Hôm nay,  

Vài Suy Nghĩ Về Ngọn Đuốc 1963

27/06/201200:00:00(Xem: 10682)
(LTS: Giáo sư Nguyễn Văn Sâm đã soạn và đọc bài sau đây trong buổi Lễ Tưởng Niệm Bồ Tát Thích Quảng Đức tại Chùa Bát Nhã, Santa Ana, hôm Thứ Bảy 23-6-2012. Toàn văn như sau, kèm Thủ Bút Chữ Nôm của Bồ Tát Thích Quảng Đức.)

Kính thưa Hòa Thượng Viện Chủ Thiền Viện Bát Nhã,

Kính thưa chư tôn Hòa Thượng và quý Phật Tử hiện diện,

Đã gần nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày Hòa Thượng Thích Quảng Đức tự thiêu. Ý nghĩa của hành động bi hùng nầy có nhiều nhưng ngay lúc đó không ngoài việc Ngài đã dùng chính thân xác mình để đốt đuốc soi đường cho những ai dính dáng xa gần đến cuộc đàn áp và tranh đấu của Phật giáo dưới thời Tổng Thống VNCH, Ngô Đình Diệm. Gần 50 năm qua, thời gian đủ để chúng ta bình tâm nhìn lại sự kiện lịch sử nầy không phải như một kỷ niệm đau buồn, cũng không phải như một kiến thức lịch sử mà là để rút ra bài học cho những bước tiến tương lai của dân tộc và cho chính mỗi con người nhỏ bé chúng ta trong cõi ta bà mê muội này.

Ngày 11 tháng 06 năm 1963 Ngài tự thiêu ngay tại trung tâm Sàigòn, góc đường Phan Đình Phùng và Lê Văn Duyệt. Thế giới rúng động vì cử chỉ từ tốn của Ngài khi chấp tay lạy bốn phưong rồi ung dung ngồi xuống kiết già để thực hành việc tự thiêu. Thân xác Ngài chừng một giờ đồng hồ sau đã biến mất. Vâng, biến mất, chỉ còn lại trái tim. Trái tim bất diệt về thực thể và về tượng trưng. Với dân chúng và tín hữu thì trái tim bất diệt thực thể ai cũng thấy được, cũng xuýt xoa thán phục sự linh thiêng của Ngài, thân xác đã thành tro bụi nhưng trái tim không mất. Để lại như một dấu ấn rằng Ngài đã đến thế gian nầy và đã ra đi theo một cách thế đặc biệt trong một hoàn cảnh nghiệt ngã của đất nước và của Phật giáo, để lại như một chứng tích của lòng dũng cảm, dám từ bỏ chính thân xác mình khi cần thiết. Về tượng trưng thì trái tim Ngài biểu lộ trong hành vi tự thiêu. Người vô minh, mê muội còn chấp nhất đạo nầy đạo kia, còn ganh tỵ về sự lớn mạnh của một đạo không phải là đạo của mình nên có những cử chỉ gọi là đàn áp. Mê nên chỉ thấy sự tự do tín ngưỡng của mình mà quên sự tự do tín ngưỡng của người khác, của thành phần khác trong cộng đồng dân tộc. Mê nên chỉ thấy cần đàn áp để mình được chút vinh danh, chút bổng lộc, chút tư thế trong guồng máy cai trị. Ngọn đuốc thắp sáng lên nếu bằng những vật liệu bình thường thì tác dụng thiệt là bình thường, có thể nói là không có gì đáng kể, đàng nầy Ngài đã lựa chọn phần quí nhứt của con người: mạng sống của chính mình. Với một người tu hành, tuy được thấm nhuần trong lý thuyết là thân thể nầy vốn huyển ảo, có có không không, chẳng gì khác hơn là sự kết hợp của ngũ uẩn và tứ đại nhưng về mặt khác cũng được lưu ý là ta không thể hủy hoại thân thể mình, nó kết hợp với thần thức ta để tạo nên con người ta. Hủy hoại thân xác tức là hủy hoại luôn thần thức của một người, đó là chưa kể đạo lý bình thường nhứt là phụ công cha mẹ sinh thành nuôi nấng, theo lời dạy của Kinh Phật Thuyết Đại Báo Phụ Mẫu Ân Trọng vốn được lưu truyền trong giới Phật giáo đồ từ thế kỷ 17 đến ngày nay trong bản chữ Hán và cả bản dịch Nôm được phổ biến trong các chùa chiềng. Thế nên ta biết chắc rằng trước khi quyết định tự thiêu ngài đã suy nghĩ thao thức, cân phân coi đây phải là sự cần thiết hay không.
thich_quang_duc_thu_but_chu_nom
Thủ Bút Chữ Nôm của Bồ Tát Thích Quảng Đức.
Sự suy nghĩ đó nằm trong hai tài liệu quan trọng của Ngài còn để lại là Đơn Xin Thiêu Thân gởi cho Giáo Hội Tăng Già Việt Nam viết bằng chữ Quốc Ngữ và Lời Nguyện Tâm Quyết viết bằng chữ Nôm mà ít người được biết trong đó có những câu toát lên lòng vị tha của Ngài.

