Hôm nay,  

Tích Cực Ngừa Bệnh Sưng Phổi Năm Nay

13/01/200700:00:00(Xem: 6241)

Tích Cực Ngừa Bệnh Sưng Phổi Năm Nay

- Hỏi: Không hiểu vì sao tôi đã chích ngừa cúm năm nay rồi mà tôi cứ bị cảm cúm trở đi trở lại nhiều lần. Có đứa cháu bị viêm sưng phổi. Tôi nghe vài chuyên viên bàn về đại dịch cúm, tôi ngại lắm. Tôi đã trên 65 tuổi mà bác sĩ gia đình chưa cho tôi chích ngừa bệnh sưng phổi, vậy phải làm gì"

- Đáp: Ngừa Bệnh Sưng Phổi (Pneumonia)

Mùa cúm 2006-2007 đã tới. Đặc biệt năm nay cảm cúm lẫn lộn, bệnh nhân bị cảm cúm thường xuyên hơn, và nhiều người bị đi bị lại nhiều lần. Có lẽ môt phần do thời tiết lạnh nhiều hơn năm nay, siêu vi trùng thuận tiện sinh sản mau lẹ, cảm cúm hoành hành nhiều hơn.

Ngoài việc chích ngừa cúm, chúng ta phải lưu ý chích ngừa bệnh sưng phổi.

Viêm sưng phổi do vi trùng Streptoccocus pneumoniae là bệnh thông thường nhất nhưng nguy hiểm nhất cho cả người lớn và trẻ em. Tại Hoa Kỳ, mỗi năm có 500,000 người bị viêm sưng phổi S. Pneumoniae, và có khoảng 40,000 người chết vì bệnh này. Nghiã là, mỗi năm, cứ 100 người bị bệnh viêm phổi S. Pneumonia, lại có 1 tới 20 người sẽ bị chết.

Tử vong vì cúm và sưng phổi (pneumonia) đứng hàng thứ 7 tại Hoa Kỳ. Riêng năm 2002, cớ tới 618 ngàn đàn ông (944 phần 10 ngàn) và 694 ngàn đàn bà (474 phần 10 ngàn) bị sưng phổi. Tỉ lệ người già trên 65 tuổi phải nhập viện vì sưng phồi lên tơí 218.48 phần 10 ngàn). Thường thì cả bệnh nhân lẫn bác sĩ chỉ lưu ý nhiều nhất chích ngừa sưng phổi trong mùa cúm hàng năm. Nhưng, đặc biệt năm nay không nên quên chích ngừa sưng phổi.

Có hai thứ thuốc chích ngừa sưng phổi :

Thuốc chủng ngừa sưng phổi cho người lớn, thể đa trị (polyvalent), là tổng hợp của 23 chất polysaccharides điều chế từ bao vi trùng S. Pneumoniae. Trong mỗi 0.5 phân khối thuốc chủng có chứa 25 micrograms chất polysaccharides. Khi chích thuốc chủng, 90 phần trăm bệnh nhân có hy vọng tránh khỏi bị bệnh viêm sưng phổi do vi trùng S. Pneumoniae gây ra.

Thuốc chích ngừa sưng phổi cho trẻ em (seven-valent pneumococcal vaccine) do hãng thuốc Wyeth sản xuất, đã được FDA cho phép. Có nghiên cứu thuốc chủng ngừa sưng phổi (nine-valent pneumococcal vaccine). Thuốc chủng ngừa mơí khác (hiện có tới 20 nghiên cứu) cho trẻ em (ten-valent pneumococcal vaccine) hy vọng sẽ ra đời năm 2008.

Những Ai Cần Chích Ngừa Sưng Phổi"

-. Tất cả những người già trên 65 tuổi.

-. Bệnh nhân bị bệnh tim mạch kinh niên, bệnh phổi kinh niên (trừ bệnh xuyễn), tiểu đường, ghiền rượu, bệnh chai sơ gan, hay bị bệnh rỉ nước tuỷ sống (cerebrospinal fluid leaks).

- . Bệnh yếu miễn nhiễm, thiếu hoặc không có lá lách (asplenia), ung thư máu, suy thận, sau khi bị mổ ghép thận, gan, v...v...

