Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Đinh Tiên Hoàng: Đinh Bộ Lĩnh

30/07/201300:00:00(Xem: 8103)
(Lời tâm tình: “Sử Việt” chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn. “Sử Việt” đăng vào ngày thứ Ba Tuesday mỗi tuần).

ĐINH TIÊN HOÀNG: ĐINH BỘ LĨNH
(924 - 979)

Đinh Bộ Lĩnh là tước quan do Trần Minh Công phong cho, tên thật là Đinh Hoàn. Quê ở Hoa Lư, cha là Đinh Công Trứ làm thứ sử Hoan Châu vào thời Dương Diên Nghệ. Cha mất sớm, ông theo mẹ về quê ở với chú là Đinh Dự,

Dù ông đã mất dấu tích con nhà quí tộc, nhưng ông vẫn có khí phách hiên ngang. Ông cùng trẻ chăn trâu, lấy bông lau làm cờ tập trận. Khi lớn khôn theo sứ quân Trần Minh Công. Trần Minh Công thấy Đinh Bộ Lĩnh có tài, nên cho giữ binh quyền.

Sau khi Trần Minh Công mất, Đinh Bộ Lĩnh đem quân về Hoa Lư (xem thêm tỉnh Ninh Bình), có nhiều hào kiệt theo về: Lê Hoàn, Đinh Điền, Phạm Cự Lượng, Phạm Hạp, Nguyễn Bậc... Ông phát triển lực lượng và chiêu hàng hoặc đánh dẹp các sứ quân khác, gồm có tất cả 12 sứ quân là:

1. Trần Lãm (Trần Minh Công) giữ Bố Hải Khẩu (Thái Bình).
2. Ngô Xương Xí giữ Bình Kiều (Thanh Hoá).
3. Đỗ Cảnh Thạc giữ Đỗ Động Giang (Thanh Oai, Hà Nội).
4. Kiều Công Hãn giữ Phong Châu (Phú Thọ).
5. Nguyễn Khoan giữ Tam Đái (Vĩnh Phúc).
6. Ngô Nhật Khánh giữ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội).
7. Lý Khuê giữ Siêu Thoại (Bắc Ninh).
8. Nguyễn Thủ Tiệp giữ Tiên Du (Bắc Ninh).
9. Lữ Đường giữ Tế Giang (Hưng yên).
10. Nguyễn Siêu giữ Tây Phù Liệt (Thanh Trì, Hà Nội).
11. Kiều Thuận giữ Hồi Hồ (Cẩm Khê, Phú Thọ).
12. Phạm Bạch Hổ giữ Đằng Châu (Hưng Yên).

Sau khi Đinh Bộ Lĩnh gồm thâu 12 sứ quân về một mối, quân dân tôn là “Vạn Thắng Vương”. Năm 968, ông lên ngôi, lấy hiệu là Đại Thắng Minh Hòang đế, ông là người Hoàng đế đầu tiên của nước ta. Tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư, xây cung điện, chế triều nghi, định phẩm hàm các quan văn võ. Vua phong Lê Hoàn làm Thập đạo Tướng quân, Nguyễn Bặc là Định quốc công, Đinh Điền làm Ngoại giáp, Lưu Cơ làm Đô hộ phủ sĩ sư, Tăng thống Ngô Chân Lưu được ban hiệu là Khuông Việt đại sư, con trưởng là Đinh Liễn phong tước Nam Việt vương... Vua lập 5 hoàng hậu: Đan Gia, Trinh Minh, Kiều Quốc, Cồ Quốc và Ca Ông. Không rõ bà Hoàng hậu Dương Vân Nga có ở 1 trong 5 bà Hoàng hậu này không?.

Triều đình Đinh Tiên Hoàng, đặt hình phạt rất nghiêm khắc: Đặt vạc dầu, trụ đồng nung đỏ và nuôi hổ dữ trong cũi, để trước điện, để trừng trị những kẻ gian ác và phản bội. Về quân sự, Đinh Tiên Hoàng phân ra đạo, quân, lữ, tốt, ngũ. Mỗi một đạo có 10 quân, 1 quân 10 lữ, 1 lữ 10 tốt, 1 tốt 10 ngũ, 1 ngũ 10 người. Vua cho thực hiện “ngụ binh ư nông”, đó là hình thức vũ trang toàn dân, dựa vào nghề nông mà phát triển quân đội.

