Hôm nay,  

BORIS YELTSIN VÀ LỊCH SỬ NƯỚC NGA HIÊN ĐẠI

18/08/201100:00:00(Xem: 10540)

BORIS YELTSIN VÀ LỊCH SỬ NƯỚC NGA HIÊN ĐẠI

dao_nhu-large-contentLời phi lộ-Hàng năm người dân Nga tổ chức lễ kỷ niệm ngày 19-8-1991, ngày toàn dân Nga, dưới sự lãnh đạo của Boris Yeltsin, nổi lên làm cưộc cách mạng lật đổ chế độ Công Sản Liên Xô thành lập một nước Nga mới, đặt đảng Cộng sản Liên Xô ngoài vòng pháp luật, và cấm không đảng này không được hoạt động trên đất Nga. Boris Yeltsin sau đó, qua một cuộc bầu cử tự do, được bầu lên làm Tổng Thống đầu tiên của nước Nga. Boris Yeltsin đã nổ lực phấn đấu xây dựng một nước Nga mới với nền Kinh tế Thị Trường và chính thể Dân chủ Đa nguyên.

Hướng về ngày lễ 19-8 của nước Nga hiện đại, với tâm niệm về một ViệtNam theo đuổi tiến trình đổi mới đất nước nhanh hơn, một Việt NamTự do, Dân Chủ, Đa nguyên. Chúng tôi xin gửi đến độc giả bài viết về Boris Yeltsin Và Lịch Sử Nước Nga Hiện Đại. Bài viết này viết xong vào tháng Năm-2007, khỏang 1 tháng sau khi Boris Yeltsin qua đời. Sau đó bài viết này được bổ khuyết nhiều lần. Xin trân trọng giới thiệu- Đào Như

* * *

Boris Yeltsin,vi Tổng thống đầu tiên (1991) của nước Nga vừa từ trần vào ngày 23 tháng Tư năm 2007, thọ 76 tuổi. Ông chết vì bịnh tim. Tang lễ được tổ chức tại “Thánh Đường Chúa Ki Tô Cứu Rỗi”. Thánh đường này được tái xây dựng lại dưới thời ông làm Tổng Thống. Trong thời Xô Viết, thánh đường này bị đập phá để làm hồ bơi! Tang lễ ông sẽ cử hành vào ngày 24/4/2007 và ngày ấy được xem như ngày quốc tang của nước Nga. Ông sẽ được mai táng tại nghĩa trang Novodevinchye ở Moscow bên cạnh các diễn viên kịch ảnh, các văn nghệ sĩ thay vì đặt trong Hồng Trường như một số cựu lãnh tụ Xô Viết! Đến dự tang lễ của ông, có những nhân vật lãnh tụ của thời đại, các cựu tổng thống Mỹ: Bill Clinton và George H. Bush, Cựu Thủ tướng Anh, John Major, cụu tổng thống Ba Lan, Lech Walesa, cựu nguyên thủ nước Nga, Mikhail Gorbachov, và người kế nhiệm của ông, Vladimir Putin, đương kim tổng thống Nga, Cuộc đời chính trị của ông Yeltsin có những lúc cực thịnh khi ông đứng trên xe Tank tháng 8-1991 để dẹp tan vụ đảo chánh của cơ quan mật vụ Xô Viết KGB muốn lật đổ chống lại công cuộc đổi mới của Gorbachov, cũng có lúc cực suy, khi ông nghiện rượu nặng đưa đến tình trạng trầm cảm nặng nề, hành động sai trái, quyết định thiếu sáng suốt, cuối cùng vào đêm 31 tháng 12, năm 1999 ông phải trao quyền lại cho một trung tá mật vụ KGB,Vladimir Putin, có một thời là kẻ chống đối ông! Các nhà lãnh đạo trên thế giới cùng thời của ông, cũng như phần lớn người Nga hiện tại, đều đồng ý với những lời phát biểu sau đây của đương nhiệm Tổng thống Nga,Vladimir Putin: “Ông Yeltsin qua đời trong cương vị của tổng thống đầu tiên của nước Nga. Ông đã là một phần lịch sử của nước Nga, và của toàn thế giới! Ông đã khởi đầu một kỷ nguyên mới cho nước Nga…Một nước Nga dân chủ được ra đời, một nước Nga tự do mở cửa ra thề giới bên ngoài, một quốc gia mà quyền lực thật sự nắm trong tay nhân dân…”!

