Hôm nay,  

Tân Tư Lệnh Wto: Trọng Tài Mậu Dịch 134 Nước

06/09/199900:00:00(Xem: 4643)
GENEVE (New York Times)- Theo như Elizabeth Olson đưa tin, người ta được biết ông Mike Moore, dân Tân Tây Lan bắt đầu làm việc ngày đầu tiên như một vị lãnh đạo của Cơ quan Mậu dịch Thế giới (Leader of WTO).
Mike Moore đã nhậm chức Thống đốc (General Director) vào ngày 2 Tháng Chín 1999, người ta liên tưởng ông như một nhà trọng tài của mậu dịch thế giới, ông đang phải đối đầu với các đề xuất rắc rối hiện nay trong mậu dịch quốc tế.
Khi tài xế lái chiếc xe hơi Lexus mầu đen chở ông Mike Moore tới, một nhóm biểu tình nhỏ đã dàn chào và quơ lên những tấm biểu ngữ có hàng chữ “Chúa đã chết, WTO đã lấy ông thay thế.” (God Is Dead, WTO Has Replaced Him).
Moore đã nói như sửa hàng chữ này “Thiệt là khéo nịnh đấy”. Những người phản đối này là những người đại diện cho những nhóm đã chỉ trích mạnh về cơ quan mậu dịch như có quyền lực mạnh như thượng đế. Những nhóm này đe dọa sẽ làm rối loạn những cuộc thương thảo mậu dịch thế giới mở ra ở Seattle vào cuối tháng mười một năm nay. Đó là một thử thách đầu tiên khi ông Moore được sắp xếp làm Thống đốc Mậu dịch Thế giới.
Theo như ông đếm từng tuần, ông chỉ còn có 11 tuần lễ để sắp xếp tất cả các đề xuất phức tạp như một bài toán ma trận để gom vào nghị trình gần đến.
Thái độ tương đắc với các nước thành viên kèm theo kiểu không tuân theo các nghi thức ngoại giao của Moore có thể giúp ông san bằng những bất đồng ý kiến của 134 nước thành viên xưa nay thường cục súc hoặc gây gỗ trên đủ các đề xuất như cắt bỏ sự tài trợ nông nghiệp, xét lại thuế khóa về mua bán hàng điện tử, mở thị trường về dịch vụ tài chánh về ngân hàng và bảo hiểm, bàn cãi thuế biểu xuất nhập khẩu cho các mặt hàng có tính cách công kỹ nghệ.
Nhen nhúm mới là sự đặc biệt cạnh tranh về thực phẩm, loại thực phẩm được cải biến theo khoa học truyền chủng (genetically modified). Vấn đề này cũng được đưa vào nghị trình thương thảo mậu dịch kỳ này. Sự tranh cãi nhen nhúm này đã xẩy ra giữa Hoa Kỳ và Liên Hiệp Âu châu về chuyện ngăn chặn thịt bò của Hoa Kỳ nhập vào thị trường Continental. Vì những con bò Hoa kỳ nuôi để lấy thịt được nuôi ăn bằng kích thích tố có thể tạo ra những biến chứng “genotype”. Hoa Kỳ coi vụ ngăn chặn này như vi phạm về luật mậu dịch thế giới như đã thỏa thuận trước đây.
Ông Moore nói: “Dù rằng chúng ta thích hay không thích, các đề xuất đều được đưa ra để công chúng thẩm định.”
Một số chuyên viên mậu dịch cho rằng ông Moore đã làm một việc toàn thời gian thứ hai (second full-time job) với các sứ giả của các nuớc đang phát triển trong việc sửa lại hàng rào mậu dịch để tranh chức Thống đốc với Phó Thủ tướng Thái Lan Supachai Panitchpakdi.
