Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Những Vụ Án Chống Lại Thế Kỷ

02/05/200100:00:00(Xem: 3960)
-Ông Kundera, ông là một tên Cộng Sản"
-Không, tôi là một tên tiểu thuyết gia.
-Ông là một người ly khai"
-Không, tôi là tiểu thuyết gia.
-Ông tả hay là hữu"
-Không cả hai, tôi là tiểu thuyết gia.
(Milan Kundera, “Những di chúc bị phản bội”)


Trong gần 70 năm, Âu châu sống dưới chế độ-vụ án. (Milan Kundera, sách đã dẫn). Khởi đầu thập niên 20, là những nghệ sĩ bị “cách mạng” kết tội: Bunin, Andreyev, Meyerhold, Pilnyak, Veprik (một nhạc sĩ Nga gốc Do thái, kẻ tuẫn nạn của nghệ thuật hiện đại, người đã dám chống lại Stalin, khi bênh vực những dòng nhạc opera của Shostakovich,; họ tống ông vô trại cải tạo); tôi (Kundera) vẫn còn nhớ những hợp tấu đàn piano của ông, cha tôi thường chơi chúng). Mandelstam, Halas (thi sĩ được Ludwik ái mộ, trong “Chuyện Diễu”; sau khi chết vẫn còn bị truy nã, do làm thơ xám xịt, và như vậy là phản cách mạng). Rồi tới những nghệ sĩ bị Nazi săn đuổi: Broch (ông đang ngó tôi, miệng ngậm ống vố, trên bàn viết), Schoenberg, Werfel, Brecht, Thomas và Heinrich Mann, Musil, Vancura (nhà văn Tiệp mà tôi yêu quí nhất), Bruno Schulz. Những đế quốc toàn trị và những phiên tòa đẫm máu của chúng đã biến mất, nhưng cái “tinh thần tố khổ” của chúng thì vẫn còn hoài, như một di sản. Xin kể sơ sơ, những người bị tố cáo phò-Nazi: Hamsun, Heidegger (mọi tư tưởng ly khai của Tiệp, nhất là ở Patocka, đều mắc nợ Heidegger), Richard Strauss, Gottfried Benn, von Doderer, Drieu la Rochelle, Céline (vào năm 1992, nửa thế kỷ sau chiến tranh, viên chức nhà nước đã tỏ vẻ khinh miệt, không thèm xếp hạng căn nhà của ông, như là một di tích lịch sử); những người ủng hộ Mussolini: Malaparte, Marinetti, Ezra Pound (ông bị đám nhà binh Mỹ cầm giữ, như một con vật nhiều tháng trời, dưới ánh nắng gắt gao của mặt trời Ý); rồi tới những người Cộng Sản và cảm tình viên với Cộng Sản: Mayakovsky, Gorky, Shaw, Brecht (với ông, đây là lần ra tòa thứ nhì), Eùluard, Picasso, Léger, Aragon, Nezval, Satre. Có người bị án kép, trước phản bội cách mạng, sau,‘hành động có lợi” cho Cộng Sản, trước đó: Gide (ông này được coi là biều tượng của cái ác, trong những nước Cộng Sản lâu đời); Shostakovich (để cho thiên hạ vờ đi những dòng nhạc khó hiểu của mình, ông đã phải “sáng tạo” ra những “rác rưởi” phục vụ yêu cầu của quần chúng; ông tin rằng, với lịch sử nghệ thuật, mấy thứ dởm, vô giá trị cần phải vứt vô thùng rác, nhưng ông đâu biết rằng, với toà án, mấy đồ dởm kia mới đáng kể); Breton, Malraux (ngày hôm qua bị kết án phản bội những lý tưởng cách mạng, ngày mai có thể sẽ bị kết án, vì đã ôm ấp chúng). Bông hoa tuyệt vời nhất, của nghệ thuật hiện đại, của những thập niên hai mươi và ba mươi, đã bị kết án tới ba lần: Trước tiên, bởi Nazi, như là “nghệ thuật thoái hóa” (“Entartete Kunst”: art dégénéré); sau tới toà án Cộng sản, như là “chủ nghĩa hình thức chơi trội, xa lạ với đám đông”, và sau cùng, bởi toá án của chủ nghĩa tư bản thắng thế, như là nghệ thuật đắm đuối ở trong những ảo tưởng cách mạng.

Điều ngạc nhiên: làm thế nào, Mayakovsky - bất cứ một thứ gì mà ông vớ được, cũng có thể biến thành thơ, để tuyên truyền cho chế độ mới – người được Stalin gọi là “nhà thơ vĩ đại nhất của thời đại chúng ta”, lại là một thi sĩ tuyệt vời, một trong những nhà thơ vĩ đại đại nhất của nhân loại"

Trên đây là câu hỏi đã “gây ấn tượng” nặng nề, ở Kundera. Trong cuốn “Đời ở đâu đó” của ông, có nhân vật Jaromil, một thi sĩ, chưa đầy hai mươi tuổi, đã trở thành một tay thổi kèn đồng tuyệt hảo cho chế độ Stalin. Nhà văn của chúng ta thật ngỡ ngàng, khi nhận được những lời khen ngợi cuốn sách, từ giới phê bình, thưởng ngoạn, và càng ngỡ ngàng hơn, khi “họ” coi nhân vật của ông là một nhà thơ dởm, tệ hơn nữa, một tên khốn nạn.

Bởi vì là một nhà thơ thứ thiệt, và cùng lúc, là một kẻ hỗ trợ (như Jaromil và Mayakovsky), cho một chế độ khủng bố, là một cái gì chướng tai gai mắt, không thể nào chịu nổi.

Jennifer Tran

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Tư (27/01/2021), Bộ An ninh Nội địa Mỹ ban bố tình trạng báo động khủng bố toàn quốc do mối đe dọa tiềm tàng từ phần tử cực đoan phản đối ông Joe Biden làm tổng thống.
Hôm thứ Tư (27/01/2021), Thủ tướng Anh Boris Johnson cho biết lệnh phong tỏa ở Anh có thể kéo dài đến ngày 08/03/2021, cùng thời điểm trường học được phép mở cửa trở lại.
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.