Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nghĩ Về Phụ Nữ Mỹ Và Bình Quyền

12/03/201100:00:00(Xem: 6658)

Nghĩ Về Phụ Nữ Mỹ Và Bình Quyền

Bùi Văn Phú

8 tháng Ba năm nay là kỉ niệm Bách niên ngày Thế giới Phụ nữ. Từ lâu đã có những phong trào đòi giải phóng phụ nữ trên thế giới vì nhiều thiếu nữ đã bị đem rao bán như nô lệ lao động, tình dục.

Ở Mỹ, từ gần một thế kỉ qua nổi lên phong trào đòi bình quyền cho phe kẹp tóc. Nhưng chuyện này xem ra vẫn là một cuộc chiến còn nhiều thử thách. Từ những năm của đầu thế kỉ trước, tu chính án Equal Rights Amendment (ERA) đã được đề nghị để hiến pháp bảo đảm sự bình đẳng cho phụ nữ trong chức năng và công việc. Hội Phụ nữ Quốc gia – National Organization for Women (NOW) – ra đời năm 1966 để tiếp tục tranh đấu cho bình quyền nữ giới nhưng cũng chưa đạt được ước muốn. Năm 1972 quốc hội chấp thuận tu chính án ERA và ấn định thời hạn trong vòng 7 năm để có ba phần tư lập pháp các tiểu bang đồng thuận - con số cần là 38 trong số 50 bang - nhưng đến hạn chót cũng chỉ được 35 tiểu bang phê chuẩn vì thế tu chính án ERA đã bị bác bỏ.

ERA là một cuộc vận động chính trị trong nội bộ nước Mỹ giữa những khuynh hướng về bình quyền, bình đẳng giới tính và kết quả cho thấy phụ nữ Mỹ vẫn chưa thực sự được bình quyền trong nhiều lãnh vực tuy đã có nhiều cải tiến trong ba thập niên qua.

Quân đội Hoa Kỳ có một nữ tướng đầu tiên năm 1970, nhưng chuẩn tướng Anna M. Hays là chỉ huy binh đoàn y tá chiến trường chứ không phải tướng chiến đấu. Ngày nay phụ nữ Mỹ phục vụ trong quân đội có thể tham gia chiến trường, lái chiến đấu cơ, công tác trên tàu chiến là những nhiệm vụ mà vài thập niên trước chỉ dành riêng cho nam giới. Quân lực Mỹ năm 2008 có nữ tướng bốn sao đầu tiên là tướng Ann E. Dunwoody.

Về khoa học, đến năm 1983 mới có nữ phi hành gia Sally Ride bay vào không gian với phi thuyền con thoi.

Năm 1981 có chánh án Sandra O’Connor là phụ nữ đầu tiên trong Tối cao Pháp viện. Thập niên 1990 Hoa Kỳ có nữ ngoại trưởng đầu tiên. Đầu thế kỉ này có nữ cố vấn an ninh quốc gia.

Ngoài những chức vụ cao cấp trong nhiều ngành nghề đã có mặt nữ giới, ở một lãnh vực tầm thường hơn là công việc trông nom con mới sinh nay có sự bình quyền đảo ngược với vai trò người chồng trong đó. Trước đây, khi sinh con chỉ mẹ được nghỉ, nay luật mới cho phép người cha cũng được nghỉ nhiều tuần để chia sẻ cùng vợ việc chăm sóc trẻ sơ sinh.

Hiện nay số nữ sinh viên đại học cao hơn nam sinh và đã có những phụ nữ làm chủ tịch điều hành đại công ti như E-Bay hay HP, tuy nhiên trong danh sách Forbes 500 mới chỉ có 3% chủ tịch công ti là phụ nữ. Còn so sánh mức lương thì dù hai người làm cùng một việc như nhau, lương của người nữ chỉ bằng 75% lương người nam.

