Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Bệnh Phù Thủng Beriberi Của Người Việt

02/06/200100:00:00(Xem: 14035)
Beriberi là bệnh phù thũng do cơ thể thiếu sinh tố B1. Nạn đói năm 1945-46 gây bệnh beriberi cho rất nhiều người Viêt và quân đội Tưởng Giới Thạch thời đó xâm chiếm Việt nam. Ngày nay, beriberi vẫn còn xuất hiện khắp nơi trên thế giới, kể cả những nước nghèo nàn thiếu dinh dưỡng như ở Viêt Nam.

Vậy beriberi có từ hồi nào"
Bệnh beriberi, thiếu sinh tố B1 khởi phát từ chữ Singhalese của người Tích Lan có nghĩa là Rất yếu.

Năm 1870, thuỷ quân Lục chiến Nhật Bản bị phù thũng beriberi trầm trọng. Lúc đó gần phân nửa thủy thủ Nhật bị chết vì beriberi, nhưng chưa ai rõ sinh tố B1 là gì. Chỉ biết rằng nếu thêm thịt cá, gạo cám hay rau (có chứa B1) vào đồ ăn thì bệnh beriberi biến mất.

Sinh tố B1 là gì"
Sinh tố B1 (thiamine) là phân hóa tố coenzyme quan trọng trong chu kỳ Krebs biến hóa đường ra năng lượng. Sinh tố B1 hợp với Mg (Manganese) thành phân hóa tố hoạt động biến hoá chất bột thành đường. Nếu thiếu sinh tố B1, nhiều sản phẩm dinh dưỡng từ chất bột như pyruvic acid và lactic acid sẽ tích tụ trong mô, và đó là nguyên nhân gây nhiều bệnh liên hệ tim mạch và thần kinh.

Sinh tố B1 hấp thụ qua ruột, vào gan, thận và tim. Sinh tố B1 hoà tan được vào nước. Rượu có thể tiêu hủy sinh tố B1. Ăn nhiều đường quá mức hay hút thuốc lá đều ảnh hưởng và giảm sinh tố B1. Thiếu sinh tố B1 có trong bệnh tuyến giáp trạng hoạt động mạnh (hyperthyroidism), có bầu, cho con bú, nóng sốt, tiêu chảy làm sinh tố B1 khó hấp thụ, hay bênh suy gan trầm trọng. Sang nước biển dextrose thường xuyên, cộng thêm việc ăn uống thiếu thốn sinh tố B1, cũng sẽ làm bệnh thiếu B1 tăng cao.

Cơ nguyên bệnh beriberi:
Dinh dưỡng thiếu sinh tố B1 gây nhiều bệnh liên hệ thần kinh ngoại biên, não bộ, tim mạch, và bộ phận tiêu hóa.

Còn tim bị nở lớn, bắp thịt tim sưng lên, phân hoá thành từng mảnh bao quanh những khoảng trống có nước. Mạch máu nở lớn gây thũng nước và suy tim.

Triệu chứng bệnh beriberi chia làm 2 phần:


- Khởi đầu thấy mệt mỏi, kích thích, trí nhớ giảm, khó ngủ, đau ngực, bụng khó chịu và táo bón.
- Sau đó, thần kinh ngoại biên ở 2 chân bị ảnh hưởng, bị tê ngón chân, nóng bàn chân nhất là về đêm, chuột rút bắp vế, và đau 2 cẳng chân. Bắp vế bị đau, không thể ngồi xổm được. Đầu ngón chân hết cảm giác rung động, bàn chân cũng mất cảm giác. Thịt đùi và bắp vế bị teo, và sau hết bàn chân và ngón chân bị rũ xuống.

- Beriberi não (Wernicke-Korsakoff syndrome) là do thiếu sinh tố B1 trầm trọng. Tâm thần lẩm cẩm, mất tiếng nói, giai đoạn đầu của bệnh gọi là hội chứng Korsakoff. Máu chảy chậm trong não và thành mạch máu tăng cao. Bệnh não Wernicke xuất hiện gồm nhiều triệu chứng như mắt lé, tê liệt thần kinh mắt, bất tỉnh và nếu không chữa kịp thời, sẽ tử vong.