Trong Đơn Xin Thiêu Thân Ngài xác nhận rằng mình đi theo con đường chung của Phật Giáo đồ là tranh đấu bất bạo động. Ngài nói rất rõ ràng:

Nguyện luôn luôn son sắc bền chí với lý tưởng tranh đấu hợp tình hợp lý, bất bạo động của Phật giáo đồ Việt Nam.


Tự thiêu là con đường bất bạo động tuyệt cùng. Không muốn làm đau đớn làm hại người khác, dầu cho người khác đó đã bách hại tôn giáo mình, tàn sát tín hữu mình.

Trong Lời Nguyện Tâm Quyết mà ta có thể coi là lời tuyệt mệnh của Ngài, ta không thấy một chút xíu giận ghét nào, chỉ thấy lòng Ngài bao la, bình tâm cầu mong cho Tổng Thống Ngô Đình Diệm sáng suốt giải quyết vấn đề êm đẹp, cầu mong cho Tổng Thống lấy lòng bác ái từ bi đối với quốc dân, thi hành chánh sách bình đẳng tôn giáo.

Ta hãy đi vào chính văn bức thơ, ở đoạn quan trọng đó:

Một là mong ơn Phật Trời gia hộ cho Tổng Thống Ngô Đình Diệm sáng suốt chấp nhận năm nguyện vọng tối thiểu của Phật giáo Việt Nam ghi trong bản tuyên cáo.

Hai là nhờ ơn Phật từ bi gia hộ cho Phật giáo Việt Nam được trường tồn bất diệt.

Ba là mong nhờ hồng ân Đức Phật gia hộ cho chư Đại Đức, Tăng ni, Phật tử Việt Nam tránh khỏi tai nạn khủng bố, bắt bớ, giam cầm của kẻ gian ác.

Bốn là cầu nguyện cho đất nước thanh bình, quốc dân an lạc.

Trước khi nhắm mắt về cảnh Phật, tôi trân trọng kính gởi lời đến Tổng Thống Ngô Đình Diệm nên lấy lòng bác ái từ bi đối với quốc dân, thi hành chính sách bình đẳng tôn giáo….

Chắc chắn rằng dưới mắt Ngài, Tổng Thống Ngô Đình Diệm không phải là người đối nghịch cần phải triệt diệt, mà chỉ là người vướng mắc trong sự mê lầm nhứt thời cho nên Ngài cầu mong Tổng Thống sáng suốt, sáng suốt với vấn đề và sáng suốt áp dụng sự bình đẳng đối với toàn thể quốc dân.

Những sự việc xảy ra sau ngày Ngài tự thiêu là những sự việc của chánh trị, của sự sắp xếp bàn cờ thế giới ngoài dự kiến của người Việt Nam, kể cả Ngài.

Trở lại sự kiện tự thiêu. Bình luận, khen chê, trách móc đối với một hành vi nào đó thế nào cũng có. Đó là chuyện bình thường cuả cuộc đời. Tôi chỉ xin lược qua mấy ý từ bài Lửa Từ Bi của thi sĩ Vũ Hoàng Chương để dẫn tới kết thúc bài nói chuyện hôm nay.

