Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Bệnh Xương Xốp Dễ Gẫy Xương, Tử Vong Cao

20/05/200000:00:00(Xem: 6683)
Khi chúng ta bất chợt thấy một cụ già lưng thật còng, người thật thấp: chúng ta thấy hình ảnh của bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis), bệnh thiếu chất vôi trong xương. Qua kính hiển vi điện tử, chúng ta có thể nhìn và hình dung được xương xốp giống như cái tổ ong lỗ chỗ.
Bệnh xương xốp có thể xẩy ra cho tất cả mọi người. Nhưng phần lớn cho những người có tuổi, nhất là đàn bà trên 40 hay 50 tuổi. Khoảng 21 phần trăm phụ nữ tắt đường kinh bị xương xốp. Khi tới 80 tuổi thì có 90 phần trăm phụ nữ bị bệnh xương xốp. Đàn ông bị bệnh ít hơn: khi tới 90 tuổi, chỉ có 17 phần trăm bị xương xốp (C. Mills, Hippocrates, July/August 1999).

Khi về già, bệnh nhân thường hay bị té ngã. Nếu bị bệnh xương xốp, dễ bị gẫy xương, bể xương. Có nhiều biến chứng nguy hiểm, nhất là khi cần phải mổ xẻ để chỉnh xương gẫy. Có tử vong cao. Trên thế giới, khoảng 250 triệu người bị bệnh xương xốp. Riêng tại Hoa Kỳ, 24 triệu người bị xương xốp và mỗi năm, có một triệu rưỡi người bị gẫy xương. Khoảng 37,500 người bị xương xốp chết vì những biến chứng khi bị gẫy xương (MM Iqbal, Southern Med. J., 93: 2, 2000).

Ai hay bị xương xốp"
Phần lớn là đàn bà da trắng, bắt đầu trên 40-50 tuổi. Tiếp theo, là phụ nữ Á Đông, trong đó có người Việt Nam chúng ta. Phụ nữ da đen và phụ nữ Mễ ít bị bệnh xương xốp hơn.
Những nguyên nhân bị bệnh xương xốp :
. gia đình có người bị bệnh xương xốp.
. phụ nữ bị cắt bỏ buồng trứng, tắt kinh trước 45 tuổi.
. đàn ông có lượng kích thích tố sinh dục testosterone thấp.
. ít hoạt động.
. hút thuốc lá hay uống rượu quá nhiều.
. ăn uống thiếu chất vôi-calcium.
. dùng thuốc có lượng kích thích tố nang thượng thận cao (corticosteroids giảm hấp thụ chất vôi qua màng ruột).
. uống thuốc kích thích tố tuyến giáp trạng (thyroid hormone làm giảm lượng chất vôi-calcium).
. thuốc chữa kinh phong phenytoin và barbiturates cũng giảm sinh tố D, và giảm chất vôi.

Trị liệu bệnh xương xốp bằng thuốc, chất vôi-calcium và sinh tố-vitamin D:
- Kích thích tố trị liệu:

Kích thích tố sinh dục ngoài nhiệm vụ giữ chất vôi trong xương còn giúp cho phụ nữ:
. giảm bệnh đỏ mặt,
. đường sinh dục khá hơn,
. nhiều lợi ích cho bệnh tim mạch,
. có thể giúp chống xương háng đỡ bị phong thấp (osteoarthritis)
. chống bệnh đầu óc hay quên Alzheimer (RD Gambrel, Ann. Int. Med. 17: 37, 1996; MC Nevitt, 156: 2073, 1996).

Kích thích tố trị liệu có nguy cơ bị ung thư vú, nhưng hình như chỉ thấy trong trường hợp nếu dùng kích thích tố trị liệu quá mười năm (D. Grady et al., Ann. Int. Med. 117: 1016, 1992).

Một số trường hợp khác không được phép dùng kích thích tố trị liệu, nếu:
. bị tai biến mạch máu não,
. bị viêm tĩnh mạch ở chân,
. nghẹt máu ở chân,
. nghi ngờ bị ung thư vú hay đang bị ung thư vú,
. nghi ngờ có bầu,
. hư gan,
. nhức đầu kinh niên,
. cao huyết áp trầm trọng, v...v…

- Bisphosphonates:
Trong trường hợp không dùng được kích thích tố trị liệu, có thể uống bisphosphonates. Điển hình là Alendronate (Fosamax). Nhưng thuốc chỉ có thể giúp khỏi bị xương xốp, khỏi bị gẫy xương. Nên tránh dùng thuốc Alendronate nếu bị bệnh ống thực quản, bị chất vôi-calcium quá thấp trong máu, hay suy thận. Nên hỏi ý kiến bác sĩ gia đình trước khi quyết định dùng thuốc.

