Hôm nay,  
Việt Báo Online

Bệnh Suyễn Lại Tới Trong Mùa Xuân

27/03/200400:00:00(Xem: 4760)
Bệnh Suyễn Lại Tới Trong Mùa Xuân
Suyễn là bệnh viêm khí quản kinh niên. Năm 1998, có hơn 17 triệu người bị suyễn tại Hoa Kỳ. 10-12% là trẻ em bị suyễn. Mỗi năm ở Mỹ có 5 ngàn người chết vì suyễn. Số người chết vì suyễn tăng gấp đôi, kể từ năm 1979 tới 1995. Nguyên nhân chính sinh ra suyễn một phần do môi trường ô nhiễm tăng trưởng, quá nhiều bụi phấn hoa, thiếu điều hoà không khí trong nhà, không kiểm soát gia súc kỹ lưỡng, và thuốc dùng không đúng cách. Suyễn có thể do nhiễm trùng hay siêu vi trùng như cảm lạnh, cúm hay viêm xoang. Những hóa chất kích thích mạnh cũng có thể gây suyễn. Khói thuốc lá, tập thể dục quá mức cũng gây suyễn. Ngay cả thời tiết xấu thay đổi, ẩm ướt hay trời lạnh cũng có thể sinh ra suyễn. Ít người để ý những trường hợp như căng thẳng quá độ, đùa nghịch quá mức hay khóc lóc cũng gây suyễn.
Ba cơ nguyên gây bệnh suyễn:
Thứ nhất là do đường dẫn phổi bị nghẹt. Xung quanh đường phổi có những giây thịt. Khi bị suyễn, những giây thịt co lại làm nghẹt đường phổi. Do đó không khí không thể qua lại dễ dàng khiến bệnh nhân khó thở. Không khí thổi qua những đường phổi co nhỏ gây tiếng khò khè.
Thứ 2 là viêm ống phổi, làm đỏ và sưng ống phổi. Hiện tượng viêm làm hư ống phổi, và đôi khi hư cả phổi. BởI vậy điểm quan trọng nhất chữa phổi là phải chữa hiện tượng viêm trong cuống phổi.
Thứ 3 là những đường phổi thường rất nhạy cảm. Khi bị những chất gây dị ứng như phấn hoa hay bụi bậm dễ phản ứng làm đường phổi co nhỏ.
Như đã nói ở trên, suyễn là bệnh viêm khí quản kinh niên, gây ra khó thở, khò khè, tức ngực, và ho. Phần lớn lên cơn suyễn ban đêm hay về sáng. Không phải mọi ngườI đều có những triệu chứng suyễn kể trên, nhưng triệu chứng suyễn thay đổi nhiều ít tùy theo mỗi người. Triệu chứng suyễn cũng thay đổi theo từng cơn suyễn.Khi bị lên cơn suyễn thì triệu chứng suyễn có thể trở nên trầm trọng hơn.
Nếu không chữa kịp thời, suyễn sẽ làm nghẹt đường hô hấp vĩnh viễn, không thể trở lại bình thường. Đó cũng là một phần vì do mô keo (collagen) sinh sản quá mức. Phần khác, tại biểu mô (epithelial) sưng lên. Bởi vậy, nguyên tắc căn bản chữa suyễn là phải chữa viêm khí quản.
Cách chữa suyễn: Có 2 loại thuốc chữa suyễn. Một là làm cơn suyễn hạ tức thời. Hai là giảm suyễn lâu dài. Dùng thuốc giảm suyễn tức thời giúp chặn cơn suyễn. Còn phòng ngừa suyễn mỗi ngày là để bảo vệ phổi, và tránh khỏi lên cơn suyễn bất thình lình.
Thực ra, phương pháp chữa suyễn rất phức tạp, vì tùy theo trường hợp cấp tính hay kinh niên.
Cách chữa cấp tính chia làm bốn giai đoạn: từ loại bệnh rất nặng, tới suyễn trung bình. Hay bệnh suyễn nhẹ nhưng kéo dài giai dẳng. Bệnh nhẹ nhưng suyễn sẩy ra thất thường, tùy theo triệu chứng thay đổi, tùy theo thời gian dài ngắn.
Cách chữa suyễn cũng thay đổi tùy theo từng trường hợp, tùy theo từng trẻ em.