10 tháng chạy đua lấy chức Thống đốc đã dẫn tới sự đụng độ với nhiều đại diện của các nước, các nuớc thành viên tỏ thái độ bất mãn hình như ông Moore có sự hỗ trợ của Hoa Kỳ. Điều này khá đúng với các nước đang tranh giành nhau vì không được hưởng sự mậu dịch một cách tự do và nghi Hoa Kỳ đã âm mưu phá hoại ứng cử viên Supachai trong chức vụ Thống đốc Mậu dịch Thế giới.
Ông Moore sinh năm 1949 tại Tân Tây Lan, ông đã dồn tất cả sự nghiệp của ông cho nước của ông. Nước là nơi ông đã sinh ra và trưởng thành, sau đó đã cho phép ông trở thành một phát ngôn viên của những đối thủ của mậu dịch quốc tế và của ngoại vụ.
Cũng xin được phép nói, Tân Tây Lan là một nước nằm trong Khồi Thịnh Vượng Chung Anh quốc, một nước chịu nhiều ảnh hưởng của dân Anh hơn là các nước khác trong khối. Dân Tân Tây Lan hiện nay còn giữ nhiều nề nếp và lối sống theo lớp quí tộc của Anh quốc. Tân Tây Lan trước đây là nước có kỹ nghệ chăn nuôi trừu và xuất cảng lông trừu sang anh để làm len và các loại vải len nổi tiến thế giới dùng để may quần áo Tây loại xịn cho các chính khách, cũng như các nhà triệu phú. Nhưng sau này kỹ nghệ dệt của Anh đi xuống và không nhập cảng lông trừu của Tân Tây Lan nữa và nền kinh tế của Tân Tây Lan phải sống nhờ vào xuất cảng các tài nguyên thiên nhiên sang Nhật và các nước miền Đông Nam Á.

Quá trình của Moore, ông đã từng là công nhân hãng thịt, công nhân xây cất, thợ in và nhân viên xã hội. Sau này ông giữ nhiều chức vụ trong chính quyền Tân Tây Lan như Bộ trưởng Thương mại, Bộ trưởng Ngoại giao, Phó Thủ tướng Tài chánh.
Đến năm 1990, Moore trở thành Thủ tướng, người ta còn nhớ câu ông đã nói: “Từ Gerald Ford có thể trở thành Franklin Roosevelt mấy hồi.”
Bỏ bộ mặt tươi vui sang một bên, Moore nhận thức rất rõ ông phải đối diện vấn đề gay go là trình bầy Cơ quan Mậu dịch Thế giới là một cơ quan giúp ích cho các nước thành viên trong khi các nước đang càng ngày càng nghi ngờ cơ quan này như có toàn quyền quyết định về tính cách mậu dịch.
Chuyện nghi ngờ của thiên hạ cũng có thể là cố nhiên. Con người ngày nay khôn ngoan hơn con người ngày xưa, các cuộc hoà giải hay thỏa thuận giữa các nước (states) trên thế giới đều đưa vào bàn hội nghị để tránh các cuộc đổ máu hay gây tai họa cho những người dân vô tội. Người làm trọng tài trong các cuộc thương thảo phải trình bầy rõ ưu điểm cũng như nhược điểm của cả đôi bên sao cho họ thỏa thuận (compromise) và đồng ký kết thành các điều khoản như luật lệ mà đôi bên cam kết phải thi hành. Theo lý thuyết sự thoả thuận phải công bằng, cũng như con sò sẻ làm hai mỗi bên một nửa, nhưng trên thực tế không có sự thỏa thuận công bằng tuyệt đối như thế. Ông Moore có nói đùa một câu: “Nếu ông bạn có điều gì muốn giữ kín, cách tốt nhất là cứ thẩy ra một bản thảo cả 5000 trang để cho công chúng tìm ra.”