-. Trẻ em, nếu lớn hơn 2 tuổi và ở trường hợp sau đây có thể chích thuốc này: bệnh thiếu lá lách, bệnh máu sickle cells, bệnh thận (nephrotic syndrome), bệnh rỉ nước tuỷ sống..

-. Có vài trường hợp khác cũng cần chích như: 2 tuần lễ sau khi mổ bỏ lá lách (splenectomy), 2 tuần lễ trước khi chữa bằng hóa liệu pháp (chemotherapy)cho bệnh ung thư, hay bị triệt miễn dịch (immunosuppression).

Ai Không Nên Chích Ngừa Sưng Phổi:

-. nếu bị nhậy cảm (hypersensitivity) vơí bất cứ chất gì trong thuốc chích, kể cả chất thimerosal, là một hoá học đồng rạng với thủy ngân, có trong thuốc chích.

-. nếu đang bị nóng, hoặc lần trước chích mà bị tê chân tay (sẽ không được chích lại).

Cả 2 trường hợp kể trên đều phải cho bác sĩ gia đình biết, và không được chích.

Những Phản Ứng Sau Khi Chích Ngừa Sưng Phổi:

. đau ở chỗ chích, khoảng 3 ngày.

. nóng nhẹ (100 đ F).

. đau bắp thịt, đau khớp xương, nổi ngứa.

. Trong vài trường hợp rất hiếm, có thể bị phản ứng anaphylactoid reaction (phải vào nhà thương cấp cứu), hay tê chân tay (phải cho bác sĩ gia đình biết).

Lúc Nào Cần Chích Thêm (Booster) Ngừa Sưng Phổi"

.Sáu (6) năm sau, kháng thể sẽ bị giảm đi, những bệnh nhân sẽ phải chích lại, nhất là nếu bị hư thận, hay sau khi bị ghép gan, thận, v...v... Bởi vậy nhân dịp năm nay, không nên quên hỏi bác sĩ có cần phải chích ngừa booster đề phòng bệnh sưng phổi.

.trẻ em bị bệnh thận (nephrotic syndrome), thiếu lá lách (asplenia), bệnh máu sickle cells, cũng có thể phải chích lại 3 hay 5 năm sau. Lúc đó trẻ đã lớn, khoảng 10 tuổi.

Khuyến Khích Chích Ngừa Sưng Phổi Trườc Mùa Lạnh. Không Nên Để Nước Đến Chân Mới Nhảy:

Thuốc chích ngừa sưng phổi cho người lớn thể đa dạng 23 đã được dùng từ mấy năm nay, nhưng vẫn chưa được áp dụng triệt để, nhất là cho những người dân thuộc nhóm thiểu số, hay những thành phần sau đây tại Hoa Kỳ: 93 phần trăm người da đen, 69 phần trăm phụ nữ, 65 phần trăm người có học vấn mức trung học, và 25 phần trăm những người không có bảo hiểm.

Có thuốc tốt mà không được xử dụng triệt để là một hiểm họa báo động ở nước này.

Thuốc chủng ngừa sưng phổi cho trẻ em, đã được FDA cho phép, có 7 thể loại huyết thanh: 4, 6B, 7, 9B, 14, 19F, và 23F, ghép vào chất protein carrier CRM197.

Thuốc chủng có tên là Prevenar, dùng cho trẻ em dưới 2 tuổi, vừa được chấp thuận bởi Cơ Quan Kiểm Soát Thuốc Men tại Hoa Kỳ (FDA), November 1999. Thuốc được dùng đề phòng nhiều loại bệnh khi vi trùng S. Pneumoniae lan tràn vào máu, viêm màng óc, nhiễm trùng tai, kể cả bệnh viêm sưng phổi. Thuốc chích cho trẻ em sơ sinh: 2, 4, và 6 tháng và sau đó chích thêm 12 và 15 tháng. Thuốc vừa được được phép cho chích năm 2000, và được coi là thuốc chủng cuả thế kỷ 21.

