Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Cụ Trần-Thượng Thủ Và BộTừ Điển Việt Nam Minh Hoạ

23/10/201200:00:00(Xem: 5783)
Tôi đi nhiều, điều đó ai cũng biết.Nhưng dù đi nhiều như tôi, nước Mỹ vẫn mênh mông và cũng có đến cả vài năm rổi tôi mới lại có dịp trở về Houston, Texas.

Và mỗi lần trở về đây là một lần tôi ngỡ ngàng về sức sống của thành phố này.Khu Bellaire của người Việt và người Á-đông, chẳng hạn, kéo dài hàng nhiều cây số với các shopping centers, các toà nhà đồ sộ, các khu làm ăn sầm uất, tất cả còn xem như mới tinh toanh, không có vẻ gì tiều tuỵ hay xuống dốc như nhiều khu khác.Một thí-dụ: ở đây tôi thấy có nhiều ngân-hàng Á-đông hơn ở Quận Cam rất nhiều.Như vậy có nghĩa là ở đây người ta còn đang xây cất rất nhiều, thiên-hạ còn đổ tiền đầu tư vào kinh tế dầu hoả của Houston mạnh lắm.

Không lạ, bởi hỏi ra mới biết là mỗi tháng có tới khoảng 35 nghìn người ở nơi khác (đặc-biệt là Cali) đổ về đây nhập cư. Nhà còn rẻ, đất còn rẻ, xăng cũng rẻ, và công ăn việc làm không thiếu.

Quảng-bá tin về phim "Hồn Việt"

Tôi đi Houston kỳ này là có công-tác: đi gặp gỡ các cơ-quan truyền-thông của người Việt để báo một tin vui, sắp có phim tài-liệu "Hồn Việt" về Quốc-kỳ và Quốc-ca Việt-nam. Đây là một sản-phẩm của Vietnam Film Club, một tổ-chức mới lập ra cách đây hai năm vào tháng 9 năm 2010.
gioi_thieu_phim_hon_viet
Quảng-bá tin về phim "Hồn Việt".
Dịp đó, Nghị-hội (Toàn-quốc Người Việt tại Hoa-kỳ) nhóm họp ở Arlington, Virginia, và những người đến Đại-hội từ nhiều tiểu-bang, có cả người đến từ Canada, đi đến nhận-định là càng ngày nhu-cầu phim ảnh nhằm giải thích và đưa ra chính-nghĩa của người Việt tự do là một nhu-cầu cấp thiết.Vì sao? Vì sách tiếng Việt, dù hay cách mấy cũng càng ngày càng ít người đọc.Trái lại, tuổi trẻ VN ở hải-ngoại thích xem phim ảnh (hay video, Youtube) là những thứ sản-phẩm đập vào tai, vào mắt, có hành-động, có trao đổi, có chuyển cảnh, nghĩa là vui hơn một cuốn sách.Đó là chưa kể nhiều em giờ đây nếu còn nói được tiếng Việt thì cũng lười đọc tiếng Việt.Bởi thế phim ảnh là ngôn ngữ thời-thượng của tuổi trẻ VN.

Ngoài ra, chúng ta cũng có nhu-cầu đem câu chuyện của Việt-nam, câu chuyện đứng đắn (không bị bóp méo) về lịch-sử, văn-hoá VN đến với người ngoại-quốc để họ khỏi bị hiểu lầm, ngộ-nhận về chúng ta. Có nghĩa là chúng ta cũng cần những phim tài-liệu giá-trị để đưa vào các đại-học hay học-đường, không riêng gì ở Mỹ mà còn ở cả nhiều nước nói tiếng Anh nữa (như Úc-châu, Canada, Anh, Ấn-độ...).

Và thế là Vietnam Film Club thành-hình và dự-án đầu tiên của Câu-lạc-bộ này là sản-xuất một phim về Quốc-ca và Quốc-kỳ Việt-nam, hai hiện-tượng mà ta thấy người Việt tự do lúc nào cũng tôn-kính trải khắp suốt năm châu.