Cơ quan Mậu dịch Quốc tế này đã bị chỉ trích vào hồi năm ngoái là thiếu cởi mở, cơ quan chỉ trình bầy thoáng qua chuyện dân Hoa Kỳ muốn bảo vệ giống đồi mồi gần bị tuyệt chủng đã bị dân bắt tôm bằng lưới làm hại. Đường lối bảo vệ sinh thái này đã gây trở ngại cho một số nước có nền kinh tế phôi thai và làm các nước này không mở được thị trường vào các nước có kỹ nghệ tiền tiến có sẵn ý niệm về bảo vệ môi sinh và sinh thái của trái đất. Cũng như thổ dân Canada sống trên Bắc cực từ trước tới nay sinh sống bằng nghề săn bẫy những con gấu trắng để lấy thịt ăn và da lông gấu bán để làm áo, nay cấm không cho săn bẫy, thổ dân này phải làm gì để sinh sống" Như Hoa Kỳ xuất cảng ít, nhưng nhập cảng nhiều, thiệt ra thị trường tiêu thụ của Hoa Kỳ quá rộng lớn, nên hàng sản xuất của Hoa Kỳ chưa cung ứng nổi số cầu của dân Hoa Kỳ. Thêm vào đó, đồng Mỹ kim như được các nước trên thế giới chấp nhận như là đồng tiền vạn năng.
Ông Moore cho biết: “Chúng tôi biết có những tổ chức ngoài chính quyền (NGO), những tổ chức này có tầm ảnh hưởng rất lớn trong thế giới, chúng tôi mời họ tham gia với cơ quan để trình bầy ra những sinh thái của loài người.”
Cùng trong thời gian nhậm chức, ông Moore luôn luôn nhấn mạnh Cơ quan Mậu dịch Thế giới làm việc theo nhu cầu khẩn thiết của các nước thành viên. Để nâng đỡ các nuớc có nền kinh tế yếu kém của khoảng 30 nước nghèo không có sứ giả tại Geneve, ông Moore đang hoạch định cách giúp các nước này làm sao bảo vệ được quyền lợi kinh tế của họ trước vấn đề thế giới hiện nay.
Ông Moore tuyên bố: “WTO không phát sinh ra theo đúng như thực tế hiện nay của thế giới. WTO như nhắm vào nước giầu và có tính cách như một câu lạc bộ nào đó.” Câu nói này hàm ý ám chỉ nước Nga và nước Tầu. Trên thực tế nhiều vấn đề của WTO vẫn được giải quyết dựa vào thỏa ước GATT (General Agreement on Tariff and Trade). IMF thường lại đi kèm theo thỏa ước quốc tế này.
Tuy nhiên với chức vị Thống đốc của Cơ quan Mậu dịch Thế giới có số lương biểu thị bằng sáu con số, có ngoại bổng tiếp tân, có xe hơi hạng sang và cả căn nhà trông ra cảnh đẹp của hồ Geneve, hợp với chức vụ đảm nhậm. Nhưng ông Moore tự cho mình không khác gì người như ở trên trời rớt xuống đất khi ông thụ đắc. Cái lo của ông Moore hiện nay là ông không nói được tiếng Pháp, đây là một cái lỗi lớn trong các cuộc hội nghị bàn tròn tại Geneve.
Ông nói, như thế có thể nào ông thành công được không" “Nếu tôi làm ai cũng mếch lòng, đó có phải là tôi làm việc tốt chăng.”

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
✱ TT Putin: “Mục tiêu của chúng tôi không phải là đẩy nhanh guồng máy xung đột quân sự, mà trái lại là chấm dứt cuộc chiến hiện nay” - "Chúng tôi sẽ cố gắng chấm dứt cuộc chiến này, và tất nhiên là càng sớm càng tốt." ✱ PNV/TBÔ John Kirby: Ông Putin "hoàn toàn không cho thấy dấu hiệu nào rằng ông ta sẵn sàng đàm phán" để chấm dứt chiến tranh - Ông Biden sẵn sàng đàm phán với ông Putin, nhưng chỉ khi nào nhà lãnh đạo Nga "thể hiện sự nghiêm túc về đàm phán"...