Thuốc chữa suyễn có nhiều loại, thay đổi theo nặng nhẹ. Thí dụ thuốc bơm chống viêm cuống phổi (inhaled corticosteroid hay cromolyn, neocromil), thuốc uống làm nở cuống phổi lâu dài (long-acting bronchodilator: long-acting inhaled beta-2-agonist hay theophylline, Zirfirlufast hay Zileuton), thuốc uống ‘corticosteroid’. Thuốc cần toa, cần bác sĩ theo rõi.
Mục đích chữa suyễn kinh niên là giúp 1)bệnh nhân sinh hoạt bình thường, kể cả vấn đề tập luyện thể dục. 2)Giữ cho phổi hoạt động tốt hơn. 3)Phòng ngừa những triệu chứng như ho, khó thở, ban đêm hay ngày. 4) Nhưng cần nhất tránh tập thể dục qúa mạnh để khỏi lên cơn suyễn. 5) Đề phòng không cho cơn suyễn dễ trở lại. 6)Dùng thuốc liều lượng vừa phải, ít công phạt.
Hỏi bác sĩ gia đình cách dùng ống thổi (Flowmeter) để tự kiểm soát sức thở. Dùng thuốc và điều chỉnh thuốc cho phù hợp.
Hỏi bác sĩ cách dùng ống bơm thuốc (Metered dose Inhalers) cho an toàn và đúng: từ lúc mở ống thuốc, lúc thở nhẹ ra, lúc bơm thuốc vào miệng, tay bấm ống thuốc, lúc hít vào bằng miệng, lúc ngưng thở từ 4 tới 10 giây, lúc thở ra nhè nhẹ bằng mũi, và lúc chờ sau 30 giây sẽ bơm lần thứ hai.
Ngoài ra, cần biết cách phòng ngừa suyễn cho bệnh nhân an toàn. Chẳng hạn, cần thuốc phòng ngừa suyễn để khỏi bị ho, khò khè, bị cứng lồng ngực (2-3 lần một tuần lễ). Tránh nửa đêm thức giấc vì suyễn. Để ý chặn suyễn nếu sắp lên cơn. Hoặc, mỗi ngày, bệnh nhân phải dùng thuốc giảm cơn suyễn tức thời.
Nên gặp bác sĩ thường xuyên để theo rõi. Vì dôi khi cần phải đổi thuốc.
Nhớ luôn luôn mang theo thuốc trong người khi ra khỏi nhà.
Phải canh chừng, biết những triệu chứng sắp lên cơn suyễn, như: ho, khò khè, cứng lồng ngực, nửa đêm thức giấc, để dùng thuốc cho kịp thời.
Nếu không thuyên giảm, cần vào nhà thương cấp cứu ngay. Nhất là khi bện nhân khó thở, hơi thở nhanh, không đi được và không nói nên lời, môi và móng tay tím bầm, nhịp tim và mạch dồn dập. Ngay cả khi dùng thuốc mà bệnh không bớt cũng phải vào nhà thương cấp cứu ngay. Đừng để quá trể.
Cũng nên tham khảo bác sĩ gia đình để hiểu tường tận về suyễn. nhất là các bậc cha mẹ cần biết trong trường hợp nào phải đưa con em vào nhà thương chữa khẩn cấp. (American Family Physician, April 15, 2000).
Nhưng, quan trọng nhất là để ý đến môi trường, nơi mình đang sống, và tránh nguyên nhân sinh ra suyễn. Thí dụ, tránh ô nhiễm, không ra ngoài gặp ngày bị nhiều ô nhiễm và đóng kín cửa sổ, dùng máy điều hòa không khí. Tránh bụi phấn hoa, nên ở trong nhà khi mùa hoa nở. Giảm bụi do mọt ‘mites’ gây ra. Không trải thảm trong phòng ngủ, và nếu có thể, không dùng thảm trong nhà. Bỏ màn cửa, mành mành. Dùng vải nylon đặc biệt bao gối, nệm. Bỏ đồ chơi ra khỏi phòng ngủ. Hút bụi đồ chơi thường xuyên. Đôi khi để đồ chơi trong máy lạnh ‘freezers’ để giết bọ ‘mites’! Mỗi tuần, rửa giường ngủ bằng nước nóng. Khi hút bụi nhớ dùng đồ che mồm, mũi. Giữ nhà cửa khô ráo, tránh ẩm ướt.Tránh nấm, mốc mọc trong nhà: Không dùng máy hơi nước làm ẩm trong nhà. Mỗi tuần, thay đổi đồ lọc không khí. Dùng thuốc (bleach solution) khử mốc trong nhà tắm.Trừ dán, giết dán thường xuyên và để đồ ăn ra xa để dán khỏi bò vào. Và sau hết, tránh nuôi gia súc trong nhà, và nhất là không cho trẻ em ngủ chung với chó, mèo.
