Hôm nay,  
Việt Báo Online

Vấn Đề Di Dân Tại Hoa Kỳ

13/04/200600:00:00(Xem: 5448)
Vấn Đề Di Dân Tại Hoa Kỳ
- Từ hai tuần qua, dư luận thế giới đặc biệt chú ý đến vấn đề di dân tại Hoa Kỳ khi có nhiều cuộc biểu tình phản đối dự luật về di trú do Thượng viện đang thảo luận.

Diễn đàn Kinh tế đài RFA vì vậy đặc biệt tìm hiểu vấn đề này qua cuộc trao đổi cùng kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa trong tiết mục chuyên đề do Việt Long thực hiện sau đây.

Hỏi: Thưa ông Nguyễn Xuân Nghĩa, khi thấy một số dân chúng Hoa Kỳ biểu tình vì dự luật di trú do Thượng viện đang thảo luận, chúng tôi xin đề nghị là kỳ này ta cùng tìm hiểu về vấn đề để thính giả gần xa hiểu rõ. Trước tiên, di dân có phải là vấn đề nghiêm trọng của Mỹ không"

- Nói ngắn gọn thì chuyện di dân hay luật di trú tại Hoa Kỳ là vấn đề chẳng cũ như trái đất thì cũng xưa như nước Mỹ, vốn là quốc gia hình thành từ di dân. Những người đầu tiên sinh sống tại Mỹ, thường được gọi là thổ dân hay người Mỹ nguyên thủy thực ra chỉ là di dân từ châu Á trôi dạt qua đây khoảng ba chục nghìn năm về trước thôi. Sau đó là các đợt di dân liên tục từ Âu châu vào thời lập quốc, rồi từ Phi châu và các lục địa khác trong thời phát triển cho tới nay. Nước Mỹ giàu mạnh nhờ di dân và có chính sách di trú tương đối dễ dãi và người Mỹ nói chung không kỳ thị di dân vì bản thân cũng là con cháu của di dân từ nơi khác tới.

Hỏi: Thế vì sao mà vấn đề bỗng trở thành đề tài nóng bỏng khiến dân chúng biểu tình"

- Vấn đề cũ rích cứ vài chục năm lại được nêu ra vì dư luận Mỹ phật ý về nạn di dân nhập lậu. Hiện đang có từ 11 đến 12 triệu người sống bất hợp pháp, đa số xuất phát từ Trung Nam Mỹ, đặc biệt là từ xứ Mexico tại miền Nam Hoa Kỳ. Cuối năm ngoái, Hạ viện Mỹ đã có dự luật ứng phó với chuyện ấy mà dư luận chưa chú ý. Bây giờ khi Thượng viện thảo luận với xu hướng dễ dãi hơn cho di dân bất hợp pháp để thành đạo luật sẽ thống nhất với dự luật của Hạ viện thì người ta muốn gây ảnh hưởng. Đây là loại vấn đề mà các đại diện dân cử, bên Hành pháp và Dân biểu Nghị sĩ bên Quốc hội, không thể làm ngơ - nhất là trong viễn ảnh bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới. Vì các chính khách phải thảo luận về giải pháp, một số dân chúng hay đoàn thể mới tổ chức biểu tình để tác động theo tiến trình dân chủ bình thường nếu biểu tình ôn hòa. Ta nên chú ý là các cuộc biểu tình xảy ra ôn hòa trong khi dân Mỹ theo dõi cuộc tranh luận và sẽ quyết định qua cách bỏ phiếu sau này. Vấn đề có nghiêm trọng nhưng không là khủng hoảng.

Hỏi: Chúng ta lần lượt tìm hiểu các khía cạnh của vấn đề cho thính giả gần xa cùng biết. Thứ nhất, di dân vào Mỹ là có lợi hay có hại cho nước Mỹ, tức là cho những người ở tại chỗ"

- Lợi hay hại thì ta có thể xét tới qua ba khía cạnh là an ninh, kinh tế và văn hóa, tổng hợp lại thành chuyện chính trị, và rộng hay hẹp, gần hay xa thì tùy tầm nhìn của giới lãnh đạo là các chính trị gia và những người hướng dẫn dư luận. Vào thời lập quốc, dân số nước Mỹ còn thấp và không đủ bảo vệ an ninh nếu gặp chiến tranh với đế quốc Anh. Những người đầu tiên dựng lên Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ cần nhân lực để mở qua hướng Tây làm hậu phương nên đã đón nhận di dân vào khai phá. Kế tiếp vì đất rộng người thưa, nước Mỹ tiếp tục nhận di dân để phát triển xứ sở và thành đại cường vì sau giai đoạn dung hợp thì mọi di dân đều đóng góp nhiều hơn là nhận lãnh sự trợ giúp ban đầu. Người Việt Nam tại Mỹ có thấy điều ấy rất rõ.

