Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Một Khúc Quanh Lịch Sử Của Hoa Kỳ?

17/04/200600:00:00(Xem: 5334)
Ngày 7 tháng 11 năm nay (2006) sẽ là một ngày quan trọng của Hoa Kỳ. Ngày bầu cử toàn thể 435 dân biểu Hạ nghị viện và 1/3 Thượng nghị sĩ, chưa nói đến việc bầu lại một số thống đốc tiểu bang. Đảng Cộng hòa đã kiểm soát cả hai viện quốc hội trong hơn 13 năm qua, và với bao nhiêu việc sai trái và lạm dụng quyền lực đưa đến sự truy tố ông Jack Abramoff một nhân vật chuyên chạy chọt (lobbyist) và một số nhân vật quyền thế trong đảng Cộng hòa như cựu dân biểu Randy Cunningham đại diện một vùng quan trọng và giàu có của thành phố San Diego, như Lewis Libby, nguyên chánh văn phòng của Phó tổng thống Dick Cheney và nhất là dân biểu Tom Delay, người từng thao túng mọi đạo luật của quốc hội trong gần 7 năm qua.

Trong một quốc gia dân chủ đây là dịp để dân bầu lên một quốc hội mới thay thế cho quốc hội cũ đang kẹt trong cái vòng danh lợi họ đã tạo ra.Tổng thống Bush đã nói cách đây một tháng rằng việc quốc gia chỉ được giải quyết sau năm 2008, tức sau ngày ông rời chức vụ tổng thống. Ông không nhắc đến cuộc bầu cử tháng 11, 2006 vì sợ mất tinh thần của đảng.

Chuyển dịch của sự thay thế đang diễn tiến. Ngày Thứ Ba 11 tháng 4 năm 2006, trong cuộc bầu cử thay thế dân biểu Cunningham, bà Fancine Busby đại diện cho dảng Dân chủ đã chiếm 43% số phiếu, trong khi người đại diện đảng Cộng hòa (ông Brian Bilbray) chỉ được 15%. Sự chênh lệch cho thấy sự chán nản của dân chúng đối với đảng Cộng hòa và tổng thống Bush. (Bà Busby chưa chiếm được trên 50% cử tri đi bầu nên sẽ còn vào vòng chung kết ngày 6 tháng 6, 2006 với ông Bilbray theo luật bầu cử. Tuy nhiên với chênh lệch 43 trên 15, không ai nghi ngờ sự thắng thế của bà.)

Tháng 9, 2005 dân biểu Tom Delay, lãnh tụ đa số Hạ nghị viện bị tòa liên bang truy tố tội vi phạm luật bầu cử tiểu bang và đã từ chức, nhưng vẫn giữ lập trường sẽ ra tranh cử dân biểu lại trong cuộc bầu cử tháng 11 năm nay. Tuy nhiên hôm 4 tháng 4, sau khi nhận định được tình hình vô vọng, ông quyết định rút ra khỏi cuộc tranh cử. Jack Abramoff , người lobbyist dùng tiền để mua phiếu quốc hội thông qua những đạo luật có lợi cho khách hàng của ông (trong đó có Tom Delay) bị kết án hơn 5 năm tù, và ông Michael Scanlon, người bạn làm ăn cận kề với Abramoff không ai khác hơn là cựu đại diện báo chí của Tom Delay.

Tom Delay sinh ra trong một gia đình nhà nghèo ở vùng Laredo, Texas, học đại học Baylor rồi bỏ ngang ra làm nghề diệt mối (pest control) trước khi vào nghề chính trị. Trong chính trị ông làm bất cứ gì điều gì để vươn lên, và điều này hợp với tổng thống Bush. Ông Bush cần người trung thành hơn là kẻ có tài năng.

Tuy nhiên không có gì bảo đảm rằng đảng Dân chủ sẽ chiếm lại đa số ở Hạ nghị viện vào cuối năm nay (chưa nói ở Thượng viện lại càng khó hơn). Lý do đơn giản là các cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ chỉ có tính dân chủ tương đối. Trong số 435 ghế dân biểu thực ra chỉ có khoảng từ 25 đến 30 ghế có tranh chấp, phần còn lại dân ai cũng biết ai sẽ là người đắc cử do một hệ thống phân vùng đại diện kỳ quái gọi là gerrymandering (*). Một việc tương đối khác trong nền dân chủ tại Hoa Kỳ là thể thức bầu tổng thống theo phiếu cử tri đoàn. Điều này tạo ra nhiều bậc lựa chọn. Hai đảng chọn người trước, dân chỉ bầu trên những người đã chọn, và có khi ứng cử viên được nhiều phiếu của cử tri trên toàn quốc chưa chắc là người sẽ thắng cử. Qua cách đó người viết hiến pháp Hoa Kỳ đã tính toán từ nhiều thế kỷ trước rằng quyền lợi chính trị của những người lập quốc khi nào cũng được bảo đảm. (Chúng ta không có gì để bàn bạc nhiều về những điều này vì trên những danh nghĩa đẹp ai cũng nhắm tới sự tồn tại của một tập thể vẫn là điều quan trọng trên hết.)

