Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Mùa Hè Cảm Nhiệt, Say Nóng

12/08/200600:00:00(Xem: 1670)

 Mùa hè năm nay nóng hơn bao giờ hết. Nóng quá gây bệnh say nóng, cảm nhiệt (heat stroke).Khi trời nóng và nhiệt độ tăng cao dần, cơ thể bị kiệt lực, cảm nhiệt, lên cơn đột qụy. Bệnh nhân bắt đầu cảm thấy khó chịu, nhất là khi nhiệt độ bên ngoài lên cao hơn 104 đô F. Tại California năm nay, nhiệt đột có lúc cao tới 109 độ F.

Bệnh nhân không có những triệu chứng rõ rệt, nhưng phần lớn là bởi bị mất nhiều nước từ cơ thể, làm kiệt sức. Bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, nhức đầu và muốn ói, bắp thịt đau nhức hay bị chuột rút, hoặc cơ thể bị dằn vặt, kích thích. Nặng hơn nữa là bệnh nhân bị tâm thần lú lẫn, có khi lên cơn kinh phong, hay bị bất tỉnh. Vài cơ quan trong cơ thể có thể bị suy yếu như thận bị hư, tiểu ra máu, đi tiểu ít, khó thở, v…v…Vài triệu chứng hiếm thấy hơn như mặt bị tái xanh, ngất xỉu, chân tay phù thũng hay da nổi ngứa.

Khi nhiệt độ tăng cao hơn nữa và nếu cơ thể không đủ sức tự hạ nhiệt độ thì óc não và cột tủy sống sẽ bị hư hại và tử vong.

Tình trạng cảm nhiệt, say nóng hay đột quỵ vì nóng, có thể do hoạt động, tập thể dục quá độ, trong môi trường nóng nực quá độ. Cơ thể không đủ sức chống đỡ vì mất nước quá nhiều.

Có 4 nguyên nhân giúp cơ thể chúng ta chuyển nhiệt: Nguyên nhân thứ nhất là do hiện tượng phóng xạ. Con người có thể chuyển năng lượng từ nhiệt sang những làn sóng điện từ trường khiến sóng nhiệt thoát ra khỏi cơ thể, bắn vào môi trường xung quanh. Nguyên nhân thứ 2 là hiện tượng bay hơi, biến năng lượng từ thể nước sang thể hơi. Bệnh nhân đổ mồ hôi, giống như là một hiện tượng bay hơi, giúp cơ thể giảm nhiệt. Còn 2 hiện tượng khác nữa tên là đối lưu giảm nhiệt (convection) và dẫn truyền (conduction) cũng là những cách giúp cơ thể mất nhiệt sau 2 hiên tượng phóng xạ và bay hơi. Hiện tượng đối lưu giảm nhiệt đưa nhiệt vào không khí và vào hơi nước xung quanh cơ thể chúng ta. Hiên tượng đối lưu giảm nhiệt khác hiện tượng nước bay hơi ở chỗ không chuyển nước sang hơi như hiện tượng bốc hơi từ mồ hôi. Còn một hiện nữa là dẫn nhiệt từ trong ra ngoài hoàn toàn do tiếp xúc vật lý.

Khi nói về bệnh nhân lớn tuổi bị say nóng, đột quỵ cảm nhiệt thì hầu hết là bởi không đáp ứng nổi tình trạng cơn nóng quá độ. Nếu trời nóng lại thêm ẩm thấp, da người già không thể thoát mồ hôi dễ dàng như người trẻ. Cho nên người già chống nóng khó khăn hơn người trẻ. Những bệnh nhân bị chứng cao huyết áp cần phải thận trọng hơn. Nhất là nếu bệnh nhân phải uống thuốc cao máu hay uống thuốc lợi tiểu để giảm bệnh cao huyết áp. Thuốc sẽ làm bệnh nhân tiểu tiện nhiều hơn, mất nước nhiều hơn, cộng thêm mồ hôi ra quá nhiều vì trời nóng dễ gây cơn say nóng, cảm nhiệt, đột quỵ. Bởi vậy, chúng ta, ai cũng nên uống nhiều nước khi trời quá nóng. Bệnh nhân bị cường giáp trạng hoặc trong tình trạng nhiễm trùng nóng sốt dễ bị cảm nhiệt.

