Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thời Sự Thế Giới - Viễn Ảnh Giáp Thân (bài I)

16/01/200400:00:00(Xem: 3838)
Suốt tuần này, chúng ta sẽ theo dõi một vòng dự đoán về tình hình thời sự thế giới trong năm Giáp Thân, do tác giả Nguyễn Xuân Nghĩa phụ trách...
Tổng quan: Nếu trong năm 2003 cả thế giới theo dõi chiến sự Iraq và việc Mỹ đối phó với al-Qaeda thì qua năm Thân thời sự toàn cầu sẽ chuyển trọng tâm qua hướng khác. Các điểm nóng cần chú ý ngay từ đầu năm là tình hình Saudi Arabia và Pakistan cùng một vụ khủng hoảng giữa năm tại Âu châu và cả biến động kinh tế cuối năm tại Đông Á.
Khi cựu Bộ trưởng Ngân khố Mỹ Paul O’Neill lèm bèm về chính quyền Bush và về cá nhân ông Bush, người ta tự hỏi vì sao Tổng thống George W. Bush lại nghe lời Phó Tổng thống Dick Cheney mà mời ông ta ra làm Bộ trưởng. Trong nội các Bush, O’Neill là bộ trưởng kém cỏi, kênh kiệu và ngớ ngẩn nhất nội các Bush, với những lời tuyên bố vụng về và vô trách nhiệm làm thị trường bị giao động, với chủ trương kinh tế đi ngược với những chọn lựa của ông Bush. Sau khi bị mời về cuối năm ngoái, O’Neill bắt đầu thuê người viết sách trả thù và đưa ra những nhận định sai về chánh sách của chính quyền ông đã từng phục vụ. Một trong các nhận định đó là việc Mỹ tham chiến tại Iraq.
Hồ sơ Iraq
Paul O’Neill đưa ra hai nhận định, với chứng cớ là những tài liệu không trung thực.
Thứ nhất là ngay từ khi mới nhậm chức, vào tháng Giêng năm 2001, George W. Bush đã chuẩn bị tấn công Iraq. Thứ hai là dầu hỏa đã được coi là một động lực khi nội các Bush bàn về việc phân bố các lô giếng dầu tại Iraq.
Về dầu hỏa, minh chứng do O’Neill đưa ra là tài liệu “Mật” của bộ Quốc phòng. Thực ra, đó là tài liệu về chánh sách năng lượng do văn phòng Phó Tổng thống soạn thảo, trong đó vấn đề an toàn về năng lượng được đặt ra cùng việc lượng định về tình hình dầu hỏa tại Iraq. Khi trưng bày bằng cớ, O’Neill còn lầm bản đồ, vốn đã được công bố từ lâu!
Về Iraq, chính quyền Bush vừa nhậm chức đã kế thừa một hồ sơ nóng từ chính quyền Clinton, với đạo Luật “Giải phóng Iraq” do Quốc hội Hoa Kỳ biểu quyết (với sự ủng hộ của toàn thể Thượng viện và tuyệt đại đa số Hạ viện) và do ông Clinton ký vào cuối năm 1998. Từ thời Clinton, lãnh đạo Hoa Kỳ đã báo động về mối nguy võ khí tàn sát WMD của chế độ Saddam Hussein, và đã có chủ trương “thay đổi chế độ” tại Baghdad; chủ trương đó được cả hai đảng ủng hộ trước khi Bush nhậm chức.
Vấn đề nếu có là phương thức thực hiện việc này, cương hay nhu, với nhiều đề nghị ngô nghê tai hại của ban tham mưu về an ninh và ngoại giao của Clinton (như lập ra một “chính quyền lưu vong” của dân Iraq, thả dù vào Iraq để kêu gọi dân chúng tổng nổi dậy, v.v...) Ngày nay, vì lý do tranh cử, người ta tranh cãi về Iraq mà quên hẳn nguyên thủy sự việc, và cũng quên hẳn rằng võ khí tàn sát từng là lý do được chính quyền Clinton nêu ra từ đầu. Năm xưa, ông Clinton cũng từng bị đả kích là bất ngờ không tập Iraq để khỏa lấp tai tiếng về vụ Monica Lewinsky!
Vụ khủng bố ngày 11 tháng Chín năm 2001 (gọi tắt là vụ 9-11) khiến chính quyền Bush phải tìm phương thức khác nhằm giải quyết hồ sơ Iraq do các chính quyền Bush cha (41) và Clinton để lại, và họ đã mất khoảng thời gian khá lâu, gần suốt năm 2002 đến tháng Ba năm 2003, mới tiến hành nổi. Vì vậy, khủng bố và Iraq mới là đề tài nóng, là trọng tâm của thời sự suốt năm 2003.
Khủng bố và Iraq
Thời sự 2003 chú trọng đến trận chiến giữa Hoa Kỳ và khủng bố al-Qaeda và một địa bàn giao tranh chính là lãnh thổ Iraq khi chiến sự đã tạm lắng tại Afghanistan. Tại Iraq, Mỹ lúng túng mất mấy tháng sau khi chế độ Baghdad sụp đổ, nhưng đến cuối năm thì đã xoay chuyển được tình hình và về mặt chiến lược thì đã thắng al-Qaeda ở keo đầu.
