Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ly Dị Ngày Valentine

16/02/200700:00:00(Xem: 6914)

- Tư bản Mỹ lại giẫy chết vì chế độ bao cấp...

Đáng lẽ, ngày Valentine's Day tại Mỹ phải là một ngày vui.

Hôm 14, hãng DaimlerChrysler tuyên bố sẽ sa thải 13 ngàn nhân viên Chrysler tại Mỹ. Cùng ngày, 132 ngàn nhân viên hãng Mercedes tại Đức lại lãnh tiền thưởng thật hậu.

Daimler-Chrysler có hai hãng chính là Chrysler tại Mỹ và Mercendes-Benz tại Đức. Cùng ngày, nhân viên Chrysler mất việc còn nhân viên Mercedes lãnh thưởng, trung bình hơn ba ngàn Mỹ kim một người, gấp đôi tiền thưởng năm ngoái.

Báo Đức lập tức bình nghị: "một vụ tàn sát ngày Valentine!"

Năm 1929, vào đúng ngày Valentine 14 tháng Hai, hai băng đảng tội ác đụng độ nặng tại Chicago và bảy tay súng bị hạ sát trong ngày. Vì vậy, người ta mới gọi đó là vụ tàn sát ngày Valentine. Năm nay, Valentine là ngày u ám cho nhân viên hãng Chrysler tại Detroit, nơi bị cắt giảm cấp số nặng nhất.

Đáng lẽ, người ta đã phải thấy chuyện ấy từ tháng 10 năm ngoái. Chủ tịch của ba tổ hợp xe hơi Hoa Kỳ tại Detroit đã gặp Tổng thống Bush để đòi được trợ giúp với rất nhiều hy vọng, vì Mỹ sắp có bầu cử và ông Bush cần lấy lòng dân để kiếm phiếu cho đảng Cộng hoà. Theo đúng truyền thống đáng ghét - mà đáng kính - ông từ chối.

Từ chối là phải. Hoa Kỳ có ba tổ hợp ráp chế xe hơi tại Detroit, nhưng còn nhiều hãng xe hơi của Nhật Bản hay Đại Hàn, ở các nơi khác. Những cơ sở có vốn đầu tư Á Châu này hoạt động khả quan, nhân viên vui vẻ với lương lậu bình thường và không hề kêu cứu chính quyền. Vì sao Detroit lại bết bát như vậy"

Vấn đề nằm trong hệ thống quản trị kiểu Mỹ, không vì những lý do được Detroit nêu ra, như xăng dầu tăng giá chẳng hạn. Lý do là công nhân xe hơi của Mỹ là loại công thần quý tộc, hưởng lương cao, phúc lợi nhiều và được nghiệp đoàn và các chính khách, đa số là Dân chủ, bảo vệ chặt chẽ. Mà lại có hiệu năng kém. Và lãnh đạo ở trên cũng lương cao bổng hậu mà dự đoán sai tình hình thị trường.

Năm 1998, hãng Daimler-Benz đã tung tiền ra mua lại để cấp cứu hãng Chrysler của Mỹ. Công lao gầy dựng và phục hồi Chrysler của Lee Iacocca năm xưa coi như đã thành công cốc.

Người ta tưởng việc sát nhập hai đại gia xe hơi Đức-Mỹ là một cuộc hôn nhân bằng vàng. Lầm to. Từ đó đến nay, ba lần cô dâu Chrysler hấp hối, chú rể Daimler-Benz phải đưa người đẹp vào phòng hồi sinh. Ra khỏi nhà thương là lại... nằm ngang. Xe Chrysler bán không chạy, thường xuyên nằm dưới chỉ tiêu và những sản phẩm mới nhất, gọi là tiên phong hay "ấn tượng" nhất (chữ người Hà Nội), còn ế nặng hơn nữa. Tại các thị trường bên ngoài, tình hình cũng chẳng khá hơn.