Hỏi: Nhưng, chẳng lẽ Hoa Kỳ cứ nhận di dân mãi mãi hay sao"

- Thưa câu hỏi ấy đúng, tất cả tùy thuộc vào mật độ dân số, là số dân so với diện tích lãnh thổ. So với các nước công nghiệp hóa trên thế giới, như Anh, Pháp, Đức hay Nhật thì Hoa Kỳ có mật độ thuộc loại thấp nhất, khoảng hơn 30 người một cây số vuông, nên còn có sức tiếp nhận cả tỷ người nữa. Thí dụ như nếu có mật độ dân số bằng nước Anh ngày nay thì nước Mỹ phải có đến hai tỷ dân; như nước Nhật thì phải có dân số bằng cả Trung Quốc lẫn Ấn Độ gộp lại.

Hỏi: Nếu vậy vì sao vấn đề di dân lại gây tranh luận trên chính trường và ngoài đường phố"

- Thứ nhất, về an ninh, dân Mỹ không yên tâm khi biên cương canh phòng lỏng lẻo khiến người ta nhập lậu dễ dàng. Nếu quân khủng bố hay tổ chức tội ác lại xâm nhập thì đấy là vấn đề. Xu hướng bảo thủ về an ninh, vốn rất mạnh bên đảng Cộng hòa, đặc biệt chú ý tới vấn đề ấy. Thứ hai, vì kỷ cương, loại vấn đề văn hóa và tâm lý, người ta không chịu được tình trạng bỏ ngỏ biên giới khiến cho chuyện bất hợp pháp lại trở thành bình thường thì luật lệ là vô quyền. Vì lý do ấy, Hạ viện mới đòi tăng cường kiểm soát biên giới miền Nam, chạy dài đến 3.600 cây số, với đề nghị xây tường ngăn chặn. Nhưng, đòi hỏi về an ninh và kỷ cương lại đụng tới yêu cầu về kinh tế - và cả chính trị - nên mới gây tranh luận.

Hỏi: Nghĩa là cũng có dư luận muốn đón nhận di dân rộng rãi hơn nên tranh luận mới xảy ra"

- Thưa vâng và chuyện này cũng đã xưa rồi. Năm 1986, khi số di dân nhập lậu mới chỉ khoảng vài triệu thì Hoa Kỳ thời Tổng thống Ronald Reagan đã có đạo luật vừa tăng cường kiểm soát vừa ân xá thành phần bất hợp pháp, mà vấn đề vẫn còn nguyên và lại thành trầm trọng hơn.

Lý do kinh tế là các doanh nghiệp Mỹ cần thêm lực lượng lao động và đối với họ hợp pháp hay không là chuyện thứ yếu. Luật lệ Mỹ muốn hạn chế việc ấy mà không nổi vì nguyên tắc đầu tiên, các doanh nghiệp không làm nghề công an để sưu tra hay kiểm điểm giấy tờ là thật hay giả. Các tiểu doanh thương ưa tuyển dụng loại di dân kém tay nghề và trả lương thấp nên muốn dễ dãi với di dân và nới lỏng luật lệ di trú. Chưa nói tới những người muón nhận di dân vì lý do nhân đạo nữa.

Hỏi: Nhưng, có câu hỏi rất kinh tế ở đây là vì sao lại có đông đảo di dân nhập lậu như thế"

- Trên đại thể thì vì chênh mức phát triển, kinh tế Mỹ có sức tuyển dụng cao hơn các xứ Trung Nam Mỹ. Ta thấy ra vấn đề khi nhớ lại là không có nạn di dân nhập lậu từ Canada tới cả triệu như vậy. Chúng ta đều biết nhiều người cố nhập lậu vào Mỹ qua các ngả khác nhau, nhưng bình quân mỗi năm nửa triệu người vào lậu từ miền Nam thì đấy là vấn đề.

