Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tân Tư Lệnh Wto: Trọng Tài Mậu Dịch 134 Nước

06/09/199900:00:00(Xem: 4167)
GENEVE (New York Times)- Theo như Elizabeth Olson đưa tin, người ta được biết ông Mike Moore, dân Tân Tây Lan bắt đầu làm việc ngày đầu tiên như một vị lãnh đạo của Cơ quan Mậu dịch Thế giới (Leader of WTO).
Mike Moore đã nhậm chức Thống đốc (General Director) vào ngày 2 Tháng Chín 1999, người ta liên tưởng ông như một nhà trọng tài của mậu dịch thế giới, ông đang phải đối đầu với các đề xuất rắc rối hiện nay trong mậu dịch quốc tế.
Khi tài xế lái chiếc xe hơi Lexus mầu đen chở ông Mike Moore tới, một nhóm biểu tình nhỏ đã dàn chào và quơ lên những tấm biểu ngữ có hàng chữ “Chúa đã chết, WTO đã lấy ông thay thế.” (God Is Dead, WTO Has Replaced Him).
Moore đã nói như sửa hàng chữ này “Thiệt là khéo nịnh đấy”. Những người phản đối này là những người đại diện cho những nhóm đã chỉ trích mạnh về cơ quan mậu dịch như có quyền lực mạnh như thượng đế. Những nhóm này đe dọa sẽ làm rối loạn những cuộc thương thảo mậu dịch thế giới mở ra ở Seattle vào cuối tháng mười một năm nay. Đó là một thử thách đầu tiên khi ông Moore được sắp xếp làm Thống đốc Mậu dịch Thế giới.
Theo như ông đếm từng tuần, ông chỉ còn có 11 tuần lễ để sắp xếp tất cả các đề xuất phức tạp như một bài toán ma trận để gom vào nghị trình gần đến.
Thái độ tương đắc với các nước thành viên kèm theo kiểu không tuân theo các nghi thức ngoại giao của Moore có thể giúp ông san bằng những bất đồng ý kiến của 134 nước thành viên xưa nay thường cục súc hoặc gây gỗ trên đủ các đề xuất như cắt bỏ sự tài trợ nông nghiệp, xét lại thuế khóa về mua bán hàng điện tử, mở thị trường về dịch vụ tài chánh về ngân hàng và bảo hiểm, bàn cãi thuế biểu xuất nhập khẩu cho các mặt hàng có tính cách công kỹ nghệ.
Nhen nhúm mới là sự đặc biệt cạnh tranh về thực phẩm, loại thực phẩm được cải biến theo khoa học truyền chủng (genetically modified). Vấn đề này cũng được đưa vào nghị trình thương thảo mậu dịch kỳ này. Sự tranh cãi nhen nhúm này đã xẩy ra giữa Hoa Kỳ và Liên Hiệp Âu châu về chuyện ngăn chặn thịt bò của Hoa Kỳ nhập vào thị trường Continental. Vì những con bò Hoa kỳ nuôi để lấy thịt được nuôi ăn bằng kích thích tố có thể tạo ra những biến chứng “genotype”. Hoa Kỳ coi vụ ngăn chặn này như vi phạm về luật mậu dịch thế giới như đã thỏa thuận trước đây.
Ông Moore nói: “Dù rằng chúng ta thích hay không thích, các đề xuất đều được đưa ra để công chúng thẩm định.”
Một số chuyên viên mậu dịch cho rằng ông Moore đã làm một việc toàn thời gian thứ hai (second full-time job) với các sứ giả của các nuớc đang phát triển trong việc sửa lại hàng rào mậu dịch để tranh chức Thống đốc với Phó Thủ tướng Thái Lan Supachai Panitchpakdi.
10 tháng chạy đua lấy chức Thống đốc đã dẫn tới sự đụng độ với nhiều đại diện của các nước, các nuớc thành viên tỏ thái độ bất mãn hình như ông Moore có sự hỗ trợ của Hoa Kỳ. Điều này khá đúng với các nước đang tranh giành nhau vì không được hưởng sự mậu dịch một cách tự do và nghi Hoa Kỳ đã âm mưu phá hoại ứng cử viên Supachai trong chức vụ Thống đốc Mậu dịch Thế giới.
