Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhạc Sĩ Hoàng Thi Thơ: Những Điều Chưa Mãn Nguyện

29/09/200100:00:00(Xem: 3942)
Ba năm trước, tôi có ý muốn viết về dòng nhạc và con người nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ nhân cuốn video Thúy Nga thứ hai thực hiện chủ đề về ông, một tác giả lớn của làng âm nhạc Việt Nam. Nói chuyện qua điện thoại cả giờ và mấy ngày sau tôi nhận được cuốn sách "Hoàng Thi Thơ - 50 năm văn nghệ" do ông gởi tặng.

Trong cuốn sách này có rất nhiều hình ảnh sinh hoạt văn nghệ của Hoàng Thi Thơ từ thời trẻ cho đến hiện tại và một số bài viết nhận xét của bằng hữu về ông, coi như là một tài liệu đầy đủ cho những ai muốn tìm hiểu con người đa tài này.

Xét về lãnh vực sáng tác ca khúc thì ông có mấy chục bài nổi tiếng trong hơn 300 bài đã sáng tác trải dài qua nhiều thể chủ đề quê hương, tình yêu và nhiều góc cạnh của cuộc đời. Những bài hát đượm nét dân ca rất được phổ biến và ưa chuộng của Hoàng Thi Thơ như : Gạo Trắng Trăng Thanh viết năm1954 (Ai đang đi trên đường đê, tai lắng nghe muôn câu hò đê mê, vô đây em dù trời khuya anh sẽ đưa em về…), Duyên Quê (Cô gái vườn quê, dầm mưa dãi nắng, cuộc đời trong trắng mà em biết yêu trăng đẹp ngày rằm…), Trăng Rụng Xuống Cầu (1956) (Đêm nay bao con thuyền về đâu xuôi mái…). Riêng bài Gạo Trắng Trăng Thanh được coi là đắc ý nhất của tác giả viết nhân một cảm hứng về một đêm trăng sáng, trai gái trong làng Bích Khê, phủ Triệu Phong, Quảng Trị tụ họp lại trong sân rộng nhà của cha ông, họ giã gạo, hát hò tình tứ với nhau rất thơ mộng.

Bài Đường Xưa Lối Cũ (1955) tác giả viết từ hoàn cảnh thật khi về thăm nhà thì mẹ đã qua đời và người em gái ruột thịt đã đi lấy chồng: "Khi tôi về ngẹn ngào trong nắng, tưởng gặp mẹ tôi rưng rưng đứng đón con về…" Đoạn này dòng nhạc từ cung D chuyển sang cung tương đối thứ Bm nghe rất buồn và tự nhiên làm rung cảm lòng người.

Ngoài những ca khúc giá trị Hoàng Thi Thơ có sự đóng góp rất độc đáo cho làng ca nhạc, đó là những vở nhạc kịch của ông như Từ Thức Lạc Lối Bích Đào,Dương Quý Phi, Cô Gái Điên, Ả Đào Say. Phải có kiến thức về âm nhạc, về thơ văn, về lịch sử và một đam mê mãnh liệt mới thực hiện được các nhạc kịch này. Chính những vở nhạc kịch đã tạo một vị trí đặc biệt cho nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ vì trước và sau ông chưa có người thứ hai làm như vậy.

Con nguời nghệ sĩ của ông không chỉ dừng lại ở sáng tác mà còn thành lập cả đoàn văn nghệ lớn mang tên Đoàn Văn Nghệ Việt Nam đi trình diễn cả nước ngoài, ông còn kết hợp với Trịnh Toàn và Lưu Hồng để tạo ra những màn vũ, ông còn đạo diễn phim nữa.

Năm 1953 lúc mới chỉ 24 tuổi ông đã soạn cuốn sách "Để Sáng Tác Một Bài Nhạc Phổ Thông" rất công phu viết về hoà âm và các luật sáng tác dày 500 trang, khổ lớn xuất bản 1955 và tái bản nhiều lần. Cuốn sách đã giúp rất nhiều người bước vào con đường viết ca khúc.

Khi VNCH mất vào tháng 4/75 lúc đó ông cùng đoàn văn nghệ đang trình diễn tại Tokyo Nhật bản và từ đó cuộc đời lưu vong bắt đầu. Câu hỏi cuối cùng mà tôi đặt cho ông là mặc dù rất thành công trên cuộc đời nghệ thuật đóng góp cho nền văn hoá nước nhà nhưng chắc chắn mỗi người đều có những điều gì đó chưa mãn nguyện thì nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ trả lời là ông tiếc cho là miền Nam thất thủ lúc ông mới 44 tuổi. Ở tuổi tứ tuần này sức sáng tác của ông vẫn còn phong phú, nếu còn ở trên quê hương thì sẽ có thêm nhiều tác phẩm giá trị khác ra đời.

Trong khi viết bài tưởng nhớ Hoàng Thi Thơ, một người đàn anh văn nghệ, một người quen chỉ thấy trên hình ảnh sân khấu và chỉ nói chuyện qua điện thoại tôi có hỏi thăm nhạc sĩ vĩ cầm Hoàng Thi Thao cháu kêu ông bằng chú qua đường dây viễn liên thì anh Thao nói rằng ước nguyện chưa tròn của ông là muốn thực hiện lại các vở nhạc kịch. Anh Thao cho rằng rất khó vì vấn đề diễn viên, người đó phải biết ca hay và phải biết diễn xuất chưa kể tới nhiều thứ khác. Chỉ có thể làm được một cách hoàn hảo là khi đất nước thực sự hoà bình tự do, các vở nhạc kịch đó đem về VN dựng lại, có diễn viên giỏi, có khán giả đông đảo và các chi phí rẻ.

