Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Khi Nào Người Già Ngưng Lái Xe?

16/09/200000:00:00(Xem: 5445)
Trong vài thập niên tới đây, số người già, trên 65 tuổi, lái xe ở Hoa Kỳ sẽ càng ngày càng nhiều. Thật vậy, tới năm 2020, sẽ có khoảng 15 phần trăm người già hơn 65 tuổi vẫn còn lái xe (SM Retchin, J Annapolle, Clin.Geriatr. Med. 9: 279, 1993).

Nhưng, thời gian trôi qua. Có một lúc nào đó người già lớn tuổi sẽ không lái xe được nữa. Trước hết, các cụ bắt đầu lo lắng cho sức khỏe của mình, vì mắt nhìn không rõ, vì phong thấp làm đau nhức, cử động khó khăn, và vì trí óc kém minh mẫn.

Vấn đây đặt ra ở đây là cho tới lúc nào, chính người già và thân nhân sẽ nhận thức được điều quan trọng là: khi lớn tuổi sẽ không lái xe an toàn được nữa"

Trước hết, đối với người già lái xe, chúng ta cần đặt những câu hỏi sau đây:
. lái xe có thường xuyên hay không" đi bao xa" lái xe đi đâu"
. lái quanh quẩn vùng quê hay ra ngoài tỉnh" Trung tâm thành phố hay ngoại ô"
. đường đi như thế nào"
. có quen đường xá hay không"
. có chở ai cùng đi không"
. có từng đụng xe bao giờ chưa"
. có hay lạc đường không"

Cần phải để ý thuốc men các cụ đang uống là thuốc gì" Vì nếu đang lái xe, không được uống những thuốc sau đây:
. Loại á phiện (opioids).
. Benzodiazepines.
. Antidepressants (thuốc chữa xuống tinh thần).
. Hypnotics (thuốc ngủ).
. Antipsychotics (thuốc tâm thần).
. Antihistamines (thuốc chữa dị ứng).
. thuốc chữa bệnh cao máu trong mắt (glaucoma).
. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs (thuốc chữa phong thấp).
. muscle relaxants (chữa cho bắp thịt không căng thẳng). (DB Carr, American Family Physician, January 2000).

- Những bệnh tật sau đây, nhất là những loại bệnh già, cũng không thể lái xe được:
. bệnh liên hệ tới xương, bắp thịt, phong thấp,
. bệnh não, rối loạn thần kinh,
. tai biến mạch máu não,
. ngủ ngáy (apnea),
. ghiền rượu,
. thuốc xái nghiện ngập.

Nếu có những bệnh sau đây, cũng không được lái xe:
. kinh phong,tiểu đường, bệnh phổi, bệnh tim mạch, bệnh hay quên (dementia), bệnh Parkinson, mắt kém, lãng tai, ngủ ngáy (apnea).
- Những thay đổi hoạt động cơ thể của người già cũng không cho phép lái xe:

Bệnh nhân lớn tuổi cần thử nghiệm để tìm hiểu khả năng hoạt động. Thí dụ: thử nghiệm khả năng nhìn, nghe, chú ý (selective hay divided attention), cần phải tới những nơi chuyên môn. Văn phòng bác sĩ, nói chung, cũng không đũ khả năng chẩn định.

Về vấn đề ghiền rượu, sẽ đặt những câu hỏi cho các cụ như sau:
. Có khi nào cụ nghĩ cần phải bớt uống rượu hay không"
. Có ai chỉ trích cụ uống rượu mà lái xe không"
. Có khi nào cụ thấy hối hận vì uống rưôu không"
. Có khi nào vào mỗi buổi sáng cụ phải uống chút rượu không"

Vài lời khuyên thêm phòng ngừa khi lái xe:
. cả người lái xe lẫn hành khách đều phải đeo giây nịt (seat-belt) cho an toàn. Mặc dầu có người lấy cớ vì mập quá không muốn đeo nịt. Có người viện cớ phải hút thuốc lá nên không đeo nịt. Có trường hợp không ý thức được bổn phận khi lái xe cần phải đeo nịt an toàn.
. Nếu nam giới uống 3 li rượu, một giờ sau, mức rượu trong máu lên 0.05/dl máu, có cơ nguy tăng tai nạn lên gấp đôi. Văy tất nhiên là không được uống rượu khi lái xe.
. Cần phải đi đúng tốc độ theo bảng cho phép bên lề đường.
. không dùng điện thoại cầm tay khi lái xe.
. theo luật ở đây, nếu đi xe đạp thì phải đi nón sắt.