Năm 970, đặt hiệu là Thái Bình. Vua truyền cho đúc “tiền đồng”, gọi là tiền đồng Thái Bình, là tiền tệ xưa nhất của nước ta. Nhà Đinh là triều đại đầu tiên đặt nền móng cho nền tài chính về tiền tệ từ thời phong kiến. Đồng tiền Thái Bình được đúc bằng đồng, hình tròn, lỗ vuông, có thể xâu thành chuỗi. Mặt phải đúc bốn chữ “Thái Bình Hưng Bảo”, mặt sau có chữ “Đinh”. Hầu hết gần 70 triều vua sau đó, triều nào cũng cho đúc tiền của mình bằng đồng. Đinh Tiên Hoàng xét rằng, Đại Cồ Việt chưa đủ sức cầm cự lại quân Tàu, nên sai Đinh Liễn làm sứ bộ qua Bắc triều năm 972. Sau đấy vua Tống phong Đinh Tiên Hoàng là Giao Chỉ quận vương và phong cho Nam Việt vương Đinh Liễn làm Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ An Nam đô hộ. Từ đó Đại Cồ Việt giữ lệ sang triều cống phương Bắc. Đinh Tiên Hoàng phong con út là Hạng Lang làm Thái tử. Đinh Liễn là con trưởng, có công bình định khắp nơi, không nhẫn nhịn được, sai người giết chết Thái tử Hạng Lang.

Tương truyền năm 979, nội giám Đỗ Thích nằm mơ thấy sao rơi vào mồm, tưởng điềm báo được làm vua, nên lén hành thích Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn, triều thần bắt Đỗ Thích xử tội, rồi tôn Đinh Tuệ mới 6 tuổi lên ngôi. Đinh Tiên Hoàng làm vua được 12 năm. Nhiều nơi trên nước Việt, đã lập đền thờ Đinh Tiên Hoàng, riêng tại Ninh Bình có 16 đền thờ.

*- Thiết nghĩ: Việc Đinh Liễn giết Thái tử Hạng Lang; có lẽ từ đấy sinh ra sóng gió trong triều. Đinh Liễn không phải là con ruột của Dương hậu. Sau khi Hạng Lang bị thảm sát, Đinh Liễn không bị vua cha trị tội chết; Đinh Liễn là con trưởng nam, có thể sẽ nối ngôi sau này. Dương hậu muốn tranh ngôi cho con mình, với con các Hoàng hậu khác và Đinh Liễn, mà Dương hậu ngầm liên kết người ngoài gây nên việc hành thích vua Đinh chăng?!

- Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị giết, nói rằng do Đỗ Thích nằm mơ mà giết vua để lên làm vua. Đỗ Thích là hoạn quan, có đủ khả năng giết một lúc 2 người, mà trước đây là tướng võ không?! Và liệu rằng sau khi giết được vua, còn các đại thần: Định quốc công Nguyễn Bặc, Ngoại giáp Đinh Điền... có tha cho Đỗ Thích không? Nên Đỗ Thích dù có tham vọng, cũng không liều lĩnh như vậy. Đến nay, có nhiều nhà nghiên cứu đã đặt giả thiết sự hành thích vua Đinh, là do Lê Hoàn với sự hỗ trợ của Dương hậu, cùng âm mưu hành động. Có lẽ đấy là lý do, mà các đại thần Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Phạm Hạp mới chống lại Lê Hoàn quyết liệt. Vì sao Dương hậu trao ngôi cho Lê Hoàn và làm Hoàng hậu nhà Lê?!.

Cảm bội: Đinh Tiên Hoàng
Sứ quân xâu xé khắp quê hương(a)
Bình định nhọc nhằn, vẹn thổ cương
Thái tử Hạng Lang, tiêu tán đế
Trưởng nam Đinh Liễn, rụng rời vương
Giang sơn nghiêng ngửa, còn sang sửa
Triều chính ngấm ngầm, khó đảm đương
Đỗ Thích, hay ai, tâm phản phúc???!
Xót xa điên đảo nghĩa cương thường(b)!

____
(a)- Sứ quân: Quan lại hay Tướng lãnh có thế lực và điều kiện, tự tách ra khỏi một vương triều, hoặc tự nổi dậy chiêu tập lực lượng thành lập quân ngũ riêng biệt, hùng cứ một địa phương.

(b)- Cương thường: Gồm có tam cương và ngũ thường, (cương là cái dây chính, là điều cốt yếu. Thường là đức tính thường tình của con người).

- Tam cương: Quân thần (vua tôi), phụ tử (cha con), phu thê (vợ chồng).

- Ngũ thường: Nhân, lễ, nghĩa, trí, tín.