Tại Houston, Vietnam Film Club có cái may là một thành-viên trong Câu-lạc-bộ lại cư ngụ ngay tại đây.Đó là cựu-Đại-tá Phạm Bá Hoa, người đã ghi nhận tất cả những bước thăng trầm của lá cờ vàng ba sọc đỏ ở xứ người.Nhờ đó mà phòng hội của khu Làng Tre 1, một khu chung-cư rất khang-trang của khoảng 400 vị cao-niên VN, đã được bà Thảo cho mượn để dùng vào việc giới-thiệu về phim "Hồn Việt" cho khoảng 80 người đến nghe hôm thứ Năm, 18/10 trong đó cũng trên 20 vị là ở trong giới truyền-thông.Người ta thấy có những cây gạo cội trong làng báo như các ông Nguyễn Đạt Thịnh, Lê Phú Nhuận(của Việt Tấn Xã trước năm 75), Hoàng Bách (Đài Tiếng Nước Tôi), Nguyễn Ngọc Bảo (Hội Văn-hoá Khoa-học và báo Ngày Nay), Vũ Văn Hoa(báo Việt Nam Mới),ông Lưu (trước của báo Time ở Sài-gòn), nhiếp-ảnh-gia Trần Trí (của Thời Báo), phóng-viên của Đài VAN TV v.v.Một số người đến cũng vì đã được nghe nhà báo Dương Phục phỏng vấn tôi và ông Phạm Bá Hoa trên đài Saigon 900 AM và đài Global TV phỏng vấn tôi từ hôm trước (thứ Tư 7/10).
gioi_thieu_film_hon_viet_2012
Quảng-bá tin về phim "Hồn Việt".
Mở đầu buổi họp, tôi đã có dịp trình bầy về sự thành-lập của Vietnam Film Club và gốc gác của cuốn phim tài-liệu sắp ra mắt đồng-bào và đồng-hương vào giữa tháng 11 và đầu tháng 12 tới đây. Tôi cũng đã nhấn mạnh vào một khía cạnh rất quan-trọng đối với một phim tài-liệu, đó là việc tìm ra nhân-chứng để chúng ta được xem và nghe tận mắt tận tai những nhân-chứng đó. Tỷ như nữ-sinh-viên miền Nam lần đầu tiên hát bài "Tiếng gọi Sinh-viên" (tiền-thân của bài Quốc-ca "Tiếng gọi Công-dân" hay "Công-dân Hành-khúc") ở Giảng-đường Đại-học Hà-nội vào tháng 3 năm 1942 (giờ đây bà đã 90 tuổi), hay ông Craig van Hoy, người đã mang cờ vàng ba sọc đó lên cắm trên ngọn núi cao nhất thế-giới, đỉnh Everest trên dãy Hi-mã-lạp-sơn. Chính những chứng-nhân này mà trong phim còn nhiều hơn hai vị trên đã làm nên mức độ khả tín rất cao của phim "Hồn Việt."


Để đạt cả hai mục-đích, đến với cộng-đồng và đến với tuổi trẻ và người nước ngoài, DVD "Hồn Việt" sẽ có hai track: bấm vào một track thì sẽ có tiếng Việt, bấm vào track kia thì sẽ có tiếng Anh. Làm lối này mai mốt phim có thể sẽ lồng thêm những track như tiếng Pháp, tiếng Đức hay tiếng Nhật...

Tiếp theo phần trình bầy của tôi là phần trình bầy của ông Phạm Bá Hoa nói về những câu chuyện thật lý-thú về sự công-nhận ngày càng rộng rãi, không riêng gì ở Mỹ mà còn ở cả một số nước khác, lá cờ của chúng ta như là "lá cờ di-sản của người Việt tự do."Chỉ tính ở Mỹ không cũng đã có 16 tiểu-bang công-nhận lá cờ vàng ba sọc đỏ là cờ chính-thức để trưng ở các nơi công-cộng, nơi nào có người Việt cư ngụ hay làm ăn buôn bán (trong số đó có hai tiểu-bang, Ohio và Louisiana, ra hẳn luật về vấn-đề này).Ngoài ra cũng còn trên 110 thành-phố và quận hạt công-nhận lá cờ này.Ở Canada, ông bộ-trưởng Đa-văn-hoá cũng ra văn-thư chính-thức công-nhận lá cờ vàng ba sọc đỏ trên khắp lãnh-thổ Canada.

Rồi những chuyện kỳ-thú như cột cờ dành cho chúng ta ở một thành-phố thật nhỏ, Sundre ở Calgary, Canada, một thành-phố mà dân-số chỉ có khoảng 1000 người, cũng ngạo nghễ tung bay lá cờ của chúng ta. Khi toà đại-sứ Việt-Cộng ở Ottawa phản-đối, cả hội-đồng thành-phố đã quyết-định vẫn treo lá cờ của chúng ta trở lại "ngày nào tôi còn sống," như lời hứa của ông thị-trưởng Roy Cummings. Ở Boston, Massachusetts, cũng vậy. Khi toà đại-sứ VC ở Washington cử hai người lên xin gặp ông thị-trưởng để phản-đối, ông ta đã không tiếp và nhờ một bà thành-viên trong hội-đồng thành-phố ra tiếp. Khi đại diện sứ-quán VC viện cớ Bộ Ngoại-giao đã công-nhận lá cờ (đỏ sao vàng) của họ thì bà ta đã đáp: "Nếu vậy thì xin các ông mang lời khiếu nại của các ông đến Bộ Ngoại-giao" rồi nhã nhặn mở cửa mời hai ông kia đi ra.