Thi sĩ Vũ Hoàng Chương coi sự Thiêu Thân nầy là hành động bi hùng khiến rơi lệ cả thế giới, cả vũ trụ: 

Hai vầng sáng rưng rưng
Đông Tây nhòa lệ ngọc.

Kết quả là:
Muôn vạn khối sân si vừa mở mắt.

Toàn dân trong nước lúc đó có bớt sân si chăng? Điều nầy tùy thuộc nghiệp lực của cả dân tộc: cộng nghiệp của quốc gia Việt Nam ta, việc nầy liên quan đến nhiều yếu tố, khó lòng mà thấy ngay được.

Mỗi cá nhân có bớt sân si chăng? Điều nầy nằm trong cái nghiệp của mỗi con người tại thế nầy. Hòa Thượng đốt đuốc soi đường, nhưng mỗi cá nhân phải nhìn vào đó bằng chính con tim mình để sửa lại đường đi của mình cho đúng. Đúng đường đời và đúng đường đạo. Chính mỗi con người thời đó và mãi mãi về sau phải tự rút ra bài học hướng dẫn đời mình. Hòa Thượng chỉ hiến thân mình làm Đuốc Tuệ, chẳng mưu cầu gì ở lời ca tụng, ở bia ký, ở đài kỷ niệm, ở bút giấy ghi công, ở lời ngợi ca sùng thượng:

Ngọc hay đá tượng chẳng cần ai tạc,
Lụa hay tre nào khiến bút ai ghi…
Vầng điệu của thi nhân chỉ còn là rơm rác.

Bài học, cái nhìn ý nghĩa từ hành động của Ngài và sự cố gắng của mỗi người để thực hành bài học đó mới đáng kể, kỳ dư chỉ là phù phiếm. Ngọn đuốc Tuệ đã được thắp lên, soi tỏ cho chúng sinh để từ đó giúp chúng sinh thoát khỏi mê lầm. Nhưng chúng sinh có mở mắt chăng mới là điều quan trọng.

Tiếp theo ngọn đuốc Tuệ của Ngài, nương theo ánh sáng đạo mầu dẫn dắt nên trong suốt thời gian mấy mươi năm trôi qua, biết bao nhiêu tăng ni đã theo gương ngài mà dùng chính thân mình soi sáng đường cho thế gian bớt mê lầm, không phải chỉ trong nước Việt ta mà ở trong các nước Phật giáo khác nữa.

Nhưng than ôi! con người vốn mê lầm nên nhân loại còn chiến tranh, còn chia rẽ và còn đày đọa nhau. Chúng ta hằng năm ôn lại hành động của Ngài để cố đứng ra ngoài những mê lầm đó bởi vì Tỉnh thời Là Phật, Mê là Chúng Sanh. (Toàn Nhật Quang Đài)

