Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Rồng Việt Nam Sẽ Cất Cánh… Khi Nào?

08/07/201000:00:00(Xem: 8446)

Rồng Việt Nam Sẽ Cất Cánh… Khi Nào"

Vietnam: Rising Dragon của Bill Hayton. Nxb Đại học Yale 2010. 254 trang


Bùi Văn Phú


Những ai quan tâm đến đất nước này, từ lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam đến những doanh nhân nước ngoài, từ những nhà làm chính sách Mỹ, các tổ chức NGO, chủ tịch các tập đoàn cho đến những nhà tranh đấu dân chủ hay lãnh đạo các nước lân bang đều có cùng một câu hỏi: Bao giờ con rồng Việt nam sẽ cất cánh bay lên" Điều này có thể là nỗi lo cho láng giềng, nhưng là ước mơ của dân tộc Việt.
Biểu tượng rồng là huyền hoặc, nên có khi được thay bằng con vật có thật là hổ. Bao giờ Việt Nam sẽ thành hổ Á châu như Nam Hàn, Nhật Bản hay Singapore" Việt Nam cũng được ví như con tàu chuẩn bị đi từ sông ra biển lớn. Đây là hình ảnh cụ thể hơn về một đất nước đang cố gắng vươn lên sau nhiều thập niên chiến tranh. Rồng bay hay hổ chạy là theo bản năng còn con tàu cần có thuyền trưởng tài giỏi và một toán kĩ sư để định hướng đi.
Rising Dragon đưa ra một sự việc khá gần với với hình ảnh con tàu Việt Nam hiện tại. Đó là tập đoàn quốc doanh VinaShin. Với sự giúp đỡ của nhà nước, qua Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, tập đoàn này đã vay được vốn nhiều tỉ đô la từ Đức và Thụy Sĩ. Tháng Tư 2006 công ti hạ thủy con tàu đầu tiên mang tên Florence dài 190 mét. Buổi lễ diễn ra trang trọng để đánh dấu sự thành công của của một doanh nghiệp. Khi con tàu đã xuống nước, vài giờ sau thì phát hiện ra rò rỉ và phải kéo trở lại để sửa trước khi trở ra biển lớn. VinaShin tiếp tục đóng tàu theo hợp đồng giá rẻ và lên kế hoạch đến năm 2018 sẽ trở thành tập đoàn đóng tàu hàng lớn thứ tư trên thế giới.
Nhưng theo cảnh báo của kinh tế gia David Dapice từ Đại học Harvard được trích dẫn trong sách, với tài trợ của nhà nước liệu VinaShin có thể đem lại lợi nhuận khi nhận đơn đặt hàng với giá rẻ. Cùng lúc VinaShin mở rộng đầu tư rất nhanh trong nhiều khu vực qua 154 công ti con khác nhau.
Rising Dragon được xuất bản đầu năm nay với những cảnh giác về sự phí phạm của công ti quốc doanh là loại công ti mà Đảng có thể điều khiển được, để dễ dàng đẻ ra những công ti con cho thân nhân hay đàn em là những cán bộ trung tín điều hành, chỉ biết tiêu tiền hay tham nhũng mà không quan tâm nhiều đến tương lai công ti. Đến nay câu chuyện về VinaShin đã rõ hơn với những đổ bể được báo chí trong nước khui ra mấy hôm nay.
Những tố giác thường là dấu chỉ của những tranh chấp trong nội bộ trước kì Đại hội Đảng. Bây giờ cũng là thời điểm chuẩn bị cho Đại hội XI nên không ngạc nhiên khi VinaShin hay tập đoàn điện lực EVN đang bị điều tra. Những đại công ti thường có người của Bộ Chính trị hay Ủy ban Trung ương Đảng bao che, khi bị tố cáo thất thoát, tham nhũng thì đó là dấu chỉ của tranh giành quyền lực trước Đại hội Đảng.