Có phải phụ nữ ít tham gia chính trị nên bị thiệt thòi vì mọi thứ đều được quyết định bởi những chính trị gia mà đa số là nam giới"

Trong chính trường Hoa Kỳ, đóng góp đầu tiên của phụ nữ bắt đầu năm 1917 với bà Jeannette Rankin từ bang Montana được bầu vào quốc hội. Đến nay số phụ nữ trong quốc hội liên bang đã tăng, nhưng chưa đạt đến mức đại diện tương xứng là một nửa. Hiện tại chỉ có 17 thượng nghị sĩ trong số 100 và 74 trong số 435 dân biểu hạ viện, tức khoảng 17% dân cử liên bang.

Hoa Kỳ vẫn chưa có nữ tổng thống. Năm 1984 một nữ ứng viên phó tổng thống là dân biểu Geraldine Ferraro đứng chung với Walter Mondale. Kết quả liên danh Mondale-Ferraro thua xa Reagan-Bush với tỉ số 54 trên 37 triệu và 525 phiếu cử tri đoàn trên 13. Một kết quả cách biệt quá xa và sau đó đã có những phân tích cho rằng yếu tố nữ không giúp được gì mà còn làm mất phiếu của liên danh Mondale-Geraldine.

Phần tư thế kỉ sau cử tri Mỹ cũng chưa sẵn sàng để bầu chọn một nữ tổng thống. Dù đa số nữ dân cử trong quốc hội hiện tại thuộc Đảng Dân chủ, 12 trong số 17 nữ thượng nghị sĩ và 51 trong số 74 nữ dân biểu là phe dân chủ, nhưng kì bầu sơ bộ 2008 với nữ ứng viên dân chủ Hillary Clinton, một cựu đệ nhất phu nhân, nhưng cử tri dân chủ vẫn chưa tín nhiệm đề cử bà tranh chức tổng thống. Năm 2008 liên danh cộng hoà có ứng viên phó tổng thống Sarah Palin đứng chung với John McCain nhưng cũng không thành công.

So với nhiều nước trên thế giới như Do Thái, Pakistan, Sri Lanka, Philippines, Anh, Đức thì Hoa Kỳ chưa tiến bộ bằng vì ở những nơi đó phụ nữ đã được người dân chọn để lãnh đạo quốc gia từ nhiều thập niên qua.

Chuyện bình đẳng, bình quyền ở Mỹ chưa đạt đến mức lí tưởng và còn có điều nghịch lí. Với luật có từ thời Tổng thống Ronald Reagan, nam giới từ 18 đến 25 tuổi phải đăng kí trong danh sách trưng dụng liên bang để nhà nước có thể gọi động viên khi quốc gia có binh biến. Nhưng phụ nữ không bị ràng buộc bởi luật này.

Như thế có phải là bình quyền, bình đẳng giới tính hay không"