Khi tấn công Hoa Kỳ năm 2001, al-Qaeda muốn thổi lên một phong trào chống Mỹ trong thế giới Hồi giáo, khiến các chính quyền ôn hòa và thân Mỹ đều bị lật đổ và trong năm 2003, muốn gieo thêm tổn thất cho Mỹ để chính quyền Bush bị suy yếu, ông Bush sẽ thất cử năm 2004. Trường hợp đó mà xảy ra, khối Hồi giáo sẽ thấy Hoa Kỳ không đáng sợ bằng al-Qaeda và Hoa Kỳ sẽ phải tương nhượng bằng giải pháp ngoại giao chính trị. Vốn đã có ý định thay đổi chế độ Baghdad vì những lý do khác như đã tóm lược ở trên, chính quyền Bush quyết định giải quyết một lúc hai việc nhằm chứng minh ý chí và khả năng của mình: lật đổ Saddam Hussein và xây dựng một chế độ khác trong quốc gia nổi tiếng là có nhiều vấn đề chính trị, sắc tộc, tôn giáo, một đầu lãnh của các nước Hồi giáo chống Mỹ. Hoa Kỳ muốn chứng minh điều đó cho các nước Hồi giáo để tấn công vào hậu phương của al-Qaeda và đánh bung các cơ sở khủng bố còn lại.
Trước sau, 3.000 đặc công khủng bố của al-Qaeda đã bị loại khỏi vòng chiến và toàn vùng Trung Đông đã chuyển động theo hướng có lợi cho Mỹ. Al-Qaeda chỉ còn vài tháng để mở ra một cuộc tấn công khác, từ nay đến tháng Tư là cùng, nhằm làm suy yếu ông Bush và tác động vào kết quả bầu cử. Trễ hơn vậy mới tấn công nổi thì phản ứng tâm lý cử tri là sẽ xiết chặt hàng ngũ sau lãnh đạo và ông Bush vẫn thắng cử.
Al-Qaeda muốn vậy, nhưng có thể làm như vậy không chúng ta chưa thể biết, mà chỉ có thể đoán là càng để lâu là khủng bố càng suy yếu, ngược lại, chính quyền Bush càng thắng thế. Vì vậy, việc dự đoán thời sự năm Thân này tùy thuộc vào một yếu tố then chốt là một đợt khủng bố có kích thước cũng khủng khiếp như vụ 9-11, nếu có xảy ra thì sẽ phải xảy ra trong vài tháng tới là cùng, sau khi đã không xảy ra trong mùa Giáng Sinh và Tân Niên vừa qua. Qua những gì được biết, người ta chỉ lượng đoán là một vụ 9-11 nữa sẽ có xác suất thấp, nghĩa là ít có hy vọng xảy ra. Nghĩa là Mỹ đã thắng keo đầu.
Yếu tố bất ngờ ở đây vì vậy là một vụ 9-11, với điều kiện là al-Qaeda cũng nghĩ vậy, có khả năng thực hiện, với mức phá hủy dữ dội làm xoay chuyển niềm tin của dân Mỹ vào George W. Bush, khiến xu hướng phản chiến Mỹ sẽ thắng và Hoa Kỳ sẽ “tái phối trí toàn cầu”, nghĩa là lui về cố thủ trong hải đảo rộng lớn của mình để được an tòan.
Trong phần dự đoán thời sự năm Thân, chúng ta không thể bị khựng ở yếu tố bất ngờ này nên phải tiếp tục phân tách tình hình, với giả thuyết là al-Qaeda không thể làm gì đáng kể tại Mỹ, từ nay đến hết mùa Xuân.
Hoa Kỳ thắng thế
Chiến tranh Iraq đã kết thúc, việc ổn định và dân chủ hóa Iraq còn gặp trở ngại nhưng không thể làm xoay chuyển tình hình toàn cầu và làm suy yếu tư thế của Hoa Kỳ. Các nước liên hệ trong khối Hồi giáo, từ Trung Đông qua Trung Á đến Đông Nam Á đều sẽ phải tính toán lại về đối sách của mình với Hoa Kỳ và khủng bố theo chiều hướng có lợi hơn cho Hoa Kỳ. Ngoài khối Hồi giáo, các nước Âu châu chống Mỹ vì vụ Iraq, như Pháp, Đức và Nga, cũng sẽ phải tính toán lại và tìm cách thỏa hiệp với thực tế mới. Cả ba nước này đã đồng ý xóa bớt nợ cho Iraq và Pháp còn quyết định sẽ huấn luyện quân đội Iraq kể từ tháng Bảy tới, khi chính quyền Iraq chính thức nhậm chức.
Đấy là bối cảnh chung của thời sự năm Thân, sẽ kéo dài từ nay cho đến lễ nhậm chức Tổng thống vào tháng Giêng năm 2005.
Với nền kinh tế Mỹ đã hồi phục và đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất trong các nuớc kỹ nghệ hóa và với thắng lợi đối ngoại sau vụ Iraq, trước sự thắng thế của xu hướng phản chiến trong đảng Dân chủ trong khi lại mơ hồ về chánh sách kinh tế xã hội, người ta có thể dự đoán là ông Bush sẽ thắng cử và sẽ thắng lớn vào tháng 11 này. Chánh sách đối ngoại của Hoa Kỳ vì vậy sẽ không thay đổi nhiều trong năm Thân.
Năm Thân vì vậy sẽ khác, và tư thế quá mạnh của Hoa Kỳ có thể khiến ta dự đoán là tình hình năm Thân sẽ có ít bất ngờ hơn năm Mùi vừa kết thúc. Khủng hoảng vẫn có thể xảy ra (ở hai điểm nóng nhất là Saudi Arabia hay Pakistan), al-Qaeda có thể phải lột xác, Osama bin Laden bị sa lưới. Nhưng, trên đại thể, người ta cần thấy trước những biến động chính trị lớn, loại biến động có thể làm Liên hiệp Âu châu hết liên hiệp, đi tới phân hóa và khủng hoảng trong những năm tới, hoặc kinh tế Trung Quốc bị dập mặt vào tường và gây sóng gió cho toàn vùng Đông Á.
Trong những ngày tới, chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu về những chuyển động có thể xảy ra trong năm Thân...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.