Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Tế Bào Gốc, Bỏ Thuốc Lá, Giấc Ngủ, Nguy Cơ Tiểu Đường

01/04/200600:00:00(Xem: 5694)
- Ghép Tế Bào Gốc Trị Chấn Thương Cột Sống Thần Kinh

Bs Michael Fedlings cùng các cộng sự viên tại Trung Tâm Nghiên Cứu Khoa Học Thần Kinh Krembil, Đại Học Toronto lấy tế bào gốc từ tế bào trưởng thành não của chuột. Tế bào gốc được nhuộm bằng chất phát huỳnh quang fluorescene để dễ theo dõi. Sau đó cấy tế bào gốc não vào cột sống lưng chuột bị chấn thương.

Tế bào gốc tẩm trong một hỗn hợp gồm yếu tố tăng trưởng và thuốc kìm hãm miễn dịch. Sau 2 tuần lễ ghép tế bào gốc não vào chấn thương cột sống chuột thì thấy 1/3 tế bào gốc chuyển động dọc theo cột sống thần kinh, bám vào những vùng cột sống thần kinh bị chấn thương. Tế bào gốc tiến triển thành những tế bào giống như những tế bào thấn kinh cột sống đã bị hư hại vì chấn thương, sản xuất chất myelin, bao quanh giây thần kinh và dẫn truyền dấu hiệu thần kinh từ não. Chuột dần dần có thể cử động và đi được vững vàng hơn. Chất myelin đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn truyền thần kinh.

Thực vậy, nhờ chất myelin tăng trưởng sau khi ghép tế bào gốc khiến chức năng dẫn truyền thần kinh tái phát, chỉ huy bắp thịt và xương hoạt động trở lại. Cấy sớm tế bào gốc vào mô thần kinh bị hư hại sẽ giúp chóng lành mạnh chấn thương. Các khoa học gia hy vọng áp dụng ghép tế bào gốc thần kinh trong việc điều trị bệnh nhân bị chấn thương cột sống. Kết quả đăng trong báo The Journal of Neuroscience, March 29, 2006. (Chú thích: Bs James Baumgartner thuộc Bệnh Việc Nhi Đồng Memorial Hermann, đại Học Y Khoa Texas, Houston, đang sửa soạn một cuộc thử nghiệm đợt đầu (1) cho 10 bệnh nhân nhi đồng tuổi từ 5 tơí 14, bằng cách ghép tế bào gốc tủy sống lấy từ chính bệnh nhân rồi ghép vào não bị hư hại sau chấn thương. Hy vọng đây là thử nghiệm đầu tiên dùng tế bào gốc trị thương tích não bệnh nhân. Chương trình nghiên cứu được vạch ra nhờ kết quả nghiên cứu cấy tế bào gốc thần kinh vào súc vật và người đã thành công khi tế bào gốc được tẩm dung dịch yếu tố tăng trưởng, growth factor, và thuốc kìm hãm miễn dịch. Cần lưu ý là trong thử nghiệm này sẽ dùng tế bào gốc lấy từ tủy máu xương chứ không dùng tế bào gốc lấy từ tế bào não trưởng thành như theo kết quả khảo cứu kể trên).

Bà Già Mỹ Bỏ Thuốc Lá Nhanh Hơn Ông Già

Bs Heather E. Whitson và các cộng sự viên nghiên cứu khoảng 4,200 bệnh nhân người già trong thời gian từ 1986 tới 1997. Mục đích là muốn tìm hiểu xem các bà già, ông già sống ở Mỹ, bỏ thuốc lá như thế nào. Trong số những người già kể trên có 600 người mơí hút thuốc lá khi bắt đầu cuộc nghiên cứu. Trong 3 năm đầu, kết quả cho thấy cứ 600 người già thì lại có 100 người bỏ hút thuốc lá. Người già bỏ thuốc lá khác vơí người trẻ bỏ hút thuốc lá. Đàn bà già bỏ thuốc lá nhiều hơn ông già bỏ hút thuốc lá. Trong khi đối vơí những người còn trẻ thì đàn ông lại bỏ hút thuốc lá nhiều hơn đàn bà. Nhưng khoảng 16% người đã bỏ hút thuốc lá lại hút lại. Những người trẻ bỏ hút thuốc lá (45%) nhiều hơn người già. Hiện đang cần thêm nghiên cứu tìm hiểu vì sao người trẻ lại bỏ hút thuốc lá nhiều hơn người già" Biết rằng bỏ thuốc lá có lợi, nhưng hầu như nhiều bác sĩ không mạnh dạn khuyến cáo người già bỏ thuốc lá" Và vì sao bà già lại bỏ hút thuốc lá nhiều hơn ông già"