Bill Hayton dành nhiều trang sách phân tích vụ PMU-18 xảy ra trước Đại hội X năm 2006. PMU-18 nổ lớn và có nguồn tin cho biết nó liên quan đến Đặng Hoàng Hải là con rể của Tổng bí thư Nông Đức Mạnh. Phe thắng trong vụ này thì không mất chức, có ở tù cũng chỉ ngắn hạn và được ân xá không lâu sau đó. Phe thua kẻ thì mất chức, còn nhà báo tìm cách điều tra đến ngọn nguồn chỉ là dê tế thần và bị tù nhiều năm.
Câu chuyện về PMU-18 nếu ở một quốc gia có tự do thông tin báo chí thì sẽ nổ như vụ Watergate ở Hoa Kỳ khiến Tổng thống Richard Nixon phải từ chức và nhà báo được ca ngợi.
Nhưng Việt Nam là một nước độc đảng, độc tài. Với 800 tờ báo các loại nhưng phóng viên chưa được tự do tìm kiếm thông tin, đăng tin, nêu quan điểm độc lập mà phải theo hướng dẫn của Bộ Thông tin Tuyên truyền hay Ban Tuyên giáo đưa ra trong buổi họp mỗi thứ Ba với các tổng biên tập. Ở Việt Nam phóng viên đến tham dự những buổi họp báo của cơ quan nhà nước được tặng tiền làm quà, như một hình thức hối lộ để không viết điều gì tiêu cực. Nếu một phóng viên đã có những bài viết không tốt, họ sẽ bị chú ý và số tiền nhận được khi tham dự họp báo sẽ ít hơn.
Tại Việt Nam ngày nay, Đảng là tối thượng và đảng viên có nhiều quyền và lợi. Đảng đứng trên tất cả, trên cả luật pháp. Trong những chiến dịch như bảo vệ thú hiếm hay chống phá rừng, người dân không dám giết gấu để lấy mật, nhưng cán bộ giết gấu thì không sao. Luật cấm dân đốn cây, phá rừng nhưng quân đội thì được làm.
Rising Dragon vẽ lên chi tiết hình ảnh một xã hội Việt Nam như hoàn toàn bị kiểm soát bởi cán bộ cộng sản, từ chiến dịch “gia đình văn hoá”, những tổ chức phi chính phủ NGO cho đến các công ti thương mại, các toà báo. Tác giả đưa ra con số 6.7 triệu người làm việc liên quan đến công an, an ninh trong số 43 triệu người Việt ở tuổi lao động. Như thế cứ 6 người trưởng thành thì có một công an theo dõi. Trong cơ quan nhà nước có ban cán sự Đảng, trong toà báo có thư kí toà soạn là đảng viên cộng sản, NGO cũng do cán bộ Đảng nắm giữ để đảm bảo chính sách của Đảng được thi hành. Đảng kiểm soát Internet. Đảng nghiên cứu, Đảng viết sử mà tác giả gọi là “official history” – sử chính thống. Những viện nghiên cứu độc lập như IDS phải tự giải tán để tránh bị qui kết phạm luật. Điều hành các công ti, xí nghiệp đều là COCC, con ông cháu cha; là 5C tức “con cháu các cụ cả”, hay chân trong chân ngoài tức đảng viên ra làm kinh doanh. Làm ăn ở Việt Nam phải có “ô dù” bao che là hệ thống của các phe nhóm đặc quyền, đặc lợi từ trên xuống dưới.
Người dân Việt ngày nay được quyền chỉ trích những sai lầm trong việc thi hành chính sách của nhà nước, nhưng không được chỉ trích Đảng. Việt Nam có tham nhũng nhưng chỉ là cấp thừa hành, Đảng và lãnh đạo thì không. Còn những vấn đề mang tính nhạy cảm như quan hệ Việt-Mỹ hay về cuộc chiến đã qua, nếu có ai phát biểu đều nói như vẹt, như khuôn với phát biểu của nhà nước là quan điểm chính thống. Còn nếu có ý kiến khác biệt người dân chỉ biết giữ im lặng.