Cuộc đời chính trị của Boris Yeltsin gây ra nhiều tranh cải nhầt trong lịch sử nước Nga! Yeltsin là một nhà chính trị có nhiều mâu thuẩn trong xử thế, trong lãnh đạo chính trị nước Nga. Điển hình, là trong việc ông xử sự với Gorbachov, một con người mà suốt cả đời ông, ông gọi ông ta là một ân nhân, nhưng Gorbachov cũng lã một đối tượng ông không ngững đấu tranh, quyết liệt đánh đổ cho bằng được. Ấy thế mà khi nghe tin ông qua đời, Gorbachov vẫn nói về ông như sau: “ Chúng tôi gặp nhau nhiều lần trên đường đời. Trong lúc nắm giử các chức vụ quan trọng, chúng tôi phải giải quyết nhiều khó khăn liên quan đến cuộc đổi mới dân chủ của nước chúng tôi. Chúng tôi thành công trong một số trường hợp. Đây là điều quan trọng. Tuy nhiên chúng tôi cũng có các bất đồng quan điểm quan trọng mà các thế lực đối nghịch với perestroika đã khai thác để hưởng lợi. Chuyện này làm cho tình thế rối rắm hơn, và khiến chia rẽ trong lãnh vực chính trị và dọn đường cho những người muốn lật đổ chính quyền”. Câu nói trên của ông Gorbachov, Tổng Bí thư cuối cùng của Cộng Sản Xô Viết, là điều tiết lộ rõ ràng nhất, sâu kín nhất về sự liên hệ giữa hai con người làm nên lịch sử nước Nga ngày nay.

Theo Jim Heintz, (Associated Press Writer của Yahoo. News), Boris Yeltsin sanh vào ngày 1, tháng Hai, năm 1931 trong vùng Sverdlovsk thuộc vùng đồi núi Ural. Cha của ông bị nhà độc tài Josef Staline bỏ tù vì tội giàu có, sỡ hữu nhiều tài sản trước năm 1917! Thuở thiếu thời Yeltsin là cậu bé háo thắng, ba hoa, hay tranh biện và gây gổ, cả đến đấm đá nếu cần! Ngay ở bậc tiểu học cậu bé Yeltsin cũng bị đuổi ra khỏi trường vì dám phê bình giáo viên của mình ngay tại buổi họp mặt của học đường (School assembly). Trong năm đầu tiên hành nghệ kỹ sư xây dựng, ông ta nhận 17 biên bản khiển trách trong một năm! Boris Yeltsin gia nhập đảng cộng sản ở tuổi 30 (1961) tại thành phố ông đã sinh ra Sverdlovsk. Trong thời gian là đảng viên đảng Cộng Sản, Boris Yeltsin không ngừng tranh cải với những đảng viên cấp cao hơn. Cuối cùng đến năm 1976 Boris Yeltsin được đề cử làm Bí Thư của Vùng.

Gorbachov và thời cơ vàng của Yeltsin

* Năm 1985, sau khi lên nắm chính quyền Xô Viết tại điện Kremlin, Tổng Bí Thư Gorbachov, có ý định làm cuộc cách mạng tái cấu trúc lại, perestroika ,xã hội Xô Viết, ông ta liền đưa Yeltsin về Moscow và ủy thác Yeltsin làm Bí Thư thủ đô Moscow. Đây là thời cơ vàng cho Yeltsin!

