Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Cha Dominici: Từ Tro Bụi Lại Về Với Bụi Tro

06/03/200300:00:00(Xem: 3963)
PHOTO: BNS Tự Do phát hành trong trại Galang từ năm 1980 đến 1986. Sách “Việt Nam Quê Hương Tôi” của Đỗ Minh Trí, bản quay rô-nê-ô xuất bản năm 1987 ở trại Bataan, Phi-Luật-Tân (tài liệu Bùi văn Phú)

Linh mục Gildo Dominici, có tên Việt là Đỗ Minh Trí, thuộc Dòng Tên, một ân nhân của người vượt biển tị nạn Việt Nam, vừa qua đời. Những ai từng sống qua các trại tị nạn vùng Đông Nam Á, nhất là trại Galang, In-đô-nê-sia đều biết đến cha.
Cuối thập niên 70, làn sóng người vượt biển gia tăng với hàng chục nghìn người bỏ nước ra đi mỗi tháng. Nhiều người không bao giờ đến đuợc bến bờ. Ai may mắn sống sót thì được đưa vào các trại tị nạn ở Thái Lan, Ma-lây-xia hay In-đô-nê-sia.
Galang là một hòn đảo nhỏ trong số 13 nghìn đảo của In-đô-nê-sia đã được dùng làm nơi tiếp nhận thuyền nhân. Lúc làn sóng vượt biển lên cao vào những năm 79-82, Galang đã có đến 15 nghìn người sống một lúc trong trại để chờ được đi định cư ở một nước thứ ba.
Cuối năm 1979 cha Dominici đến Galang để lo việc mục vụ cho những người công giáo trong trại. Nhưng trước những thiếu thốn, trước nỗi đau khổ của người vượt biển nói chung, ngài đã không chỉ giúp những người con Chúa, mà còn vận động, tranh đấu cho những nhu cầu về xã hội, văn hóa, giáo dục cho mọi người sống trong trại. Những trung tâm sinh hoạt trong trại dành cho trẻ em, thanh niên, phụ nữ được thành hình một phần là nhờ những vận động của cha với Cao Ủy Tị Nạn và chính quyền địa phương. Ngài sáng lập ra bán nguyệt san Tự Do, món ăn tinh thần cung cấp cho người tị nạn những hiểu biết hơn về sinh hoạt trại, về thế giới bên ngoài, đời sống tại những quốc gia mà họ sẽ đến định cư. Tháng 4 năm 1980 bán nguyệt san Tự Do ra số đầu tiên và liên tục trong sáu năm kế tiếp, Tự Do những năm đầu ra đều đặn mỗi hai tuần, sau thưa dần, mỗi số dày từ 50 đến 80 trang, mỗi lần quay rô-nê-ô 500 số. Tờ báo đã được sự đóng góp của nhiều người, trong đó có nhiều văn nghệ sĩ tên tuổi từng dừng chân ở Galang như Hoàng Minh Thúy, Đỗ Thái Nhiên, họa sĩ Vị Ý, Phan Tấn Hải, Việt Tỉnh.
Cuối năm 1986, khi số người đến trại Galang giảm đi, cùng với việc chính phủ Hoa Kỳ chấm dứt việc sử dụng Galang làm trung tâm dạy Anh ngữ và hướng dẫn về đời sống, văn hóa cho người tị nạn trước khi đi Mỹ định cư, bán nguyệt san Tự Do cũng đình bản, sau số 116.
Cha Dominici thường viết trong mỗi số báo, không chuyên về rao giảng Tin Mừng nhưng nói nhiều về văn hóa, lịch sử, truyền thống Việt Nam; nói về đạo lý Âu Mỹ, so sánh giữa những cái hay, cái dở của văn hóa Đông và Tây để người tị nạn chuẩn bị tinh thần và chấp nhận những lựa chọn. Những bài viết của cha sau đã được người tị nạn in thành sách "Việt Nam Quê Hương Tôi" xuất bản đầu tiên ở trại tị nạn vào năm 1984, tái bản năm 1987 ở trại Bataan, Phi-Luật-Tân và được nhà xuất bản Diễn Đàn Chúa Nhật tái bản ở Hoa Kỳ năm 1990. Trong lời giới thiệu của ông Trần Đại Độ, một thuyền nhân ở Galang, sau khi nhìn nhận người Việt đã sống qua 40 năm chiến tranh, tiếp theo là một chế độ phi nhân, với nhiều hận thù, bạo lực và nghèo đói, ông Độ viết: "Linh mục Dominici nhận thấy một việc làm khẩn cấp là phải xây dựng lại tâm hồn người tị nạn sau những đổ vỡ, mất mát đó, dựa trên những tư tưởng cao đẹp và vĩnh cửu của nhân loại: Tình Yêu Thương, Tình Nhân Loại, Tự Do, Công Bình, Dân Chủ ... và những giá trị đích thực của văn hóa, đạo lý và truyền thống Việt Nam."