Sở dĩ như vậy, và đây là nguyên do đáng chú ý, là nền kinh tế bao cấp vì quản lý quá kém của Mexico. Xứ này có tài nguyên và điều kiện phát triển không thua gì Ấn Độ, Trung Quốc, nhưng lãnh đạo kém nên tăng trưởng chỉ bằng một phần tư hay một phần năm của hai xứ kia. Cụ thể là họ không tạo được việc làm cho dân nên hàng năm có thêm 40 vạn thất nghiệp và mặc nhiên xuất khẩu lao động khi chẳng kiểm soát biên giới mà giới chức địa phương đôi khi còn giúp dân Mễ nhập lậu dễ dàng vào Mỹ. Huống hồ là di dân gốc Mễ hàng năm còn gửi tiền về cho thân nhân ở nhà. Có thêm 25 tỷ đô la nhờ Mễ kiều tại Mỹ thì họ càng không cần cải cách kinh tế bên trong. Đây là vấn đề kinh tế của Mexico và là bài toán ngoại giao của Hoa Kỳ.

Hỏi: Tổng kết lại, nếu di dân nói chung đều làm giàu cho nước Mỹ, kể cả di dân gốc Mexico, và nếu Hoa Kỳ còn có sức chứa di dân, với dân số như ông nói là lên tới một hai tỷ thay vì có 300 triệu như hiện nay thì vì sao vấn đề này lại đáng quan ngại"

- Ta đụng vào chuyện rất ly kỳ vì liên hệ đến văn hóa và địa dư nên sẽ là địa dư chiến lược khả dĩ thay đổi bộ mặt xã hội Hoa Kỳ trong mấy chục năm tới, là điều mà các chính trị gia không muốn nói tới, đôi khi còn chưa nhìn ra vì chưa ảnh hưởng đến chuyện bầu bán trước mắt.

Hãy nói đến chuyện gần với dân Việt mà tuyệt đại đa số là di dân hợp pháp. Con cái người Việt có học tiếng Việt chính là vì gia đình và cộng đồng muốn gìn giữ bản sắc văn hóa và chủ yếu lo lấy việc đó mà không đòi hỏi chính quyền địa phương. Người dân gốc Mễ lại khác, họ sử dụng thế lực chính trị tích cực hơn để đòi học tiếng Mễ trong trường, thậm chí còn chẳng cần trau dồi tiếng Anh để hội nhập nữa. Đây là một điểm son của người Việt tại Hoa Kỳ.

Hỏi: Nhưng, phải chăng vì dân Mễ đông hơn và có trọng lực chính trị mạnh hơn"

- Thưa đúng và đấy mới là vấn đề cho tương lai. Nước Mỹ thành hình nhờ di dân và di dân vào Mỹ trở thành công dân Mỹ tản mác ở khắp nơi, dù vẫn gìn giữ bản sắc và nhờ vậy làm giàu cho văn hóa và ẩm thực Hoa Kỳ. Trường hợp người Mễ lại khác vì lý do địa dư. Đơn giản là vì Mexico tiếp giáp với Hoa Kỳ và nhiều vùng miền Nam xưa kia còn là lãnh thổ Mexico, thời Texas độc lập năm 1836 hay thời chiến tranh Mỹ-Mễ năm 1846. Kết quả là di dân gốc Mễ sống tập trung tại một hành lang trải dài từ Texas qua hai tiểu bang nữa tới California và dọc lên phía Bắc của miền Tây Hoa Kỳ.

Hỏi: Ông nói là vấn đề cho tương lai nước Mỹ, ông có giải thích thêm được không"

- Thế giới đã có bao cuộc chiến vì di dân sống ở bên kia lãnh thổ, tập trung trong một vùng tiếp cận với quê cũ, với mật độ dần dần cao hơn dân địa phương. Hãy tưởng tượng là nếu các nước Nga, Đức, Ấn Độ hay Trung Quốc lại giáp giới với Hoa Kỳ, hay tại biên giới Hoa Việt, cộng đồng người Hoa sống đông đảo trên đất Việt trên vùng tiếp cận ấy thì đó là một vấn đề an ninh chiến lược. Tại Hoa Kỳ, vấn đề còn xa vời vì Mexico không là một cường quốc khả dĩ đe dọa được nước Mỹ.

Nhưng, nếu dân Mễ lại không muốn thành dân Mỹ, lại vẫn giữ sự chung thủy với cố quốc bên kia biên giới, có khi còn đòi lại lãnh thổ cũ thì người Mỹ phải suy nghĩ. Việc dân Mễ biểu tình từ mấy tuần qua lại chưng cờ Mexico bên cạnh cờ Hoa Kỳ chẳng giúp gì cho quyền lợi của họ mà càng khiến dân Mỹ giật mình khó chịu. Nếu nhớ lại thành tích kinh tế rất tồi của Mexico và việc cờ Mexico lại tràn ngập đường phố Mỹ, ta suy ra là nội vụ sẽ gay gắt hơn. Hình như các lãnh tụ biểu tình có nhìn ra điều thất thố ấy nên cất cờ Mễ trong cuộc biểu tình hôm qua tại thủ đô Washington, và ta sẽ còn thấy trong cuộc biểu tình mùng một tháng Năm này nữa…

