Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tản Mạn Về Thơ, Nhân Một Chuyến Đi. (2)

14/08/200200:00:00(Xem: 3152)
L'opinion est comme une patrie.
Claire de Duras. Ourika (1924)
[Ideas are the only motherland. John Fowles dịch qua tiếng Anh. 1977]
[A view of life is like a motherland. Hội Ngôn ngữ Hiện đại, The Modern Language Association edition of 1995]
[Quan điểm thì cũng như đất mẹ]

Kỳ trước, người viết có đưa ra gợi ý, nhằm giải thích sự xuất hiện của Thơ Trẻ ở trong nước, như là phản ứng chống lại thi ca lẫm liệt, và sự liệt bại của nó, khi không còn lẫm liệt được nữa. Nguyễn Trọng Tạo giới thiệu tập thơ đầu tay của Vi Thùy Linh, Khát, hình như cũng có ý nghĩ đó, khi viết, "Chữ bầu lên nhà thơ, hoặc hủy diệt nhà thơ", nhưng, có lẽ chúng ta phải lật ngược câu nói của ông, mới dễ nhận ra, đâu là hủy diệt (Thơ Lẫm Liệt), đâu là đăng quang (Thơ Trẻ: Thơ Hoạn Nạn - Tôi có gì: chỉ hai tập thơ đầy hoạn nạn. Vi Thùy Linh, trong bài "Tâm sự một thi sĩ" đăng trên VBOL kỳ vừa qua).

Nói một cách khác: Hoạn nạn bầu lên Thơ Trẻ.

Hoạn nạn. John Fowles, nhà văn Anh, khi được hỏi tại sao ông lại gọi cuộc phỏng vấn ông, là một "Unholy Inquisition" (tạm dịch: một cuộc "Thẩm Vấn Khủng Khiếp"), đã trả lời: Thì cũng giống một chiến sĩ bị mật vụ Đức Gestapo, hay một kẻ vô thần bị mấy ông phán quan của Chúa, tra hỏi. Đâu có ai muốn "hoạn nạn" như vậy!
Tuy là một nhà văn Anh, nhưng ông thú nhận: Điều này điều nọ đã làm cho tôi cảm thấy mình là một kẻ lưu vong tại Anh. Vài năm trước đây, tình cờ tôi đọc được một câu trong một cuốn tiểu thuyết u tối của Pháp: Miếng bấc hòn chì gì gì thì cũng vẫn là quê mẹ. (L'opinion est comme une patrie). Kể từ đó, đây là "niềm tin" về quốc gia dân tộc của tôi. Niềm tin, là nói quá: một khi bạn chẳng còn có được cảm tưởng thế nào là quốc gia dân tộc, một khi những niềm tin của đồng bào của bạn thì đều khùng khùng điên điên, hoặc bị quỉ ám, bạn thật khó mà có niềm tin, và đành chọn cho mình nỗi cô đơn như là hậu quả tất nhiên của nó.


"Tại sao tôi không thể tin, những gì chúng tin... Nếu chúng chiếm được cuộc đời, tôi đành chọn hư vô" (Thanh Tâm Tuyền: Cát Lầy). Lạ một điều, khi thơ tự do vừa mới xuất hiện tại miền nam, thời kỳ 1954, tác giả của nó cũng bị đánh phá tơi bời bởi những người "quốc gia", trong khi chính tác giả của nó thì la lên: Tôi không còn cô độc!

Lưu vong trên đất mẹ. Đây chính là một tên bài viết của Phan Huyền Thư, nhưng sau tác giả đành phải đổi lại là: Thơ của tôi không dành cho bạn. Người ta đã cho rằng đặt một cái tít như vậy, là đụng chạm tới chính trị, coi quê hương là "unholy"... Nhưng lưu vong trên đất mẹ là hoạn nạn, là thách đố mà nhà thơ nhà văn nào cũng phải chấp nhận, khi muốn làm mới thơ, làm mới ngôn ngữ. Theo nghĩa đó, Proust nói: Những tác phẩm lớn được viết bằng một thứ ngôn ngữ ngoại (Great books are written in a kind of foreign language). Hoặc Kafka, khi để cho một nhà vô địch về bơi lội nói: Tôi nói cùng một thứ tiếng với bạn, vậy mà tôi không hiểu dù chỉ một từ bạn nói. Hoặc Roland Barthes, khi khẳng định: Khi nhà văn xuất hiện là mở ra trong mình, một vụ án văn chương. Đây là hậu quả của văn chương lên ngôn ngữ mẹ: nó mở ra một thứ ngôn ngữ ngoại ngay trong lòng ngôn ngữ mẹ. Nó làm cho tiếng mẹ đẻ trở nên khác đi, để vẫn còn là tiếng mẹ đẻ. Theo nghĩa đó, cách tốt nhất để gìn giữ tiếng mẹ đẻ là tấn công nó, và mỗi nhà văn phải sáng tạo cho riêng mình một ngôn ngữ.

Sẽ có rất nhiều người hỏi: buồn tập tễnh là buồn thứ chi chi"
Hoặc người ta nói "đôi môi", chứ có ai nói "môi môi" bao giờ"

Hoa sữa lọt áo em bối rối
Hương của hương say môi môi
(Vi Thùy Linh)

Mưa gõ mõ cầu siêu
Hồn phiêu diêu đèn nhang cửa ngỏ

Buồn tập tễnh
Về ăn giỗ mình

Đầu giường sằng sặc giấc mơ mới
(Phan Huyền Thư)

NQT

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Mắt thường chúng ta có thể nhìn thấy bao xa?
Theo nhà dịch tễ học hàng đầu của Thụy Điển, hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy miễn dịch cộng đồng đang giúp nước họ chống lại Covid-19
Theo dự báo mới nhất của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), đại dịch Covid-19 sẽ gây thiệt hại lớn cho ngành hàng không toàn cầu trong giai đoạn 2020-2021.
Sau khi các hãng dược phẩm Mỹ và Anh lần lượt công bố kết quả thử nghiệm khả quan vaccine phòng Covid-19, Nga cũng tuyên bố sẽ bán vaccine Covid-19 với giá rẻ hơn và đặt mục tiêu sản xuất 1 tỷ liều trong năm 2021
Theo trang Financial Times, Facebook đang lên kế hoạch “lấy lòng” ông Biden bằng các chiến dịch tập trung vào Covid-19 và biến đổi khí hậu.