© 2011 Buivanphu.wordpress.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi đã được đọc rất nhiều bài trong “Hoa Cỏ Bên Đường” trước khi chúng được chọn cho vào tuyển tập này. Mấy năm nay, cô Kiều Mỹ Duyên luôn dành cho Bút Tre hân hạnh đăng những bài viết ngắn của cô. Bài nào cũng được độc giả khen tặng, đặc biệt bài “Cho Nhau Thì Giờ” gây tác động sâu sắc đến người đọc.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa ở trong Nam, chuyện tranh luận giữa Chính quyền và người dân về những ưu, khuyết điểm của chế độ chính trị là việc bình thường. Các Dân biểu và Nghị sỹ tại lưỡng viện Quốc hội có quyền chất vấn Thủ tướng và các Bộ trưởng Chính phủ bất kỳ lúc nào thấy cần. Nhưng ở Việt Nam Dân chủ Công hòa miền Bắc trước năm 1975 thì khác. Phê bình đảng cầm quyền là tự mở cửa vào tù. Đại biểu Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ biết làm việc theo lệnh của Bộ Chính trị và cấp trên.
Nước Úc đã bước vào tiết Thu, khí trời lạnh, những chiếc lá đang đổi sang màu, cơn mưa đầu mùa làm lòng người se lại. Nhận tin báo từ quê nhà Thầy đã viên tịch, lòng con đau nhói vì không về được để đảnh lễ Kim Quan nhục thân Thầy, thọ tang Ân Sư Giáo Dưỡng. Nơi phương trời viễn xứ, con hướng về ngôi Chùa Bình An, Giác Linh Đài tâm tang thọ phục.
Tôi tin vào những điều không thể. Tưởng tượng bạn đang rất căm ghét một con người hay một con vật nào đó. Rồi bỗng dưng một ngày bạn thấy họ là chính mình. Bạn có cảm giác mình biết về họ rõ như biết về những đường chỉ trên bàn tay của mình. Thậm chí, bạn cảm được cái khát khao và thương nó như thương nỗi khát khao của mình ngày nào - đó là cái tình cảm lạ lùng mà tôi dành cho con chuột của con trai tôi.
Nước tìm chỗ trũng thì tiền cũng biết chạy vòng quanh thế giới kiếm lời. Thị trường nhà đất ở Nhật bị sụp vào đầu thập niên 1990 nên tiền chạy sang Đông Nam Á và Đông Âu tìm các con rồng sắp cất cánh. Khi Đông Á và Đông Âu bị khủng hoảng vào cuối thập niên 1990 tiền lại đổ vào Mỹ và Nam Âu bơm thành hai bong bóng địa ốc rồi vỡ tung năm 2007 (Mỹ) và 2010 (Nam Âu).
Tôi tình cờ tìm được ấn bản Lá Thư Về Làng của nhạc sỹ Thanh Bình, do nxb Lúa Mới phát hành, năm 1956. Vào thời điểm đó, tuy chưa đủ tuổi để cắp sách đến trường nhưng tôi cũng đã thuộc lời của nhạc phẩm này rồi vì nghe mấy bà chị và radio hay hát
Thới gian vẫn không ngừng trôi, hết xuân lại hạ, ngày tháng dần qua như nước chảy mây bay, sóng sau đè sóng trước, từng thế hệ lần lượt nối tiếp nhau. Ba chẳng mấy chốc giờ đã lên nội, ngoại. Tóc ba đã bạc trắng mái đầu, mỏi gối chồn chân… Thương ba nhưng đành chịu thôi, quy luật sinh – lão – bệnh – tử có chừa ai đâu!
Khi vừa nhận chức, Tổng thống Joe Biden đã phát biểu rằng dân chúng Mỹ sẽ có thể tụ họp ăn mừng Lễ Độc lập 4/7 trong hè sắp tới. Điều đó chắc sẽ xảy ra vì còn một tháng nữa là đến ngày 4/7, trong khi tiểu bang California là nơi đã có những giới hạn khắc khe nhất nước trong việc phòng chống Covid thì cũng đang mở cửa ra. Nhiều trường phổ thông và đại học đang tổ chức lễ tốt nghiệp, trong giãn cách xã hội và giới hạn khách tham dự là dấu hiệu đáng mừng cho sinh viên học sinh. Giờ N sắp điểm với Covid-19 ở California. Chiến thắng cơn đại dịch trên nước Mỹ cũng đã thật gần.
Nhưng ngặt nổi, cả 3 Văn kiện Cương lĩnh, Điều lệ đảng và Hiến pháp đều tập trung vào một mục tiêu là bảo vệ tuyệt đối quyền cai trị độc tôn và độc tài cho đảng. Cho nên, khi tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” của cán bộ đảng vẫn “tưng bừng hoa lá cành” đe dọa vị trí cầm quyền của đảng và sự sống còn của chế độ thì “bảo vệ nội bộ” cũng chính là giữ cho đảng khỏi vỡ từ trong lòng Chế độ.
Tuần này đã mang đến một sự thay đổi đầy ngạc nhiên trong cuộc tranh luận về dịch Covid. Tổng thống Biden đã ký một sắc lệnh hành pháp ra lệnh cho giới tình báo Hoa Kỳ tái xét cuộc điều tra về nguồn gốc của virus. Lệnh xảy ra sau khi Avril Haines, Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia, thừa nhận là chúng ta không kết luận được căn bệnh khởi phát như thế nào.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.