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D, F.A.A.F.P.; E-mail: Tran.Ngo@verizon.net. Điện thoại: (714) 547-3915.Diễn Đàn Y Khoa:http://groups.yahoo.com/group/DienDanYKhoa/

18/11/2019(Xem: 393)
Một nghiên cứu vừa được công bố vào khoảng giữa tháng 11 cho thấy một tin vui đối với vấn đề sức khỏe của người Mỹ: mức cholesterol trong người Mỹ đang giảm, và nhiều người có nguy cơ cao đang được điều trị.
18/11/2019(Xem: 200)
Một nghiên cứu mới vừa được công bố vào đầu tháng 11: bệnh sởi nguy hiểm hơn ta thường nghĩ, bởi vì nó phá hủy hệ thống miễn dịch, khiến cho người ta có thể mắc thêm những chứng bệnh khác.
18/11/2019(Xem: 471)
Thức ăn nhanh là thích hợp cho cuộc sống bận rộn kiểu Mỹ. Tuy nhiên, nếu ăn thức ăn chế biến sẵn quá nhiều, bạn có thể sẽ vướng vào một thứ không hay ho gì: bệnh tim.
18/11/2019(Xem: 747)
Sau nước lọc, trà là thức uống phổ thông nhất của loại người. Điều này không phải là tình cờ: nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng uống trà có liên hệ đến việc giảm một số rủi ro bị bệnh như ung thư, bệnh tim mạch, bệnh Alzheimer…
18/11/2019(Xem: 530)
Tháng 11 là Tháng Cảnh Giác Ung Thư Tuyến Tụy. Năm nay, Alex Trebek-người dẫn chương trình truyền hình nổi tiếng “Jeopardy!”- đã tham gia cùng World Pancreatic Cancer Coalition xuất hiện trước công chúng để khuyến khích mọi người hãy chú ý đến căn bệnh chết người này.
18/11/2019(Xem: 243)
Theo một nghiên cứu mới công bố ở Mỹ, nhiều người đã trải qua chứng trầm cảm nặng trong những năm tháng cuối đời. Phụ nữ, người nghèo là một trong những giới dễ bị ảnh hưởng.
12/11/2019(Xem: 805)
Hãy mỉm cười, và cả thế giới mỉm cười với bạn.
11/11/2019(Xem: 741)
Một nghiên cứu mới của Kaiser Permantente đã đưa ra thông tin đáng lo ngại về tỉ lệ tử vong cao do chứng suy tim. Nhưng có một tin vui: theo một bác sĩ tim mạch, một số loại thuốc tiểu đường có thể cứu nhiều mạng sống, do cũng làm giảm nguy cơ mắc chứng bệnh này.
11/11/2019(Xem: 1591)
Những loại thuốc ghi toa là để chữa bệnh, nhưng cũng có thể gây bệnh năng hơn hay tử vong. Hàng năm có khoảng 1.5 triệu người Mỹ chết vì dùng thuốc sai. Nhiều người trong số họ là người cao niên.
11/11/2019(Xem: 573)
Những ai thích ăn nhiều cheese trên pizza nay phải dè chừng: theo Hiệp Hội Xương Hoa Kỳ, ăn quá nhiều cheese và những sản phẩm từ sữa sẽ làm tăng nguy cơ bị ung thư tuyến tiền liệt.
11/11/2019(Xem: 306)
Việc trẻ sơ sinh, trẻ tập bò, trẻ ở tuổi pre-school xem những màn hình (screen) tăng vọt trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, giới chuyên gia đang lo ngại việc quan sát màn ảnh tivi, máy tính bảng, điện thoại thông minh đối với trẻ em ở trong độ tuổi quan trọng này có thể làm ảnh hưởng đến sự phát triển não.
11/11/2019(Xem: 551)
Một nghiên cứu mới vừa cho thấy bằng việc chạy bộ- ở bất cứ mức độ nhanh chậm, nhiều ít khác nhau- đều đem lại lợi ích cho sức khỏe, và làm giảm nguy cơ đột tử cá nhân.
