Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Chúng Tôi Hô Khẩu Hiệu Khi Đạn Vô Sọ Anh Ta

11/03/200600:00:00(Xem: 5666)
- Yiyun Li tới Mỹ năm 1996, tuổi 28, để lấy cái bằng PhD về Miễn dịch học tại Đại học Iwoa. Chẳng có tí tiếng Anh, e lệ, và mù tịt về phong tục xã hội Mẽo. Trước khi rời thành phố quê hương Bắc Kinh, mấy bà chị khuyên cô em, hãy coi show TV lá cải Baywatch rồi cố mà bắt chước mấy em Mẽo ăn vận ra làm sao. Khoảng 1998, cô bèn học tiếng Anh: một thứ ngôn ngữ mà cô cảm thấy cô thực sự có thể diễn tả chính mình, không như những người Trung Quốc khác, và chẳng mấy chốc, cô bèn sáng tác, những câu chuyện về thời kỳ hậu-Mao, hậu-Thiên An Môn, trong khi học lớp dậy về sáng tác với giáo sư Alan McPherson đã từng lãnh giải thưởng Pulitzer, trong một chương trình nổi tiếng tại Đại Học Iowa. Rồi cô cũng kiếm đủ can đảm để mà đưa cho thầy giáo truyện ngắn đầu tay của mình, Bất Tử, chuyện một chú bé trở thành nổi tiếng trong vai thế thân Mao, vì giống y chang ông ta. McPherson quá sững sờ.

Và sau đó, là giải thưởng văn học, hợp đồng in ấn, và địa vị khoa bảng, academic posts!

Tập truyện ngắn đầu tay của cô, Ngàn Năm Kinh Kệ, A Thousand Years of Good Prayers, trước hết, là một nhắc nhở, rằng, ở đỉnh cao của nó, một khi bạn viết tới nơi tới chốn, thì truyện ngắn đích thực là một thể loại sang trọng, lịch sự nhất [elegant], của văn chương. Mỗi câu chuyện là một nhức nhối của riêng nó, và gom lại, tập truyện cho chúng ta cái cảm giác hài hòa thật là ấn tượng về một nước Trung Quốc hiện đại. Tất cả chúng đều buồn, những truyện ngắn, đến lượt chúng, đều tỏ ra hết sức giận dữ, và từng truyện đều mang cái dấu ấn rất ư là xấu xa về một Trung Quốc của Mao. Những nhân vật của cô, rất nhiều người cùng tuổi cô hoặc tuổi cha mẹ cô, họ đều quen thuộc với những ông công nhân viên sát nhân của nhà nước, với sự tàn bạo mang tính tập thể, và sự trừng phạt rất ư là tình cờ. Trong Bất Tử, tập thể "chúng tôi" đó, chứng kiến cảnh xử bắn một ông bố còn trẻ, vì cái tội đã dám kể chuyện tiếu lâm về chế độ, và chúng tôi hô lớn những khẩu hiệu, khi viên đạn đi vào sọ ông thanh niên.

Trong "Những Trái Hồng Vàng", chúng ta cảm thấy cơn sôi sục của bạo lực như muốn bung ra khỏi trang sách. Một đám người ngồi nơi gốc cây, thích thú, trầm trồ bàn tán, về một vụ trả thù của một người bạn của họ, đã để lại đằng sau anh ta mười bẩy mạng người. Chỉ đến cuối truyện, người đọc mới biết nguyên nhân vụ tàn sát: Đứa con trai của anh ta, mới năm tuổi, chơi đùa tại một hồ chứa nước thành phố, đã chọc quê một ông nhân viên nhà nước đang nghỉ xả hơi tại đây. Ông nhân viên nhà nước này bèn dìm chết đứa bé, xác tìm thấy sau đó trong đêm, bị cá rỉa.

Cũng có một hai truyện dịu dàng hơn. Trong "Nàng công chúa ở Nebraska", một người đàn ông và một người đàn bà gợi nhớ về một người yêu mà họ cùng chia sẻ ở Trung Quốc. Nhưng mặc dù, trong khi đi dạo nơi Đại lộ Michigan khô cằn của Chicago, giữa những làn gió nhẹ nhàng mơn trớn như thế đó, họ cũng chẳng hề tỏ ra sướt mướt, sentimental, khi nghĩ về quê mẹ.

