Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nghệ Thuật Bút Họa Việt

24/05/200800:00:00(Xem: 5563)

Ba tác phẩm bút họa của họa sĩ Châu Thụy

(LTS: Buổi Tiếp Tân Tháng Vinh Danh Truyền Thống Văn Hóa Người Á Châu Thái Binh Dương sẽ có chương trình triển lãm bút họa của họa sĩ Châu Thụy, và là lần đầu tiên một họa sĩ  gốc Việt Nam được mời vào Quốc Hội Tiểu Bang California, Sacramento, triển lãm. Buổi tiếp tân sẽ diễn ra vào Thứ Ba ngày 27-5 năm 2008, từ 5:30 đến 7:30 chiều tại Quốc Hội Tiểu Bang California, phòng 317.  Cần chi tiết hay tham dự, xin độc giả liên lạc văn phòng Thượng Nghị Sĩ Lou Correa  tại số điện thoại (714) 558-4400 hoặc (916) 651-4034. Sau đây là giaỉ thích về bút họa.)

Chữ viết đã đóng một vai trò quan trọng trong giòng văn hóa của nhân loại. Nhờ chữ viết mà con người đã truyền đạt những tư tưởng từ quá khứ đến hiện đại.

Riêng ngôn ngữ Việt Nam, khi nói về thư pháp, chúng ta thường liên tưởng đến những giòng chữ Hán, xuất phát từ chữ tượng hình, nghĩa là mô phỏng hình dáng của vật thể trong thiên nhiên của người Trung Hoa. Từ đó thứ ngôn ngữ này truyền sang Nhật Bản, Đại Hàn và Việt Nam. Bên cạnh đó, các nước Âu Châu và khối Ả Rập đã dùng ký hiệu diễn tả ý tưởng qua những di tích còn tồn tại.

Cho đến ngày nay, người Trung Hoa vẫn còn công nhận Thư pháp là "linh hồn của mỹ thuật", mang màu sắc thần bí. người Nhật Bản đã nâng nghệ thuật thư pháp trở thành Thư Đạo; gọi là Shodo (" ").  "Từ đó nó trở thành một bộ môn nghệ thuật tao nhã cao siêu của tao nhân mặc khách và một cao thủ về thư pháp thường được đánh giá là người trí thức có học vấn cao". Sự kết hợp giữa Tâm và Đạo để được xem như bộ môn Thiền Họa (Zen Painting) bên cạnh nghệ thuật Thiền (Zen Art). Thư pháp là một trong những nghệ thuật xưa nhất của Trung Hoa.      

Đối với Việt Nam, chúng ta có một lịch lịch sử oai hùng ngàn năm chống ngoại xâm, nhưng tiếc là chúng ta không có một văn tự riêng biệt cho dân tộc mình. Tuy nhiên, cha ông chúng ta vẫn đã tạo lập được một kho tàng văn chương phong phú và đa dạng, ảnh hưởng tới đời sống tinh thần dân tộc. Dù là văn tự chữ Hán, chữ Nôm, hay chữ Quốc Ngữ, chúng ta vẫn tận dụng để phát triển và lưu truyền một nền văn hoá quý giá, để hôm nay chúng ta hãnh diện với nền văn hóa đó.  Nhằm mục đích tri ân tiền nhân đã đóng góp trong giòng văn hóa Việt, chúng tôi nguyện cố gắng gìn giữ và phát huy những gì mà tổ tiên đã để lại.

Nhóm Bút Họa chúng tôi xin góp phần vào nền văn học qua nghệ thuật viết chữ đẹp và hân hạnh giới thiệu đến quý vị một trường phái mới, một trường phái đang hình thành và được đón nhận để góp phần vào sự bảo tồn và phát huy văn hóa Việt Nam. Chúng tôi đặt tên là Bút Họa Việt. Chúng tôi muốn mở rộng hơn là dùng nghệ thuật ấy vào chữ Quốc Ngữ để nói lên tính cách đặc thù của ngôn ngữ Việt.

