Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Bài Đặc Biệt Về Nasa Sau Tai Nạn Columbia

17/02/200300:00:00(Xem: 4025)
Phi Thuyền Con Thoi & VENTURESTAR

Ngay từ ngàn xưa, ước mơ chinh phục không gian để đặt chân đến những vùng hoang lạ trong vũ trụ đã là một ước mơ không ngừng thiêu đốt tâm tư nhân loại ơœ caœ Đông Phương lẫn Tây Phương. Cùng với sự phát triển cuœa khoa học kỹ thuật trong thời gian nưœa thế kyœ trơœ lại đây, con người đã thành công phần nào trong việc mơœ rộng biên cương hiểu biết cuœa con người đến những hành tinh mới trong vũ trụ. Một trong những công cụ quan trọng giúp con người chinh phục không gian một cách ít tốn kém hơn trong thời gian gần đây chính là phi thuyền con thoi (space shuttle), một loại phi cơ khổng lồ cất cánh thẳng đứng nhưng hạ cánh tương tự như phi cơ thường.
Trung bình trong mỗi chuyến bay, phi thuyền con thoi có thể chuyên chơœ một số lượng vệ tinh và các dụng cụ thí nghiệm nặng khoaœng 30 tấn và trong thời gian bay trung bình trên dưới nưœa tháng, chính phuœ Hoa Kỳ sẽ phaœi chi phí một số tiền trên dưới 500 triệu đô la cho mỗi phi vụ. Cho đến nay, kỹ thuật phi thuyền con thoi đã hiện diện trong đời sống khoa học nhân loại hơn 20 năm và chúng ta từng nghe đến tên một loạt phi thuyền con thoi như Columbia, Challenger, Discovery, Atlantics... Tuy nhiên, những phi thuyền đó cấu tạo như thế nào, hoạt động ra sao"
Khác hẳn với tất caœ những phi thuyền khác xưœ dụng trước thời điểm 1981 chỉ dùng được có một lần, phi thuyền con thoi là những phi thuyền được xưœ dụng nhiều lần. Cũng giống như một phi cơ, phi thuyền con thoi có đầy đuœ hai cánh và đuôi để có thể thay đổi lộ trình bay và hạ cánh an toàn xuống một phi đạo trên trái đất dưới sự điều khiển cuœa các phi hành gia. Phi thuyền con thoi còn có thể chuyên chơœ một phi hành đoàn từ hai cho đến mười phi hành gia tùy theo đặc điểm cuœa từng phi vụ.
Để có thể rời khoœi sức hút cuœa trái đất, di chuyển trong không gian đồng thời trơœ lại trái đất một khi hoàn tất sứ mạng, phi thuyền con thoi cần có ba động cơ chính yếu ơœ phía đuôi, hai ống phóng phaœn lực gắn ơœ bên dưới phi thuyền và hai động cơ phụ viết tắt là OMS. Ngay dưới bụng cuœa phi thuyền con thoi có một bình chứa nhiên liệu loœng khổng lồ được gọi là ET (External Tank). Trong bình ET có chứa nhiêu liệu oxygen và hydrogen ơœ thể loœng. Một khi phi thuyền con thoi chuẩn bị cất cánh, nhiên liệu loœng ơœ bình ET sẽ được bơm liên tục vào ba động cơ chính ơœ dưới đuôi phi thuyền. Khi nhiên liệu được tiêu thụ hết, bình ET sẽ tự động rời khoœi phi thuyền và rớt xuống trái đất. Riêng hai ống phóng phaœn lực được gọi tắt là SRB (Solid fuel Rocket Booster) cũng chứa đầy nhiên liệu và có tác dụng tạo nên một sức đẩy phaœn lực đưa phi thuyền bay vào không trung. Hai ống phóng phaœn lực này một khi tiêu thụ hết nhiêu liệu sẽ rời khoœi phi thuyền, rớt xuống trái đất. Khi rơi đến một độ cao nhất định, dù sẽ tự động mơœ khiến hai ống phóng phaœn lực rớt một cách nhẹ nhàng. Khác hẳn bình ET không được tái xưœ dụng, hai ống phóng phaœn lực sẽ được đổ đầy nhiên liệu và được tái xưœ dụng trong những chuyến bay kế tiếp.

