Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nội Chiến Tại Iraq

02/12/200600:00:00(Xem: 9229)

Nội Chiến Tại Iraq

Khi nói rằng Iraq đang bị nội chiến, người ta là lầm lẫn tới hai lần. Về ý nghĩa và về ngụ ý…

Tuần qua, dư luận chống Bush được tăng viện với lời phát biểu của Tướng Colin Powell. Viên Ngoại trưởng cũ của ông Bush nói rằng Iraq bị nội chiến về thực tế, và lời phát biểu của ông lập tức bị chính quyền Bush phủ nhận.

Đối với công luận, cuộc tranh luận về việc "Iraq có bị nội chiến hay không hàm ý" là tình hình đã nguy ngập vô phương cứu chữa - ngược với lý luận của chính quyền Bush - và vì là nội chiến giữa các phe Iraq với nhau, nước Mỹ chẳng nên can thiệp làm lính Mỹ mất mạng. Chi bằng nên rút. Nhanh chậm, nhiều ít và có thời hạn hay không là chuyện sẽ còn thảo luận.

Điều ấy rất sai, trên cả hai mặt.

Sau khi lật đổ Tổng thống Diệm, thì đầu năm 1965, Hoa Kỳ đã xấn xổ đổ quân vào Việt Nam trước sự bàng hoàng của Chính phủ Phan Huy Quát tại Việt Nam lẫn Toà Đại sứ Mỹ tại Saigon và của cả Nội các Lyndon Johnson tại Hoa Kỳ.

Từ đấy, cuộc chiến đã được Mỹ hoá, trước tiên là vì tiến hành theo phương cách của Mỹ. Thay vì yểm trợ Việt Nam mà thôi, như Chính quyền Ngô Đình Diện yêu cầu, người Mỹ đã trực tiếp điều khiển cuộc chiến. Lý do là để bảo vệ tiền đồn của thế giới tự do, lý cớ là vì các chính quyền nối tiếp sau khi ông Diệm bị sát hại đã liên tục đảo chánh nhau nên không thể ngăn chặn được cuộc xâm lăng của miền Bắc để bảo vệ tiền đồn ấy.

Ban đầu, việc can thiệp được sự ủng hộ đông đảo của các phần tử ưu tú của nước Mỹ, của đảng Dân chủ đứng sau ông Johnson và cả đảng Cộng hoà, vốn có lập trường chống cộng rất dứt khoát.

Thế rồi khi cuộc chiến không ngã ngũ theo những dự tính của Hoa Kỳ, trí thức, truyền thông và các chính trị gia Mỹ đổi giọng: Đây là một cuộc nội chiến giữa hai miền Nam-Bắc của Việt Nam, chẳng có lý do gì để Hoa Kỳ tiếp tục can thiệp. Lý luận ấy mở màn cho việc triệt thoái, được che dấu sau hỏa mù hoà đàm và kết thúc thành chuyện tháo chạy khi Tổng thống Richard Nixon bị tê liệt và phải từ chức vì vụ Watergate.

Ngày hôm nay, sự việc tình hình Iraq được trình bày thành "nội chiến" cũng có tác dụng tương tự, một lý cớ tháo chạy. Hoặc giỏi lắm thì tháo lui chầm chậm, nhưng không chạy.

Cuộc chiến Việt Nam không là một cuộc nội chiến.

Chính quyền miền Nam không tham gia chiến tranh để làm thay đổi thể chế chính trị tại miền Bắc mà chỉ để chống đỡ. Nếu hoà thì coi như đã thắng vì vậy tất yếu là thua. Ngược lại, được sự yểm trợ của khối cộng sản, Chính quyền miền Bắc muốn đánh sập chế độ chính trị tại Sàigòn để đưa cả hai miền vào xã hội chủ nghĩa. Với bản chất ấy, cuộc chiến Việt Nam không là nội chiến giữa hai miền mà bị lồng trong việc đối đầu có võ trang giữa hai hình thái sinh hoạt cộng sản và tự do.

Nếu nhìn cho đúng thì ngay cả cuộc Nội chiến tại Hoa Kỳ cũng không hẳn là "nội chiến". Miền Nam thiên về nông nghiệp và chủ trương duy trì chế độ nô lệ cũng không đòi tiêu diệt miền Bắc thiên về công nghiệp để từ đó lãnh đạo cả nước theo quan điểm của mình. Họ muốn được để nguyên, nếu không được thì ly khai ra khỏi chế độ cai trị của miền Bắc, y như Hoa Kỳ đã ly khai và giành thế độc lập với chế độ cai trị của Đế quốc Anh. 

Khi Hoa Kỳ khai mở chiến dịch Iraq, Chính quyền Bush có thể chỉ muốn lật đổ một chế độ hung đồ nhất trong thế giới Hồi giáo hầu các nước Hồi giáo khác lấy đó làm gương để không dung chứa các xu hướng Hồi giáo cực đoan, nhân danh Thánh chiến mà khuynh đảo khối Hồi giáo và lật đổ các chế độ Hồi giáo ôn hoà để lập ra một Đế quốc Hồi giáo theo giáo luật cực đoan nhất của đạo Hồi. Việc lật đổ Saddam Hussein hoàn thành quá mau khiến Chính quyền Bush say đòn mà không nhìn ra những lực ly tâm tiềm ẩn bên trong Iraq và vai trò khuấy động của Iran, một cường quốc đối thủ của Iraq.

Việc bình định Iraq từ đấy tuột xích dần vì một chuỗi sai lầm khác.

Dựa vào sự hợp tác với phe Shia đa số, nạn nhân của chế độ Saddam Hussein thuộc phe Sunni, Hoa Kỳ muốn vừa đánh vừa nhử các lực lượng Sunni chống Mỹ.