Nghệ thuật Bút Họa vẫn còn thật mới lạ đối với cộng đồng Việt Nam; cọ lông và mực xạ không mới lạ bởi đã được xử dụng để viết chữ Hán và Nôm hơn ngàn năm, nhưng chữ Quốc Ngữ mới chỉ xuất hiện hơn ba trăm năm qua. Từ đó, chúng ta đổi qua bút sắt, mực nước và bút nguyên tử để quen dần với sự tiện dụng của kỹ thuật hiện đại.

Nhưng đến hôm nay, trong Bút Họa, cọ lông và mực xạ được áp dụng lại để viết lên những giòng chữ Quốc Ngữ, một sự kết hợp tuyệt vời trong nghệ thuật Bút Họa giữa Tây Phương là mẫu tự A, B, C và Đông Phương là cái hồn chữ trong tĩnh thiền. Như vậy chúng ta có thể định nghĩa: Bút Họa là sự kết tinh giữa hồn và chữ qua nghệ thuật viết chữ đẹp bằng nét vẽ xuất thần.  Thêm vào đó, năm dấu âm: sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng, và các dấu chữ trên các nguyên âm: â, ê, ô, ư là một sắc thái độc đáo mà chỉ người Việt Nam mới có. Trong chữ Quốc Ngữ, khi nói đã có âm điệu nhạc tính. Khi viết, với những đường nét xuất thần vừa tạo hình vừa gợi cảm làm khởi sắc cho mỗi chữ mỗi câu thêm ý nghĩa, thêm phong phú và đậm nét hơn.

Chưa bao giờ bốn chữ "rồng bay phượng múa" lột tả hết cái hồn, vì đường cong của rồng bay, nét uyển chuyển của phượng múa.  Chỉ có chữ Quốc Ngữ thể hiện được cái không gian và thời gian và nghệ thuật Bút Họa mới thích hợp để diễn tả sự ví von đó. 

Bằng nghệ thuật Bút họa, người họa sỹ dùng nhiều đường nét khác nhau, có nét thì sắc mạnh như cuồng phong bão tố, có nét thì uyển chuyển, mong manh như tơ lụa, nhẹ nhàng như gió thoảng mây bay. Tất cả để tạo nên cái âm hưởng, chuyển cái Hồn của chữ và Ý của câu để xúc tác tâm hồn người thưởng lãm, thấm sâu vào lòng người. Bút Họa cô đọng từng nét chữ tinh túy nói lên sự thinh lặng ảo huyền, nhưng trong thinh lặng lại chứa đựng những cơn sóng ngầm chực chờ  cuốn hút người thưởng lãm vào trong cảm xúc ngút ngàn dâng tràn  vô biên. Người thưởng lãm bất chợt như thấy tâm hồn mình quyện vào hồn thơ; ý đạo, để trở về với chính mình và hòa đồng cùng tha nhân và vũ trụ.

Bút Họa là một nghệ thuật sáng tạo cần được trau luyện lâu dài, đòi hỏi người họa sỹ tính đam mê và nhậy bén. Nét phóng bút chỉ đến trong một khoảnh khắc, nó lướt qua như cánh vạc bay, như một giải lụa xé, không tô vẽ, không sửa đổi như những môn nghệ thuật khác. Đó là đặc tính thiêng liêng của Bút Họa! Người họa sỹ phóng bút, mở ra cho mình một cõi riêng tư, cho tâm hồn mình thăng hoa thoát tục; để hồn chữ nhập vào tâm rồi biến hóa qua nét cọ như đường gươm của người tráng sỹ. Bút Họa là nghệ thuật chỉ đến trong khoảnh khắc nhưng tồn tại lâu dài.