* Năm 1986 Gorbachov tiến cử Yeltsin vào Bộ Chính Trị! Nhờ thế Yeltsin sớm trở thành khuôn mặt quen thuộc với chính giới và người dân Moscow! Đi lại làm việc hay đi công tác, thay vì đi xe Limousine ông ta lại đi xe Buses như một phó thường dân. Yeltsin cũng đứng sắp hàng chầu chực ở cửa hàng mậu dịch quốc doanh. Những lúc này, ông thường lớn tiếng yêu cầu thủ trưởng các cửa hàng đừng cất giấu phần thực phẩm dành bán riêng cho những khách hàng đặc biệt ưu đải, mà hãy bán những phần thực phẩm đó cho những người đang sắp hàng chầu chực vì họ là những người đang thật sự cần dùng những phần thực phẩm đó!

Ai cũng thấy rõ sự khác biệt giữa Gorbachov, một con người trầm tỉnh, điềm đạm, mưu lược, với Yeltsin, một con người háo thắng, hay tranh biện, rao giảng! Vì thế, không ai ngạc nhiện về sự xung đột xảy ra rất sớm giữa hai người.

* Tháng 11 năm 1987- Trong một buổi họp của đảng cộng sản, Yeltsin đã lên tiếng phê bình Gorbachov quá chậm chạp, chần chừ, không dốc hết toàn lực canh tân, tái cấu trúc lại xã hội Xô Viết! Gorbachov tức giận, bãi nhiệm chức năng Bí thư Moscow của Yeltsin. (Moscow party chief) Nếu việc này xảy ra dưới thời Brezhnev hay trước đó, thì sự nghiệp chính trị của Yeltsin coi như kết liễu! Nhưng một năm sau, 1988, Yeltsin tự ý ra khỏi Bộ Chính Trị. Ông hô hào bầu cử quốc hội theo thể tự do!

* Năm 1989- Yeltsin đắc cử vào Quốc hội! Đó là một quốc hội đặc biệt còn dưới thời đại Xô Viết, lần đầu được bầu cử tự do, trong suốt quá khứ 70 năm chuyên chính!

* Năm 1990 - Yeltsin được Nghị Viện Liên Xô bình bầu như một vị tổng thống đầu tiên của Nga. Yeltsin tuyên bố ngay:“Một Nước Nga Mới” được thành lập với nền Kinh Tế Thị Trường và Đa đảng! Và sau đó, cùng năm ấy, Yeltsin tự ý rút ra khỏi đảng cộng sản.

* Tháng 2-1991-Trước những thúc đẩy của những biến chuyển liên tục quá nhanh như vậy, Gorbachov cho phép Nghị viện (quốc hội) có tự do tranh cử, đa đảng. Quyết định này của Gorbachov, lãnh tụ của đảng Cộng sản Liên Xô, đã tước đoạt quyền hạn của đảng cộng sản Liên Xô. Như vậy Điều 6 của Hiến pháp Liên Xô bị xóa!

* Tháng 6-1991- vẫn còn dưới chế độ Cộng sản (thuộc Liên Bang Xô Viết) lần đầu tiên được tự do đi bầu tổng thống, nhân dân Nga đã chọn Boris Yeltsin làm Tổng Thống của họ!

* Ngày 19 tháng 8-1991- những người cộng sản thuộc phe chuyên chính bảo thủ tổ chức cuộc đảo chánh với xe tank tràn ra đường phố Moscow nhằm chống lại sự cải tổ của Gorbachov đã đưa Yeltsin lên làm Tổng thống!(Communist hard-liners opposed to Gorbachov’s reforms vaults Yeltsin to political prominence). Nắm bắt được khát vọng và xu hướng thời cuộc là mọi người ai cũng muốn hy sinh Liên Xô để cứu lấy một nước Nga, Yeltsin trèo lên xe Tank thách thức phe đảo chánh! Ông đã thành công, dẹp tan cuộc đảo chánh sắt máu mà không tốn một viên đạn, không mất một giọt máu! Liền sau đó Yeltsin tuyên bố cấm đảng Cộng sản Liên Xô hoạt động trên đất Nga.

* Ngày 22 tháng 8- 1991- trở về từ trung tâm nghỉ hè ở Hắc hải, Gorbachov cứ tưởng rằng(") đảng cộng sản Liên Xô vẫn còn hoạt đông! Gorbachov được loan báo là Yeltsin đã tước đoạt chức Tổng Bí Thư của ông, mặc dầu ai cũng biết chức Tổng Bí Thư của ông Gorbachov bấy lâu nay chỉ còn là hình thức!