Rising Dragon có một chương viết về những phong trào đòi dân chủ ở Việt Nam, đặc biệt là Khối 8406, với linh mục Nguyễn Văn Lý và những nhà đối kháng như các luật sư Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân, kĩ sư Đỗ Nam Hải, bác sĩ Phạm Hồng Sơn hay ông Hoàng Minh Chính với Đảng Dân chủ XXI cùng Đảng Thăng tiến, Đảng Dân chủ Nhân dân và các tổ chức chính trị hải ngoại như Chính phủ Việt Nam Tự do, Đảng Việt Tân là những tổ chức, đảng phái chưa được nhiều người dân trong nước biết đến nhưng làm nhức đầu công an. Đối với những người đối kháng, nhà nước dùng mọi cách để làm nhụt chí tranh đấu, từ khuyên can, tuyên truyền, doạ nạt đến dùng áp lực gia đình, hành hung hay đụng xe. Ai không ngưng phản kháng sẽ bị nhà nước trừng phạt bằng án tù với một tội danh nào khác. Kí giả Huy Đức mất việc vì viết trên Blog Osin của ông những điều mà nhà nước không muốn. Blogger Điếu Cầy Nguyễn Hoàng Hải phản đối Trung Quốc chiếm biển chiếm đất đã bị xử tù gần 3 năm với tội trốn thuế.
Tác giả nhận định rằng chỉ có Đảng Cộng sản mới có thể làm thay đổi Việt Nam, như Đảng đã làm được trong mấy thập niên qua để thoát khỏi những khủng hoảng kinh tế, đưa Việt Nam từ nước nghèo lên qua mức có thu nhập trung bình. Tuy nhiên theo tác giả, những cố vấn hay học hỏi từ nước ngoài chẳng giúp được gì trong việc cải tổ guồng máy nhà nước. Sự thật là đã có nhiều nước cấp học bổng cho cán bộ cũng như sinh viên Việt đi tu nghiệp, du học, hay tổ chức những khoá hội thảo ở nước ngoài và tại Việt Nam để hi vọng những cơ quan và giới chức năng sẽ học được ít nhiều, sẽ theo những khuyến cáo để cải tổ luật pháp, cải tổ báo chí, ô nhiễm môi trường. Nhưng tất cả chỉ là những phí phạm vì với guồng máy hiện thời, với hàng triệu Mỹ kim hay Euro dùng để thúc đẩy cải tổ đã chẳng đem lại tiến bộ. Nguyên do là vì Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ muốn duy trì quyền lực và quyền lợi – ý này được lặp lại nhiều lần trong sách – vì đó là quyền lợi riêng, không phải quyền lợi của nhân dân, của đất nước và hệ thống tổ chức Đảng vẫn theo khuôn mẫu Lenin nên cá nhân không dám đưa ra đề xuất cải tổ vì đụng chạm đến quyền lợi của những đảng viên khác. Ngày nay khi tìm người kết nạp, cán bộ Đảng không đưa ra những lí tưởng viễn vông như xây dựng xã hội chủ nghĩa, đoàn kết dân tộc mà mục tiêu vào Đảng là để làm giầu cho bản thân.
