Tiên Đoán Nguy Cơ Bệnh Tim Mạch: C-r Protein Là Gì?

03/04/200400:00:00(Xem: 6507)
C-reative protein là chất bạch đản rất hữu dụng trong việc xác định hiện tượng viêm trong cơ thể. Và, như chúng ta đã biết, viêm là một hiện tượng diễn biến trong con người đối ứng những thương tích từ bên ngoài.
Nhiều nghiên cứu gần đây tìm hiểu hiện tượng viêm liên hệ bệnh xơ cứng động mạch, là nguyên nhân gây tai biến mạch máu não và bệnh tim mạch, như cơn đau tim-heart attack hay nhồi máu cơ tim. Thử nghiêm cho thấy chính lượng C-protein trong máu tăng cao có thể liên hệ hiện tượng viêm trầm trọng trong cơ thể và có thể dùng để ước lượng nguy cơ bệnh tim mạch.
Trong môt tường trình nghiên cứu (2002) cho 2500 bệnh nhân do Bs Cheng Toh thực hiện tại bệnh viện Royal Liverpool bên Anh cho thấy hiện tượng viêm đã làm hư hại thành mạch máu và là nguyên nhân làm nghẹt mạch máu gây bệnh tim mạch.
Trong một thử nghiệm khác từ Women Health Study (2003) tìm hiểu liên hệ giữa C-reactive protein và cholesterol xấu (Bad cholesterol) hay Cholesterol có trọng lượng thấp (Low density cholesterol) cho 27939 phụ nữ. Những người tham gia trong chương trình nghiên cứu này ở tuổi trung bình 54.7 tuổi trong đó 44% hiện đang dùng kích thích tố trị liệu (hormone replacent therapy). Theo dõi trong 8 năm cho tới khi xuất hiện những triệu chứng của bệnh nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, giải phẫu động mạch vành tim hay tử vong.
Kết quả cho thấy có liên hệ mật thiết giữa tai biến bệnh tim mạch và lượng C-protein tăng cao trong máu. Sau khi điều chỉnh tuổi tác, tình trạng bệnh nhân hút thuốc lá, bệnh tiểu đường, tình trạng cao huyết áp, và cách dùng kích thích tố trị liệu, thì thấy nguy cơ tim mạch thấp nhất cho bệnh nhân với lượng C-protein thấp dưới 0.49mg. Nguy cơ bệnh tim mạch tăng cao khi lượng C-protein tăng cao hơn 4.19mg/L. Phân tích xác xuất cho biết 46% nguy cơ bệnh tim mạch sẩy ra khi bệnh nhân có mức cholesterol xấu cao hơn 130mg/dl.
Nghiên cứu còn cho thấy có vài liên hệ giữa mức C-protein và mức cholesterol xấu (LDL). Bệnh nhân với lượng C-protein thấp và lượng cholesterol xấu thấp coi như ít gây nguy cơ bệnh tim mạch hay ngược lại C-protein tăng cao với lượng cholesterol xấu tăng cao nguy cơ tai bệnh tim mạch. Các khảo cứu gia còn kết luận thêm rằng tăng cao mức C-protein có thể là chỉ số tiên đoán nguy cơ bệnh tim mạch, còn tốt hơn ước lượng nguy cơ bệnh tim mạch khi đo cholesterol xấu trong máu.

Trong một nghiên cứu khác tìm hiểu lượng C-protein và tai biến mạch máu não do Bs Mary Cushman tại Ðại Học Y Khoa Vermont, Birlington với số bệnh nhân là 5400 vừa đàn ông và đàn bà, trên 65 tuổi. Tất cả bệnh nhân trước khi vào chương trình nghiên cứu đều chưa hề bị tai biến mạch máu não hay bệnh tim mạch. Theo dõi bệnh nhân trong 10 năm và tất cả có 469 người bị tai biến mạch máu não. Nghiên cứu điều chỉnh những yếu tố khác như hút thuốc lá, bệnh tiểu đường, vấn đề cholesterol, cao huyết áp, kể cả những yếu tố ảnh hưởng tai biến mạch máu não khác. Kết quả cho thấy bệnh nhân với lượng C-protein tăng cao trong máu có nguy cơ tai biến mạch máu não tăng cao 60%. (Circulation June 23, 2003).