* Ngày 23 tháng 8-1991- lá cờ 3 màu xanh trắng đỏ của nước Nga mới, tung bay bên cạnh lá cờ Liên Xô, trên đỉnh điện Kremlin!

* Ngày 25 tháng 12-1991- Gorbachov lên truyền hình tuyên bố từ chức Chủ Tịch Liên Xô. Liên Bang Xô Viết thực sự chấm dứt sau 70 năm chuyên chính, độc tài đảng trị.

* Năm 1992 - Yeltsin bắt đầu quá trình tư hữu hóa

* Tháng 10-1993- Một số đảng viên cộng sản ngoan cố tổ chức bạo động gây hấn trên đường phố và trong tòa nhà Quốc Hội. Hàng ngàn dân chúng xuống đường chiếm đóng văn phòng chính phủ thủ đô Moscow và đài truyền hình, đập phá các cửa hiệu và đụng độ với nhân viên công lực, cả chục người chết và bị thương. Sau đó họ chiếm tòa nhà quốc hội. Nước Nga bên bờ vực thẩm của nội chiến! Yeltsin, sáng hôm sau liền điều động bộ đội và xe tank bắn vào tòa nhà quốc hội làm hàng trăm người chết và bị thương. giải tán tức khắc đám biểu tình! Trong cuộc binh biến tháng 8-1991 Yeltsin đã leo lên xe Tank của quân đảo chánh và yêu cầu binh sĩ đừng bắn vào thường dân vô tội! Hôm nay, hai năm sau, Yeltsin làm trái nghịch lại! Hình ảnh và uy tín của ông xuống thắp. Nhưng việc làm của ông đã cứu nước Nga khỏi tình trạng nội chiến rất nhanh. Do đó các chính phủ trên toàn thế giới vẫn ủng hộ tổng thống và chính quyền Yeltsin!

* Tháng 12-1994- Yeltsin điều động quân đội và xe tank đến Chechnya. Ông ra lịnh thực hiện chiến dịch quân sư qui mô lớn, chống lại nước cộng hòa hồi giáo ly khai này.

* Năm 1995- Yeltsin hai lần nhập viện cấp cứu vì bịnh tim.

* July-1996- Mặc dầu tên tuổi của ông có phần xuống dốc, nhưng Yeltsin vẫn tái đắc cử Tổng thống Nga

* Nov-1996- Yeltsin lại nhập viện cấp cứu, để giải phẩu thông tim! (quintuple heart bypass surgery)

* Jan-1997- Yeltsin lại nhập viện vì sưng phổi (pneumonia). Lúc này rõ ràng sức khoẻ của ông mỗi ngày một tệ hại! Ông có tiền căn là nghiện rượu nặng, càng uốn rượu càng rơi vào tình trạng trầm cảm, càng trầm cảm càng uống rượu nhiều hơn. Ông rơi vào vòng tròn tệ hại ấy (cercle vicieux)

* May-1997- Yeltsin ký thỏa ước hòa hoản với phiến quân Chechnya. Ông đã ra lệnh thực hiện chiến dịch can thiệp quân sự vào Chechnya vào năm 1994, hy vọng nhầm đập tan loạn quân trong một thời gian ngắn. Nhưng cuộc chiến đã xảy ra không như ý muốn của ông làm cho hàng chục ngàn người chết và khu vực phía Bắc của nước Nga rơi vào tình trạng bất ổn! Sau này, phát biểu trong cuộc phỏng vấn ông Yeltsin cho rằng ông chịu trách nhiệm vế những sự mất mát về người trong cuộc chiến chống Chechnya. Nhưng ông cũng khẳn định không có lựa chọn nào khác và Nga phải hành động chống lại quân ly khai Chechnya. Ông ta nói:” Tôi không đổ lỗi cho Chechnya, về những đau khổ mất mát của những người mẹ, người cha tại đó…Tôi đã quyết định vì thế tôi chịu trách nhiệm”…

* Tháng 3-1998- Yeltsin cải tổ nội các. Tháng 8 năm ấy, khủng hoảng tài chánh, đồng Rúp mất 75% giá trị!