Như thế Việt Nam hiện là đất nước của chủ nghĩa cộng sản hay đang theo con đường tư bản" Trong chương đầu tiên, tác giả ghi nhận hình ảnh ngày cưới của Nguyễn Thanh Phượng, con gái của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với Nguyễn Bảo Hoàng, con trai của một quan chức chế độ Việt Nam Cộng hoà cũ. Đôi uyên ương là những đại gia của một Việt Nam đương đại. Đây không thuần túy là một đám cưới giữa đôi tình nhân trẻ mà là sự kết hợp giữa “Vietnamese Communist” và “Venture Capitalist” – một nhà tư bản mạo hiểm bỏ tiền đầu tư vào dự án mới. Theo cách nhìn của người điểm sách, cả hai danh từ trên đều có chữ viết tắt là “V.C.” trong tiếng Anh. Như thế ai sẽ thắng ai trong cuộc chiến kinh tế giữa cộng sản và tư bản trên đất nước Việt Nam ngày này thì thời gian sẽ trả lời. Trong Rising Dragon có nhiều ghi nhận về phát triển kinh tế đạt được ở miền Nam cao hơn miền Bắc vì người dân miền Nam đã quen với sinh hoạt kinh tế thị trường và do những “phá rào” của ông Võ Văn Kiệt khi còn là bí thư thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Bây giờ cũng thế, làm ăn trong Nam dễ hơn vì không khí thông thoáng nên người dân có loan truyền rằng: “Miền Bắc thắng Mỹ, miền Nam thắng Nga”.
Với nhiều dẫn chứng qua những tiếp cận, qua những sự việc mà tác giả ghi nhận được trong thời gian làm phóng viên cho BBC tại Việt Nam, Rising Dragon đưa đến cho bạn đọc hình ảnh một nước Việt Nam đã thoát khỏi nghèo đói nhờ cải cách kinh tế trong hơn hai thập niên qua, là khuôn mẫu cho những nước kém phát triển khác, và Việt Nam có nhiều tiềm năng để vươn lên hơn nữa là điều mà tác giả và nhiều người trong giới doanh nhân cũng như một bộ phận trong nội bộ Đảng, những người có tầm nhìn thấy quyền lợi của dân, đang hy vọng.
Nhưng cũng có lí do để con tàu Việt Nam sẽ không ra được biển lớn. Thế còn phải chờ đến bao giờ" Theo tác giả là khi Việt Nam có tự do phát biểu, tự do báo chí và khi người dân Việt không còn chỉ biết “im lặng, vâng lời và trung thành”.
Rising Dragon lôi cuốn người đọc vào những sinh hoạt đời sống ở Việt Nam với chiều sâu và mặt trái của nó. Đây là cuốn sách mà những ai quan tâm đến một nước Việt Nam đương đại cần đọc.
© Buivanphu 07.2010

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đã phải theo kinh tế thị trường, nay lại phải tham gia khối tự do mậu dịch, nhà cầm quyền ở Hà nội không thể làm gì khác hơn là tham gia các Công ước quốc tế về lao động. Để có thể tham gia, Hà nội đã sửa đổi Luật Lao động cho phù hợp với luật pháp của thế giới tự do.
Sự xung đột vũ trang giữa Mỹ và Iran tại Trung Đông là một trong những thách thức cho Hội Đồng Bảo An LHQ. Viêt Nam trong tư thế Ủy viên không thường trực của HĐBA/LHQ cũng phải tham gia xử lý xung đột này.
Nhưng sau tấm màn nhung giả tạo này là quốc nạn tham nhũng năm sau cao hơn năm trước của cán bộ, đảng viên; tình trạng thanh niên mất định hướng; hàng ngũ lãnh đạo suy thoái tư tưởng, mất đạo đức trong lối sống; xã hội băng hoại trong các lĩnh vực giáo dục, đạo lý, thuần phong mỹ tục, tội phạm, nghiện xì ke ma túy, cờ bạc, tai nạn lưu thông và ngày càng có nhiều người trẻ muốn bỏ nước ra đi.
Bài 4 trình bày phân tích của kinh tế gia Thomas Piketty rằng khoảng cách giàu nghèo ngày càng sâu rộng nằm trong tiến trình sơ cứng của xã hội tư sản khi mà của cải và tài sản ngày càng tích lũy vào tay thiểu số.
Một con chuột nhìn qua vết nứt của vách tường và trông thấy bác nông dân cùng với bà vợ đang mở một cái hộp.