Những trường hợp sau đây không cho phép các cụ lái xe:
. Tự thấy sức khỏe yếu, hay khả năng quá yếu.
. Người thân trong gia đình khuyên nhủ không nên lái xe.
. mất bảo hiểm xe. . không được cấp bằng tiếp tục lái xe.

Và sau hết, cần giải pháp giúp các cụ những phương tiện chuyên chở công cộng.

Tuy nhiên, trường hợp các cụ không chịu nghe lời khuyên nhủ thì sự quyết định cuối cùng vẫn là Cơ quan cấp bằng lái xe (Motor Vehicle Department) sẽ phán xét và quyết định thu bằng lái xe ( DB Carr, American Family Physician, January 2000).

Nói tóm lại, phòng ngừa lái xe cho người già đặt trên căn bản an toàn, tránh tử vong, có lợi cho tất cả mọi người xung quanh, và cũng có lợi cho chính bản thân người lái xe nữa.

(Ghi chú: bài này viết với mục đích giúp nâng cao kiến thức, không dùng tiêu chuẩn trong việc lái xe. Nếu có gì thắc mắc, xin hỏi bác sĩ gia đình, những người có Thẩm Quyền hay Cơ Quan Cấp Bằng lái xe (DMV) tại nơi mình đang cư ngụ).