Vladimir Putin xuất hiện

* Tháng 8-1999- Nghị viện Nga họp, quyết định sẽ cách chức Yeltsin trước khi ông mãn nhiệm kỳ vào mùa Xuân năm 2000. Trong lúc chờ đợi, Yeltsin chỉ định Vladimir Putin làm Thủ tướng lâm thời.

* Tháng 9-1999- Yeltsin gửi quân đội trở lại Chechnya, lần này với lực lượng hùng hậu hơn với quyết tâm lớn hơn!

* Đêm 31 tháng 12-1999- Người dân Nga đang mong đợi bài diễn từ chúc mừng đầu năm của Tổng Thống. Yeltsin, một lần nữa làm ngẩn ngơ mọi người, thay vì đọc lời chúc từ đầu năm, Tổng Thống Yeltsin đọc lời từ nhiệm và ông chỉ định đương nhiệm Thủ tướng chính phủ, Vladimir Putin, nguyên Trung tá KGB, đã từng là đối thủ của ông trong vụ đảo chánh hụt hồi tháng 8- 1991, lên thay thế ông! Ông đã nồng nhiệt giới thiệu vời nhân dân Nga cũng như ông ca

tụng không hết lời về khả năng làm việc và tinh thần trách nhiệm của Vladimir Putin! Ông nói: “ Nước Nga đang bước vào thiên niên kỷ mới với một nhà lãnh đạo chính trị mới, Vladimir Putin, một gương mặt mới, thông minh, và đầy quả cảm!”. Trong lời cuối, giã biệt quần chúng, Yeltsin nói: “Chúng tôi đã nắm chính quyền nhiều năm, bây giờ là đến lúc chúng tôi phải ra đi.”

Sau khi từ bỏ chính quyền, Yeltsin ít khi xuất hiện trươc công chúng. Ông thường sang Trung Quốc để bồi dưỡng sức khoẻ. Ông cũng thường gặp Putin mỗi tháng một lần tại tư thất ở ngoại ô Moscow. Trong một dịp phỏng vấn trên truyền hình, hai năm sau khi ông từ nhiệm, Yeltsin nói là bây giờ sức khỏe của ông tốt hơn, ông sụt mất đi nhiều cân, và ông không bao giờ hối tiếc về sự từ giã chính trường một cách bất ngờ như vậy. Ông tin chắc rằng người kế nhiệm ông, tổng thống Vladimir Putin đang tiếp tục chương trình đổi mới nước Nga mà ông đã đề xướng! Ông nói thêm: “Tôi tin chắc rằng không ai có thể đảo ngược lại chương trình đổi mới của chúng tôi! Thật vậy, nếu tôi nghĩ điều ấy có thể, thì tôi đã không từ nhiệm! ”.

Những chiêm nghiệm về cuộc đổi mới của nước Nga

Nước Nga, cuối thế kỷ 20 được may mắn có:

1- Gorbachov:Tổng Bí Thư Xô Viết (1985) quyết tâm chỉnh đốn, tái cấu trúc lại nước Nga. Tháng 2-1991 Gorbachov cho tự do Tranh cử tại quốc hội (Nghị Viện), chấp nhận đa nguyên, xóa bỏ điều 6 của hiến pháp thời Xô Viết-Gorbachov vô tình (") mở đường cho Yeltsin sau này!

2-Yeltsin:một người nhiệt tình yêu nước, được sự nâng đỡ của Gorbachov, (ít ra là từ lúc ban đầu, Yeltsin được Gorbachov điệu về Moscow từ vùng rừng núi Ural, 1985, và ủy thác cho lảm Bí Thư thủ đô Moscow, 1986 tiến cử vào Bộ Chính Trị), năm 1991, sau khi lên làm Tổng thống đầu tiên của nước Nga, ông cấm đảng cộng sản Xô Viết hoạt động trên đất Nga, Yeltsin dứt điểm Xô Viết, một nước Nga cộng sản. Yeltsin đã mở một kỷ nguyên mới cho nước Nga, một nước Nga dân chủ đã ra đời, một nước Nga tự do, mở cửa ra thế giới bên ngoài.