PHI THUYỀN CON THOI CẤT CÁNH

Theo lịch trình chinh phục và thám hiểm không gian đã được hoạch định, trung bình từ hai cho đến ba tháng, cơ quan không gian Hoa Kỳ NASA sẽ cho khơœi hành một chuyến phi thuyền con thoi và trung bình mỗi chuyến bay sẽ kéo dài khoaœng trên dưới nưœa tháng. Nhìn chung, bất cứ một phi thuyền con thoi nào khi cất cánh cũng theo những bước trình tự như sau. Thứ nhất, khi có lệnh khơœi hành, cơ quan kiểm soát phi thuyền sẽ cho ba động cơ và hai ống phóng phaœn lực cùng phát hoœa tạo nên một sức đẩy trên hai triệu 600 ngàn kí lô lực. Khi toàn bộ sức đẩy cuœa phi thuyền đạt đến một mức độ nhất định, ban chỉ huy sẽ ra lệnh cho phi thuyền có chiều dài trên 56 thước nặng trên hai ngàn tấn rời khoœi bệ phóng.
Sau khi cháy hết nhiên liệu trong thời gian 123 giây đồng hồ, hai ống phóng phaœn lực SRB sẽ tự động rời khoœi bình chứa nhiên liệu ET còn phi thuyền và bình chứa nhiên liệu ET sẽ tiếp tục bay vào không gian cho đến khi phi thuyền đạt được độ cao 116 cây số. Khi đó nhiên liệu cạn, bình ET sẽ tự động rời khoœi phi thuyền và rơi trơœ lại trái đất. Lúc đó, hệ thống điều khiển qũy đạo OMS (Orbital Manoeuvring System) trên phi thuyền sẽ phát hoœa tạo nên một sức đẩy cuối cùng đưa phi thuyền con thoi vào đúng qũy đạo trái đất. Tính đến lúc đó, 45 phút đồng hồ đã trôi qua kể từ khi phi thuyền rời khoœi bệ phóng và ơœ độ cao 298 cây số tính từ mặt đất, phi thuyền con thoi sẽ tiếp tục lao đi với tốc độ trung bình 27 ngàn 800 cây số giờ chung quanh trái đất.
Một khi bay trên qũy đạo trái đất, cánh cưœa cuœa phi thuyền con thoi sẽ tự động mơœ để các phi hành gia điều khiển gưœi một phòng thí nghiệm hay một vệ tinh vào trong không gian. Tùy theo từng phi vụ khác nhau với những sứ mạng khác nhau, phi thuyền con thoi có thể chuyên chơœ một phòng thí nghiệm, một vệ tinh truyền thông hay một kính hiển vi khổng lồ hoặc một trung tâm do thám vệ tinh quân sự...
Thông thường, phi thuyền con thoi chuyên chơœ một vệ tinh truyền thông với sứ mạng tiếp nhận và chuyển tiếp những tín hiệu vô tuyến bao gồm truyền hình, truyền thanh giữa hai vùng cuœa địa cầu. Đôi khi, phi thuyền con thoi cũng chuyên chơœ vào không gian những kính hiển vi khổng lồ giúp các khoa học gia có thể quan sát được những vì sao ơœ một độ xa gấp baœy lần so với những kính hiển vi tại những đài thiên văn trên mặt đất.
Đặc biệt, có những phi thuyền chuyên chơœ những vệ tinh tình báo với sứ mạng theo dõi và phát hiện tất caœ những diễn biến quân sự trên bề mặt trái đất. Những vệ tinh tình báo này thường được trang bị những loại máy chụp hình cực mạnh có khaœ năng chụp được những vật có kích thước nhoœ bằng chiếc chén ăn cơm một khi vật đó di động.