Tuy nhiên, ở bất cứ tuổi nào, bỏ thuốc lá sẽ giảm nguy cơ tử vong, gấp 2 lần, vì các chứng bệnh ung thư hay tim mạch. Tham Khảo: Journal of the American Geriatrics Society, March 2006.

Ngủ Nhiều Hay Ngủ Ít Quá Cũng Gây Nguy Cơ Bệnh Tiểu Đường"

Bs H. Klar Yaggi thuộc Cơ Quan Khảo Cứu New England Research Institutes và Đại Học Yale nghiên cứu 1,709 đàn ông tuổi từ 40 tới 70. Kết quả cho thấy đàn ông ngủ 6-8 giờ mỗi đêm là đủ và lành mạnh. Trái lại, khi đàn ông ngủ ít, từ 5-6giờ mỗi đêm tăng nguy cơ bệnh tiểu đường gấp đôi. Đàn ông ngủ nhiều hơn 8 giờ mỗi đêm tăng cao nguy cơ tiểu đường gấp ba. Nguy cơ tiểu đường vẫn cao sau khi điều chỉnh những yếu tố như: tuổi tác, cao huyết áp, hút thuốc lá, và giáo dục.

Các chuyên gia khuyến cáo cần biết thêm cơ nguyên vì sao giấc ngủ lại tăng cao nguy cơ bệnh tiểu đường. Hiện có nhiều nghiên cứu tìm hiểu liên hệ giữa kích thích tố và biến dưỡng khi thiếu ngủ. Thay đổi biến dưỡng liên hệ thay đổi chức năng kích thích tố (hormone) giảm khả năng dinh dưỡng chất bột, hiện tượng kháng insulin, hạ thấp leptin trong cơ thể gây mập phì.

Tham Khảo: Diabetes Care, March 2006.