11/11/2019(Xem: 348)
Từ Halloween đến Tết Tây là mùa lễ hội, tiệc tùng. Điều này đồng nghĩa với việc ăn nhậu nhiều và… lên cân.
11/11/2019(Xem: 232)
Một chuyên gia khẳng định: rửa tay đúng cách với xà phòng và nước là một trong những cách tốt nhất để phòng ngừa cảm cúm trong mùa cúm hằng năm.
08/11/2019(Xem: 915)
Xưa kia, việc đi ăn ở ngoài phạm vi gia đình là chuyện ít khi xảy ra. Món ăn được nấu nướng ở nhà với bàn tay khéo léo của người đàn bà quán xuyến. Lâu lâu, khi có việc gì đáng ghi nhớ như kỷ niệm ngày cưới, hoặc có chuyện vui muốn ăn mừng, thết đãi khách quý, đi chơi xa... thì gia đình mới rủ nhau đi ăn nhà hàng một lần để cùng chung vui.
Tin công nghệ
Nhân ngày thế giới phòng chống bệnh tiểu đường 14/11, WHO thông báo họ đã bắt đầu 1 kế hoạch về việc sản xuất insulin đại trà để hạ giá thành của loại thuốc tối quan trọng cho những người bị căn bệnh tiểu đường.
Ehang là 1 công ty khởi nghiệp Trung Quốc đang phát triển những chiếc drone khổng lồ có thể chở người.
Apple đã gỡ bỏ toàn bộ 181 ứng dụng có liên quan tới thuốc lá điện tử trên kho ứng dụng App Store của hãng.
Bộ Thương mại Mỹ đã tiếp tục gia hạn thêm hai tuần để các công ty Mỹ có thể bán linh kiện và cấp phép sử dụng phần mềm cho Huawei.
Khoảng giữa tháng 11/2019, cao ủy Liên Hợp Quốc nói bạo lực ở Bolivia có thể vượt ngoài tầm kiểm soát sau các vụ đụng độ giữa nông dân và lực lượng an ninh
Cho dù các công ty Hàn Quốc có thể tự sản xuất được các vật liệu chip, nhưng các khó khăn trong việc thương mại hóa khiến họ khó có thể bắt kịp đối thủ Nhật Bản.
Huawei Mate X, Galaxy Fold hay Moto RAZR mới sở hữu màn hình có thể gập được, chỉ khác về kích cỡ.
Đại sứ quán Trung Quốc từ chối cấp visa cho Andrew Hastie và James Paterson cho đến khi họ ngừng chỉ trích Bắc Kinh.
Trong tiếng Anh, từ “falling asleep” nghĩa là “rơi/chìm vào giấc ngủ” là một phép so sánh ẩn dụ rất chính xác, nó cho thấy việc thay đổi trạng thái từ thức sang ngủ là thứ con người hầu như không thể kiểm soát được.
Khoảng giữa tháng 11/2019, sau 6 năm sử dụng thiếu hiệu quả, tiêu tốn nhiều triệu USD, Boeing đã loại bỏ hệ thống robot lắp ráp tự động phần thân của dòng 777/777X. Hãng sẽ giao phần việc của robot trở lại tay của các kỹ sư và thợ máy.
Khoảng giữa tháng 11/2019, một tài liệu của Microsoft đã tiết lộ kế hoạch của công ty nhằm chấm dứt sự hiện diện của ứng dụng Cortana trên iOS và Android vào tháng 01/2020
Khoảng đầu tháng 11/2019, một báo cáo của Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho biết họ đã phát hiện 17 trường hợp giảng viên đại học khai khống tác giả nghiên cứu mà họ đồng đứng tên.
Trưởng đoàn đàm phán hạt nhân Triều Tiên Kim Myong Gil cho biết đã khước từ đề nghị đàm phán mang tính "xoa dịu" của Mỹ vào tháng 12/2019.
Nike quyết định gỡ toàn bộ sản phẩm khỏi trang web của Amazon.
theo tòa án quận phía Nam California, những người Trung Quốc mang iPhone giả vào Mỹ rồi đánh lừa Apple sửa chữa chúng, trả lại để bán kiếm lời đang khiến Apple phải chịu thiệt hại khoảng 6 triệu USD