- Beriberi tim mạch (Shoshin beriberi) gây suy tim. Tim cố gắng đẩy máu mạnh hơn, mạch máu sẽ nở lớn, và chân tay nóng ấm. Tim đập lẹ, đổ mồ hôi, da nóng, lactic acid sinh ra nhiều, và cuối cùng suy tim. Tim suy gây khó thở, phổi và chân thũng nước, mạch máu tiếp tục nở lớn, đôi khi bị kích động.

- Beriberi của trẻ em xuất hiện khoảng 2 tới 4 tháng sau khi sanh, nếu vì người mẹ thiếu sinh tố B1. Trẻ sơ sinh bị suy tim, khóc không ra tiếng, hết phản xạ chân tay.

Nói tóm lại, triệu chứng beriberi khá phức tạp, còn nhiều ở Việt Nam. Nhưng tại Hoa Kỳ, bệnh beriberi vẫn còn tồn tại ở những người ghiền rượu.

Để tránh bệnh beriberi, chúng ta nên lưu ý ăn uống đầy đủ sinh tố B1 trong thịt heo, gan, sữa, đậu phọng, bánh mì, ngũ cốc, và các loại đậu.


Ghi chú:
1- Bài này viết với mục đích nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng sức khỏe hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình
2- Ngày June 9, 2001, tại Trụ Sở American Medical Research Foundation (Dr Lương Quốc Khanh), Giáo sư Nguyễn Văn Châu sẽ trình bầy đề tài: Văn Nghê Lạc Hồng).