Những bài trường ca lịch sử của ông như Triều Vui Thế Hệ (1955) Máu Hồng Sử Xanh (1955) Ngày Trọng Đại (1956), Tiếng Trống Diên Hồng (1963) rất cần phổ biến lại cho các thế hệ bây giờ và mai sau để nuôi sống tình yêu đất nước của tuổi trẻ hải ngoại lẫn trong nước.

Nghe tin ông qua đời, tôi cầm đàn hát nghêu ngao cho vài người bạn nghe những bài ca của Hoàng Thi Thơ từ : "Ai đang đi trên cầu Bông té xuống sông ướt cái quần ni lông" cho đến "Anh vuốt tóc em, anh vuốt tóc em một lần cuối" và có người nghe tôi hát mới biết ông là tác giả một số bài mà họ thích từ lâu.

Lúc còn sống ông vẫn phong độ trong y phục chỉnh tề, vẫn hoà nhã duyên dáng trong lời nói và khi lâm bệnh ông vẫn còn đi đứng xuất hiện trong sinh hoạt nghệ thuật và ông đã ra đi trong giấc ngủ êm đềm tại tư gia, quả thật ông rất hạnh phúc.

Gọi ông là nhạc sĩ lớn điều đó quả là hiển nhiên, đối với quan niệm của tôi nhạc sĩ lớn phải có những dòng nhạc chuyên chở tình yêu quê hương và nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ đã đóng góp rất nhiều trong lãnh vực này.
Không hiểu sao tôi lại nghêu ngao mấy câu hát trong bài Một Lần Cuối khi nghĩ về ông: "Anh nắm tay em , anh nắm tay em ,một lần cuối, một lần cuối cùng rồi thôi…" Sự lặp lại các câu nhạc ngắn và thường chuyển sang nốt quãng bốn vẫn là sở trường của Hoàng Thi Thơ để dễ nghe dễ hát và dễ nhớ từ đó đi vào lòng người thưởng thức.

Thế là những nhạc sĩ của một thời tiên phong âm nhạc VN đã lần lượt ra đi, để lại luyến tiếc không chỉ riêng về người tác giả mà cả một thời quá khứ. Dù sao ôngï đã có một thuở vàng son văn nghệ trên quê hương ấm áp đâu phải kiếp sống lưu vong trên xứ lạ mà lớp người nghệ sĩ đi sau đang chịu đựng hẩm hiu .Sự nghiệp âm nhạc đó dồi dào và thưa nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ những điều mà ông chưa mãn nguyện vẫn là những khát vọng nghệ thuật vô cùng và cao đẹp.

San Jose 27/9/01

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
Bản thông báo của cảnh sát đưa ra hôm Thứ Năm ngày 5 tháng 12/2019, cho biết cô bé mất tích tên Lara Nguyen, 12 tuổi, cư dân thị trấn Menda. Lần cuối cô bé được nhìn thấy là tại nhà cô bé này ở đường Coppice Street, khoảng 8 giờ sáng hôm Thứ Tư ngày 4 tháng 12/2019.
Sài Gòn: Trong 11 tháng kiều hối đạt 4,3 tỷ USD, dự kiến cả năm 2019 dự kiến 5,3 tỷ USD, tăng trên 9% so với năm 2018. Kiều hối về đã giúp sản xuất kinh doanh, giải quyết khó khăn đời sống người thân, giải quyết việc làm, tạo điều kiện cho kinh tế Tp SG phát triển.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
XEM NHIỀU
(Xem: 5859)
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
(Xem: 5003)
Lời tòa soạn: Gần đây, nhiều ý kiến, tranh cãi gay gắt về vai trò và công trạng sáng lập chữ quốc ngữ, đặc biệt xung quanh nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha Alexandre de Rhodes. Việt Báo xin trích đăng lại bài viết của tác giả Mai Kim Ngọc trong mục VVNM năm 2013, bài viết là một tham khảo kỹ lưỡng về chữ quốc ngữ và vai trò của Alexandre de Rhodes, và tác giả đề cập đến sự “vô phép” trong Phép Giảng Ngày khi người tu sĩ Đắc Lộ này nói về Tam Giáo của nước chủ nhà.
(Xem: 4701)
WASHINGTON (VB) -- Sở Hàng Không Liên Bang (FAA) nói rằng ngành hàng không rất là may mắn vì suýt nữa là có thể rớt thêm 15 chuyến bay trên phi cơ Boeing 737 MAX.
(Xem: 4337)
Mỹ đánh thuế lên thép nhập cảng từ Việt Nam lên tới 456% đối với các sản phẩm thép mà VN sử dụng nguyên vật liệu được nhập cảng từ Nam Hàn và Đài Loan, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 17 tháng 12. Bản tin VOA cho biết thêm thông tin như sau.
(Xem: 3487)
Một viên chức tại một thành phố vùng Vịnh San Francisco Bay Area đưa ra độc chiêu để xóa sổ nạn vô gia cư: một tàu du thuyền khổng lồ có thể chứa tới 1,000 người vô gia cư, trong thời kỳ này giữa lúc chi phí đời sống tăng vọt đắt đỏ và nhà cửa không có đủ.