Hôm nay,  

Góc Nhạc Cổ Điển: Câu Chuyện Cổ Điển Của Mỗ Gia

03/06/200600:00:00(Xem: 1975)

Thưởng thức âm nhạc mà không biết đến con người, tâm tư đằng sau tiếng nhạc là một thiếu sót rất lớn lao. Nếu không biết đến đời sống, hành động lập dị của Michael Jackson thì làm sao thấm được cái quái đản của bài "Thriller" với hồn ma tung mồ sống dậy. Không biết chuyện Britney Spears hứng chí lấy chồng để rồi ngày hôm sau hủy bỏ hôn phối thì làm sao cảm được bài "Oops! I did it again". Nhạc cổ điển cũng vậy có biết được con người nhạc sĩ đã tạo nên dòng nhạc, dù là sáng tác hay trình bày, thì ta mới hiểu thấu được những xúc cảm in vào trong nốt nhạc để lại ngàn đời. Các nghệ sĩ cổ nhạc tuy xác thân đã rã rời và qua sự chọn lọc của thời gian trở thành thần tượng, nhưng các ngài khi còn sinh tiền vẫn chỉ là những con người bằng xương bằng thịt, với nhịp tim thổn thức, hơi thở hổn hển. Mỗ Gia xin mạn phép góp nhặt một vài chuyện ly kỳ mong góp được một chút hương hoa cho sự thưởng ngoạn âm nhạc cổ điển của quý độc giả.

Để cho đề tài được sống động Mỗ Gia xin được mở đầu bằng cái chết bi thương của nhạc sĩ Jean-Baptiste Lully (1632-1687), người Pháp gốc Ý. Ông Lully (không có liên hệ gia đình gì với Lưu Linh) được xem là thánh tổ của ngành nhạc trưởng. Thoạt đầu khi âm nhạc còn thô sơ lúc hòa nhạc các nhạc sĩ chỉ họp nhau lại thành một "Jam Session" rồi nương nhau mà tấu. Đến khi kỹ thuật hòa âm, phối khí tiến triển, nhạc hòa cần theo quy củ hơn. Chỉ một cung đàn lỡ nhịp là đủ để hủy hoại cả dòng hòa âm đang ngon trớn. Khi giàn nhạc còn thưa thớt nhạc sĩ vĩ cầm trưởng thượng nhất thỉnh thoảng đứng ra giữ nhịp cho cả giàn nhạc. Chức vụ này gọi là "concert master" (tạm dịch là "chủ xị"). Dần dà vừa đánh đàn vừa canh nhịp trở thành quá nặng nề cho một người. Ông Lully có lẽ là hay "xé lẻ" nên được đồng nghiệp tín nhiệm đề cử ra đứng giữ nhịp cho anh em đàn (giống như hồi nhỏ Mỗ Gia chơi đá banh, "giỏi" nhất nên được anh em cử giữ gôn). Thời đó người ta còn nghĩ là "size does matter" nên ông Lully dùng một cây côn lớn dài gần hai thước để đánh nhịp. Một hôm đang tấu nhạc mừng hoàng thượng bệnh mới hồi phục, ông hăng hái khoa tay dậm chân thế nào dộng ngay cây gậy vào chân. Tưởng rằng đã quên, chỉ là một tai nạn nghề nghiệp không đáng kể, không ngờ về nhà chân ông sưng tấy lên nhiễm độc khiến thánh tổ về chầu tổ. Đó chính là lý do ngày nay chỉ nhạc trưởng của những giàn quân nhạc được huấn nhục trong quân trường mới dám dùng côn để đánh nhịp, còn các nhạc trưởng dân sự chỉ dùng cây đũa chiếc để múa may. Đến nay chưa nghe nói tai nạn đũa chọc vào mắt nào xảy ra. Thánh tổ Lully mất đi còn để lại một số tác phẩm sáng tác chiều theo ý Pháp Vương Louis XVI.