Mễ Phất, một đại gia Trung Hoa đã mô tả sự ngây ngất đắm đuối của ông khi chiêm ngưỡng tác phẩm Mạc Tích của cổ nhân. Ông phát biểu rằng: " Mỗi khi tôi trải một tác phẩm của cổ nhân ra mà ngắm, tôi ngây ngất đến độ sấm động bên tai cũng không hay, thức ăn ngon ngào ngạt bên cạnh cũng không màng...Tôi ngỡ rằng sau này khi lìa đời, hồn tôi sẽ biến thành con cá bạc, nhập vào những bức Bút Họa mà tung tăng bơi lội trong đó."

Chữ không chỉ là ký hiệu để diễn tả tư tưởng, nhưng trong chữ tự nó có linh hồn. Linh hồn là ý thơ và nét mực là máu chảy, nhưng qua nét tài tình của Bút Họa, linh hồn chữ đã được sống lại để người thưởng lãm đi vào thế giới nghệ thuật. Sự rung động sẽ tác động vào đời sống tâm linh, thay đổi cái tư duy, đạo lý, và lẽ sống hàng ngày. Mỗi lần nhìn ngắm bức Bút Họa, người ta có thể cảm nhận cái hồn của chữ vẫn cứ vang vọng như tiếng đập của nhịp tim và giòng cảm xúc chan hòa vẫn tuôn trào trong tâm tưởng

*

Lời Mẹ Ru, còn tiếng gì êm ái và du dương bằng âm thanh ngọt ngào của Mẹ. Ai cũng có một thời được Mẹ ru cho ngủ trên vòng nôi của cánh tay, của võng treo, và tiếng à ơi đưa ta vào giấc ngủ êm đềm bằng tiếng ngọt ngào của Mẹ. Người thưởng lãm khi nhìn vào bức Mẹ Ru, hình ảnh chiếc võng và có Mẹ nằm ôm con, đưa ta trở về một thời thơ ấu.

*

Qua bức bút họa này (bức Buông"Xả), chúng ta thấy từng đường nét như những giọt sương khuya rớt xuống mặt hồ tĩnh lặng, rồi tan biến vào hư không, ví như tâm hồn người thưởng lãm muốn trút bỏ nhưng ưu tư phiền não để tìm sự thăng hoa trong giòng cảm thức và từ đó đón nhận cuộc đời đầy ý nghĩa và thi vị hơn.

"Có từ vô thủy vô chung, không về đến chốn tận cùng cũng không, cái gì có" Cái gì không" Có không không có ở cùng thế gian" (thơ Đặng Xuân Mai) Bác Sĩ Nguyễn Tiếng, một khách thưởng ngoạn đã xem cuộc triển lãm Bút Họa Việt và lời thư tâm sự như sau: "Càng nhìn bức bút họa Bác càng thấy thích. Nhưng bức Bút Họa của Châu Thụy ngoài cái đẹp của khéo tay, còn có hồn nữa, từ cái đẹp bay bướm của nét chữ đến cách trình bày của Châu Thụy đã chuyển đạt đến cả sự thiết tha của tấm lòng vào trong bức bút họa nhờ có sự giải thích thêm, nên Bác mới nắm được cái tinh túy (essence) của bức bút họa. Sự kết hợp của Bút Họa và thơ, khiến người xem muốn đọc đi đọc lại nhiều lần để thưởng ngoạn cái đẹp của nét chữ và suy ngẫm cái thâm thúy của câu thơ. Thật là một sự dung hòa tuyệt vời".

Trong lần triển lãm khác, ông Trần văn Nam, sau khi ngắm kỹ những bức Bút Họa được trưng bày trong phòng, ông bất chợt bị thu hút bởi một bức họa với đường vẽ đơn sơ hình ảnh của một người đàn bà đang còng lưng gánh thúng, bên dưới là câu thơ: "Một đời gánh nắng và mưa, mòn vai mà mẹ vẫn chưa yên lòng, bây chừ gánh đứt đòn cong, vì ai vai lệch lưng còng Mẹ ơi!" 

Sau khi giải thích cho ông về sự kết hợp giữa hình ảnh và câu thơ, ông đã rưng rưng đưa tay lên lau nước mắt, cảm động về sự đồng tâm đồng cảm này. Có lẽ đâu toàn diện bức bút họa, đã gợi lên cho ông hình ảnh người Mẹ thân yêu của ngày xưa và cảm tình dâng tràn!