Thật ra, Chrysler đã cố gắng cải thiện, năm 2001 đã giảm một phần ba cấp số nhân viên, nhưng chưa đủ. Ống đu đủ của Daimler-Benz không đủ dài để tiếp tục nuôi báo cô một cơ sở vô duyên vô vị như vậy. Tổ hợp DaimlerChrysler mất lời nặng vì khoản lỗ quá lớn của Chrysler, năm qua bị hụt mất 1.400 triệu Mỹ kim! Mùa Thu năm ngoái, người ta đoán là ra giêng thì Chrysler phải chấn chỉnh nữa và sẽ cắt giảm chừng 10.000 việc. Thực tế còn nặng hơn, 13 ngàn nhân viên, trong đó có nhân viên tại Detroit và nhiều hãng xưởng ở nơi khác. Vì vậy, tờ Speigel của Đức mới phang một tiêu đề bật máu: "Tàn sát ngày Valentine!"

Chẳng những vậy, giới chỉ huy Daimler-Chrysler tại Đức còn nói thẳng đến chuyện chia tay. Ngay trong ngày Tình yêu Valentine's Day!

Hãng Daimler-Benz tại Đức không thể kiếm lời rất khả quan để trút về Mỹ cấp cứu Chrysler được mãi nên phải tính chuyện chia tay. Tin vừa loan ra, cổ phiếu Daimler-Benz vọt lên trời xanh, trong khi Detroit xanh mặt.

Chrysler không là con bệnh duy nhất của kỹ nghệ xe hơi tại Detroit, hai hãng kia là Genenal Motors và Ford cũng chẳng khá hơn. Khá nhất là Nghiệp đoàn United Auto Workers đầy thế lực và những đòi hỏi về bảo hiểm sức khoẻ cho nhân viên và thân nhân, kể cả những nhân viên đã về hưu từ lâu! Bị Daimler-Benz cắt giây, Chrysler có thể nghĩ đến chuyện gá nghĩa với GM.... vì đồng bệnh tương lân! Chết càng lẹ.

Ngoài ra, tổ hợp liên doanh Nissan Renault cũng được nhắc đến như một công ty nghĩa hiệp có thể vớt Chrysler ra khỏi hố sâu lỗ lã. Chắc là còn lâu!

Renault là một hãng chưa có chân đứng tại Mỹ, khi liên doanh với Nissan, tổ hợp này đã chấn chỉnh Nissan và kiếm lời rất bộn, dù một Tổng giám đốc Carlos Ghosn phải trực tiếp một lúc điều khiển cả hai công ty có hội sở ở hai lục địa. Nhưng, dù có tài thánh, nhân vật đặc biệt này (gốc Lebanon, sinh tại Brazil, tốt nghiệp kỹ sư tại Pháp) không thể đánh lộn với các chính khách, nghiệp đoàn và công nhân quý tộc Mỹ trong hệ thống Chrysler để doanh nghiệp này có thể có lời!

Chuyện ấy khiến người ta phải hỏi xa hơn. Vì sao Toyota, Honda hay Hyundai cũng có hãng xưởng ráp chế và phân phối xe hơi tại Mỹ, với nhân viên người Mỹ, mà không bị hoạn nạn như ba đại gia Hoa Kỳ" Vì họ có hệ thống quản trị khác, tinh thần làm việc khác, và nhất là không bị làm con tin của hệ thống bao cấp của Mỹ. Nôm na là các chính khách và nghiệp đoàn cứ coi doanh nghiệp là con gà đẻ trứng vàng. Nay gà bị nạo hết trứng và bị Daimler cho rụng. Mà cũng khó nói rằng tư bản Đức bóc lột nhân viên một cách man rợ, hệ thống chính trị và xã hội Âu châu vốn đã mang tiếng là bao cấp và thiên tả hơn cả Hoa Kỳ.

Việc Daimler-Chrysler chia tay có thể báo hiệu nhiều thay đổi tại Detroit.

Nhưng cho đến khi nào tinh thần công thần và ỷ lại của Detroit chấm dứt thì lúc ấy tình hình mới khá ra. Mà những chuyện ấy coi bộ càng khó khi đảng Dân chủ vừa thắng cử tại Quốc hội và phải trả nợ các nghiệp đoàn. Và những điều ấy chẳng liên hệ gì đến ông Bush hay Iraq cả!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng.
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân "vượt lên trên thù hận đảng phái", ca ngợi thành tựu dưới thời ông, chúc chính quyền mới may mắn trong thông điệp tạm biệt
Hôm thứ Hai (18/01/2021), một ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó đại dịch, do cựu thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, đã công bố đánh giá về sự khởi đầu khủng hoảng ở Trung Quốc