Chuyển đề một cách nhẹ nhàng Mỗ Gia xin qua đến chuyện cái nhà ông Tchaikovsky (1840-1893), người Nga. Ông này là một người cực kỳ nhạy cảm. Ai đã từng nghe những giai điệu tuyệt vời của ông như "Nutcracker" ("đồ bóp hột") hay "Swan Lake" ("đầm Nga") thì hẳn đã biết chuyện đó. Ông thích sáng tác nhưng lại ghét điều khiển giàn nhạc. Giống như các nghệ sĩ điện ảnh ngày nay muốn lăng-xê phim mới thì phải lưu diễn các "talk show", ông Tchaikovsky được mời sang Mỹ trình diễn ở Carnegie Hall năm 1891. Không từ chối được nên ông đành phải nhận lời. Tục truyền ông có một nỗi sợ vô cớ (phobia) là đầu mình sẽ tự nhiên rớt xuống nên khi điều khiển giàn nhạc một tay ông múa một tay ông ôm giữ đầu. Chỉ hai năm sau đó ông chết vì chứng thổ tả. Theo lời đồn thì ông đã cố ý uống một ly nước nhiễm trùng để tự tử sau khi không được chàng vĩ cầm thủ mà cũng là em họ của ông đáp lại tình yêu.

Cũng nhân nói chuyện tình yêu không được hồi đáp. Ông Louis Hector Berlioz (1803-1869), người Tây, được học bổng sang Rome ở Ý học nhạc. Nghe tin người yêu của mình là Camille ở Paris lăng nhăng với người khác ông bọc súng giả dạng thường dân đi xe lửa về xứ quyết xơi tái tình địch. Đường xa vạn dặm, dọc đường ông đổi ý đâm đầu xuống Đại Tây Dương tự trầm, may mà có người vớt lên được. Khi còn sống ông nổi tiếng về nghề nhạc trưởng hơn là nghề soạn nhạc. Ông giới thiệu nhạc Beethoven với thính giả Tây với bài Symphony số 3 ("Eroica" riêng tặng Napoléon rồi đổi ý không tặng nữa). Ông gặp Niccolò Paganini, một vĩ cầm thủ danh tiếng thời đó và được mướn 20.000 Francs để ông sáng tác một bài nhạc cho viola. Paganini nhận được bài nhạc "Harold en Italie" chê là dễ quá nên không thèm trình diễn. Theo nhà phê bình âm nhạc Norman Lebrecht thì không có Berlioz thì không có nền âm nhạc Nga. Tchaikovsky dựa bài Symphony số 3 trên bài "Symphonie Fantastique" của Berlioz; Mussorgsky chết với quyển "Luận về hòa âm và phối khí hiện đại" của Berlioz trên tay; Nikolai Rimsky-Korsakov viết nhiều sách giáo khoa tiếp nối quyển sách nói trên. Năm 2003, kỷ niệm 200 năm sinh nhật của ông, đề nghị chuyển hài cốt ông về Panthéon đã bị tổng thống Jacques Chirac phủ quyết vì không xứng đáng so với André Malraux, Jean Jaures hay Alexandre Dumas.

Lại chuyển đề nhẹ nhàng, ông Niccolò Paganini, vĩ cầm thủ nổi tiếng của thế kỷ XIX, đàn hay đến nỗi mang tiếng là đã bán linh hồn  cho quỷ để có được tài nghệ đó. Ông đã bày nhiều trò như mài dây đàn để đàn đứt dây tơ trong khi trình diễn rồi vẫn tiếp tục đàn với những dây còn lại. Vờ tắt đèn trong những đoạn nhạc quái đản rồi khi đèn được thắp lên căn phòng hòa nhạc đầy những xác chết bò lổm ngổm.