Ông Moore sinh năm 1949 tại Tân Tây Lan, ông đã dồn tất cả sự nghiệp của ông cho nước của ông. Nước là nơi ông đã sinh ra và trưởng thành, sau đó đã cho phép ông trở thành một phát ngôn viên của những đối thủ của mậu dịch quốc tế và của ngoại vụ.
Cũng xin được phép nói, Tân Tây Lan là một nước nằm trong Khồi Thịnh Vượng Chung Anh quốc, một nước chịu nhiều ảnh hưởng của dân Anh hơn là các nước khác trong khối. Dân Tân Tây Lan hiện nay còn giữ nhiều nề nếp và lối sống theo lớp quí tộc của Anh quốc. Tân Tây Lan trước đây là nước có kỹ nghệ chăn nuôi trừu và xuất cảng lông trừu sang anh để làm len và các loại vải len nổi tiến thế giới dùng để may quần áo Tây loại xịn cho các chính khách, cũng như các nhà triệu phú. Nhưng sau này kỹ nghệ dệt của Anh đi xuống và không nhập cảng lông trừu của Tân Tây Lan nữa và nền kinh tế của Tân Tây Lan phải sống nhờ vào xuất cảng các tài nguyên thiên nhiên sang Nhật và các nước miền Đông Nam Á.

Quá trình của Moore, ông đã từng là công nhân hãng thịt, công nhân xây cất, thợ in và nhân viên xã hội. Sau này ông giữ nhiều chức vụ trong chính quyền Tân Tây Lan như Bộ trưởng Thương mại, Bộ trưởng Ngoại giao, Phó Thủ tướng Tài chánh.
Đến năm 1990, Moore trở thành Thủ tướng, người ta còn nhớ câu ông đã nói: “Từ Gerald Ford có thể trở thành Franklin Roosevelt mấy hồi.”
Bỏ bộ mặt tươi vui sang một bên, Moore nhận thức rất rõ ông phải đối diện vấn đề gay go là trình bầy Cơ quan Mậu dịch Thế giới là một cơ quan giúp ích cho các nước thành viên trong khi các nước đang càng ngày càng nghi ngờ cơ quan này như có toàn quyền quyết định về tính cách mậu dịch.
Chuyện nghi ngờ của thiên hạ cũng có thể là cố nhiên. Con người ngày nay khôn ngoan hơn con người ngày xưa, các cuộc hoà giải hay thỏa thuận giữa các nước (states) trên thế giới đều đưa vào bàn hội nghị để tránh các cuộc đổ máu hay gây tai họa cho những người dân vô tội. Người làm trọng tài trong các cuộc thương thảo phải trình bầy rõ ưu điểm cũng như nhược điểm của cả đôi bên sao cho họ thỏa thuận (compromise) và đồng ký kết thành các điều khoản như luật lệ mà đôi bên cam kết phải thi hành. Theo lý thuyết sự thoả thuận phải công bằng, cũng như con sò sẻ làm hai mỗi bên một nửa, nhưng trên thực tế không có sự thỏa thuận công bằng tuyệt đối như thế. Ông Moore có nói đùa một câu: “Nếu ông bạn có điều gì muốn giữ kín, cách tốt nhất là cứ thẩy ra một bản thảo cả 5000 trang để cho công chúng tìm ra.”
Cơ quan Mậu dịch Quốc tế này đã bị chỉ trích vào hồi năm ngoái là thiếu cởi mở, cơ quan chỉ trình bầy thoáng qua chuyện dân Hoa Kỳ muốn bảo vệ giống đồi mồi gần bị tuyệt chủng đã bị dân bắt tôm bằng lưới làm hại. Đường lối bảo vệ sinh thái này đã gây trở ngại cho một số nước có nền kinh tế phôi thai và làm các nước này không mở được thị trường vào các nước có kỹ nghệ tiền tiến có sẵn ý niệm về bảo vệ môi sinh và sinh thái của trái đất. Cũng như thổ dân Canada sống trên Bắc cực từ trước tới nay sinh sống bằng nghề săn bẫy những con gấu trắng để lấy thịt ăn và da lông gấu bán để làm áo, nay cấm không cho săn bẫy, thổ dân này phải làm gì để sinh sống" Như Hoa Kỳ xuất cảng ít, nhưng nhập cảng nhiều, thiệt ra thị trường tiêu thụ của Hoa Kỳ quá rộng lớn, nên hàng sản xuất của Hoa Kỳ chưa cung ứng nổi số cầu của dân Hoa Kỳ. Thêm vào đó, đồng Mỹ kim như được các nước trên thế giới chấp nhận như là đồng tiền vạn năng.