Nam Mô A Di Đà Phật.
Đạt giả Nguyễn văn Sâm tháng 6/2012

Ý kiến bạn đọc
01/07/201216:28:14
Khách
Tui cũng là tín hữu Công giáo, nhưng tui rất bất bình chế độ ộc tài họ Ngô đã gây chia rẽ và hận thù truyền kiếp trong văn hoá bản địa. Nếu như vua ngô không đưa người miền Bắc vào nam năm 1954 thì ngày nay đâu có hoạ Cs. Các ông đau lòng khi nhiều người cho rằng Đức Jesu đóng đinh vì là kẻ phạm tội lớn, cũng như người Phật giáo đau lòng khi ai đó không chấp nhận ngài Thích Quảng Đức là vị Bồ tát.
Mất biển đảo là điều quan trọng hay gia đình và vợ con các ông mới là điều quan trọng? Đừng có đạo đức dỏm nữa!
27/06/201205:10:17
Khách
Bây giờ thì ai cũng biết ông sư này bị VC giựt dây xúi dại lấy tôn giáo chống lại chế độ TT Diệm, mà thằng tưới xăng chính là VC luôn! Nay cả nước bị VC cai trị, tất cả hành vi của các tôn giáo đều bị ngiêm ngặt theo dõi và thẳng tay trừng trị, hết thằng nào dám láo lếu nữa, mở mắt ra hết rồi, sợ nó bỏ mẹ, chỉ còn cha sư quốc danh mới an thân thôi... Đúng là ngu, tiếp tay cho VC nên cả nước giờ mới ra nông nỗi này!
30/06/201223:42:43
Khách
Gần 50 năm trôi qua , sự kiện Thích Quảng Đức đã rõ ràng sáng tỏ thế mà mấy ông còn "tụng " và "bê " ông ta lên làm Bồ Tát thì tôi là 1 Phật Tử cảm thấy nhục nhã và xấu hổ lắm !!! cái tên phá cửa nhà người bị đè chết mà nhờ đó đồng bọn nó xông vào bắn giết , cướp bóc người trong nhà thì gọi là gì ? hỏi thật các ông : giờ này gân cổ thổi như thế này thì việt cộng có cho ăn cái giải gì không ? hay thấy bọn chúng bán đất bán biển hay cướp bóc của dân trở nên giàu có nên muốn kiếm chác ?
30/06/201219:37:14
Khách
Người dân Việt Nam không bao giờ " cõng rắn cắn gà nhà " , nhưng bọn lãnh đạo hèn nhát lại cúi đầu làm nô dịch cho bọn Tầu Cộng để trấn áp đồng bào ta . Điều đó đúng với cái câu " rước voi về giày mả tổ " vậy !
30/06/201218:54:36
Khách
Năm 1954 ông Diệm đem dân miền Bắc và Việt Cọng vào Nam, đừng có "hàm huyết phún nhơn, tiên ô tự khẩu nhé!" Những đường hầm bí mật của CS nằm ở phía đông nam, gần biên hoà mà ngày xưa ông Tư Huyền và những người trong ban Tôn giáo nhà nước Biên Hoà trú ẩn đều nằm ở trong vùng Thanh Hoá, Bùi Chu và Phát Diệm...của người Công giáo.
Các ông không chấp nhận ngọn đuốc của đức Bồ Tát Quảng Đức để chuộc tội cho nhân loại, cũng giống như nhiều người khác không chấp nhận đức Jesu đóng đinh để chuộc tội cho nhân loại. Có sao đâu!
28/06/201205:10:00
Khách
Ông Diệm chỉ là vua trong vòng 8 năm mới gọi là Dân chủ, đằng này ngồi tới 10 năm đâu còn Tổng thống nữa. Việt cọng mỗi nhiệm kỳ không quá 10 năm, nếu họ ngồi lê ngồi lết đếnn 10 năm như ông diệm cũng bị quần chúng triệt hạ mà thôi. Việt Cọng dù sao vẫn còn chính nghĩa hơn nền Đệ nhất tà giáo cọng hoà!
30/06/201202:34:09
Khách
"Nếu không ác giả ác báo" thì tại sao anh em giòng họ chết thê thảm, cha con cháu chắt đều đều bị nạn như thế! Sự thật "ác giả ác báo" mà thế giới đều thấy, không khác gì Osáma Bin Laden, Gaddafi, saddam hussein...nhưng nhiều kẻ vẫn điên cuồng bênh vực và viết sách ca ngợi họ. Hai chế độ Việt Nam Cộng Hoà đều không cư xử tốt với Phật Giáo nên bây giờ mới "ác giả ác báo". Sự thật thì CS ngược đãi Phật giáo, cũng chưa đến nỗi khát máu như Đệ Nhất Cộng Hoà. Còn lâu dân tộc Việt Nam mới ngu si để "cỏng rắn cắn gà nhà nữa" hỡi lũ vong quốc!
29/06/201219:32:32
Khách
Đám Phật Giáo Ấn Quang dưới sự xúi quẩy của sư hổ mang Thích Trí Quang làm loạn không những nền Đệ Nhứt Cộng Hoà mà loạn đến khi có nền Đệ Nhị Cộng Hoà nữa , như bày bàn thờ Phật xuống đường nhằm ngăn chận chiến xa của lính Quốc Gia đi tảo thanh VC vào năm 1966 để cộng sản thừa cơ thâm nhập vào các đô thị miền Nam rồi gây ra cuộc chiến Mậu Thân đẫm máu . Cái hành động thất đức của đám Phật Giáo Ấn Quang lộng hành như thế , mà miệng leo lẻo nói chuyên " đại từ đại bi " của nhà Phật mà chẳng biết xấu hổ . Dân gian có câu " miệng năm mô bụng bồ dao găm " thật đúng cho trường hợp của bọn người nầy . Cho nên khi bị bọn VC bây giờ ngược đãi thì cũng đúng như cái câu của nhà Phật là " ác giả ác báo " vậy !
28/06/201219:56:30
Khách
Mỗi Ứng cử viên Việt Cọng khi được ứng cử và lên ngôi đều tới chùa thắp hương kính lễ; điều này là bản sắc văn hoá và truyền thống của dân tộc, đó là lý do họ chiếm được lòng quần chúng. Đánh mất truyền thống tổ tiên văn hoá Đông phương là tự đào mồ chôn mình. Tôn giáo giống như món ăn, mình thích ăn bơ kho thịt và ra lệnh cấm dân tộc mình không được ăn cá và nước mắm thì đâu có được. Ông Diệm đâu có tư cách để nói tự do tôn giáo tại những nước có truyền thống Phật giáo. Ông là ngoại đạo, là khách ở trọ thôi, nhưng Phật giáo đại từ đại bi nên đưa ông lên làm lãnh đạo 8 năm là đại lượng lắm rồi. Không biết mang ơn mà lại tráo trở ăn cháo đá bát nên mới ra nông nỗi...!
28/06/201201:04:37
Khách