Tác giả của bộ phim Ván Bài Lật Ngửa, ông Trần Bạch Đằng (Bí Thư Thành Ủy Sài Gòn) qua đời vào năm 2007. Tuy thế, hơn 10 năm sau nhiều vị trí thức ở Thành Phố Hồ Chí Minh Quang Vinh vẫn tụ tập nhau lại để vinh danh ông là Kẻ Sĩ Nam Bộ bằng một tác phẩm cùng tên – dầy đến 400 trang.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
Phát triển nền Kinh Tế Số Hóa là yếu tố quan trọng để hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Nền Kinh Tế Số Hóa phát triển vượt biên giới, kết nối toàn cầu. Một quốc gia nếu không phát triển nền Kinh tế số hóa, không thể tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Vì nền kinh tế số hóa có khả năng kết nối qua mạng, giới thiệu công ty, sản phẩm, dich vụ, cung cấp thông tin cho mọi quốc gia. Vì tầm vóc quan trong của nền kinh tế số hóa, chúng ta thử tìm hiểu và nghiên cứu bản chất của nền kinh tế này như thế nào?
Cuối năm, chính xác là vào ngày 18 tháng 12 năm 2019, FB Thanh Hieu Bui (hốt hoảng) báo động về một tai họa … đã hơi bị cũ: “Cái tin này mới đáng sợ này, đồng bằng Cửu Long là vựa lúa lớn nhất nước, chuyện này liên quan khủng khiếp đến đời sống nhân dân. Một trong những nguyên nhân là bọn Tàu Khựa nó lấy nước nguồn sông, khiến mực nước sông xuống thấp, nước mặn tràn vào.”
Kinh tế gia gốc Á-châu Richard Koo trong quyển Mặt Trái của Kinh Tế Vĩ Mô và Tương Lai của Toàn Cầu Hóa (The Other Half of Macroeconomics and the Fate of Globalization) nhận xét rằng một nền kinh tế thường trải qua 3 giai đoạn trong quá trình phát triễn: tiền công nghiệp, công nghiệp và sau đó là…bị rượt (pursued phase)!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
XEM NHIỀU
(Xem: 5998)
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
(Xem: 5077)
Lời tòa soạn: Gần đây, nhiều ý kiến, tranh cãi gay gắt về vai trò và công trạng sáng lập chữ quốc ngữ, đặc biệt xung quanh nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha Alexandre de Rhodes. Việt Báo xin trích đăng lại bài viết của tác giả Mai Kim Ngọc trong mục VVNM năm 2013, bài viết là một tham khảo kỹ lưỡng về chữ quốc ngữ và vai trò của Alexandre de Rhodes, và tác giả đề cập đến sự “vô phép” trong Phép Giảng Ngày khi người tu sĩ Đắc Lộ này nói về Tam Giáo của nước chủ nhà.
(Xem: 4825)
WASHINGTON (VB) -- Sở Hàng Không Liên Bang (FAA) nói rằng ngành hàng không rất là may mắn vì suýt nữa là có thể rớt thêm 15 chuyến bay trên phi cơ Boeing 737 MAX.
(Xem: 4381)
Mỹ đánh thuế lên thép nhập cảng từ Việt Nam lên tới 456% đối với các sản phẩm thép mà VN sử dụng nguyên vật liệu được nhập cảng từ Nam Hàn và Đài Loan, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 17 tháng 12. Bản tin VOA cho biết thêm thông tin như sau.
(Xem: 3569)
Một viên chức tại một thành phố vùng Vịnh San Francisco Bay Area đưa ra độc chiêu để xóa sổ nạn vô gia cư: một tàu du thuyền khổng lồ có thể chứa tới 1,000 người vô gia cư, trong thời kỳ này giữa lúc chi phí đời sống tăng vọt đắt đỏ và nhà cửa không có đủ.