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; E-mail: nmtran@hotmail.com:; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cơ Quan Kiểm Soát Thực Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chuẩn thuận loại thuốc điều trị đầu tiên có khả năng trì hoãn – có thể trong nhiều năm – sự khởi phát của bệnh tiểu đường Loại 1, một căn bệnh thường xuất hiện ở thanh thiếu niên.
Nước Mỹ có vấn đề về uống rượu. Theo nghiên cứu mới của Trung tâm Kiểm soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC), việc tiêu thụ rượu quá mức đã góp phần gây ra ước tính một phần tám số ca tử vong, hay12.9 phần trăm trên tổng số người Mỹ từ 20 đến 64 tuổi. Uống quá nhiều rượu cũng là nguyên nhân gây ra 1/5 số ca tử vong - 20,3% - ở người Mỹ từ 20 đến 49 tuổi, theo nghiên cứu được công bố vào tuần trước trên tạp chí JAMA Network Open.
Vắn tắt, người càng lớn tuổi, số lượng tế bào thần kinh giảm và khả năng về tâm trí sẽ giảm đi. Một số triệu chứng nhẹ như hay quên, hay lẫn lộn có thể chấp nhận như là sự lão hoá bình thường. Khi các triệu chứng này gia tăng, tiến triển đến mức ảnh hưởng đến cuộc sống thường nhật, lúc đó người ta dùng từ "dementia" hay "mất trí" theo nghĩa đen, hay bịnh lẫn. Có nhiều nguyên nhân cho dementia. Bịnh Alzheimer là nguyên nhân của phần lớn người mắc dementia. Một số nguyên nhân dementia chữa được, chưa có thuốc thay đổi được bịnh Alzheimer (disease-modifying drugs), chỉ có những thuốc giúp giảm triệu chứng thôi (symptomatic treatment).
Các Telomere* đóng một vai trò thiết yếu trong việc xác định số lần một tế bào có thể phân chia. Telomere là 1 đoạn DNA có trình tự (TTAGGG) lặp lại nhiều lần ở đầu mỗi nhiễm sắc thể, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ phân tử DNA khỏi các tác động gây hại và sự mất ổn định của hệ genome. Trong chu trình của một tế bào bình thường, quá trình phân bào sẽ khiến cho một phần của telomere bị mất đi. Khi độ dài của telomere đạt tới mức giới hạn thì tế bào sẽ tự chết theo chương trình (apotosis**). Do vậy, độ dài của telomere có thể coi như chiếc đồng hồ sinh học để xác định “tuổi thọ” của tế bào và các cơ quan.
Mùa đông đang đến rất nhanh và thời tiết lạnh hơn, điều quan trọng hơn bao giờ hết là quý vị phải tiêm vắc-xin và liều tăng cường chống lại COVID-19 cho bản thân và gia đình. Đối với những người từ 65 tuổi trở lên, việc tiêm liều tăng cường COVID-19 loại cập nhật là cực kỳ quan trọng vì nguy cơ mắc bệnh nặng do COVID-19 tăng lên theo tuổi tác.
Việc các bác sĩ có thể nhìn xuyên thấu bên trong cơ thể bệnh nhân mà không cần phải rạch một đường nào từng là một khái niệm thần kỳ. Cho đến nay, hình ảnh y tế (medical imaging) trong khoa quang tuyến đã trải qua một chặng đường dài, và các kỹ thuật mới nhất dựa vào trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ còn tiến xa hơn nữa: chúng khai thác khả năng tính toán khổng lồ của AI và khả năng học hỏi vô giới hạn để tận dụng triệt để các phương pháp dò chụp trên cơ thể, tìm ra những điều khác thường mà mắt người có thể bỏ sót.
Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska ngày 3/10/22 đã quyết định trao Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 2022 cho Svante Pääbo vì những khám phá của ông liên quan đến bộ gen của những hominin (cũng thuộc giống người, tương tự như “người khôn” [homo sapiens] chúng ta hiện nay) đã tuyệt chủng và sự tiến hóa của loài người. Svante Pääbo sinh ngày 20 tháng 4 năm 1955 tại Stockholm, Thụy Điển. Mẹ của ông là nhà hóa học người Estonia Karin Pääbo (1925–2013), từng trốn thoát khỏi Estonia bị Liên Xô xâm lược vào năm 1944 và đến Thụy Điển tị nạn trong Thế chiến thứ hai. Ông là con ngoại hôn của nhà hóa sinh người Thụy Điển Sune Bergström (1916-2004), và cha ông cũng từng được giải Nobel về Sinh lý học hoặc Y học (năm 1982).
Tại văn phòng VM Clinic tọa lạc số 8251 Westminster Blvd, Westminster CA 92683 (phòng mạch BS. Chính mai và BS. Thảo Võ.), vào lúc 8 giờ sáng Chủ Nhật ngày 30 tháng 10 năm 2022, VM CLINIC COMMUNITY WALK 2022 đã tổ chức chương trình đi bộ “Sức Khỏe Cho Cả Nhà.” Chương trình đi bộ còn có sự hợp tác của một số các đơn vị y tế như Hội Ung Thư Việt Mỹ, OC Autism Foundation, Lavina Pharmacy, Excel Rehab and Wellness, SJVRC (San Jose Vietnamese Running Club), Regal Medical Group, ADOC, Lakeside, Physical Therapy, Hội Bảo Vệ Sức Khỏe Tâm Thần, v.v…
Phát hiện ung thư từ sớm, trước khi nó di căn, có thể là vấn đề sống còn. Đây là lý do tại sao các bác sĩ khuyên chúng ta nên thường xuyên truy tầm một số loại ung thư phổ biến bằng nhiều phương pháp khác nhau. Ví dụ: nội soi đại tràng để tầm soát ung thư ruột kết, hay chụp nhũ ảnh để truy tầm ung thư vú. Dù quan trọng, nhưng cũng khó để có thể làm tất cả các xét nghiệm, bởi vì chúng tốn kém và đôi khi còn khiến bệnh nhân khó chịu. Nhưng mọi chuyện sẽ khác nếu có một xét nghiệm máu duy nhất có thể truy tầm được hầu hết các loại ung thư phổ biến cùng lúc. Đây là tương lai đầy hứa hẹn của các xét nghiệm phát hiện sớm đa ung thư (multicancer early detection tests – MCED). Năm nay, Tổng thống Joe Biden đã xác định việc phát triển các xét nghiệm MCED là một ưu tiên của Cancer Moonshot, nỗ lực liên bang trị giá 1.8 tỷ đô la nhằm giảm tỷ lệ tử vong do ung thư và cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân sau ung thư cũng như đang sống chung với b
Ngày 14 tháng 9, 2022, Tổng Giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus tuyên bố thế giới chưa bao giờ ở trong tình trạng tốt hơn để chấm dứt đại dịch COVID-19 và kêu gọi các quốc gia tiếp tục nỗ lực chống lại loại virus đã giết chết hơn sáu triệu người. Tuy nhiên, ông nói: “Chúng ta vẫn chưa đến đó”. Đây được xem là nhận xét lạc quan nhất từ cơ quan Liên Hiệp Quốc kể từ khi WHO tuyên bố COVID-19 là tình trạng khẩn cấp quốc tế và gọi virus này là đại dịch vào tháng 3 năm 2020 (VOA).
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.