Ông Song Thuận, Chủ tịch của Câu Lạc Bộ Hùng Sử Việt, đã viết: "Bút Họa Việt đem lại những nét chữ tươi sáng mới mẻ, tượng trưng cho một nghệ thuật tuy đã cũ nhưng lại rất mới trong các ngành nghệ thuật. Bút họa Việt chắc chắn sẽ mang lại sự sống trường tồn cho chữ Việt và hồn chữ Việt mãi mãi vương vấn trong lòng người Việt Nam".

Nhóm Bút Họa chúng tôi muốn làm bước tiên phong trong công việc bảo tồn và phát huy ngôn ngữ qua nghệ thuật viết chữ đẹp tại hải ngoại, khởi xướng lên với mục đích làm giàu thêm tiếng Việt, để từ đó, chúng ta hãnh diện về sự phong phú trong tiếng Mẹ đẻ. Hy vọng qua những lần triển lãm, sự đóng góp về nghệ thuật Bút Họa sẽ mang đến một luồng gió mới góp phần vào văn hóa đặc thù Việt Nam, hội nhập vào văn hóa xứ người.

Ngày nào chúng ta vẫn còn hướng về quê Mẹ bên kia bờ Thái Bình Dương, ngày nào tiếng Việt vẫn là lời hàn huyên, tâm sự, thì ngày đó tâm tư quý vị vẫn còn thổn thức. Còn chúng tôi vẫn miệt mài ngày đêm bên nghiên cọ, trải lòng trên trang giấy những nét Bút Họa chan chứa hồn thơ ý đạo, với bao tình tự quê hương.

(Thuyết Giảng trong "Chiều Nhịp Cầu Thi Ca" )