Và còn nhiều nữa nhưng trang báo có giới hạn nên Mỗ Gia phải dừng tại đây. Nếu quý độc giả tưởng chỉ có các nghệ sĩ nhạc pop, rock-and-roll, hip-hop, rap mới bày ra những chuyện giựt gân thì cứ chờ đó...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Sky River Casino vô cùng vui mừng hào hứng tổ chức chương trình Ăn Tết Nguyên Đán với những giải thưởng thật lớn cho các hội viên Sky River Rewards. Chúng tôi cũng xin kính chúc tất cả Quý Vị được nhiều may mắn và một Năm Giáp Thìn thịnh vượng! Trong dịp đón mừng Năm Mới Âm Lịch năm nay, 'Đội Múa Rồng và Lân Bạch Hạc Leung's White Crane Dragon and Lion Dance Association' đã thực hiện một buổi biểu diễn Múa Lân hào hứng tuyệt vời ở Sky River Casino vào lúc 11:00 AM ngày 11 Tháng Hai. Mọi người tin tưởng rằng những ai tới xem múa lân sẽ được hưởng hạnh vận.
Theo một nghiên cứu mới, có hơn một nửa số hồ lớn trên thế giới đã bị thu hẹp kể từ đầu những năm 1990, chủ yếu là do biến đổi khí hậu, làm gia tăng mối lo ngại về nước cho nông nghiệp, thủy điện và nhu cầu của con người, theo trang Reuters đưa tin vào 8 tháng 5 năm 2023.
(Tin VOA) - Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) vào ngày 13/9 ra thông cáo lên án Việt Nam tiếp tục lạm dụng hệ thống tư pháp để áp đặt những án tù nặng nề với mục tiêu loại trừ mọi tiếng nói chỉ trích của giới ký giả. Trường hợp nhà báo tự do mới nhất bị kết án là ông Lê Anh Hùng với bản án năm năm tù. RSF bày tỏ nỗi kinh sợ về bản án đưa ra trong một phiên tòa thầm lặng xét xử ông Lê Anh Hùng hồi ngày 30 tháng 8 vừa qua. Ông này bị kết án với cáo buộc ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước’ theo Điều 331 Bộ Luật Hình sự Việt Nam
Từ đầu tuần đến nay, cuộc tấn công thần tốc của Ukraine ở phía đông bắc đã khiến quân Nga phải rút lui trong hỗn loạn và mở rộng chiến trường thêm hàng trăm dặm, lấy lại một phần lãnh thổ khu vực đông bắc Kharkiv, quân đội Ukraine giờ đây đã có được vị thế để thực hiện tấn công vào Donbas, lãnh phổ phía đông gồm các vùng công nghiệp mà tổng thống Nga Putin coi là trọng tâm trong cuộc chiến của mình.
Tuần qua, Nước Mỹ chính thức đưa giới tính thứ ba vào thẻ thông hành. Công dân Hoa Kỳ giờ đây có thể chọn đánh dấu giới tính trên sổ thông hành là M (nam), F (nữ) hay X (giới tính khác).
Sau hành động phản đối quả cảm của cô trên truyền hình Nga, nữ phóng viên (nhà báo) Marina Ovsyannikova đã kêu gọi đồng hương của cô hãy đứng lên chống lại cuộc xâm lược Ukraine. Ovsyannikova cho biết trong một cuộc phỏng vấn với "kênh truyền hình Mỹ ABC" hôm Chủ nhật: “Đây là những thời điểm rất đen tối và rất khó khăn và bất kỳ ai có lập trường công dân và muốn lập trường đó được lắng nghe cần phải nói lên tiếng nói của họ”.
Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam cử hành Ngày Quốc tế Nhân Quyền Lần Thứ 73 và Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam lần thứ 20.
Sau hơn 30 năm Liên bang Xô Viết sụp đổ, nhân dân Nga và khối các nước Đông Âu đã được hưởng những chế độ dân chủ, tự do. Ngược lại, bằng chính sách cai trị độc tài và độc đảng, Đảng CSVN đã dùng bạo lực và súng đạn của Quân đội và Công an để bao vây dân chủ và đàn áp tự do ở Việt Nam. Trích dẫn chính những phát biểu của giới lãnh đạo Việt Nam, tác giả Phạm Trần đưa ra những nhận định rất bi quan về tương lai đất nước, mà hiểm họa lớn nhất có lẽ là càng ngày càng nằm gọn trong tay Trung quốc. Việt Báo trân trọng giới thiệu.
Tác giả Bảo Giang ghi nhận: “Giai đoạn trước di cư. Nơi nào có dăm ba cái Cờ Đỏ phất phơ là y như có sự chết rình rập." Tại sao vậy? Để có câu trả lời, mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của nhà văn Tưởng Năng Tiến.
Người cộng sản là những “kịch sĩ” rất “tài”, nhưng những “tài năng kịch nghệ” đó lại vô phúc nhận những “vai kịch” vụng về từ những “đạo diễn chính trị” yếu kém. – Nguyễn Ngọc Già (RFA).. Mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của phó thường dân/ nhà văn Tưởng Năng Tiến để nhìn thấy thêm chân diện của người cộng sản.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.