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nước. Nước từ đâu cứ dâng lên; lên rồi rút, rút rồi lại lên, ngập tràn đồng ruộng, ao hồ, vườn tược, làng quê, và phố thị của nhiều tỉnh thành miền Trung. Cuồng phong bão tố từ đại dương cuộn xoáy vào đất liền, kéo theo những cơn mưa xối xả ngày đêm.
Vấn đề không phải là để truy thù hay báo oán. Truyền thống văn hoá bao dung dân tộc Việt không cho phép bất cứ ai thực hiện điều đó. Tuy nhiên, quá khứ cần phải được thanh thoả – và không thể thanh thỏa bằng một (hay vài) cuốn truyện– để chúng ta đều cảm thấy được nhẹ lòng, và an tâm hơn khi hướng đến tương lai.
Làm thương mại, nhất là làm trong nghề buôn bán nhà cửa, muốn mọi người thương mình rất khó. Chín người thương mình cũng có một người ghét mình. Ăn ở cho mọi người thương mình chỉ có chân thành mới làm được.
Rừng điêu tàn thì đất nước suy vong; đây mới chính là cội rễ của vấn đề.bChúng ta cứu giúp đồng bào bị nạn nhưng chính chúng ta có ai nghĩ đến cội nguồn của vấn đề là nạn phá rừng cưa gỗ tàn phá đất nước. Tác động tới môi trường, phá rừng vẫn đang tiếp diễn và đang làm thay đổi khí hậu và địa lý.
Trưa ngày 16/10/2020, một thanh niên người Tchétchène, tên Abdoullakh Anzarov, đã cắt cổ Thầy giáo Sử Địa, ông Samuel Paty, ngay trước trường Trung học Le Bois d'Aulne nơi ông đang dạy, ở Thành phố Conflans-Sainte-Honorine, ngoại ô Tây-Bắc cách Paris chừng 40km Paris.
Tôi rất hãnh diện đã ủng hộ đạo luật lịch sử, mang 130,000 người tị nạn đầu tiên từ các nước Việt Nam, Lào, và Campuchia đến Hoa Kỳ vào năm 1975 và đã thông qua nghị quyết chào đón họ. Tôi đã bỏ phiếu chấp thuận gia tăng ngân quỹ để giúp những người Việt mới đến định cư và sau này tôi đã đồng bảo trợ cho đạo luật dẫn đến sự hình thành của hệ thống di trú theo quy chế tị nạn hiện hành. Tinh thần cứu giúp người tị nạn, chào đón họ đến với tự do sau khi trốn thoát chế độ đàn áp, là giá trị nền tảng của chúng ta và của Hoa Kỳ. Cũng do giá trị đó mà nước Mỹ trở thành biểu tượng của tự do và hy vọng, dẫn đầu thế giới không chỉ bằng sức mạnh của một cường quốc mà bằng hành động cụ thể làm gương cho thế giới. Trong vai trò tổng thống, tôi cam kết sẽ giữ cho nước Mỹ là quốc gia luôn chào đón người tỵ nạn và di dân, và chúng ta ghi nhận sức mạnh phi thường của Hoa Kỳ đến từ xã hội đa dạng và đa sắc tộc của chúng ta.
Hai Dự thảo “Báo cáo Chính trị” (BCCT) và “Tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XII”, gọi ngắn là “Xây dựng, chỉnh đốn đảng”, dành cho Đại hội đảng XIII vào đầu tháng Giêng năm 2021, đã bộc lộ bản tính tham quyền cố vị và tư duy giáo điều
Tại Hoa Kỳ, tháng 10 được chọn là tháng nâng cao hiểu biết về ung thư vú. Theo thông tin từ trang web của Hiệp Hội Ung Thư Vú Quốc Gia (National Breast Cancer Foundation), trung bình cứ 2 phút thì có một phụ nữ được chẩn đoán bị ung thư vú tại đất nước có hệ thống y tế đứng đầu thế giới này. Theo trang web của Hội Ung Thư Việt Mỹ (Vietnamese American Cancer Foundation), ung thư vú là loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ người Việt nhưng lại có rất ít thông tin về những gì người mắc bệnh đã từng trải qua. Đây một tổ chức vô vụ lợi có văn phòng tại miền Nam Cali được thành lập từ năm 2002 với sứ mệnh ủng hộ và tranh đấu cho quyền lợi của bệnh nhân ung thư.
Dân Việt Nam và các dân tộc trên thế giới tùy theo ảnh hưởng môi trường của nơi cư trú, văn hóa tập tục truyền từ đời này qua đời khác, cách sinh sống, tôn giáo khác nhau, họ có các hình thức mai táng khác biệt riêng mà tôi xin dần dà trình bày ra đây để gọi là góp thêm chút ý kiến với quý vị:
Mấy ngày qua nghe tin nước lụt ngập tràn miền Trung, tôi cứ cố "giả lơ" vì biết mình không thể cầm lòng được khi đối diện thêm lần nữa cảnh hoang tàn mùa lụt lội. Tôi xem lướt qua những hình ảnh nước ngập nhiều nơi ở miền Trung trong tâm trạng bất lực vì những điều tôi mong và muốn cho quê hương vẫn còn xa quá trong tầm với của tay mình.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.