Vài loại thuốc khác như anticholinergics giảm khả năng cơ thể phát mồ hôi gây cảm nhiệt. Thuốc sympathomimetics giảm độ nở mạch máu ngoại biên cũng có thể gây cảm nhiệt, say nóng. Trong trường hợp nhà cửa môi trường sống không điều hòa được nhiệt độ xung quanh cũng dễ bị cảm nhiệt hay bị đột quỵ vì môi trường quá nóng. Bởi vậy, chúng ta phải thận trọng khi nhiệt độ ngoài trời cao quá 106 độ F.

Có những lúc nguy hiểm, bệnh nhân phải vào nhà thương cấp cứu. Việc đầu tiên là phải quạt mạnh vào người bệnh nhân hay cho bệnh nhân tắm nước ấm. Phải đặt ống cho bệnh nhân dễ thở và tìm cách giảm nhiệt độ thật mau lẹ. Các bác sĩ cấp cứu khám bệnh nhân xem cơ quan nào trong cơ thể bị hư hại. Do đó, phải thử máu, thử nước tiểu, chụp hình cắt lớp đầu não. Khi ra khỏi bệnh viện, bệnh nhân vẫn tiếp tục phải điều trị, thêm nước cho cơ thể. Không nên uống cà phê hay rượu bia, vì sẽ bị mất nhiều nước hơn.

Những cách phòng ngừa căn bản khác để chống nhiệt, nhất là cho người già bị bệnh tật, là phải có máy lạnh trong nhà. Bệnh nhân mặc quần áo mầu nhạt, tránh mặc quần áo chật quá. Nên tắm nước lạnh thường xuyên. Lực sĩ không nên tập thể dục quá độ trong môi trường quá nóng. Phải uống nhiều nước.Tóm lại, đối với những người còn trẻ, ít tuổi, lỡ bị cảm nhiệt, say nóng (heat stroke), nhưng nếu điều trị đúng cách, sẽ hy vọng thoát khỏi tử thần (90%). Người già bị cảm nhiệt, hy vọng thoát chết, 50%. Năm nay nóng quá, một số người Pháp, Mỹ bị tử vong vì cảm nhiệt, say nóng.

Chú Thích: Theo bản tường trình của Hội Người Già (The Gerontological Society of America) bàn luận về những biến cố thơì tiết (disasters) liên hệ người già lớn tuổi. Hai biến cố thời tiết tệ hại nhất trong mấy năm qua là trời rất nóng năm 1995 và trận bão lụt Katrina năm 2005. Nói chung thì người già đã bị bỏ quên. Gần 75% nạn nhân bị biến cố thời tiết ở New Orleans (bão) và Chicago (nóng) là những người già trên 60-65 tuổi.

Theo Cơ Quan Nghiên Cứu Khí Tượng thì 90-99% khí hậu trái đất sẽ thay đổi, sẽ rất nóng và nhiều sóng nắng sẽ tràn ngập địa cầu, trong thế kỷ 21 này. Kết quả là có nhiều già sẽ không thể chịu nổi được sức nóng, nhiều người già bệnh nặng sẽ dễ bị tử vong.

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; Điện Thoại: (714) 547-3915; E-mail: nmtran@hotmail.com; Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hoan hỷ chào nhau cầu xưa quá bước Dặm đường im kẽ tóc với chân tơ Tan hợp cười òa. Kia vòm mây trắng Và bắt đầu. Và chấm hết. Sau xưa… . 4.2021 (Gửi hương linh bạn hiền Nguyễn Lương Vỵ, lễ 49 ngày)
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.