Ông Moore cho biết: “Chúng tôi biết có những tổ chức ngoài chính quyền (NGO), những tổ chức này có tầm ảnh hưởng rất lớn trong thế giới, chúng tôi mời họ tham gia với cơ quan để trình bầy ra những sinh thái của loài người.”
Cùng trong thời gian nhậm chức, ông Moore luôn luôn nhấn mạnh Cơ quan Mậu dịch Thế giới làm việc theo nhu cầu khẩn thiết của các nước thành viên. Để nâng đỡ các nuớc có nền kinh tế yếu kém của khoảng 30 nước nghèo không có sứ giả tại Geneve, ông Moore đang hoạch định cách giúp các nước này làm sao bảo vệ được quyền lợi kinh tế của họ trước vấn đề thế giới hiện nay.
Ông Moore tuyên bố: “WTO không phát sinh ra theo đúng như thực tế hiện nay của thế giới. WTO như nhắm vào nước giầu và có tính cách như một câu lạc bộ nào đó.” Câu nói này hàm ý ám chỉ nước Nga và nước Tầu. Trên thực tế nhiều vấn đề của WTO vẫn được giải quyết dựa vào thỏa ước GATT (General Agreement on Tariff and Trade). IMF thường lại đi kèm theo thỏa ước quốc tế này.
Tuy nhiên với chức vị Thống đốc của Cơ quan Mậu dịch Thế giới có số lương biểu thị bằng sáu con số, có ngoại bổng tiếp tân, có xe hơi hạng sang và cả căn nhà trông ra cảnh đẹp của hồ Geneve, hợp với chức vụ đảm nhậm. Nhưng ông Moore tự cho mình không khác gì người như ở trên trời rớt xuống đất khi ông thụ đắc. Cái lo của ông Moore hiện nay là ông không nói được tiếng Pháp, đây là một cái lỗi lớn trong các cuộc hội nghị bàn tròn tại Geneve.
Ông nói, như thế có thể nào ông thành công được không" “Nếu tôi làm ai cũng mếch lòng, đó có phải là tôi làm việc tốt chăng.”

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thiếu nữ Nishiya Momiji của Nhật Bản đã thắng môn trượt ván đường phố của phụ nữ tại Thế Vận Hội Tokyo 2020, theo CNN tường thuật hôm Thứ Hai, 26 tháng 7 năm 2021. Ở tuổi 13, cô bé hiện là một trong những người đoạt huy chương vàng trẻ nhất trong lịch sử Thế Vận Hội. Cô này chỉ già hơn 1 tháng so với bé gái giữ kỷ lục hiện nay, là tay lặn người Mỹ Marjorie Gestring, đã 13 tuổi và 267 ngày khi cô thắng huy chương vàng tại Thế Vận Hội Berlin vào năm 1936.
Hàng ngàn người đã chiếm các đường phố của Sydney và nhiều thành phố khác ở Úc hôm Thứ Bảy, 24 tháng 7 năm 2021, để chống các hạn chế phong tỏa giữa đợt gia tăng các trường hợp lây nhiễm Covid-19 khác, và cảnh sát đã bắt giữ nhiều người sau khi các đám đông phá những hàng rào cản trở và ném chai nhựa và cây cối, theo bản tin của Đài NPR tường thuật hôm Thứ Bảy.
Tuyên bố được phổ biến bởi lãnh sự quán TQ ở New York nói rằng NBC “đã làm tổn thương phẩm cách và tình cảm của người dân TQ” qua việc chiếu “bản đồ không đầy đủ” trong lúc các lực sĩ của nước này đến dự Thế Vận Hội. “Chúng tôi thúc giục NBC nhận ra bản chất nghiêm trọng của vấn đề này và thực hiện các biện pháp sửa đổi lỗi lầm,” theo tuyên bố nói trên cho biết.