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., FAAFP; E-mail: nmtran@hotmail.com ; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Khi các trường hợp bị nhiễm vi khuẩn corona gia tăng trở lại, có thể là khó khăn đối với những người lớn tuổi để nhìn thấy bất cứ sự chấm dứt nào đối với nhu cầu cách ly xã hội và vì vậy sự cô đơn có thể đến. Cách nay nhiều tháng, họ đã thực hiện theo lời khuyên sức khỏe công cộng để giảm nguy cơ bị lây nhiễm bằng cách ở nhà, biết rằng việc truyền nhiễm có thể có nhiều biến chứng đe dọa tính mạng. Nhưng việc ở trong nhà cũng có nghĩa là cách biệt với gia đình, bạn bè và những nơi họ hoạt động và tham gia.
Hằng năm thành phố Montreal, Canada đều có tổ chức nhiều cuộc lễ hội quốc tế về thể thao. Marathon International de Montreal là một môn chạy dua dai sức quy tụ cả ngàn người đến từ khắp thế giới. Từ người trẻ tuổi đến các cụ ông cụ bà còn gân đều có thể tham dự. . .
Người châu Á biết thưởng thức hương vị của trà từ nhiều ngàn năm về trước. Mãi đến thế kỷ thứ 17, trà mới được dân chúng Âu châu biết tới mà dùng. Các quốc gia sản xuất trà nhiều nhất trên thế giới hiện nay là Ấn Độ, Trung Hoa, Sri Lanka.
Thủy sản có thể bị nhiễm khuẩn Salmonella,Vibrio vulnificus, Vibrio parahaemolyticus hiện diện trong nước bẩn. Virus norwalk (Norovirus) cũng là một vấn đề quan trọng ở sò hến tại Bắc Mỹ. Rối loạn tiêu hóa, đau bụng, tiêu chảy là những biểu lộ thông thường sau khi dùng phải thực phẩm có chứa những mầm bệnh vừa kể. Ngoài ra sò hến cũng có thể bị nhiễm virus viêm gan A (hepatitis A).
Phàm ở đời, ai ai cũng đều muốn mình có được nhiều điều tốt lành cũng như nhiều tiền nhiều bạc, mà càng nhiều chừng nào thì càng tốt và càng sướng chừng đó, phải không các bạn? Bởi vậy cho nên, hễ gặp nhau vào những dịp lễ lớn như Tết, thì người ta hay chúc cho nhau những câu như:“an khang thịnh vượng”, “tấn tài tấn lộc”, “làm ăn phát tài”, “tiền vô như nước ra như keo” vân vân. Tóm lại trong chúng ta, ai cũng đều mong muốn có được cuộc sống thật sự hạnh-phúc!
Vận động hay thể dục hoặc thể thao, là việc mọi người trong chúng ta bất kỳ tuổi tác nào, cũng cần phải thực hiện thường xuyên mỗi ngày để mong duy trì được một sức khỏe tốt. Có rất nhiều cách vận động lắm, nhưng ở đây chúng ta chỉ đề cập đến việc đi bộ và chạy bộ vì có thể được xem là dễ thực hiện nhứt. Đây là hai môn thể thao xưa nhứt thế giới!
Khảo cứu của Gs Javier Espinosa (Rochester Institute of Technology in America) cho biết là ông chồng quá lệ thuộc vào bà vợ về tình cảm, tinh thần và về thể xác. Vợ (VN) được xem như là người chăm sóc chồng (caregiver). Trăm việc nhỏ lớn đều do một tay vợ già quán xuyến, lo hết và nắm hết. Từ việc con cái, nhà cửa ngăn nắp, sạch sẽ, tiền bạc dành dụm, bảo vệ hạnh phúc gia đình, canh giữ, kiểm soát ông chồng khỏi bị bà khác sớt đi mất… Chồng quá ỷ lại vào vợ cho nên khi bả chết bất thình lình thì ông bị chới với, stress tột độ, mất người săn sóc nên ảnh hưởng đến sức khỏe. Thường một thời gian ngắn sau thì ổng cũng lót tót theo bả về bên kia thế giới.
Chết phải là một chuyến du lịch tuyệt vời vì chưa có một ai đã trở về!(“La mort doit être un beau voyage puisque personne n'en est revenue”). Thông thường trong những dịp Tết, người đời thường chúc tụng lẫn nhau sống thọ đến trăm tuổi. Không phải ai muốn chết lúc nào là chết được đâu. Phải tới số mới chết. Trời kêu ai nấy dạ mà Sống quá thọ có tốt, có cần thiết không? Không có ai nghĩ giống ai hết. Đặt câu hỏi như trên có thể làm nhiều người cảm thấy khó chịu, nhưng đó là sự thật. Tuổi thọ (longévité) trong điều kiện sức khoẻ bình thường, không ngừng gia tăng thêm lên mãi tại các quốc gia kỹ nghệ giàu có... Sự gia tăng nầy thật ra phải được xem như là một sự kéo dài của tuổi trẻ (jeunesse) hơn là một sự kéo dài của…tuổi già (vieillesse). Tại sao chúng ta già? Tuổi thọ đến lúc nào sẽ dừng lại? Nhân loại đã đạt được đến mức nầy hay chưa?
Chúng ta chỉ có thể tung hoành trong một ngày thật ngắn ngũi mà thôi. Hãy trân quý ngày hôm nay. Chúng ta sẽ mất tinh thần, sẽ mất hết niềm tự tin cũng như sự can đảm, và cuộc sống chúng ta sẽ chìm đi nếu chúng ta để gánh nặng của ngày hôm qua và của ngày mai chồng chất thêm vào gánh nặng của ngày hôm nay. Không phải những kinh nghiệm của ngày hôm nay làm chúng ta thất vọng, nhưng đó chính là những đắng cay, hối hận, dằn vặt của ngày hôm qua cùng những nỗi lo ngại, ưu tư của ngày mai chưa đến, đã làm u ám vẫn đục ngày hôm nay. Vậy hãy sống trọn vẹn cho ngày hôm nay mà thôi.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.