3- Vladimir Putintiếp tục công cuộc đổi mới nước Nga của Gorbachov và nhất là của Yeltsin để lại. Đúng như lời Yeltsin giới thiệu: Putin đã đập tan cuộc nổi loạn của Chechnya, và ông dùng sức mạnh của năng lượng dầu hỏa của nước Nga phát triển kinh tế. Qua gần hai nhiệm kỳ làm tổng thống nước Nga, công ơn lớn nhất của Putin, nhân dân Nga đời đời ghi nhớ là ông đã vực dậy một nước Nga hùng cường và thịnh vượng!Ngày trước, Liên Xô chỉ là một cường quốc về quân đội với vũ trang nguyên tử. Hôm nay, Vladimir Putin vực dậy một nước Nga hùng cường cả hai phương diện kinh tế và quân đội!

Lịch sử cho ta thấy Xô Viết được dựng nên, qua cuộc Cách Mạng Vô Sản Tháng Mười đầy sắt máu! Ấy thế mà, Xô Viết hoàn toàn tan rã, Mạc Tư Khoa, thành trì kiên cố nhất của Quốc Tế Vô Sản bị lật đổ, trong hòa bình, không một phát súng, không một giọt máu! Đêm Giáng Sinh 25 tháng 12 năm 1991, Bí Thư đảng Cộng sản Liên Xô Gorbachov lên truyền hình tuyên bố từ chức. Liên Bang Xô Viết thực sự chấm dứt sau 70 năm thành lập! Đêm Giáng sinh năm đó, tại Công Trường Đỏ, Mạc Tư Khoa, một người lính Nga lặng lẻ hạ lá cờ búa liềm Liên Bang Xô Viết. Lá cờ ba màu xanh, trắng, đỏ, lá cờ của một nước Nga mới, nước Nga Tự do Dân chủ, Đa nguyên, tung bay trên đỉnh của điện Kremlin./.

