nhiều chốt kiểm soát tại các cửa khẩu với Thụy Điển để ngăn tội phạm xuyên biên giới.
Khoảng đầu tháng 11/2019, Facebook giới thiệu dịch vụ Facebook Pay, có mặt đầu tiên tại Mỹ trên hai nền tảng Facebook và Messenger trước khi cập nhật cho Instagram và WhatsApp. Người dùng Facebook Pay sẽ thấy lịch sử thanh toán của tất cả ứng dụng tại một chỗ.
Hongjin Tan, người Trung Quốc, thừa nhận đánh cắp những bí mật thương mại của công ty dầu khí Phillips 66, bang Oklahoma, Mỹ, khi làm việc tại đây.
Khoảng đầu tháng 11/2019, một cuộc tranh cãi nổ ra bên trong Nhà Trắng về cách để đánh bại cuộc điều tra luận tội Trump do đảng Dân chủ dẫn dắt.
Yongsan là vùng đất ở trung tâm Seoul, nhưng không thuộc quyền kiểm soát của Hàn Quốc suốt gần 70 năm.
Khoảng đầu tháng 11/2019, một nghiên cứu mới được công bố đã đưa ra kết luận rằng nhạc giao hưởng có thể tạo ra các ảnh hưởng tốt đến thai nhi trong bụng mẹ.