Thich Quang Duc statue to be erected at historic protest site
VietNamNet Bridge, Nov 7, 2007

Ho Chi Minh City, Vietnam -- The Ho Chi Minh City People's Committee and the municipal Buddhist Sangha yesterday held a groundbreaking ceremony to announce the construction of a statue of Bodhisattva Thich Quang Duc to honour his virtuous character and patriotism.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tôi may mắn được bằng hữu gửi cho cuốn băng ghi âm buổi nói chuyện (“Định Hướng Tương Lai Với Thế Hệ Tăng Sĩ Trẻ Ngày Nay”) của Thích Tuệ Sỹ, tại chùa Từ Hiếu. Khi đề cập đến sự “căng thẳng” giữa quý vị sư tăng bên Viện Hóa Đạo và nhà đương cuộc Hà Nội, về quyết định khai sinh ra Giáo Hội Phật Giáo Quốc Doanh – vào năm 1981 – Hòa Thượng có nhắc lại lời phát ngôn (rất độc đáo và thú vị) của một vị tướng lãnh trong của lực lượng công an
Nỗi buồn tận huyệt của những đầu óc cải cách lớn nhất của dân tộc cũng giống như nỗi lòng của người mẹ khi thấy đàn con ngày càng suy kiệt. Mà những thách thức họ từng đối phó cũng chính là chướng ngại của người mẹ vì sự nhỏ nhen, ghen tuông của những thứ “cha/dượng” nhỏ nhen, thậm chí chỉ đơn thuần là thứ tiểu nhân mơ làm cha, làm dượng.
Nhà báo thạo tin nội bộ đảng CSVN. Huy Đức (Trương Huy San, Osin Huy Đức) và Luật sư Trần Đình Triển, chuyên bênh vực Dân oan bị bắt tạm giam, theo tin chính thức của nhà nước CSVN ngày 07/06/2024...
Quý vị nghĩ sao nếu có người nói với quý vị rằng chính phủ và giới truyền thông Hoa Kỳ đang bị kiểm soát bởi một băng nhóm bí mật, nhóm người này tôn thờ ma quỷ và đứng sau hàng loạt các vụ bắt cóc trẻ em? Theo một cuộc khảo sát gần đây, 17% người dân Hoa Kỳ tin rằng thuyết âm mưu này là có thật.
Ngày 30 tháng 5, một bồi thẩm đoàn ở New York kết luận, cựu Tống thống Donald Trump phạm tất cả 34 tội danh. Đây là một sự kiện chưa từng xảy ra trong lịch sử nước Mỹ, khi lần đầu tiên một cựu tổng thống bị tuyên án nhiều tội đại hình trong một vụ án hình sự. Ông Trump bị kết tội làm làm giả hồ sơ kinh doanh để che giấu các khoản khoản thanh toán tiền bịt miệng cho cựu ngôi sao phim khiêu dâm Stormy Daniels, nhằm mục đích ém nhẹm các thông tin bất lợi trước cuộc bầu cử năm 2016, để cử tri bỏ phiếu cho ông ta.
Hôm rồi, cháu Út hỏi: Người mình hay nói “phải sống đàng hoàng tử tế”. Thế nào là “đàng hoàng”, hả bố ? Tôi lúng túng không biết trả lời sao cho gọn gàng và dễ hiểu nên đành phải kể lại cho con nghe mẩu chuyện ngăn ngắn, của một nhà báo lẫy lừng (Anh Ba Sàm) đọc được qua Thông Tấn Xã Vỉa Hè: “Sau 1975, có những thứ mà Sài Gòn, miền Nam làm cho hắn rất lạ và không thể quên. Một đêm, chạy xe máy về nhà (ông cậu), tới ngã tư đèn đỏ, ngó hai bên đường vắng hoe, hắn rồ ga tính vọt thẳng. Bất ngờ nghe bên tai tiếng thắng xe cái rẹc, liếc qua thấy ông lão với chiếc xích lô trống không. Quê quá, phải dừng theo!”