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi quen Từ Hiếu Côn khi đến nhờ anh đóng sách và cắt xén cho gọn gàng cuốn Mặt Trận Kiện Báo Chí của tôi viết và xuất bản cuối năm 1995. Anh có một cái máy làm công việc này- công đoạn cuối của việc in thành một cuốn sách phát hành trong cộng đồng Việt Nam thời thập niên 80, 90 ở San Jose.
Có lần, đang nằm võng giữa rừng thì Liêm móc trong ba lô ra tờ báo Quân Đội Nhân Dân, rồi chỉ cho tôi xem một đoạn thư tình của một anh lính bộ đội gửi (từ chiến trường phía Tây) về cho người yêu bé bỏng ở hậu phương Hà Nội: “Anh muốn cài lên tóc em một cành hoa thốt nốt...” Hai thằng cười lăn, cười lộn thiếu điều muốn đứt võng luôn. Hơn một phần tư thế kỷ đã qua, tôi không còn nhớ được tên tác giả bức thư tình (“bất hủ”) nói trên nhưng vẫn còn giữ nguyên ấn tượng về sự liều lĩnh (quá cỡ) của tác giả.
Đối với Phật Giáo, đạo Phật là đạo từ bi cứu khổ, bình đẳng và không phân biệt chủng tộc, tôn giáo, mầu da và giới tính. Với nguyên tắc thương yêu tất cả mọi loài chúng sinh, Phật giáo không chủ trương xét xử, không chống đối hay chỉ trích người khác, đơn thuần chỉ dựa trên tính chất của người đó, vì điều này được xem như là một sự phê phán thiên vị và không công bằng. Vì thế, xuyên qua những lời giảng dạy của Đức Phật, chúng ta không thấy Ngài phê phán những người đồng tính về phương diện đạo đức…
Ngày 31-12-2019, ngày thế giới ghi nhận dich bịnh Covid-19 đã hiện hữu tại thành phố Vũ Hán-với 11 triệu dân, thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc. Kể từ ngày đó, dịch bịnh Covid-19 đã tác động toàn diện thế giới, làm thay đổi trật tự sẵn có từ địa Chính trị đến Kinh tế.
Dó đó, nếu nhìn bài học Dân chủ Mỹ qua lăng kính cuộc bầu cử Tổng thống năm 2020, và đọc lại những lời kêu gọi nhân dân Mỹ đoàn kết và hàn gắn những khác biệt của Tổng thống-đắc cử Joe Biden thì lãnh đạo Việt Nam có biết xấu hổ không khi nhìn lại những gì họ đã làm đối với nhân dân Việt Nam Cộng hòa sau ngày 30 tháng 4 năm 1975?
Làm thế nào để thoát qua dịch cúm này, hãy làm theo lời bác sĩ chỉ dẫn: rửa tay thường xuyên, không đến chỗ đông người, đeo mặt nạ, ăn uống điều độ, cẩn thận, tập thể dục thể thao. Lạc quan là yếu tố quan trọng để sống. Sống vui vẻ, lòng mình ngay thẳng, không thù oán ai, ngủ ngon và yêu đời.
Đại dịch COVID-19 sẽ để lại cho nền kinh tế Hoa Kỳ với một thị trường lao động đầy thương tổn. Hơn 20 triệu việc làm đã mất trong cuộc khủng hoảng và chỉ một nửa đã tìm lại được việc. Không có gì đáng ngạc nhiên khi tình trạng mất việc đã gây ảnh hưởng đặc biệt đến những công nhân có hoàn cảnh khó khăn và ít học.
Như mọi buổi sáng, qua khung cửa sổ trên lầu, tôi âm thầm nhìn những sinh hoạt hằng ngày của nhiều người láng giềng thầm lặng, nơi hai góc đường của một khu vực dân cư rất yên tĩnh. Bất ngờ, điện thoại reng. Tôi nhận ra giọng của chị Phương Nga – cháu gọi giáo sư Lê Văn Đào bằng cậu – từ Canada.
Đêm 10 tháng 12 năm 2020 con gái Hoàng Oanh Carina từ Úc châu gọi điện cho bác Lộc. Bố con mất rồi. Ngày nay đang dịch Covid 19 làm sao có lễ nghi quân cách. Sáng thứ sáu 11 tháng 12 tôi gửi khẩn cấp lá cờ vàng cho nhà quàn để phủ lên di hài người anh hùng mỏi mệt của khóa 5 phụ Vì Dân học tại trường Võ bị Đà Lạt. Xin các bạn cùng khóa Vì Dân 1955 tại Thủ Đức và Đà Lạt hiện chẳng còn bao nhiêu, hãy đốt một nén hương tưởng niệm cho Hoàng Tích Hữu Ái.
Bắt đầu tuần này, hầu hết cư dân California lại phải ở nhà cho đến ngày 5/1/2021. Đây là lần thứ hai lệnh cấm túc – Stay At Home – được ban hành để phòng lây lan Covid-19 trên diện rộng. Sau Lễ Tạ ơn 26/11 chính quyền và giới chức y tế quan ngại số ca nhiễm và người nhập viện sẽ tăng vì dân chúng chủ quan, dù đã được khuyến cáo không nên về thăm gia đình hay tụ họp mừng lễ. Nhiều người dường như không nghe lời khuyến cáo nên một tuần sau kỳ nghỉ số nhiễm Covid-19 tăng vọt trên toàn nước Mỹ. Giới chức y tế quan ngại nhất là người phải vào bệnh viện cũng tăng nhanh, số giuờng cấp cứu ICU (Intensive Care Unit) không có đủ để đáp ứng nhu cầu trong những ngày mùa đông trước mặt. Hôm Lễ Tạ ơn, gia đình tôi cũng dự dịnh xum họp anh em, con cháu như mọi năm, nhưng sẽ làm ngoài vườn sau vào giờ trưa, không quá 20 người và trong vòng hai tiếng đồng hồ, như khuyến cáo của chính quyền tiểu bang và quận hạt. Nhưng rồi các em nói thôi, vì không biết thời tiết ngày đó sẽ ra sao.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,