PHI THUYỀN CON THOI HẠ CÁNH

Sau khi hoàn thành xong sứ mạng, phi thuyền con thoi sẽ được lệnh trơœ lại trái đất. Để có thể trơœ lại trái đất, phi thuyền con thoi sẽ quay ngược chiều chuyển động 180 độ và hai động cơ OMS sẽ tái hoạt động tạo nên một sức phaœn lực có công dụng giaœm thiểu tốc độ cuœa phi thuyền khiến phi thuyền con thoi từ từ chậm lại, thấp dần và rớt xuống trái đất. Đến khi phi thuyền con thoi đụng vào bầu khí quyển trái đất ơœ độ cao 80 cây số với tốc độ 26 ngàn 500 cây số giờ, toàn thân phi thuyền con thoi sẽ bị nóng boœng và đoœ hồng lên hậu quaœ cuœa tình trạng ma sát trong không khí.
Để giaœm thiểu sự nóng boœng cuœa ma sát khiến cho thân phi thuyền nóng lên tới 1648 độ C, thân cuœa phi thuyền được bao phuœ bằng 34 ngàn miếng chống nhiệt tráng men đặc biệt với đuœ kích thước khác nhau. Tuy nhiên, ơœ một độ nóng khuœng khiếp như vậy, toàn bộ những liên lạc vô tuyến giữa phi thuyền và trái đất đều bị cắt đứt trong một thời gian ít nhất là 12 phút đồng hồ.


Cho đến khi tốc độ cuœa phi thuyền giaœm xuống còn có 13 ngàn 317 cây số giờ, hệ thống liên lạc vô tuyến sẽ bắt đầu làm việc trơœ lại. Song song với việc giaœm dần độ cao, tốc độ cuœa phi thuyền con thoi cũng giaœm dần cho tới khi phi thuyền con thoi chạm bánh vào phi đạo, tốc độ cuœa phi thuyền chỉ còn có 346 cây số giờ.
Vì khi hạ cánh xuống phi đạo, sự chuyển động cuœa phi thuyền con thoi không còn dựa vào sức đẩy cuœa động cơ phaœn lực nên toàn bộ việc hạ cánh đều được điều khiển một cách chính xác bằng máy điện toán. Tuy nhiên, trong trường hợp cần thiết nếu máy điện toán bị trục trặc, phi hành đoàn vẫn có thể điều khiển phi thuyền hạ cánh một cách dễ dàng.
Để giaœm thiểu sự va chạm khi hạ cánh, toàn bộ vận tốc cuœa phi thuyền đều được kiểm soát kỹ lưỡng cho đến khi phi thuyền con thoi còn cách mặt đất khoaœng 27 thước, bộ phận hạ cánh trong đó có những bánh xe tương tự như bánh xe phi cơ nhưng được chế tạo bằng vật liệu đặc biệt sẽ sẵn sàng dưới bụng phi thuyền.
Kể từ giây phút đó cho đến khi bánh cuœa phi thuyền chạm mặt phi đạo là 14 giây đồng hồ. Ngay khi chạm mặt phi đạo, hệ thống thắng ơœ đuôi phi thuyền sẽ làm việc để gia tăng tiết diện caœn gió cuœa phi thuyền khiến phi thuyền giaœm dần tốc độ từ 346 cây số giờ cho đến khi dừng hẳn.
Ngay khi phi thuyền dừng bánh, một loạt các chuyên viên với những phần hành riêng biệt và những dụng cụ đặc biệt nhanh chóng tiến đến phi thuyền thực hiện việc kiểm soát chất lượng phi thuyền trong khi các phi hành gia rời khoœi phi thuyền.
Sau khi thực hiện tất caœ những kiểm soát cần thiết, phi thuyền sẽ được đưa đến một khu riêng biệt để sưœa chữa cũng như baœo trì và sẵn sàng cho một chuyến bay kế tiếp trong tương lai.