May- 1st- 2007

Oak park, Illinois, USA 

Đào Như

BS Đào Trọng Thể

thetrongdao2000@yahoo.com

Ý kiến bạn đọc
18/08/201108:07:28
Khách
So với Boris Yeltsin , thì ông Mikhail Gorbachov nổi tiếng hơn nhiều ! Ông đã rất khôn khéo khi loại bỏ những lãnh đạo già nua bảo thủ trong Đảng Cộng sản Xô viết , để rồi đưa những người có đầu óc cải cách vào Bộ Chính Trị Trung Ương Đảng . Cái chiến lược đổi mới và cải cách cả chính trị lẫn kinh tế cho nước Nga thời đó đã gieo mầm Dân Chủ Đa Nguyên đơm hoa kết trái tại nước Nga hiện tại , tuy là không hoàn toàn Tự Do và đầy đủ về Nhân Quyền , nhưng cũng gây tác động lớn đến đất nước chúng ta lúc ấy . Đáng tiếc rằng những người cầm quyền của đảng CSVN thời bấy giờ như cố TBT Nguyễn Văn Linh và cố thủ tướng Võ Văn Kiệt chỉ có bắt chước để cải cách nửa vời , bởi họ e sợ cho bản thân họ có thể bị Bộ Chính Trị thanh trừng hoặc truất phế giống như trường hợp của các ông Hồ Diệu Bang và Triệu Tử Dương bên Hoa lục . Cũng bởi bóng ma chính trị độc đoán của nước Tầu bao trùm ảnh hưởng đối với nước ta quá lớn nên những người lãnh đạo CSVN không thể nào thoát ra được ,mà chỉ biết xuôi theo để củng cố quyền hành và quyền lợi hẹp hòi của bản thân và bè đảng . Thật may mắn thay cho nước Nga đã có một vị lãnh tụ như Gorbachov đã can đảm và cương quyết thay đổi tận gốc rễ cái chính sách độc tài toàn trị để hướng đến Dân chủ Đa nguyên cho đất nước mình , cũng như kéo theo cả khối Cộng sản Đông Âu và nước CHND Mông cổ cũng đều đổi thay chính trị . Và cũng thật bất hạnh thay cho nước Tầu và nước Việt của ta lại không có một ai đứng ra làm một vị " anh hùng tạo thời thế " giống như ông Gorbachov vậy , thật đáng tiếc thay !!!
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Từ thế kỷ thứ ba trước Tây lịch, Triết gia Mạnh Tử (372-289 BC) của Trung Hoa đã nói rằng, “Dân là quý, thứ đến đất nước, rồi tới vua.” Điều đáng nói là Mạnh Tử là người đi theo học thuyết của Nho Gia vốn chủ trương vua là con ông Trời (Thiên tử) được sai xuống nhân gian để trị quốc an dân, vậy mà cũng không thể phủ nhận vai trò quan trọng, nếu không muốn nói là tối quan trọng của người dân. Thời hiện đại, công pháp quốc tế đã nêu ba yếu tố chính hình thành một quốc gia: người dân, lãnh thổ và chính quyền. Trong đó, thật ra người dân chính là yếu tố then chốt quyết định. Lãnh thổ nếu không có dân ở, không có người quản trị thì không phải là đất nước của một dân tộc. Chính quyền từ người dân mà ra, bởi vì trước khi một người ra nắm quyền cai trị đất nước thì người đó phải là một người dân của đất nước ấy. Hơn nữa, sự thịnh suy của một quốc gia nằm trong tay người dân.
“Phản động lực” mà người Đài Loan thể hiện trong cuộc bầu cử tổng thống vừa rồi khiến tôi, sau những suy nghĩ miên man về chuyện nước non, lại quay về với bài học yêu nước của thời tiểu học với câu hỏi khó, khiến nhiều học trò gác bút: “Em hãy tìm từ phản nghĩa với ‘tôn đại’.” Trung Quốc càng hung hăng đe dọa bao nhiêu, Đài Loan càng quật cường ngạo nghễ bấy nhiêu. Mà nếu Bắc Kinh ngu ngơ hay vờ vịt không biết gì đến định luật này thì, thầy nào tớ đó, Hà Nội cũng mù tịt hay giả bộ tương tự. Họặc mù tịt như thể đã hoàn toàn miễn dịch trước luật này; hoặc đóng kịch như thể không hề sống trong không gian ba chiều bình thường mà là một môi trường nào đó thiêu thiếu, cơ hồ chỉ… hai chiều rưỡi.