Thực vậy, cha Dominic từ ngày đến Việt Nam lần đầu tiên vào năm 1967 đã chọn nơi đó làm quê hương của mình. Ngài viết: "Việt Nam là quê hương của tôi, dù rằng tôi không được sinh ra trên đất nước Việt Nam. Tôi chỉ ở đó có bảy năm... Quê hương ấy không phải là những dãy núi với hình dáng khác biệt và phủ đầy rừng xanh. Không phải là những dòng sông chi chít và tuyệt đẹp như dòng Cửu Long. Không phải là những khu rừng hoặc những cánh đồng thảo mộc lúc nào cũng xanh tươi và trù phú... Nhưng có một nước Việt Nam khác rộng lớn hơn, rộng như một đại lục. Đó là Văn Hóa Việt Nam, Tâm Hồn Việt Nam, đó là Truyền Thống Tinh Thần của Việt Nam. Và chính đó mới thực sự là quê hương Việt Nam của tôi."
Vì yêu văn hóa, truyền thống Việt Nam như thế nên cuộc đời của cha Dominici đã gắn bó với con người Việt Nam trong suốt hơn ba chục năm. Những bài giảng của cha nơi thánh đường, những chia xẻ với thanh niên, thiếu nữ trong những buổi tĩnh tâm, những trại họp mặt, những bài viết trên Tự Do đã là những nâng đỡ, ủi an, cùng là gợi lên những thử thách tương lai cho đoàn người tị nạn để họ chuẩn bị tinh thần khi bước vào cuộc đời mới. Ai từng nghe, đọc qua những bài viết của cha trong hoàn cảnh tị nạn giờ cũng còn ít nhiều kỷ niệm về vị chiên lành này.
Sinh năm 1935 tại Assisi, miền trung nước Ý, cha Dominici được thụ phong linh mục năm 1960. Năm 1964 ngài gia nhập Dòng Tên vì muốn đi truyền giáo ở nước ngoài. Năm 1967 cha sang Việt Nam, học tiếng Việt tại trung tâm Đắc Lộ Sài gòn. Sau ngài lên tiểu chủng viện Simon-Hòa ở Đà Lạt vừa dạy La ngữ cho chủng sinh vừa học Việt ngữ. Năm 1970 trình luận án tiến sĩ giáo luật tại Rô-ma rồi cha trở lại Việt Nam dạy tại Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt cho đến cuối tháng 4 năm 1975.
Năm 1977 cha Dominici trở lại vùng Đông Nam Á, làm việc cho nhà dòng ở thủ đô Jakarta, In-đô-nê-sia. Từ tháng 8, 1979 ngài đuợc cử đến trại Galang. Năm 1985 cha qua trại Bataan, Phi Luật Tân rồi Thái Lan, cũng làm việc cho người tị nạn cho đến năm 1990.
Chúa Nhật ngày 2 tháng 3 Chúa đã gọi cha về. Hôm nay Thứ Tư Lễ Tro, người công giáo tin rằng xác thân con người từ tro bụi rồi lại trở về với bụi tro, chỉ có phần hồn là vĩnh cửu. Nguyện xin cho linh hồn của cha được an nghỉ trong Chúa đời đời.
(Ghi chú: Gs. Bùi Văn Phú làm việc trong các trại tị nạn ở Đông Nam Á vào cuối thập niên 1980.)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (18/01/2021), một ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó đại dịch, do cựu thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, đã công bố đánh giá về sự khởi đầu khủng hoảng ở Trung Quốc
Hôm thứ Hai (18/01/2021), ông Trump đã duyệt gỡ bỏ lệnh cấm đi lại từ Anh, Châu Âu và Brazil vào Mỹ, quyết định dự kiến có hiệu lực từ ngày 26/01/2021.
Các đồng minh và cộng sự thân thiết của Tổng thống Mỹ Donald Trump bị cáo buộc đã thu hàng chục nghìn USD từ những người xin ông ân xá.
Khảo sát từ trang CNN cho thấy, tổng thống Donald Trump sẽ kết thúc nhiệm kỳ với tỷ lệ ủng hộ thấp nhất trong 4 năm qua
Trung tâm thủ đô Washington bị phong tỏa sau vụ bạo loạn ở Quốc hội và nguy cơ bạo lực gia tăng tại lễ nhậm chức của ông Biden.