(Cập Nhật: Thuốc chủng mới ngừa sưng phổi 72%. Nếu đã chích ngừa sưng phổi quá 5-6 năm rồi thì nên hỏi bác sĩ liệu có cần chích booster ngừa sưng phổi cho năm nay. Thuốc chủng ngừa sưng phổi mới rất hữu ích ở những nước bệnh nhân nhiễm HIV bị sưng phổi. Đặc biệt trong trường hợp sưng phổi bị kháng trụ sinh. Nghiên cứu do Đại Học Y Khoa Vanderbilt, Tennessee , thực hiện cho 40,000 trẻ em tại Nam Phi Châu. Phân nửa trẻ em ở thời điểm 6 tuần lễ, 10 tuần lễ, 14 tuần lễ sau khi sinh, chích thuốc chủng đa dạng 9-valent pneumococcal polysaccharide vaccine. Một trong những công phạt của thuốc chủng này là gây nguy cơ suyễn, nhưng cơ nguyên chưa được biết rõ.

Trong một nghiên cứu khác cho 17,000 trẻ em nước Gambia trong thời điểm từ 2000-2004. Kết quả cho thấy chủng ngừa sưng phổi do vi trùng pneumococcus,77%, và đồng thời giảm tử vong trẻ em,16%. Đây là kết quả đạt được trong vùng quê Phi Châu tử vong trẻ em cao do nhiều chứng bệnh trầm trọng khác như sốt rét và y tế thấp kém. Theo Cơ Quan Y Tế Thế Giới WHO thì cứ mỗi năm, một triệu trẻ em dưới 5 tuổi trên thế giới bị tử vong vì viêm sưng phổi. Trong đó, 90% trẻ em bị tử vong tại những nước đang mở mang. Phụ huynh nên hỏi bác sĩ nhi đồng việc chích ngừa sưng phổi cho con em).

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D.; E-mail: nmtran@hotmail.com; Xin mời thăm Y Dược Ngày Nay (www.yduocngaynay), một Trang Web Y Khoa của người Việt viết cho người Việt

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cael là một thiếu niên 15 tuổi bình thường – cho đến khi cậu được phát hiện có cột sống bị cong vẹo bất thường. “Em cảm thấy mình giống như Thằng Gù ở Nhà thờ Đức Bà vậy đó,” Cael nói với CBC News, nhớ lại quãng thời gian hai năm chờ đợi để được phẫu thuật cột sống, đầy cảm xúc và khốc liệt, và trong thời gian đó, đường cong cột sống của cậu đã phát triển lên tới 108 độ.
Dave Lovos là một nhạc sĩ và nghệ nhân làm đàn guitar, và đã quá quen với những âm thanh ồn ào. Trong năm nay, có một đêm Lovos bất ngờ nghe thấy tiếng nổ mạnh trong đầu khi đang lơ mơ chìm vào giấc ngủ. Tiếng nổ bất ngờ khiến ông tỉnh ngủ hẳn. Lovos kể lại: “Tôi nghe thấy một âm thanh rất lớn trong đầu, gần vùng đỉnh hộp sọ,” và cùng với tiếng nổ chói tai, hình ảnh một vụ tông xe vụt qua trong não. “Cả hai thứ xảy ra gần như là đồng thời.”
Mổ cườm mắt (Cataract, bệnh đục thủy tinh thể, hay còn gọi là Đục nhãn mắt, Cườm mắt) là một trong những loại phẫu thuật phổ biến và được thực hiện nhiều nhất trên thế giới. Đa số bệnh nhân sau khi mổ đều có kết quả tích cực và ít bị biến chứng. Ở Hoa Kỳ, hơn một nửa số người cao niên dưới 80 tuổi bị cườm mắt, và có gần 4 triệu ca phẫu thuật được thực hiện mỗi năm.
Vào những năm 1990, sau khi tốt nghiệp trung học ở Bồ Đào Nha, công việc đầu tiên của Ricardo Da Costa là vận động viên ba môn phối hợp (triathlete) chuyên nghiệp – bao gồm bơi lội, đạp xe, và điền kinh. Trong quá trình tham gia các cuộc thi, một trong những vấn đề lớn nhất mà anh và các vận động viên khác phải đối mặt là các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không có ai để tâm hoặc tìm cách giải quyết vấn đề này.
Aspirin nổi tiếng với khả năng giảm đau từ các cơn đau cơ và đau đầu; giúp giảm sốt; và liều lượng thấp có thể làm loãng máu, giảm nguy cơ đông máu gây đột quỵ và đau tim. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng Aspirin cũng có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của ung thư ruột kết
Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.