Tôi sinh trưởng ở Đà Lạt (Thành Phố Ngàn Hoa) nên sự hiểu biết về hoa lá cũng không đến nỗi tồi. Thế mà mãi tới bữa rồi, nhờ xem trang Trăm Hoa, mới được biết thêm về một loài hoa nữa – hoa ban: “Mùa hoa nở là lúc các cặp đôi nô nức đến thăm Tây Bắc. Hoa ban trắng tượng trưng cho tình yêu chung thủy và sự chân thành, dù tình yêu có gặp nhiều trắc trở, khó khăn thì cũng tự tin vượt qua và sẵn sàng đi đến bến bờ hạnh phúc. Các cặp đôi yêu nhau thường thề nguyện dưới gốc cây hoa ban như một minh chứng cho tình yêu thủy chung, bền chặt.”
Nhìn vào sự xuất hiện, sinh trưởng và tồn tại của chế độ cộng sản ở Việt Nam, chúng ta không thể phủ nhận đã có sự tương đồng với những thông tin tóm lược vừa nói về bệnh ung thư của con người...
Tôi tình cờ nhìn thấy hình Nguyễn Thúy Hạnh đang lơn tơn đẩy một cái xe cút kít đầy ắp bưởi (trên trang RFA) trong một cuộc phỏng vấn do Tuấn Khanh thực hiện, vào hôm 19 tháng Giêng năm 2021. Bên dưới tấm ảnh này không có lời ghi chú nào về thời điểm bấm máy nên tôi đoán có lẽ đây là lúc mà cô em đang hớn hở đến thăm vườn bưởi của họ Trịnh (ở Hòa Bình) vào “thuở trời đất (chưa) nổi cơn gió bụi”!
Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng đang phải đối mặt với cuộc tranh chấp nội bộ trong kế hoạch tìm người kế nhiệm lãnh đạo khóa đảng XIV, nhiệm kỳ 2026-31. Những tranh chấp này được giữ kín để tránh hoang mang nội bộ. Chúng bộc phát ngay tại các Đại hội đảng địa phương và các ban đảng từ tháng 10 năm 2023...
Cuộc bầu cử tổng thống lần thứ 8 tại Đài Loan đã được tổ chức vào ngày 13/1 với kết quả là ông Lại Thành Đức Phó chủ tịch Đảng Dân tiến (Democratic Progressive Party, DPP) thắng cử...
Chúng ta đang làm nhân chứng cho một cuộc bầu cử kỳ quặc và đa sự chưa từng xảy ra trong lịch sử đầu phiếu ở Hoa Kỳ. Có thể nói, không chỉ lịch sử, mà rộng lớn hơn, chính là "sự cố" văn hóa chưa từng thấy. Bước vào năm 2024, sự tranh đua giữa hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ càng gay go, khốc liệt với âm mưu, độc kế, thủ đoạn, ám toán, bôi nhọ, mánh mung, để xem ai sẽ là chủ nhân của ngôi Nhà Trắng trong bốn năm tới. Tất cả những ý nghĩ, hành vi đó đều gôm vào chính sách, chiến lược và chiến thuật vận động bầu cử. Bạn đọc sẽ có dịp theo dõi các thầy bàn người Mỹ và thầy bàn người Việt (trong và ngoài nước) phong phú hóa, hư cấu hóa, ảo tưởng hóa về việc bầu cử, tạo ra câu chuyện nửa thực, nửa hư, thú vị, bất ngờ với giận dữ và thất vọng, sung sướng và buồn bã, rung đùi và cụng ly, nguyền rủa và chửi bới, vân vân. Thông thường những luận lý, âm mưu, phê phán, dự đoán đó… được mổ xẻ qua kiến thức và kinh nghiệm tây phương, nơi có hàng ngàn sách vở nghiên cứu chính trường, chính đạo,
Chúng ta đang bước vào năm bầu cử. Năm 2024 sẽ có một cuộc bầu cử có tính quyết liệt, vì các lựa chọn chắc chắn sẽ gây tranh cãi trong nội bộ cộng đồng gốc Việt, trong các gia đình người Việt, giữa các lựa chọn về cấp tiến và bảo thủ, giữa các thế hệ trẻ và già ở hải ngoại. Và chắc chắn là bầu cử tháng 11/2024 tại Hoa Kỳ sẽ ảnh hưởng tới cuộc chiến Trung Đông, cuộc chiến ở Ukraine, và ở cả Đài Loan. Tác động như thế nào, chúng ta khó đo lường hết tất cả các ảnh hưởng. Trong đó, một tác động lớn là từ tin giả, nói kiểu Mỹ là Fake News, tức là tin không thật.
Tôi rất thích khoa nhân chủng nhưng không có cơ may đến trường để được truyền thụ một cách bài bản về ngành học thú vị này. Hoàn cảnh sống, nói nào ngay, cũng không mấy thích hợp cho nhu cầu tự học. Suốt ngày (và suốt đời) tôi chỉ loanh quanh hàng quán nơi mà những kẻ hay lê la thường nói rất nhiều, dù sự hiểu biết của họ vốn không được bao nhiêu. Ngoài giới hạn về kiến thức, mấy ông bạn đồng ẩm còn có cái tật rất hay tranh cãi (và luôn cãi chầy cãi cối) nên mọi thông tin, từ bàn nhậu, đều không được khả xác hay khả tín gì cho lắm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.