Cuộc đấu tranh của chúng ta cho lá cờ Quốc-gia do đó phải được xem là một phép màu, một phép lạ đáng ghi thành một trang sử oai hùng trên phim ảnh hay sách vở. Rõ ràng là lãnh-thổ có thể mất, chính-quyền có thể đầu hàng nhưng lý-tưởng tự do thì trường-tồn, không mất. Và lý-tưởng đó vẫn nằm trong con tim chúng ta, như một cô sinh-viên VN ở Arlington, Texas, đã nói với ông viện-trưởng trường của cô, nằm trong hàng chục triệu con tim, trong và ngoài nước, mà biểu-tượng là lá cờ vàng ba sọc đỏ, mà quốc-ca vẫn là bài "Công-dân Hành-khúc."

Cụ Trần-thượng Thủ và bộ "Từ điển Việt Nam minh hoạ"

Cũng tại Houston, tôi được gặp một học-giả lão thành, năm nay đã 85 song tinh-thần cũng như thể-chất còn vô cùng tráng kiện và minh mẫn. Cụ được coi là vị trưởng-lão ở khu chung-cư đẹp đẽ dành cho các vị cao-niên Làng Tre này.Gặp tôi, cụ rất ân cần vì cũng đã được biết đến một vài tác-phẩm của tôi. Nhưng phần tôi thì ngạc-nhiên vô cùng bởi trước đó tôi không được biết cụ là một nhà lịch-học nổi tiếng với những sách như Nhịp Điệu Thời Gian hay là Lịch Pháp Giản Yếu (Nhà xb Phương Đông, 2007, 616 trang) viết rất sáng sủa và khoa-học về cả lịch Tây-dương lẫn âm-lịch (lịch ta), lịch theo mặt trăng của người Hồi-giáo, lịch Maya, v.v.

Nhưng lạ lùng nhất là cụ đem xuống cho tôi coi bộ Từ điển Việt Nam minh hoạ mà cụ đang hoàn-tất với một số học-giả cả ở trong lẫn ngoài nước mà cụ là chủ-biên. Bộ sách, viết rất kỹ càng và đặc-biệt nhất là có phần minh-hoạ, hiện đã hoàn-tất đến vần TH. Một khi hoàn-tất, cụ cho biết sẽ lên đến 2600 trang và in thành hai tập.

Chính tôi là người đã hơn một lần gợi ý với một số bạn bè là ta cần có một bộ từ-điển đứng đắn trong tiếng Việt, không đưa chính-trị chính em lảm nhảm vào trong đó (như một số từ-điển in ở miền Bắc trước đây), và đặc-biệt nên có minh-hoạ như từ-điển Larousse của Pháp hay từ-điển Random House của Mỹ. Thì đây, bộ từ-điển mà ê-kíp Trần-thượng Thủ đang hoàn-tất và có thể ra mắt độc-giả trong năm tới (2013) có thể sẽ đáp ứng được những ước muốn của chúng ta.

Người ta bảo, "Đi một quãng đường, học một sàng khôn." Có học được sàng khôn đó không thì tôi không biết nhưng có điều chắc là mình mở mắt ra, được học về những công-trình lớn mà người Việt đang hoàn-tất ở khắp mọi nơi. Như từ-điển đối-chiếu tiếng Việt với các thứ tiếng Đông-Nam-Á của Bác-sĩ Nguyễn Hy Vọng (gần 5000 trang) cũng sắp ra nay mai trên CD, như bộ DVD Nam Phong-Ngày Nay mới được một ê-kíp trong gia-đình nhà Nguyễn Tường hoàn-tất và tung ra cùng một thời-điểm trên Internet, cả ở trong nước lẫn ở ngoài này.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng. Ông viết vài hàng về những gì ông suy nghĩ mà chẳng cần tham khảo ý kiến với cố vấn hay những người làm chính sách trong nội các. Ông bốp chát, khinh miệt những người không đồng ý hay chê bai ông. Nhiều lần Twitter và Facebook đã dán lời cảnh báo trước những phát tán của ông, khi cho rằng tổng thống không nói đúng sự thật. Cho tới khi biến cố 6/1 xảy ra, là sự việc nhiều người ủng hộ Tổng thống Trump tràn vào trụ sở Quốc Hội làm loạn,
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
Nước Mỹ đang phải đối diện với những thử thách nghiêm trọng, kể từ khi người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào chiếm toà nhà quốc hội ở Thủ đô Washington chiều ngày 6/1 vừa qua. Trong bốn tiếng đồng hồ bị chiếm đóng, các dân cử có lúc đã phải nằm xuống ghế, chui xuống bàn để tránh bị thương do bạo loạn, trước khi được sơ tán đến một nơi an toàn. Vụ bạo loạn hôm 6/1 làm cho 5 người chết trong đó có một cảnh sát, mấy chục người bị thương gồm hơn chục nhân viên an ninh tại quốc hội. Lịch sử đã lập lại, sau hơn hai trăm năm. Năm 1814 quân lính Anh tấn công và đốt phá nhiều nơi kể cả toà nhà quốc hội đang được xây dựng. Đó là lúc có cuộc chiến tranh mang tên “1812 War”.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.