Sự thực, Sasha, người đàn bà, muốn quên Trung Quốc hoàn toàn. "Cứ thế mà đi tới", "Moving on", là một cụm từ mà nàng vừa học được, và nàng thấy thật hợp với mình. Đúng là một cụm từ tuyệt vời đối với Sasha, nó giống như một cái kẹp giấy, dùng để kẹp chặt cuộc đời Trung Quốc của nàng, và sau đó, quăng vào một xó chẳng thèm để ý đến nữa.

Trở lại với một nước Trung Quốc của Li, những năm tháng lo sợ không dám nói, không dám đưa ra những ý nghĩ cá nhân đã khiến cho con người ở đây chấp nhận im lặng, câm nín như là chuyện thường ngày ở huyện. Và sự câm lặng này làm cho gia đình phân rã ra từng mảnh, vợ chồng quên nói chuyện với nhau, và thường xuyên là có sự hiểu lầm, không thông cảm, thầm lặng, giữa cha mẹ và con cái. Thế hệ trẻ hơn thì kiếm cách chuồn, một số chuồn sang được Mỹ. Và khi gặp lại bố mẹ, chúng nhận thấy những phong tục Trung Hoa, cũng như cách nhìn ra bên thế giới bên ngoài của họ thật khó chịu, và áp đặt. Trong truyện ngắn "Con Trai", một ông thanh niên từ Cali trở về thăm mẹ ở Bắc Kinh. Ông con này là dân "gay" nhưng không làm sao nói cho mẹ, một người làm nghề bà mối, biết. Quen sống ở Mẽo, ông con không làm sao hiểu nổi bà mẹ tự coi mình như là một thứ tôi mọi của chồng. Trước kia, bà sống ở trong cái bóng của ông chồng, khi còn chủ nghĩa Cộng Sản, bây giờ bà khám phá ra và tin vào đạo, vào tôn giáo. Nhưng mặc dù những cung cách cổ hủ như thế, bà mẹ tỏ ra hiểu, nhiều hơn là ông con nghĩ. Trong truyện ngắn dùng làm tựa đề cho toàn tập, người cha tới thăm cô con gái ở Midwest để giúp con nguôi ngoai sau vụ li dị, nhưng đành ra về khi nhận ra hố thẳm giữa hai cha con không làm sao lấp bằng. "Con không nói giỏi tiếng Trung Quốc.. ", cô nói. "Ba cũng chẳng bao giờ nói tiếng Trung Quốc. Má cũng thế... Con học được một điều, đừng nói tiếng Trung Quốc". Và sau cùng, ông bố tá hoả khi cô con gái cho biết sự thực về vụ ly dị của cô, nhưng nó chỉ có nghĩa, trong tiếng Anh:

-Ba ơi, nếu Ba trưởng thành trong một ngôn ngữ mà cả đời ba không sử dụng nó để diễn tả đích thực về mình, để nói lên sự thực, thì tốt hơn hết, hãy thử nói một thứ ngôn ngữ khác, và hãy nói thật nhiều, bằng ngôn ngữ mới này. Nó sẽ biến Ba thành một con người mới".

Thật hạnh phúc cho chúng ta, Yiyun Li sử dụng tiếng Anh để hòa nhập quá khứ và hiện tại, cá nhân và chính trị, thay vì tách rời chúng ra, như Sasha trong "Công Chúa" hay cô con gái trong "Ngàn Năm Kinh Kệ", cố gắng làm.

"Hãy cứ thế mà tiến tới", "Moving on", như vậy, không phải là mục đích [goal], nhưng mà là đề tài [subject] của tập truyện.

Zoe Strimpel, điểm cuốn Ngàn Năm Kinh Kệ, A thousand years of good prayers, tác giả Yiyun Li, 203 trang, nhà xb Fourth Estate, giá 14.99 Anh Kim, trên tờ TLS số đề ngày 17 Tháng Hai 2006.

Jennifer Tran chuyển ngữ

Tanvien.net

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.