Hiện giờ đã có rất nhiều nghiên cứu đo lường C-protein trong máu được coi là cách dùng tiên đoán nguy cơ bệnh tim mạch trong những trường hợp lâm sàng. Cao C-protein trong máu giúp tiên đoán biến chứng bệnh tim mạch như đau ngực (unstable angina) và nhồi máu cơ tim (myocardial infarction) khi lên cơn đau tim (heart attack). Lượng C-protein tăng cao hơn nữa sẽ tăng cao tử vong ở bệnh nhân tim mạch. Ðo lượng C-protein còn giúp tiên đoán tình trạng bệnh nhân tim mạch vừa thông tim hay mổ tim đặt stent trong động mạch vành tim. Hơn nữa, cao C-protein trong máu còn là cách tiên đoán hiện tượng tái phát bệnh nhân tai biến mạch máu não hay bệnh tim mạch.
Nghiên cứu chi tiết hơn còn cho thấy nguy cơ cơn đau tim-heart attack gấp đôi ở bệnh nhân có mức C-protein rất cao. Nhiều nghiên cứu khác còn cho thấy có sự liên hệ giữa C-protein, bệnh nhân bị chết bất đắc kỳ tử hay những bệnh về mạch máu ngoại biên.
Để kết thúc bài này, chúng ta không thể quên một khám phá mới nhất về dấu ấn phân tử cho bệnh tim mạch. Bs B. Delia Johnson tại Ðại Học Y Tế Công Cộng Pittsburgh vừa tìm ra một bạch đản đặc biệt tên là serum amyloid A (SAA), cũng liên hệ với hiện tượng viêm nhưng có thể coi đây là một yếu tố quan trọng nhất cho bệnh tim mạch.
Nghiên cứu cho 705 phụ nữ bằng cách đo C-RP và SAA trong máu. Tất cả những bệnh nhân kể trên đều được thử nghiệm như chụp hình động mạch vành tim. Theo dõi bệnh nhân trong 3 năm cho tới khi sẩy ra như những triệu chứng như cơn đau tim, suy tim hay tai biến mạch máu não. Kết quả cho thấy nguy cơ tăng bệnh tim mạch tim mạch cao 3.2% cho mỗi milligram SAA trong một deciliter máu.
SAA dường như còn nhạy cảm hơn C-RP trong việc tiên đoán nguy cơ bệnh tim mạch khi so sánh với C-protein.
Nhưng hiện giờ vì còn quá mới, chưa thể áp dụng đo lường SAA trong việc chuẩn định nguy cơ bệnh tim mạch trong y khoa lâm sàng (Circulation February 17, 2004).
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; Điện Thoại: (714) 547-3915; E-mail: Tran.Ngo@verizon.net; Diễn Đàn Y Khoa: http://groups.yahoo.com/Group/DienDanYKhoa/

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm Quý Mão đã đến! Để đảm bảo trái cây họ cam quýt mà quý vị tặng người thân trong dịp Tết Nguyên đán này là hiện thân của phúc lộc, may mắn và thịnh vượng, Chương Trình Phòng Chống Sâu Bệnh & Dịch Bệnh Gây Hại Giống Cây Cam Quýt (CPDPP) đề xuất các biện pháp thực hành tốt nhất sau đây để bảo vệ giống cây cam quýt quý hóa của California trong nhiều năm tới.
Blue Shield of California Promise Health Plan (Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế Hứa Hẹn của Blue Shield of California) đang giới thiệu Wellvolution, là chương trình bảo hiểm y tế và sức khỏe tâm thần kỹ thuật số theo lối sống có thể được lập riêng để giải quyết các nhu cầu và ưu tiên sức khỏe cá nhân.
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Gần đây, một số bạn bè gởi cho tôi qua e-mail một bài viết bằng tiếng Việt không rõ xuất xứ cảnh báo về một loại biến chủng của virus COVID mới rất nguy hiểm, rất lây lan mà lại không có triệu chứng thông thường báo trước, không phát hiện được bằng các test hiện có và không có thuốc chữa. Những “tin tức” này có vẻ không có cơ sở thực tế và có thể gây hoảng hốt không cần thiết. Hôm nay tôi xin phỏng dịch và chú thích thêm cho dễ hiểu một bài báo của CNN (1) trả lời một số câu hỏi về biến thể phụ mới nhất đang lan tràn ở Mỹ và đã có mặt tại Việt Nam.
