Hôm nay,  

Khi Nào Người Già Ngưng Lái Xe?

16/09/200000:00:00(Xem: 8073)
Trong vài thập niên tới đây, số người già, trên 65 tuổi, lái xe ở Hoa Kỳ sẽ càng ngày càng nhiều. Thật vậy, tới năm 2020, sẽ có khoảng 15 phần trăm người già hơn 65 tuổi vẫn còn lái xe (SM Retchin, J Annapolle, Clin.Geriatr. Med. 9: 279, 1993).

Nhưng, thời gian trôi qua. Có một lúc nào đó người già lớn tuổi sẽ không lái xe được nữa. Trước hết, các cụ bắt đầu lo lắng cho sức khỏe của mình, vì mắt nhìn không rõ, vì phong thấp làm đau nhức, cử động khó khăn, và vì trí óc kém minh mẫn.

Vấn đây đặt ra ở đây là cho tới lúc nào, chính người già và thân nhân sẽ nhận thức được điều quan trọng là: khi lớn tuổi sẽ không lái xe an toàn được nữa"

Trước hết, đối với người già lái xe, chúng ta cần đặt những câu hỏi sau đây:
. lái xe có thường xuyên hay không" đi bao xa" lái xe đi đâu"
. lái quanh quẩn vùng quê hay ra ngoài tỉnh" Trung tâm thành phố hay ngoại ô"
. đường đi như thế nào"
. có quen đường xá hay không"
. có chở ai cùng đi không"
. có từng đụng xe bao giờ chưa"
. có hay lạc đường không"

Cần phải để ý thuốc men các cụ đang uống là thuốc gì" Vì nếu đang lái xe, không được uống những thuốc sau đây:
. Loại á phiện (opioids).
. Benzodiazepines.
. Antidepressants (thuốc chữa xuống tinh thần).
. Hypnotics (thuốc ngủ).
. Antipsychotics (thuốc tâm thần).
. Antihistamines (thuốc chữa dị ứng).
. thuốc chữa bệnh cao máu trong mắt (glaucoma).
. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs (thuốc chữa phong thấp).
. muscle relaxants (chữa cho bắp thịt không căng thẳng). (DB Carr, American Family Physician, January 2000).

- Những bệnh tật sau đây, nhất là những loại bệnh già, cũng không thể lái xe được:
. bệnh liên hệ tới xương, bắp thịt, phong thấp,
. bệnh não, rối loạn thần kinh,
. tai biến mạch máu não,
. ngủ ngáy (apnea),
. ghiền rượu,
. thuốc xái nghiện ngập.

Nếu có những bệnh sau đây, cũng không được lái xe:
. kinh phong,tiểu đường, bệnh phổi, bệnh tim mạch, bệnh hay quên (dementia), bệnh Parkinson, mắt kém, lãng tai, ngủ ngáy (apnea).
- Những thay đổi hoạt động cơ thể của người già cũng không cho phép lái xe:

Bệnh nhân lớn tuổi cần thử nghiệm để tìm hiểu khả năng hoạt động. Thí dụ: thử nghiệm khả năng nhìn, nghe, chú ý (selective hay divided attention), cần phải tới những nơi chuyên môn. Văn phòng bác sĩ, nói chung, cũng không đũ khả năng chẩn định.

Về vấn đề ghiền rượu, sẽ đặt những câu hỏi cho các cụ như sau:
. Có khi nào cụ nghĩ cần phải bớt uống rượu hay không"
. Có ai chỉ trích cụ uống rượu mà lái xe không"
. Có khi nào cụ thấy hối hận vì uống rưôu không"
. Có khi nào vào mỗi buổi sáng cụ phải uống chút rượu không"

Vài lời khuyên thêm phòng ngừa khi lái xe:
. cả người lái xe lẫn hành khách đều phải đeo giây nịt (seat-belt) cho an toàn. Mặc dầu có người lấy cớ vì mập quá không muốn đeo nịt. Có người viện cớ phải hút thuốc lá nên không đeo nịt. Có trường hợp không ý thức được bổn phận khi lái xe cần phải đeo nịt an toàn.
. Nếu nam giới uống 3 li rượu, một giờ sau, mức rượu trong máu lên 0.05/dl máu, có cơ nguy tăng tai nạn lên gấp đôi. Văy tất nhiên là không được uống rượu khi lái xe.
. Cần phải đi đúng tốc độ theo bảng cho phép bên lề đường.
. không dùng điện thoại cầm tay khi lái xe.
. theo luật ở đây, nếu đi xe đạp thì phải đi nón sắt.

