Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nơi Hạnh Phúc Bị Coi Là Phạm Pháp

17/09/200100:00:00(Xem: 3855)
Nơi hạnh phúc bị coi là phạm pháp. Nơi nào vậy"

Xin thưa, A Phú Hãn. xứ sở đang làm tốn nhiều mực, và giấy, sau khi đã làm tốn nhiều máu. Ngã tư quốc tế, lằn ranh giữa Đông và Tây, tiếp giáp Iran, Trung Á, Pakistan. Bị xâm lăng rất nhiều lần, bị chiếm đóng đôi khi, nhưng chưa bao giờ trở thành thuộc địa.

Cuộc du hành vào trái tim của sự man rợ, là tên bài viết trên tờ báo Pháp L'Express (số 28 Juin - 4 Juillet, 2001). Một bài phóng sự kèm theo hình ảnh. Để thực hiện màn phóng sự, về một xứ sở, nơi hạnh phúc bị đặt ra ngoài vòng luật pháp (Enquête dans le pays où le bonheur est hors la loi), nhà báo Marc Epstein và nhiếp ảnh viên Stephan Gladieu đã phải tự coi họ là những tên trộm, bởi vì tại A Phú Hãn của đám người taliban, luật lệ rất khắt khao: không chỉ trỏ, không nhìn ngó, không nghe ngóng… Không được chụp hình, bất cứ một sinh vật, bất cứ một con người hiện đang còn sống. Nhiếp ảnh viên đã phải giấu ống kính máy thu hình ở dưới áo khoác, chụp một nơi, mắt nhìn một nơi khác… Những bức hình bị đánh cắp, bởi những tên ăn trộm, có thể nói như vậy.

Hình một cửa hàng bán quần áo dành cho mấy cô mấy bà, tại khu sang trọng Shahre Naw, thủ đô Kaboul. Tác giả bức hình giải thích, "Dưới lớp mạng che mặt, bị coi là bắt buộc, những con người thanh lịch mặc những bộ đồ đẹp, mang nữ trang quí giá, những đôi giầy bóng loáng: một dấu hiệu phản kháng, thách đố…". Đàn bà ở đây bị cấm đi làm, ngoại trừ công việc chăm lo sức khỏe. Thảm nhất là những goá phụ, qua bức hình tại một trung tâm tiếp nhận những con người vô thừa nhận. Hình một lớp học lén lút dành cho nữ sinh. Một cửa hàng thịt: món ăn vượt ra ngoài mơ ước của đa số dân chúng. "Tôi đã quên mùi vị của nó", một bà sót sa. Hình một đám cưới: "Không âm nhạc, đám cưới như đám ma", một thanh niên bùi ngùi. Chưa nói tới cuộc trả đũa, nếu có thể xẩy ra, của Mỹ, sau cuộc khủng bố vừa xẩy ra, hơn 40% thủ đô Kaboul đã bị huỷ diệt bởi cuộc nội chiến. Nghĩa địa, xưa kia là nơi dạo mát, gặp gỡ, đặc biệt là của các bà, nay cũng bị hạn chế, chỉ còn những đứa trẻ lai vãng…

Những ký giả ngoại quốc được trao cho, thông báo của bộ Thông tin, đúng ra là danh sách những cấm đoán. Cấm thăm viếng cư dân, tại nhà của họ. Cấm chụp hình người và vật. Cấm nói chuyện với phụ nữ. Cấm đi một mình, phải có thông ngôn nhà nước đi kèm. Bắt buộc sử dụng xe hơi của bộ Thông tin. Bắt buộc ở khách sạn đã được chỉ định. Như một cơn ác mộng của Kafka, nhà nước ra lệnh: Chỉ được quyền nói sự thực!

Họ có cảm tưởng, không khí ở đây nhẹ hơn ở nơi khác. Cái cảm giác lạ thường này, chỉ là cảm giác giả (fausse impression), khi bạn tới một nơi đồng nghĩa với chiến tranh triền miên, nội chiến từng giờ từng phút. Không khí càng nhẹ hơn, khi buổi chiều sắp sửa chấm dứt, và những đám mây, rồi luôn cả bầu trời nhuốm mầu hồng hồng. Những chiếc bóng trải dài trên hè phố, kế bên những hầm hố, tăng xê, có từ hồi chiến tranh, nhưng chẳng ai bận tâm đến chuyện lấp bằng. Buổi sáng, đài loan tin: một cặp nam nữ bị kết án mỗi người 100 roi, vì đã ngủ với nhau mà chưa phải vợ chồng. Chàng chừng hai chục tuổi, bị giữ chặt hai tay bởi hai nhân viên công lực Taliban; ba ông toà cầm roi quất, chàng gập đôi người lại vì đau. Đám đông khiếp đảm nhìn, và nghe tiếng roi da quất trên thân thể nạn nhân, được khuếch đại qua những chiếc loa phóng thanh. Rồi tới lượt nàng, chừng 18 tuổi. Sau đòn phạt, ba ông toà tuyên bố, họ là vợ chồng. Một anh chàng thanh niên rỉ tai hai ký giả, "Mấy ông toà này không rành luật. Kinh Koran dậy: Không được ruỗi thẳng tay, khi đánh người. Vấn đề không phải đánh đập người khác như một con vật, mà là trừng phạt trước công chúng."