Một trong những điều ông Tom Delay làm một cách nhiệt tình nhất là khai thác nguyên tắc gerrymandering chia vùng bầu cử để bứng 6 dân biểu Dân chủ Hạ nghị viện Hoa Kỳ tại Texas và thay bằng 6 dân biểu Cộng hòa lúc nào cũng có thể đắc cử trong các cuộc bầu cử tương lai không cần phải vận động gì nhiều. Từ năm 1995, ba năm sau khi đảng Cộng hòa lấy lại được Hạ nghị viện cho đến năm 2005 Tom Delay là dân biểu có thế lực nhất tại Quốc hội Hoa Kỳ. Sau một thời gian làm phó, ông trở thành Chủ tịch khối đa số hạ nghị viện với danh hiệu “cái búa” (the Hammer). Dân biểu Cộng hòa nào bỏ phiếu lộn xộn ông Tom Delay không ngần ngại cho biết sẽ đuổi ra khỏi quốc hội với những phương cách của ông (tước quyền lợi lặt vặt, làm mất uy tín địa phương …). Chính sách của Tom Delay là không có thỏa hiệp với thiểu số dân biểu Dân chủ trong tòa nhà quốc hội. Ông đã vi phạm một nguyên tắc “đa nguyên” rất quan trọng của nền dân chủ Hoa Kỳ là tuy “thiểu số phục tùng đa số”, nhưng quan điểm của thiểu số cũng cần được cân nhắc và trân trọng.

Cái vấn đề lớn của Hoa Kỳ hiện nay là cuộc chiến tranh Iraq. Iraq đang tuột dần đến bờ nội chiến vì nếu người Hồi giáo Shite thân Mỹ, thì người Hồi giáo Sunni chống Mỹ. Nhưng điều đáng lo là nó có thể dẫn tới một cuộc thánh chiến làm rối loạn vùng Trung đông, nếu không muốn nói là toàn thế giới.

Năm, sáu viên tướng hồi hưu của Hoa Kỳ vừa lên tiếng đòi tổng trưởng quốc phòng Donald Rumsfeld từ chức. Nhưng ông Rumsfeld từ chức thì giải quyết được gì" Vấn đề nằm ở tòa Bạch Ốc chứ không nằm ở Ngũ giác đài. Tổng thống Bush đã trả lời sự đòi hỏi này hôm Thứ Sáu 14/4 khi đang nghỉ lễ Phục sinh tại Camp David rằng: “Chúng ta có hàng ngàn tướng lãnh và đô đốc hồi hưu. Cứ mỗi lần có hai hay ba người đòi hỏi, chúng ta cách chức ông Bộ trưởng Quốc phòng thì đúng là một trò trẻ con.” Lần này tổng thống Bush có lý, vì ông không có sự lựa chọn nào khác, mặc dù lời lẽ yêu cầu Bộ trưởng Rumsfeld từ chức của một vài tướng lãnh rất cứng rắn (**).

Trong vụ bây bối tại nhà tù Abu Ghraib xẩy ra trong tháng 4 năm 2004 ông Rumsfeld đã hai lần có ý từ chức nhưng tổng thống Bush không chấp nhận. Không ai thay thế bộ trưởng Quốc phòng khi cuộc chiến tranh đang chuyển biến bất lợi. Làm vậy có khác gì tổng thống tự cách chức mình và chỉ có lợi cho địch.

Có một điều không ai muốn nghĩ tới là sau ngày 7 tháng 11, 2006 nếu đảng Dân chủ chiếm đa số tại quốc hội, việc truất phế tổng thống Bush có thể được đặt ra hay không" Đầu tháng 4, 2006 vừa qua, Thượng nghị sĩ Russ Feingold (DC,Wisconsin) đã đưa ra kiến nghị “kết tội” (censure) tổng thống Bush về việc ra lệnh nghe lén điện đàm quốc tế của công dân Mỹ mà không xin phép trước của tòa án theo luật định. Trong khi đó dân biểu John Conyers (DC, Michigan) đệ trình kiến nghị tại Hạ nghị viện “kết tội” tổng thống đánh lừa quốc hội bằng tin tức ngụy tạo để chứng minh nhu cầu tấn công Iraq. Một số thành phố và quận như San Francisco bang California, Nederland bang Colorado, Lake Station bang Indiana, Nick Casey bang Massachusetts … đã thông qua quyết nghị chuyển lên quốc hội yêu cầu tiến hành thủ tục truất phế tổng thống Bush. Đương nhiên chừng nào đảng Cộng hòa còn nắm cả hai viện quốc hội như hiện nay thì những kiến nghị này chỉ có chỗ của nó trong thùng rác.