- Calcitonin:
Thường dùng bơm vào mũi, và ít khi chích dưới da. Chỉ dùng khi đã tắt kinh ít ra là 5 năm, hoặc vì lý do không dùng được phương pháp kích thích tố trị liệu. Thuốc có vài phản ứng phụ khác như viêm mũi, chảy nước mũi, chảy máu mũi, viêm xoang.

- Raloxifen:
Thuốc mới được FDA chấp thuận để chữa bệnh xương xốp (Y Học Thường Thức: www.vn1.net).
- Chất vôi-Calcium và sinh tố D:
Liều lượng chất vôi thay đổi:
. từ 1 tới 5 tuổi, mỗi ngày cần 800 mg calcium.
. từ 11 tới 24 tuổi, mỗi ngày, có thể cần từ 1,200 tới 1,500 mg calcium( Calcium carbonate, Tribasic calcium, Calcium citrate, Calcium lactate, Calcium gluconate).
. trong lúc có thai, có thể uống 1,200 mg calcium, mỗi ngày.
. từ 25 tới 50 tuổi, uống 1,000 mg calcium, mỗi ngày.
. và trên 50 tuổi uống 1,500 mg calcium (nhưng sẽ chỉ dùng 1,000 mg mỗi ngày, nếu đang uống thêm kích thích tố sinh dục)(L.B. Scheiber, L.Terregrosa, J. Musculos. Med.,May, 1999).

Uống sinh tố D mỗi ngày từ 250 tới 400 IU.

Sau đây là danh sách những đồ ăn có nhiều chất vôi-calcium(đồ ăn liệt kê ở dưới, không sợ làm cholesterol cao trong máu, có thể dùng để bồi bổ thêm chất vôi-calcium cho cơ thể):
. 8 oz sữa (nonfat hay 1 phần trăm mỡ), có 291 mg calcium.
. 8 oz sữa skim milk, 302 mg calcium.
. 1 ly yogurt không có mỡ, 100-400 mg calcium.
. 1 chén broccoli tươi, 176 mg calcium.
. 1 chén đậu nấu chín, 128 mg calcium.
. 1 chén đậu đỏ luộc, 116 mg calcium.
. 1 trái cam, 56 mg calcium.
. 8 oz nước cam tươi, 300 mg calcium.
. nửa chén đậu hũ hay đậu nành, 260 mg calcium. (Pharmacy Times, LK Shaw, january, 2000).

Sau hết, tập thể dục mỗi ngày, như đi bộ, tài chi đều rất tốt: giúp máu lưu thông, giảm bệnh xương xốp, phòng ngừa gẫy xương.