Thoạt đầu, chúng tôi mở rộng vòng tay đón tiếp họ, đám người Taliban hiện đang trị vì; sau bao nhiêu năm chiến tranh, họ là hy vọng, của hoà bình và sự yên ổn; một cư dân nói với ký giả. Người đàn bà bây giờ cố làm quen với miếng vải che mặt. Trước đây, được làm bằng bông, bây giờ bằng polyester, mang nó vào mùa đông đã khó chịu, nhưng thực là thê thảm, vào mùa hè. Những người có đầu óc khôi hài đã ví nó với lá súp lơ (chou-fleur, tiếng địa phương dari gọi là goulpi), bởi vì lá súp lơ, ngoài thì xanh (mầu islam) ở bên trong mầu trắng.

Tuy nhiên, chẳng còn ai dám tỏ ra khôi hài. Chẳng còn ai, ở thủ đô Kaboul còn có trái tim để mà cười đùa. Một bà mẹ tự hỏi, về số phận những đứa con của mình: "Không hiểu chúng lớn lên, trong một thế giới như thế nào. Lúc đầu, người lớn chúng tôi còn gặp nhau để khóc. Cũng đỡ khổ. Bây giờ, chúng tôi không còn sức để khóc. Có ích chi đâu""

Đàn ông bắt buộc phải để râu. Râu phải dài hơn bàn tay (luật 1996). Em trai ông chủ một cửa tiệm đã bị tù 7 ngày, vì râu không đúng luật. Cấm để tóc dài, vì tóc dài là…vọng ngoại (nó làm nhớ đến kiểu để tóc của người Anh và Mỹ). Cấm âm nhạc, cấm khiêu vũ. Chơi cờ là phạm luật đạo. Danh sách cấm đoán cứ thế mà kéo dài ra thêm, mới đây thôi, cấm môn thể thao quyền anh. Trẻ con, nam, cấm đồ chơi những tên lính; nữ, cấm chơi búp bê. Một số tài xế tắc xi bị phạt, vì dán hình chú chuột Mickey Mouse trên kiếng xe: chú chuột Disney tuy không phải là một sinh vật, nhưng hình chú chuột: cấm!

Không phải những người lính Liên xô đã tàn phá thủ đô Kaboul, mà chính là những người A Phú Hãn. Bên ngoài thủ đô, là bãi chiến trường của những vị sứ quân, les petits seigneurs de la guerre civile. Trẻ con bị hãm hiếp, bị coi là món hàng trao đổi giữa những băng phái thù nghịch. Ở thôn quê, đâu đâu cũng có những hàng rào kẽm gai, những check-points, và muốn đi qua, là phải nộp lệ phí.

Một người dân Á Phú Hãn đã tâm sự với ký giả: Tại xứ sở chúng tôi, những người chủ thực sự, là người Pakistan, kẻ đứng sau lưng nhóm Taliban. Họ mới là chủ nhân thực sự của cuộc chơi. Họ đã làm tất cả, để biến A Phú Hãn thành một xứ sở thối nát. Một xứ sở ổn định và yếu ớt, như một xứ bảo hộ, ở biên giới phía đông của họ.

Jennifer Tran

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Mắt thường chúng ta có thể nhìn thấy bao xa?
Theo nhà dịch tễ học hàng đầu của Thụy Điển, hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy miễn dịch cộng đồng đang giúp nước họ chống lại Covid-19
Theo dự báo mới nhất của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), đại dịch Covid-19 sẽ gây thiệt hại lớn cho ngành hàng không toàn cầu trong giai đoạn 2020-2021.
Sau khi các hãng dược phẩm Mỹ và Anh lần lượt công bố kết quả thử nghiệm khả quan vaccine phòng Covid-19, Nga cũng tuyên bố sẽ bán vaccine Covid-19 với giá rẻ hơn và đặt mục tiêu sản xuất 1 tỷ liều trong năm 2021
Theo trang Financial Times, Facebook đang lên kế hoạch “lấy lòng” ông Biden bằng các chiến dịch tập trung vào Covid-19 và biến đổi khí hậu.