Các lực lượng này gồm có tàn dư của chế độ Saddam và các nhóm dân quân ái quốc không chấp nhận sự can thiệp của Mỹ. Lý do của chiến lược vừa đánh vừa đàm ấy gồm hai mặt. Thứ nhất là cô lập các nhóm khủng bố Thánh chiến (và al-Qaeda) mai phục trong cộng đồng Sunni và thứ hai kêu gọi dân Sunni tham gia chính quyền liên hiệp với hai phe còn lại là Shia và Kurd.

Mục tiêu ấy phần nào thành công khi dân Sunni tham gia bầu cử ngày một đông hơn trong ba cuộc bầu cử năm 2005 và cao điểm là giữa năm nay, khi các lãnh tụ Sunni "hy sinh" thủ lãnh al-Qaeda tại Iraq là Abu Musab al-Zarqawi và chấp nhận hợp tác với chính quyền của Thủ tướng Nouri al-Malaki.

Đấy là lúc đáng lẽ Chính quyền Bush phải nhân đà thắng lợi cho phép Tổng trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld về hưu theo lời yêu cầu của ông ta. Tổng thống Bush không làm như vậy là điều sai lầm và càng sai lầm nữa khi lập tức cách chức ông Rumsfeld ngay sau cuộc bầu cử tệ hại cho đảng Cộng hoà và tư thế của ông. Ông mặc nhiên chứng tỏ là mình hết quyền chủ động khi tình hình đang đến hồi nguy ngập nhất.

Nguy ngập vì Chính quyền Bush không nhìn ra rằng ngay trên cao điểm tháng Sáu, các nhóm khủng bố trà trộn trong cộng đồng Sunni đã châm ngòi cho mâu thuẫn sinh tử giữa hai phe Sunni và Shia. Kế tiếp, họ cũng không nhìn ra là, đang bị Iran lũng đoạn mạnh bên trong, các lãnh tụ Shia cũng không hài lòng với việc Hoa Kỳ hợp tác khắng khít hơn với phe Sunni và muốn giành thêm quyền lợi kinh tế, chủ yếu là dầu khí, cho dân Sunni. Và quan trọng hơn cả, họ không nhìn thấy là sự lúng túng của Hoa Kỳ tại Iraq là một nguồn cổ võ, một cơ hội bằng vàng cho các lực lượng hay quốc gia Hồi giáo chống Mỹ. Vì vậy lực lượng Hezbollah tại Lebanon lập tức khiêu khích Israel và phá hoại nền dân chủ non yếu tại Beirut, với sũ yểm trợ ngầm của Syria và Iran.

Kết quả là xung đột và bạo động bùng nổ liên tục giữa hai phe Sunni và Shia, với sự tiếp sức của khủng bố al-Qaeda trong phe Sunni và của các nhóm võ trang do Iran tiếp vận bên phe Shia và Lebanon đang mấp mé bên bờ khủng hoảng.

Tình hình Iraq vì vậy không đơn giản là nội chiến giữa hai lực lượng võ trang cùng chung một tổ quốc hay lịch sử là Sunni và Shia để giành quyền lãnh đạo cả nước. Nó là chiến tranh phá hoại của khủng bố Thánh chiến và al-Qaeda, chiến tranh khuynh đảo của Iran để khống chế Iraq, lồng trong những mâu thuẫn về tôn giáo giữa hai hệ phái Sunni và Shia. Và bên trong phe Shia, nhiều giáo phái võ trang cũng không muốn tự giải giới để sát nhập vào bộ máy an ninh và quân sự của chính quyền al-Malaki.

Nói cách khác, đây là vùng oanh kích tự do của bất cứ ai có võ khí. Nó kinh hoàng, toàn diện và hỗn loạn hơn cảnh nội chiến giữa hai lực lượng võ trang đại diện cho hai hình thái cai trị khác nhau của một quốc gia.

Khi bảo rằng Iraq bị nội chiến để có lý cớ rút lui trong danh dự, giới lãnh đạo chính trị và truyền thông Mỹ chỉ tái diễn tiền lệ nhục nhã của nước Mỹ tại Việt Nam.

Nhưng lần này, Hoa Kỳ không thể rút được vì sẽ để lại một thùng thuốc súng trong tầm tay al-Qaeda, các nhóm Sunni và Shia cực đoan nhất và để lại một thao trường cho Iran lũng đoạn và khống chế toàn khu vực Trung Đông, từ Địa Trung Hải đến Afghanistan. Lebanon sẽ bị nội chiến theo đúng nghĩa và Pakistan sẽ bị đảo chánh liên tục, các chế độ ôn hoà như Saudi Arabia hay Jordan và Egyp sẽ phải hà hơi tiếp sức cho phe Sunni tại Iraq để chặn phe Shia do Iran tiếp viện.

Nghĩa là vùng oanh kích tự do của mọi phe phái sẽ từ Iraq lan rộng khắp nơi và đe dọa sự sống còn của một nước dân chủ duy nhất trong vùng là Israel. So với mối hoạ khi hy sinh miền Nam Việt Nam, lần này, Hoa Kỳ sẽ gặp những thách đố chiến lược. Và sinh tử.

Vì mầm đại chiến có thể bùng nổ từ đó!

Chúng ta phải lòng vòng những chuyện gần xa về ngôn từ và lịch sử để thấy ra sự vô tâm của nhiều người, kể cả Colin Powell, khi giáng một đòn chính trị lên lưng ông Bush. Tháng Giêng năm 2009, ông Bush sẽ về hưu. Từ nay đến đó, các tay súng tại Trung Đông lại rất bận rộn!

Nói chuyện nội chiến Iraq là lạc quan tếu!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.