Khi ông ấy tiến tới trạm kiểm soát, Pardis đã đạp ga để tăng tốc độ chạy xuyên qua. Ông đã không còn được thấy sống nữa. Những người dân làng đã chứng kiến sự kiện nói với Red Crescent là Taliban đã bắn vào xe của ông ấy trước khi nó chạy qua và dừng lại. Sau đó họ đã treo Pardis lên xe và chặt đầu ông ấy. Pardis là một trong hàng ngàn thông dịch viên người Afghanistan làm việc cho quân đội Hoa Kỳ và hiện đang đối diện sự khủng bố bởi Taliban, khi nhóm này giành lấy sự kiểm soát nhiều vùng rộng lớn hơn của đất nước này.
Tổng Thống Joe Biden đã công bố các trừng phạt mới hôm Thứ Năm, 22 tháng 7 năm 2021, nhắm vào viên chức đứng đầu quân sự Cuba và một đơn vị của bộ máy an ninh nhà nước đàn áp của chính quyền, mà ông nói là chịu trách nhiệm cho việc đàn áp tàn bạo cuộc biểu tình lịch sử khắp đảo quốc trong tháng này, theo bản tin của báo USA Today hôm Thứ Năm.
Như nhiều vùng trên thế giới đang chứng kiến sự tàn phá do hạn hán và các đợt nóng kinh hoàng vì biến đổi khí hậu, tỉnh Hà Nam của Trung Quốc, có dân số hơn 100 triệu người, đã và đang trải qua những trận mưa như trút nước và lũ lụt, theo bản tin của Buzz Feed News tường thuật hôm Thứ Tư, 21 tháng 7 năm 2021.
Thống đốc Laschet đã nói về một "thảm họa lũ lụt có tỷ lệ lịch sử". Đồng nghiệp của ông từ Rheinland-Pfalz, Malu Dreyer (SPD), gọi tình hình “vẫn còn cực kỳ căng thẳng ở tiểu bang của chúng tôi”. Tại Trier, Bà Dreyer nói thêm: "Sự đau khổ cũng chưa kết thúc." Tại một cuộc họp video với Laschet, bà Merkel đã hứa sẽ hỗ trợ ngắn hạn và dài hạn từ chính phủ liên bang cho những người bị ảnh hưởng.
Ít nhất 70 người đã thiệt mạng tại Đức và Bỉ sau một trận mưa lớn kỷ lục làm các con sông vỡ bờ, theo bản tin của BBC tiếng Anh tường thuật hôm Thứ Năm, 15 tháng 7 năm 2021. Hầu hết các nạn nhân là tại Đức, nhưng ít nhất 11 người đã chết tại Bỉ, với nhiều người hơn được báo cáo đang mất tích.
Hoa Kỳ và Đức sẽ đứng chung để chống lại sự bành trướng của Nga, theo Tổng Thống Hoa Kỳ Joe Biden phát biểu khi ông chào đón Thủ Tướng Đức Angela Merkel sắp ra đi tới thăm Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn hôm Thứ Năm, 15 tháng 7 năm 2021 qua tường thuật của BBC tiếng Anh hôm Thứ Năm. Ông Biden nói rằng ông đã nêu quan ngại với Bà Merkel về đường ống dẫn khí đốt từ Nga tới Đức, nhưng họ đã đồng ý Moscow không thể được phép sử dụng năng lượng như một vũ khí. Tổng thống Hoa Kỳ nói rằng 2 đồng minh cũng chống lại các hành động phản dân chủ của Trung Quốc.
Cựu Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush hôm Thứ Tư, 14 tháng 7 năm 2021, đã đưa ra lời chỉ trích mới nhất về việc rút quân đội Mỹ và NATO ra khỏi Afghanistan, khi chính phủ được Hoa Kỳ hậu thuẫn tại Kabul có vẻ ngày càng tê liệt và các tay súng Taliban tiếp tục nhanh chóng chiếm đất giành dân, theo báo Politico tường thuật hôm Thứ Tư. Được hỏi có phải việc rút quân là một sai lầm, Bush nói với đài truyền hình Đức Deutsche Welle trong một cuộc phỏng vấn: “Tôi nghĩ đúng vậy, vâng. Bởi vì tôi nghĩ các hậu quả sẽ là xấu và buồn không thể tin được.”
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.