Nhưng chúng sẽ được lôi ra từ thùng rác và trở thành một câu chuyện lớn nếu đảng Dân chủ lấy được đa số tại quốc hội trong cuộc bầu cử tháng 11 năm nay. Đa số hiến pháp của các quốc gia dân chủ trên thế giới đều dự liệu điều khoản truất phế người đang lãnh đạo quốc gia, nhưng nó chỉ xẩy ra trong những trường hợp hy hữu. Đối với Hoa Kỳ trong suốt hơn 200 năm từ ngày lập quốc cho đến những năm gần cuối thế kỷ thứ 20 chỉ có một vụ truy tố cách chức tổng thống. Năm 1868 tổng thống Andrew Johnson (Dân chủ) bị đưa ra truy tố cách chức nhưng bất thành. Nhưng chỉ mới hơn 30 năm nay đã có hai vụ truy tố cách chức tổng thống. Năm 1974, trong vụ Watergate, tổng thống Richard Nixon (Cộng hòa) bị truy tố về tội lạm dụng quyền lực và ngăn trở sự thi hành của luật pháp. Nixon từ chức vì biết sẽ không thoát được. Năm 1998 tổng thống William Clinton (Dân chủ) bị truy tố về tội khai man trước đại bồi thẩm đoàn và ngăn trở sự thi hành luật pháp, nhưng ông đã thoát được vì Thượng nghị viện không đủ 2/3 số phiếu luật định để cách chức ông.

Có lẽ đa số công dân Hoa Kỳ không muốn một việc như vậy lại xẩy ra. Vì nếu chỉ 32 năm mà có đến ba vụ đòi truất phế tổng thống thì đó là một dấu hiệu toàn bộ nền chính trị Hoa Kỳ phải được đặt lại để chỉnh đốn nền móng dân chủ truyền thống của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ.

Trần Bình Nam

April 16, 2006

binhnam@sbcglobal.net

www.tranbinhnam.com

(*) Danh từ gerrymandering phát xuất từ tên ông Elbridge Gerry thống đốc bang Massachusetts. Năm 1812 ông Gerry nghĩ ra một thứ luật cho phép các đương kim dân biểu nhiệm vụ xác định địa lý khu mình đại diện sau khi có cuộc kiểm tra dân số hằng 10 năm một lần để bảo đảm mỗi vùng đại diện có 50.000 dân. Các dân biểu đã lợi dụng luật này xác định vùng đại diện của mình sao cho chỉ có đa số người ủng hộ đảng mình ở trong đó, bất chấp cái hình thù (có khi rất quái dị) của vùng đại diện. Luật này được cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa khai thác khi nào có cơ hội vì lợi cho đảng mình. Ai cũng có thể thấy sự thiếu dân chủ của gerrymandering, nhưng nó phục vụ một mục tiêu sâu xa hơn là bảo đảm người da trắng (Dân chủ hay Cộng hòa) kiểm soát được quốc hội trong mọi trường hợp.

(**) Trung tướng TQLC hồi hưu Paul Van Viper, một đảng viên Cộng hòa kỳ cựu nói ông Rumsfeld đã chỉ đạo cuộc chiến tranh Iraq một cách tệ hại, và không có kế hoạch gì cả. Chuẩn tướng bộ binh Charles Brower (một sử gia quân sự) ghi nhận sự việc nhiều sĩ quan hồi hưu lên tiếng không đồng ý với sách lược chiến tranh một cách công khai là một điều bất thường trong lịch sử quân sự Hoa Kỳ. Ông nói: “Họ phải nói lên vì họ không muốn Hoa Kỳ lại dẫm chân lên bài học Việt Nam, là giới lãnh đạo dân sự cứ chần chờ không chịu có giải pháp dứt khoát để kết cục làm mất tinh thần binh sĩ tại chiến trường và thua trận.” (theo The San Diego Union-Tribune, “Bush gives Rumsfeld a vote of confidence” số ngày Thứ Bảy 15/4/2006 trích từ nhật báo The Washington Post)./.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Trung tâm thủ đô Washington bị phong tỏa sau vụ bạo loạn ở Quốc hội và nguy cơ bạo lực gia tăng tại lễ nhậm chức của ông Biden.
Tổng thống đắc cử Joe Biden dự kiến sẽ công bố đề xuất gói kích thích 1.900 tỷ USD nhằm khôi phục kinh tế Mỹ, tăng tốc phản ứng với đại dịch
Theo thông báo mới của Intel, CEO Bob Swan sẽ từ chức vào ngày 15/02/2021 và được thay thế bởi Pat Gelsinger, CEO đương nhiệm của VMWare.
Thành phố New York sẽ chấm dứt tất cả hợp đồng trị giá 17 triệu USD một năm với Tập đoàn Trump (Trump Organization) vì cuộc bạo loạn ngày 06/01/2021.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, nghiên cứu trên bệnh nhân nhập viện vì Covid-19 ở Vũ Hán cho thấy họ vẫn xuất hiện triệu chứng như mệt mỏi hay khó ngủ sau 6 tháng.