Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Độc Tài Là Nguyên Nhân Của Kém Phát Triển

21/06/200300:00:00(Xem: 3890)
Đầu tháng Sáu vừa qua có một cuộc bầu cử ở Châu Phi mà tôi chú ý. Đó là cuộc bầu cử tổng thống Togo.
Togo là một nước nhỏ ở phiá tây lục địa Châu Phi với dân số trên 5 triệu người. Ở đó, từ hai thập niên qua kinh tế xuống dốc trầm trọng, lợi tức bình quân tính trên đầu người đang từ 400 đô la nay xuống còn 250 đô la. Về mặt chính trị tuy có cải cách, sinh hoạt chính trị vẫn mang tính độc tài, dù dân chủ về hình thức.
Trước xu hướng dân chủ hoá trên toàn cầu, bắt đầu từ cuối thập niên 80 với Đông Âu, rồi Nam Phi và các nước trong vùng tây Phi, Togo sửa hiến pháp vào năm 1992 để trở thành một quốc gia có sinh hoạt chính trị đa đảng. Năm 1993 và 1998 có những cuộc bầu cử tổng thống với nhiều ứng cử viên thuộc nhiều đảng đối lập ra tranh cử cùng với tổng thống đương nhiệm là Gnassingbé Eyadema. Kết quả đương kim lãnh đạo đã thắng cử - một cách gian lận bằng võ lực - cả hai nhiệm kỳ. Sau bầu cử, thành phần đối lập bị bắt giam, phóng viên báo chí phanh phui gian lận bầu cử thì bị bỏ tù, nhiều nơi biểu tình phản đối bị Eyadema ra lệnh cho lính tàn sát. Các tổ chức nhân quyền lên án. Các tổ chức viện trợ quốc tế của Châu Âu và Hoa Kỳ cắt viện trợ, dùng sức ép kinh tế buộc tổng thống Eyadema cải cách dân chủ thực sự.
Nhưng sức ép từ bên ngoài hình như cũng vô hiệu trước tham vọng độc tài.
Năm nay, theo hiến pháp qui định sẽ lại có bầu cử. Tổng thống Eyadema theo đúng hiến pháp thì không được tranh cử nữa nhưng ông đã mua chuộc quốc hội, sửa hiến pháp, cho phép ông tái tranh cử. Luật bầu cử mới của Togo lại có những điều khoản ngăn cản ứng cử viên đối lập sáng giá nhất trong hai kỳ bầu cử trước, Gilchrist Olympio, ra tranh cử vì nó đòi hỏi ứng cử viên phải sống ở Togo ít nhất một năm trước ngày nạp đơn tranh cử và phải có giấy chứng nhận đã đóng thuế. Gilchrist Olympio là thành phần đối lập với tổng thống Gnassingbé Eyadema và phải sống lưu vong mấy chục năm nay. Ông là con của vị tổng thống Togo đầu tiên Sylvanus Olympio. Tổng thống Sylvanus Olympio đắc cử năm 1958, bị dảo chánh đầu năm 1963 và bị trung sĩ Gnassingbé Eyadema bắn chết khi ông đang tìm cách leo vào tòa đại sứ Mỹ xin ẩn náu.
Từng là lính viễn chinh của Pháp ở Đông Dương, sau khi Pháp trao trả độc lập cho Togo vào năm 1960 Eyadema được người Pháp đưa vào phục vụ trong quân đi Togo. Sau đảo chính 1963 Eyadema lên chức mau lẹ, năm 1967 ông lên hàng tướng và nắm quyền cai trị Togo từ đó đến nay. Ông là một vị lãnh đạo quốc gia lâu thứ nhì trên thế giới, 36 năm, chỉ sau có Fidel Castro của Cuba.

Cuộc bầu cử vừa qua tuy mang tiếng đa đảng nhưng ứng cử viên đối lập sáng giá nhất mà nhiều người tin là có thể đánh bại đương kim tổng thống Gnassingbé Eyadema là Sylvanus Olympio thì đã bị cấm cản không cho tranh cử. Kết quả Eyadema thắng với 57% số phiếu, đánh bại năm ứng cử viên khác.
Đất nước Togo ngày càng tụt hậu mà không biết tổng thống Gnassingbé Eyadema còn muốn độc đoán cầm quyền đến bao giờ"
Tháng này, hai mươi năm về trước tôi rời Hoa Kỳ đi Togo dạy học trong chương trình của Đoàn Hoà Bình (Peace Corps). Vì vậy mà từ đó đến nay, những biến chuyển ở Togo và miền Tây Châu Phi thường được tôi chú ý, cũng như chuyện Việt Nam vậy.
Nhìn lại những biến động xảy ra ở Togo, tôi không khỏi không so sánh với Việt Nam của quá khứ cũng như hiện tại vì Việt Nam cũng từng là thuộc địa của Pháp, rồi được trao trả độc lập.
Trong hai mươi năm lịch sử, miền nam Việt Nam cũng từng có một vị tổng thống bị đảo chánh và bị giết chết bởi quân đi. Sau đó có những cải tổ chính trị, nhưng rồi lại có vị tổng thống tham quyền cố vị, mua chuộc gia nô trong quốc hội để sửa hiến pháp hầu có cơ hội tiếp tục nắm quyền. Đất nước kém phát triển là vì thế.
Ngày nay Việt Nam là một quốc gia độc lập và thống nhất đã gần ba thập niên, nhưng với một chính sách cai trị độc tài nên chưa phát triển đến tt đỉnh.
Nếu phải so sánh mức phát triển và trình độ dân chủ thì có trường hợp Đông và Tây Đức trước đây và Bắc và Nam Hàn ngày nay. Hai trường hợp này là những quốc gia có chung một nền văn hoá nhưng có hai cơ cấu tổ chức chính trị khác nhau và đã đưa đến mức phát triển rất cách biệt.
Sau hiệp định đình chiến, trong hai mươi năm từ 1953 đến 1973, cả hai miền Nam và Bắc Hàn đều bị cai trị bởi những nhà độc tài, mức phát triển kinh tế tính theo lợi tức đầu người giữa hai nước không khác biệt nhau bao nhiêu, khoảng vài trăm đô la một năm. Từ khi có những cải tổ chính trị ở Nam Hàn từ giữa thập niên 80, dẫn đến việc Kim Đại Trung - một nhân vật đối lập từng bị bắt cóc, bị buộc sống lưu vong và bị tù nhiều năm - trở thành tổng thống trong thập niên 90, thì mức tăng trưởng kinh tế cũng vọt lên. Ngày nay lợi tức bình quân đầu người của Nam Hàn là 9 nghìn đô la một năm và quốc gia này có một nền kinh tế lớn mạnh đứng thứ 12 trên thế giới. So với Bắc Hàn, lợi tức đầu người chưa đến 7 trăm đô la và còn là một trong những nước nghèo nhất thế giới.
Người dân Việt ngày nay có lợi tức bình quân khoảng 4 trăm đô la một năm. Bao giờ nước Việt Nam mới được như Nam Hàn, một quốc gia có chung hoàn cảnh, tương đồng văn hoá"

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.