Những trường hợp sau đây không cho phép các cụ lái xe:
. Tự thấy sức khỏe yếu, hay khả năng quá yếu.
. Người thân trong gia đình khuyên nhủ không nên lái xe.
. mất bảo hiểm xe. . không được cấp bằng tiếp tục lái xe.

Và sau hết, cần giải pháp giúp các cụ những phương tiện chuyên chở công cộng.

Tuy nhiên, trường hợp các cụ không chịu nghe lời khuyên nhủ thì sự quyết định cuối cùng vẫn là Cơ quan cấp bằng lái xe (Motor Vehicle Department) sẽ phán xét và quyết định thu bằng lái xe ( DB Carr, American Family Physician, January 2000).

Nói tóm lại, phòng ngừa lái xe cho người già đặt trên căn bản an toàn, tránh tử vong, có lợi cho tất cả mọi người xung quanh, và cũng có lợi cho chính bản thân người lái xe nữa.

(Ghi chú: bài này viết với mục đích giúp nâng cao kiến thức, không dùng tiêu chuẩn trong việc lái xe. Nếu có gì thắc mắc, xin hỏi bác sĩ gia đình, những người có Thẩm Quyền hay Cơ Quan Cấp Bằng lái xe (DMV) tại nơi mình đang cư ngụ).

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., FAAFP; E-mail: nmtran@hotmail.com ; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nhiều phụ nữ không nhận ra rằng những ly rượu, ly bia mà họ thường uống cùng bạn bè, hoặc để thư giãn trong “giờ nhậu của mẹ” (wine mom moment, một số bà mẹ thích nhâm nhi vài ly rượu hoặc lon bia để thư giãn sau khi bận rộn chăm sóc con cái và gia đình) có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú. Tuy điều này có vẻ không vui, nhưng lại là sự thật: Rượu, bia thực sự có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú.
Cảm giác từ việc bẻ các khớp ngón tay cho kêu rôm rốp có thể rất khác nhau tùy theo từng người. Có người thấy rất ‘đã,’ thậm chí là bị ghiền, cũng có người thấy khó chịu hoặc sợ hãi. Dù việc bẻ khớp thường được nhiều người coi là một thói quen không tốt, nhưng nếu có thể hiểu được cơ chế hoạt động đằng sau việc bẻ khớp, ta sẽ hiểu tại sao lại có nhiều người ‘ghiền’ đến vậy.
Cael là một thiếu niên 15 tuổi bình thường – cho đến khi cậu được phát hiện có cột sống bị cong vẹo bất thường. “Em cảm thấy mình giống như Thằng Gù ở Nhà thờ Đức Bà vậy đó,” Cael nói với CBC News, nhớ lại quãng thời gian hai năm chờ đợi để được phẫu thuật cột sống, đầy cảm xúc và khốc liệt, và trong thời gian đó, đường cong cột sống của cậu đã phát triển lên tới 108 độ.
Vào những năm 1990, sau khi tốt nghiệp trung học ở Bồ Đào Nha, công việc đầu tiên của Ricardo Da Costa là vận động viên ba môn phối hợp (triathlete) chuyên nghiệp – bao gồm bơi lội, đạp xe, và điền kinh. Trong quá trình tham gia các cuộc thi, một trong những vấn đề lớn nhất mà anh và các vận động viên khác phải đối mặt là các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không có ai để tâm hoặc tìm cách giải quyết vấn đề này.
Aspirin nổi tiếng với khả năng giảm đau từ các cơn đau cơ và đau đầu; giúp giảm sốt; và liều lượng thấp có thể làm loãng máu, giảm nguy cơ đông máu gây đột quỵ và đau tim. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng Aspirin cũng có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của ung thư ruột kết
Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.