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., FAAFP; E-mail: nmtran@hotmail.com; Fax: (714) 547-4968; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Khi các trường hợp bị nhiễm vi khuẩn corona gia tăng trở lại, có thể là khó khăn đối với những người lớn tuổi để nhìn thấy bất cứ sự chấm dứt nào đối với nhu cầu cách ly xã hội và vì vậy sự cô đơn có thể đến. Cách nay nhiều tháng, họ đã thực hiện theo lời khuyên sức khỏe công cộng để giảm nguy cơ bị lây nhiễm bằng cách ở nhà, biết rằng việc truyền nhiễm có thể có nhiều biến chứng đe dọa tính mạng. Nhưng việc ở trong nhà cũng có nghĩa là cách biệt với gia đình, bạn bè và những nơi họ hoạt động và tham gia.
Hằng năm thành phố Montreal, Canada đều có tổ chức nhiều cuộc lễ hội quốc tế về thể thao. Marathon International de Montreal là một môn chạy dua dai sức quy tụ cả ngàn người đến từ khắp thế giới. Từ người trẻ tuổi đến các cụ ông cụ bà còn gân đều có thể tham dự. . .
Người châu Á biết thưởng thức hương vị của trà từ nhiều ngàn năm về trước. Mãi đến thế kỷ thứ 17, trà mới được dân chúng Âu châu biết tới mà dùng. Các quốc gia sản xuất trà nhiều nhất trên thế giới hiện nay là Ấn Độ, Trung Hoa, Sri Lanka.
Thủy sản có thể bị nhiễm khuẩn Salmonella,Vibrio vulnificus, Vibrio parahaemolyticus hiện diện trong nước bẩn. Virus norwalk (Norovirus) cũng là một vấn đề quan trọng ở sò hến tại Bắc Mỹ. Rối loạn tiêu hóa, đau bụng, tiêu chảy là những biểu lộ thông thường sau khi dùng phải thực phẩm có chứa những mầm bệnh vừa kể. Ngoài ra sò hến cũng có thể bị nhiễm virus viêm gan A (hepatitis A).
Phàm ở đời, ai ai cũng đều muốn mình có được nhiều điều tốt lành cũng như nhiều tiền nhiều bạc, mà càng nhiều chừng nào thì càng tốt và càng sướng chừng đó, phải không các bạn? Bởi vậy cho nên, hễ gặp nhau vào những dịp lễ lớn như Tết, thì người ta hay chúc cho nhau những câu như:“an khang thịnh vượng”, “tấn tài tấn lộc”, “làm ăn phát tài”, “tiền vô như nước ra như keo” vân vân. Tóm lại trong chúng ta, ai cũng đều mong muốn có được cuộc sống thật sự hạnh-phúc!
Vận động hay thể dục hoặc thể thao, là việc mọi người trong chúng ta bất kỳ tuổi tác nào, cũng cần phải thực hiện thường xuyên mỗi ngày để mong duy trì được một sức khỏe tốt. Có rất nhiều cách vận động lắm, nhưng ở đây chúng ta chỉ đề cập đến việc đi bộ và chạy bộ vì có thể được xem là dễ thực hiện nhứt. Đây là hai môn thể thao xưa nhứt thế giới!
Khảo cứu của Gs Javier Espinosa (Rochester Institute of Technology in America) cho biết là ông chồng quá lệ thuộc vào bà vợ về tình cảm, tinh thần và về thể xác. Vợ (VN) được xem như là người chăm sóc chồng (caregiver). Trăm việc nhỏ lớn đều do một tay vợ già quán xuyến, lo hết và nắm hết. Từ việc con cái, nhà cửa ngăn nắp, sạch sẽ, tiền bạc dành dụm, bảo vệ hạnh phúc gia đình, canh giữ, kiểm soát ông chồng khỏi bị bà khác sớt đi mất… Chồng quá ỷ lại vào vợ cho nên khi bả chết bất thình lình thì ông bị chới với, stress tột độ, mất người săn sóc nên ảnh hưởng đến sức khỏe. Thường một thời gian ngắn sau thì ổng cũng lót tót theo bả về bên kia thế giới.
Chết phải là một chuyến du lịch tuyệt vời vì chưa có một ai đã trở về!(“La mort doit être un beau voyage puisque personne n'en est revenue”). Thông thường trong những dịp Tết, người đời thường chúc tụng lẫn nhau sống thọ đến trăm tuổi. Không phải ai muốn chết lúc nào là chết được đâu. Phải tới số mới chết. Trời kêu ai nấy dạ mà Sống quá thọ có tốt, có cần thiết không? Không có ai nghĩ giống ai hết. Đặt câu hỏi như trên có thể làm nhiều người cảm thấy khó chịu, nhưng đó là sự thật. Tuổi thọ (longévité) trong điều kiện sức khoẻ bình thường, không ngừng gia tăng thêm lên mãi tại các quốc gia kỹ nghệ giàu có... Sự gia tăng nầy thật ra phải được xem như là một sự kéo dài của tuổi trẻ (jeunesse) hơn là một sự kéo dài của…tuổi già (vieillesse). Tại sao chúng ta già? Tuổi thọ đến lúc nào sẽ dừng lại? Nhân loại đã đạt được đến mức nầy hay chưa?
Chúng ta chỉ có thể tung hoành trong một ngày thật ngắn ngũi mà thôi. Hãy trân quý ngày hôm nay. Chúng ta sẽ mất tinh thần, sẽ mất hết niềm tự tin cũng như sự can đảm, và cuộc sống chúng ta sẽ chìm đi nếu chúng ta để gánh nặng của ngày hôm qua và của ngày mai chồng chất thêm vào gánh nặng của ngày hôm nay. Không phải những kinh nghiệm của ngày hôm nay làm chúng ta thất vọng, nhưng đó chính là những đắng cay, hối hận, dằn vặt của ngày hôm qua cùng những nỗi lo ngại, ưu tư của ngày mai chưa đến, đã làm u ám vẫn đục ngày hôm nay. Vậy hãy sống trọn vẹn cho ngày hôm nay mà thôi.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.