Nếu cái gì cũng có bước khởi đầu của nó thì -- ngoài công việc thường ngày là quan sát hành động của từng con người để có một phán xét cuối cùng vào thời điểm thích hợp -- đâu là việc làm đầu tiên của Thượng Đế? Câu trả lời, theo một câu chuyện chỉ để cười chơi, rất thích hợp với bộ máy chuyên tạo nên cảnh rối ren hỗn loạn trên đất nước chúng ta. Cái câu chuyện về một cảnh trà dư tửu hậu khi những nhà chức nghiệp cãi nhau rằng nghề của ai có trước, dựa trên những tín lý từ bộ kinh Cựu Uớc, đặc biệt là chương Sáng Thế Ký.
Đảng CSVN có nhiều chứng bệnh lây nhiễm trong thời kỳ “đổi mới” như tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm và chia rẽ, nhưng 3 chứng “nhận vơ”, “lười lao động” và “lười làm việc” của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên đã khiến Đảng lo sợ.
Bất ngờ sáng 30/05/24, TT Biden tuyên bố bỏ giới hạn sử dụng võ khí của Huê Kỳ cung cấp cho Ukraine đánh Nga. Đồng thời, Âu châu đã thỏa thuận một quyết định mới quan trọng là bỏ giới hạn đỏ, gởi huấn luyện viên quân sự qua Ukraine giúp quân đội Ukraine, cho phép Ukraine sử dụng các loại võ khí mạnh và có tầm hoạt động xa tới lãnh thổ Nga nhằm những mục tiêu quân sự. Riêng Anh đã bước tới trước, một số quân đội Anh đang hoạt động tại Ukraine.
“Que Sera Sera,” ca khúc này luôn gắn bó với tâm tư của cậu bé bảy tuổi. Đi xem xi-nê với mẹ, sau này mới biết là phim The Man Who Knew Too Much, về nhà tôi nhớ mãi cái giai điệu vui tươi và đôi môi nhảy múa, khi nữ diễn viên hát đoạn que sera sera. “Chuyện gì đến sẽ đến,” một câu nói đầy thơ mộng đối với cậu bé, rồi dần dần lớn lên biến thành câu nói chấp nhận chuyện ngày mai ‘Life is a crazy ride, and nothing is guaranteed. (Đời là chuyến đi điên rồ, không có gì bảo đảm. ‘Eminem’.) Dường như, có một chút bất cần, không quan tâm chuyện gì sẽ xảy đến. Tưởng chỉ là như vậy, ai ngờ, câu nói bỗng đứng dựng lên, lớn tiếng hỏi: “Chuyện gì đến sẽ đến là sao?” Đúng, “sẽ đến” thuộc về tương lai, thuộc về bí mật, nhưng “chuyện gì đến,” một phần đã bị khám phá, tìm thấy, công bố. Chúng ta, con người hiện tại, thế kỷ 21, may mắn có một khoa học khá trung thực và năng nổ, mở ra cho sự hiểu biết còn kém cỏi, nhiều nơi quá khứ còn tối tăm và nhiều nơi chờ ánh sánh rọi tới.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.