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; Điện Thoại: (714) 547-3915; E-mail: nmtran@hotmail.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Theo nghiên cứu “The neurons that restore walking after paralysis” (Tế bào thần kinh phục hồi khả năng đi lại sau khi bị liệt) được công bố trên tạp chí Nature trong tháng 11 năm 2022, chín người bị liệt do chấn thương tủy sống nghiêm trọng đã lấy lại được khả năng đi lại nhờ sự kết hợp của kích thích điện từ cột sống dưới và vật lý trị liệu.
Cặp song sinh một trai một gái, tên là Lydia và Timothy Ridgeway, có thể đã phá vỡ kỷ lục phôi thai đông lạnh lâu nhất từng sinh ra. Người giữ kỷ lục trước đó là Molly Everette Gibson, sinh ra từ một phôi thai đã được đông lạnh trong khoảng 27 năm. Mẹ của cô, Tina Gibson, người cấy phôi thai vào cơ thể mình và sinh ra cô mới được 1 tuổi khi phôi thai đó được đông lạnh.
Vì Vi-rút Hợp Bào Đường Hô Hấp (RSV), bệnh cúm, và COVID-19 tiếp tục ảnh hưởng đến người dân California sớm hơn thường lệ trong năm nay, nên Nhà Dịch Tễ Học của tiểu bang, cũng chính là bác sĩ Erica Pan, kêu gọi mọi người trên toàn tiểu bang bảo vệ bản thân và gia đình của họ trước nhiều loại vi-rút đang hoành hoành.
Cơ Quan Kiểm Soát Thực Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chuẩn thuận loại thuốc điều trị đầu tiên có khả năng trì hoãn – có thể trong nhiều năm – sự khởi phát của bệnh tiểu đường Loại 1, một căn bệnh thường xuất hiện ở thanh thiếu niên.
Nước Mỹ có vấn đề về uống rượu. Theo nghiên cứu mới của Trung tâm Kiểm soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC), việc tiêu thụ rượu quá mức đã góp phần gây ra ước tính một phần tám số ca tử vong, hay12.9 phần trăm trên tổng số người Mỹ từ 20 đến 64 tuổi. Uống quá nhiều rượu cũng là nguyên nhân gây ra 1/5 số ca tử vong - 20,3% - ở người Mỹ từ 20 đến 49 tuổi, theo nghiên cứu được công bố vào tuần trước trên tạp chí JAMA Network Open.
Vắn tắt, người càng lớn tuổi, số lượng tế bào thần kinh giảm và khả năng về tâm trí sẽ giảm đi. Một số triệu chứng nhẹ như hay quên, hay lẫn lộn có thể chấp nhận như là sự lão hoá bình thường. Khi các triệu chứng này gia tăng, tiến triển đến mức ảnh hưởng đến cuộc sống thường nhật, lúc đó người ta dùng từ "dementia" hay "mất trí" theo nghĩa đen, hay bịnh lẫn. Có nhiều nguyên nhân cho dementia. Bịnh Alzheimer là nguyên nhân của phần lớn người mắc dementia. Một số nguyên nhân dementia chữa được, chưa có thuốc thay đổi được bịnh Alzheimer (disease-modifying drugs), chỉ có những thuốc giúp giảm triệu chứng thôi (symptomatic treatment).
Các Telomere* đóng một vai trò thiết yếu trong việc xác định số lần một tế bào có thể phân chia. Telomere là 1 đoạn DNA có trình tự (TTAGGG) lặp lại nhiều lần ở đầu mỗi nhiễm sắc thể, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ phân tử DNA khỏi các tác động gây hại và sự mất ổn định của hệ genome. Trong chu trình của một tế bào bình thường, quá trình phân bào sẽ khiến cho một phần của telomere bị mất đi. Khi độ dài của telomere đạt tới mức giới hạn thì tế bào sẽ tự chết theo chương trình (apotosis**). Do vậy, độ dài của telomere có thể coi như chiếc đồng hồ sinh học để xác định “tuổi thọ” của tế bào và các cơ quan.
Mùa đông đang đến rất nhanh và thời tiết lạnh hơn, điều quan trọng hơn bao giờ hết là quý vị phải tiêm vắc-xin và liều tăng cường chống lại COVID-19 cho bản thân và gia đình. Đối với những người từ 65 tuổi trở lên, việc tiêm liều tăng cường COVID-19 loại cập nhật là cực kỳ quan trọng vì nguy cơ mắc bệnh nặng do COVID-19 tăng lên theo tuổi tác.
Việc các bác sĩ có thể nhìn xuyên thấu bên trong cơ thể bệnh nhân mà không cần phải rạch một đường nào từng là một khái niệm thần kỳ. Cho đến nay, hình ảnh y tế (medical imaging) trong khoa quang tuyến đã trải qua một chặng đường dài, và các kỹ thuật mới nhất dựa vào trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ còn tiến xa hơn nữa: chúng khai thác khả năng tính toán khổng lồ của AI và khả năng học hỏi vô giới hạn để tận dụng triệt để các phương pháp dò chụp trên cơ thể, tìm ra những điều khác thường mà mắt người có thể bỏ sót.
Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska ngày 3/10/22 đã quyết định trao Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 2022 cho Svante Pääbo vì những khám phá của ông liên quan đến bộ gen của những hominin (cũng thuộc giống người, tương tự như “người khôn” [homo sapiens] chúng ta hiện nay) đã tuyệt chủng và sự tiến hóa của loài người. Svante Pääbo sinh ngày 20 tháng 4 năm 1955 tại Stockholm, Thụy Điển. Mẹ của ông là nhà hóa học người Estonia Karin Pääbo (1925–2013), từng trốn thoát khỏi Estonia bị Liên Xô xâm lược vào năm 1944 và đến Thụy Điển tị nạn trong Thế chiến thứ hai. Ông là con ngoại hôn của nhà hóa sinh người Thụy Điển Sune Bergström (1916-2004), và cha ông cũng từng được giải Nobel về Sinh lý học hoặc Y học (năm 1982).
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.