Mãi cho đến dạo gần đây, hầu hết những ai không sống ở Iran có thể sẽ chưa bao giờ nghe đến cụm từ ‘cảnh sát đạo đức,’ chứ đừng nói là biết được vai trò rộng lớn của họ ở đất nước này. Tuy nhiên, ngày 16 tháng 9 năm 2022, cái chết của Jina Mahsa Amini đã làm dấy lên hàng loạt cuộc biểu tình trên đường phố Iran và các nơi khác, và tới này vẫn chưa có dấu hiệu dịu đi. Amini đã bị Gasht-e-Ershad, tên tiếng Ba Tư của lực lượng cảnh sát khét tiếng này, giam giữ vì tội “không buộc khăn trùm đầu phù hợp.”
Thế giới đang đối mặt với một bước ngoặt của thời đại: một sự thay đổi kiến tạo cho thời đại. Cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Nga đã kết thúc một kỷ nguyên. Các cường quốc mới đã hoặc tái xuất hiện, bao gồm một Trung Quốc hùng mạnh về kinh tế và kiên quyết về chính trị. Trong thế giới đa cực mới này, các quốc gia và mô hình chính phủ khác nhau đang cạnh tranh về quyền lực và ảnh hưởng.
Một phong trào biểu tình chống chế độ và chống Xi, do dân chúng và phần đông giới trẻ, sinh viên các Đại học, phát động hôm 24/11/22, nhiều người cho là lớn nhứt từ 33 năm nay. Dân chúng các thành phố lớn, sinh viên từ nhiều Đại học xuống đường tố cáo biện pháp ác ôn « Zéro Covid » của Xi chống dịch Vũ Hán là giết người, trong lúc thế giới cũng chống dịch nhưng không ai làm như vậy...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Với việc ông Tập Cận Bình siết chặt kìm kẹp sắt đá đối với đảng lãnh đạo và nền kinh tế chính trị của Trung Quốc, các cuộc tranh luận dai dẳng về tính bền vững của sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của đất nước đã trở lại nổi bật. Mô hình độc đoán của Trung Quốc, sau khi tiến xa, rốt cuộc có thể là không có gì là quá đặc biệt. Bằng chứng về sự trì trệ này cho thấy càng ngày càng tăng...
✱ CRS Congress: Tính đến ngày 14 tháng 10 năm 2022, Hoa Kỳ đã cung cấp hơn 20,3 tỷ đô la viện trợ để giúp Ukraine bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ - Lực lượng Đặc biệt của Hoa Kỳ mở các khóa đào tạo và huấn luyện cho lực lượng đặc biệt Ukraine. ✱ Yahoo News: CIA giám sát một chương trình bí mật huấn luyện chuyên sâu ở Mỹ cho các lực lượng hoạt động đặc biệt tinh nhuệ của Ukraine và các nhân viên tình báo khác. Chương trình huấn luyện bắt đầu vào năm 2015, tại một cơ sở không được tiết lộ ở miền Nam Hoa Kỳ. ✱ DW Germany - Lực lượng Mỹ huấn luyện quân đội Ukraine tại Đức và giúp họ học sử dụng các hệ thống vũ khí tiên tiến - việc huấn luyện các lực lượng Ukraine đang diễn ra ở các khu vực khác tại châu Âu, nhưng không tiết lộ địa điểm. ✱ Al Jazeera/DIA: Sự thất bại của các lực lượng Nga trước sự đối kháng mãnh liệt của Ukraine cho thấy lực lượng của Moscow không có khả năng đạt được mục tiêu xâm lược ban đầu do TT Putin đã đề ra. ✱ White House: Chúng tôi có quyền nói chuyện trực tiếp.
Từ ngày 6 đến 18 tháng 11 năm 2022 Hội nghị Thượng đỉnh về Biến đổi Khí hậu của Liên Hiệp Quốc lần thứ 27 (Conference of the Parties, COP27) sẽ được tổ chức tại Sharm el-Sheikh, Ai Cập. Hội nghị này được Antonio Gunterres, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc khai mạc và có khoảng đại diện của 200 quốc gia và hàng chục nghìn người tham dự...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.