THAY PHI THUYỀN CON THOI BẰNG VENTURESTAR

Để chinh phục không gian một cách hiệu quaœ hơn, cơ quan NASA nhận thấy cần phaœi xây dựng một trạm không gian trên không trung. Muốn vậy, NASA cần phaœi có một loại phi thuyền có khaœ năng chuyên chơœ được người, phương tiện vừa nhiều lại vừa ít tốn kém. Mặc dù phi thuyền con thoi với khaœ năng đưa vào không gian một trọng lượng trên dưới hai triệu kí lô nhưng tốn kém cho mỗi chuyến bay lên đến 500 triệu đô la. Bên cạnh đó, mức độ an toàn cuœa phi thuyền con thoi cũng là một yếu tố quan trọng khiến cơ quan NASA quyết định nghiên cứu một loại phi thuyền khác tiện dụng hơn, bớt tốn kém hơn thay thế phi thuyền con thoi.
Mười năm trước, tân giám đốc NASA là ông Daniel Goldin đã cho thành lập một uœy hội đặc biệt với trách nhiệm nghiên cứu những dự án chế tạo phi thuyền mới nhất cuœa các công ty chế tạo hàng không, không gian lớn nhất tại Mỹ. Kết quaœ, tháng 7 năm 1996, cơ quan NASA đã đồng ý chọn mẫu phi thuyền VentureStar cuœa công ty Lockheed.
Theo họa đồ chế tạo, phi thuyền VentureStar có chiều cao 40 thước, sức chuyên chơœ bao gồm caœ phi thuyền là 2 triệu 186 ngàn cân Anh. Tuy sức chuyên chơœ cuœa phi thuyền VentureStar chỉ bằng nưœa so với phi thuyền con thoi nhưng mỗi chuyến bay, chi phí cho phi thuyền VentureStar sẽ giaœm tới 90%.
Khác với phi thuyền con thoi to lớn cồng kềnh có cánh, phi thuyền VentureStar sẽ nhoœ hơn với hình dạng tựa như một cuœ khoai tây và không có cánh ơœ thân. Đuôi phi thuyền VentureStar sẽ trông giống như đuôi cuœa chiếc xe Cadillac đời 61. Phi thuyền VentureStar cũng sẽ cất cánh thẳng đứng và hạ cánh như một phi cơ phaœn lực nhưng nó cần một đường bay ngắn hơn so với phi thuyền con thoi. Phi thuyền VentureStar sẽ có kích thước tương tự như phi cơ phaœn lực Boeing 757 nhưng trọng lượng cuœa caœ phi thuyền khi cất cánh sẽ là 975 tấn, nặng gấp đôi phaœn lực cơ Boeing 747.
Nhờ ơœ tiết diện lớn, trọng lượng lại nhẹ bằng nưœa so với phi thuyền con thoi, nên khi trơœ lại bầu khí quyển, mức độ ma sát với không khí cuœa phi thuyền VentureStar sẽ thấp hơn. Vì vậy, lớp voœ chống nhiệt bên ngoài phi thuyền không cần phaœi làm bằng gạch men mà có thể thay thế bằng loại vật liệu khác. Điều này sẽ bớt tốn kém rất nhiều vì mỗi chuyến bay cuœa phi thuyền con thoi đều phaœi thay một lớp gạch men mới và mỗi lần thay phaœi mất trung bình 17,000 giờ công.
Phi thuyền VentureStar cũng được cấu tạo an toàn hơn so với phi thuyền con thoi. Bên cạnh hệ thống điện tưœ tự động kiểm soát các bộ phận trong, ngoài phi thuyền được tối tân hóa, phi thuyền VentureStar còn có khaœ năng tự động thăng bằng lực đẩy nếu chẳng may một trong số các động cơ ngừng làm việc.
Để phi thuyền VentureStar thực sự hoàn haœo một khi chế tạo, công ty Lockheed đã chế tạo thí nghiệm tiểu phi thuyền X-33. Phi thuyền này tương tự như phi thuyền VentureStar, chỉ có điều nó được thu nhoœ 53% và nặng bằng một phần tám so với VentureStar. Phi thuyền X-33 tuy sẽ không bay với tốc độ vũ trụ cấp ba nhưng sẽ bay ơœ tốc độ đuœ nhanh để các khoa học gia nghiên cứu khaœ năng hoạt động và sức chịu đựng cuœa phi thuyền trong môi trường thực. Theo kế hoạch, công ty Lockheed đã bắt tay chế tạo phi thuyền VentureStar và khoaœng đầu năm 2004, phi thuyền VentureStar sẽ rời bệ phóng. Tuy nhiên, phaœi chờ đến hai năm sau, năm 2006, chuyến bay đầu tiên cuœa phi thuyền VentureStar với phi hành gia mới được thực hiện. Sau đó, nếu mọi chuyện trôi chaœy, công ty Lockheed mới quyết định chế tạo từ ba đến bốn phi thuyền VentureStar theo yêu cầu cuœa NASA và Ngũ Giác Đài.
Vì ngân sách quá eo hẹp nên cơ quan không gian NASA chỉ có thể hậu thuẫn ngân sách chế tạo X-33. Riêng ngân sách chế tạo phi thuyền VentureStar, NASA muốn các công ty tư nhân boœ tiền đầu tư. Nhưng việc kêu gọi đầu tư một số tiền lên đến 5 tyœ Mỹ kim vào một cuộc kinh doanh đầy bất ngờ và biến động như kỹ nghệ không gian quaœ là một việc không dễ dàng gì. Nhất là sau tai nạn vào đầu tháng 2 vừa qua, viễn aœnh đầu tư tư nhân càng trơœ nên xa vời. Vì vậy, công ty Lockheed nghĩ đến giaœi pháp thành lập một liên danh đại kỹ nghệ bao gồm nhiều công ty trong lĩnh vực kỹ nghệ không gian để cùng chia xeœ lời, lỗ trong việc chế tạo phi thuyền VentureStar.