Hỏi: Câu hỏi cuối, người Việt tại Mỹ có ảnh hưởng gì trong chuyện này không"

- Tôi không dám lạm bàn về nhiều chuyện nhưng trong đợt ân xá này vì rốt cuộc vẫn là ân xá, một số người Việt sẽ có cơ hội hợp thức hóa trường hợp của mình. Thứ hai, về dài Hoa Kỳ phải có chính sách chung cho di dân, trong đó có một phần về di dân từ miền Nam và trong đó có cốt lõi là di dân từ Mexico. Đây là cơ hội cho cộng đồng người Việt tranh thủ được nhiều điều kiện có lợi cho mình mà không gây ác cảm với các thành phần dân chúng khác.

17/10/2019(Xem: 403)
Trong sự phát triển của Hà Nội, Sài Gòn ngày nay gồm đủ những cái bậy từ tầng lớp lãnh đạo: ăn bậy nhũng lạm cả trăm ngàn tỷ; ngủ bậy không một cán bộ cộng sản nào không trụy lạc
17/10/2019(Xem: 450)
Khi chiến tranh thương mại bùng nổ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, người ta không thấy hình bóng Hồng Kông trong đó.
17/10/2019(Xem: 134)
LONDON - Đảng Democratic Unionist Party (DUP) thảo luận bổ túc tại văn phòng của hành pháp UK trên đường Downing, trong lúc kế hoạch Brexit của Thủ Tướng Johnson giống như “ngàn cân treo sợi tóc”.
17/10/2019(Xem: 265)
PARIS - Ngoại trưởng Pháp kêu gọi đồng minh tái tập trung lực lượng tại Syria và theo dõi hoạt động của Nga trong vùng.
17/10/2019(Xem: 174)
ANKARA - Vào ngày 16/10, nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định: xúc tiến đến khi hoàn tất chiến dịch thiết lập hành lang an toàn sát biên giới Syria.
17/10/2019(Xem: 154)
DAMASCUS - Cố vấn chính trị của nhà độc tài al-Assad tại Syria tin rằng cuộc xâm lăng của quân Thổ từ hơn 1 tuần qua tạo thuận lợi cho khủng bố tái sinh tại miền băc Syria.
17/10/2019(Xem: 262)
RIYADH - Vào ngày 14/10, TT Putin được nghênh đón bằng thảm đỏ và 21 tiếng súng đại bác tại Saudi Arabia.
17/10/2019(Xem: 216)
SEOUL - Truyền thông trong nước đưa tin: chủ tịch Kim Jong-un của Bắc Hàn leo “núi thiêng” tuyết phủ trên lưng bạch mã.
17/10/2019(Xem: 175)
HONG KONG - Vào ngày 16/10, phe đối lập tại nghị viện Hong Kong la ó, và chiếu hình bích chương phản đối từ phía sau, gây gián đoạn bài diễn văn chính sách hàng năm của đặc khu trưởng Carrie Lam, buộc bà phải ngưng phát biểu.
17/10/2019(Xem: 207)
MOSCOW - 3 nhà ngoại giao Hoa Kỳ bị mời xuống xe lửa và bị bắt giam hôm Thứ Hai gần nơi phát sinh vụ nổ bí ẩn là căn cứ quân sự tung phóng xạ trong vùng hồi Tháng 8.
17/10/2019(Xem: 255)
Sau gần 40 năm hoạt động, USA Today và các trang web kỹ thuật số của nó sắp trải qua một cuộc tái cấu trúc lớn sẽ bao gồm xây dựng tiếp thị kỹ thuật số trong khi loại bỏ phiên bản in
17/10/2019(Xem: 440)
SANTA BARABRA - Toin cảnh sát xác nhận lão tài tử 81 tuổi thủ vai “Tarzan chúa rừng xanh” trong phim truyền hình thập niên 1960 không bị hại – vợ ông là Valerie Lun-deen bị giết tại nhà của gia đình ở Santa Barbara county (nam California).
17/10/2019(Xem: 366)
WASHINGTON - Phân tich đưa tới kết luận : hệ thống thuế hiện hành là động cơ gây ra bất bình đẳng trong xã hội – kinh tế gia Gabriel Zucman là nhà nghiên cứu về chênh lệch giàu./nghèo nói
17/10/2019(Xem: 332)
CAPE CANEVERAL - Vệ tinh nghiên cứu khí quyển đã được NASA phóng thành công từ phản lực cơ đang bay cao 41,300 feet vào ngày 10/10.
17/10/2019(Xem: 875)