Chúng ta đã cảm thấy hân hoan khi đón chào năm mới Quý Mão 2023 sắp đến. Mọi người chắc hẳn sẽ cùng bên nhau ăn uống. Hút thuốc và uống rượu là những điều thường được làm khi đoàn tụ với người thân và bằng hữu để đón Tết. Thế nhưng việc hút thuốc cùng nhau hay mời nhau điếu thuốc có thật sự cần thiết để đón mừng năm mới không? Tiến sĩ Shu-Hong Zhu, Giáo sư Y Học Gia Đình và Sức Khoẻ Cộng Đồng tại Đại học California, San Diego (UCSD) cho biết: “Khói thuốc lá có hơn 7.000 loại hóa chất và khoảng 70 chất trong số đó được biết là gây ung thư. Hít phải khói thuốc lá do người khác hút có thể tác hại như là tự hút và cũng có thể gây hại cho thú cưng. Cách tốt nhất để ăn mừng là tránh những nơi hút thuốc, không mời mọc thuốc lá và bỏ hút thuốc."
Người dân California gần đây đã phản đối ngành công nghiệp thuốc lá và bầu chấm dứt việc bán hầu hết các sản phẩm thuốc lá có hương vị, bao gồm thuốc lá bạc hà và thuốc lá điện tử. Các cử tri đã ủng hộ Dự luật Thượng viện (SB) 793 bằng cách bỏ phiếu “Có” cho Dự luật (Prop) 31, điều này ngăn cản những tiệm lẻ bán các sản phẩm này và khiến Big Tobacco (Nhóm Thuốc Lá Lớn) khó săn mồi và kiếm lợi từ trẻ em và nhắm vô nhiều cộng đồng khác.
Năm mèo, theo thông lệ chúng ta hãy bàn về con mèo trong y khoa. Một phần ba gia đình ở Mỹ có nuôi mèo. Trước hết là hai bệnh có thể tránh được mà mèo có thể truyền qua người, bệnh “mèo quào” do vi khuẩn và bệnh do ký sinh mà qua phân mèo có thể truyền qua người, nhất là người có thai và gây những triệu chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh; và sau cùng là một bệnh di truyền làm đứa trẻ sơ sinh có tiếng khóc giống tiếng mèo kêu với nhiều dị tật quan trọng.
Hầu hết phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh đều đã quá quen thuộc với các cơn bốc hỏa mặt (hay những cơn nóng bừng khó chịu – hot flashes). Những cơn nóng bừng khó chịu đột ngột kéo đến và nhiệt độ tăng nhanh, thường kèm theo đổ mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, mệt mỏi và/hoặc lo lắng. Chúng khiến cho các bà, các mẹ bị mệt mỏi, suy nhược hơn nhiều chứ không ‘chớp nhoáng’ như tên gọi của chúng (flashes).
Tôi là bác sĩ Niall Campbell, một bác sĩ tâm lý có hơn 40 năm kinh nghiệm. Tôi từng làm việc với tư cách là cố vấn cho Sở Y Tế Quốc Gia Anh (National Health Service) cho đến năm 2002. Sau đó, tôi là trưởng ban cố vấn về chứng nghiện ngập và là bác sĩ tâm thần tại The Priory Roehampton, một bệnh viện tâm thần tư nhân ở phía tây nam London trong hai thập niên qua. Bệnh nhân của tôi phần lớn là những người trên 18 tuổi và thường thuộc nhóm khá giả; khoảng một nửa trong số họ có mua bảo hiểm y tế tư nhân, một số khác thì tự thanh toán bằng tiền túi. Về vấn đề nghiện ngập, khoảng 85% công việc tôi làm có liên quan đến rượu, bia. Nhiều bệnh nhân bị trầm cảm của tôi thường có vấn đề về bia rượu, ban đầu họ không tiết lộ, nhưng dần dà sẽ lộ ra.
Đêm dài ngày ngắn và nhiệt độ lạnh giá trong mùa đông có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, uể oải, không muốn hoạt động chỉ muốn ngủ vùi. Nhưng tại sao mùa màng lại ảnh hưởng đến mức năng lượng của chúng ta? Guy Meadows, một nhà nghiên cứu về giấc ngủ và đồng sáng lập của The Sleep School cho biết: "Mùa đông đến kéo theo một số thách thức tiềm ẩn cho giấc ngủ, bao gồm việc giảm tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhiệt độ mát hơn, thay đổi đồng hồ và khả năng miễn dịch giảm", theo một trang mạng trực tuyến cung cấp các thông tin hỗ trợ dựa trên cơ sở khoa học về giấc ngủ. "Tất cả những [yếu tố] này làm rối loạn giấc ngủ, khiến bạn khó thức dậy hơn vào buổi sáng."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.