Phần thươœng 10 triệu Mỹ kim!

Một số thương gia nổi tiếng giầu có tại St. Louis đã công bố quyết định treo giaœi thươœng 10 triệu Mỹ kim cho bất cứ ai chế tạo thành công loại phi cơ chuyên chơœ hành khách vào không gian ơœ độ cao 100 cây số. Điều kiện để nhận giaœi thươœng là phi cơ phaœi có đuœ chỗ cho ba người lớn ngồi, phaœi được sưœ dụng nhiều lần, phaœi có khaœ năng bay trung bình hai chuyến trong 14 ngày và người chế tạo không được nhận bất cứ sự tài trợ nào cuœa chính phuœ.
Nếu bạn là người có tài, có tham vọng muốn đoạt giaœi thươœng 10 triệu Mỹ kim này, hãy thận trọng vì các chuyên viên NASA ước tính, phaœi mất ít nhất 100 triệu đô la mới có thể chế tạo được một chiếc phi cơ như vậy...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân "vượt lên trên thù hận đảng phái", ca ngợi thành tựu dưới thời ông, chúc chính quyền mới may mắn trong thông điệp tạm biệt
Hôm thứ Hai (18/01/2021), một ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó đại dịch, do cựu thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, đã công bố đánh giá về sự khởi đầu khủng hoảng ở Trung Quốc
Hôm thứ Hai (18/01/2021), ông Trump đã duyệt gỡ bỏ lệnh cấm đi lại từ Anh, Châu Âu và Brazil vào Mỹ, quyết định dự kiến có hiệu lực từ ngày 26/01/2021.
Các đồng minh và cộng sự thân thiết của Tổng thống Mỹ Donald Trump bị cáo buộc đã thu hàng chục nghìn USD từ những người xin ông ân xá.