WASHINGTON - Monica Lewinsky là thực tập sinh tại Bạch Ốc năm xưa , là người gây ra scandal tình ái với cựu tổng thống Bill Clinton.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 10/2019, trang Bloomberg đưa tin nhà sáng lập Faraday Future - Jia Yueting đã nộp đơn xin phá sản tại tòa án Delaware.
Ứng dụng chia sẻ video nổi tiếng TikTok đã mở một văn phòng tại Mountain View, California – cách trụ sở chính của Facebook chỉ vài phút đi bộ. TikTok dường như đang tiếp cận đến "lãnh thổ" của Facebook - theo đúng nghĩa đen.
Khoảng giữa tháng 10/2019, bộ đôi Pixel 4 và Pixel 4 XL đã được Google ra mắt trong sự kiện tối qua. Bộ đôi smartphone mới của Google có một số nâng cấp, đặc biệt là camera, và thay đổi về thiết kế
Khoảng giữa tháng 10/2019, trong sự kiện ra mắt loạt sản phẩm mới của Google, bên cạnh bộ đôi Pixel 4 mới, hãng cũng giới thiệu một chiếc Pixelbook Go mới.
Các công ty công nghệ đang lên như Uber và WeWork liên tục xuất hiện trên các mặt báo thời gian qua, nhưng không phải vì lý do tăng trưởng hay một sự đột phá nào về doanh thu nào.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Purdue Pharma, hãng sản xuất ra loại thuốc OxyContin, loại thuốc giảm đau được cho là nguyên nhân của vấn nạn lạm dụng thuốc giảm đau ở Mỹ đã đệ đơn xin phá sản
Trong ngành hàng không, nữ giới chỉ chiếm số ít ở các mảng như phi công, kỹ sư, thợ máy và nhiều công việc chuyên môn khác. Tuy nhiên, trước sự thiếu hụt về nhân lực chuyên nghiệp, một giải pháp được đưa ra đó là khuyến khích nữ giới tham gia ngành hàng không, vì đây vẫn là nguồn nhân lực dồi giào chưa được khai phá. Khoảng giữa tháng 10/2019, Ủy ban hàng không liên bang (FAA) đã thành lập Ban cố vấn hàng không dành cho phụ nữ nhằm thực hiện chính sách mới.
Khoảng giữa tháng 10/2019, một số nguồn tin cho biết, Samsung có thể ra mắt Galaxy S11 vào đầu năm 2020, cụ thể là vào tháng 2. Và dù còn ít nhất 5 tháng nữa mới đến ngày ra mắt, thông tin dự đoán về chiếc điện thoại mới đã xuất hiện khá nhiều.
Một kỹ sư phần mềm Facebook cho biết anh bị công ty sa thải vì lên tiếng về vụ tự sát của đồng nghiệp hồi tháng 09/2019.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Beats giới thiệu tai nghe Solo Pro, giá 299.95 USD. Đây là một chiếc tai nghe không dây với khả năng khử tiếng ồn, có thiết kế kiểu on-ear vốn khá phổ biến trên dòng sản phẩm Solo trước đây của hãng.
Ước tính có khoảng 50 quả bom hạt nhân được lưu trữ tại căn cứ không quân Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ, đang trở thành những quân bài mặc cả tiềm năng trong mối quan hệ căng thẳng giữa Washington và Ankara sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tấn công vào miền Bắc Syria.
Trước khi phát hành, iOS 13 từng được kỳ vọng giúp những mẫu iPhone đời cũ có thể hoạt động mượt mà, ổn định hơn. Tuy nhiên, đây lại là phiên bản hệ điều hành thảm họa khi chứa hàng loạt lỗi "ngớ ngẩn" gây khó chịu trong quá trình sử dụng.
Khoảng giữa tháng 10/2019, tại sự kiện Made by Google 2019 được tổ chức ở New York (Mỹ), Google đã chính thức ra mắt Pixel Buds 2 - mẫu tai nghe không dây tiếp theo của hãng, sau thành công từ người tiền nhiệm Pixel Buds từng được giới thiệu vào năm 2017.
Khoảng giữa tháng 10/2019, cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu của con người ghi nhận thêm một tin lạc quan.
“Chuyện thật như đùa” đang xảy ra với một số người dùng Facebook. Sau khi báo cáo tài khoản giả mạo, lừa đảo, họ lại bị mạng xã hội khóa nick.