Cao Huyết Ap, Nhức Nửa Đầu: Nguy Cơ Đứt Mạch Máu Não

03/12/200500:00:00(Xem: 5485)
- Cao Huyết Áp và Nguy Cơ Tử Vong Hậu Tai Biến Mạch Máu Não

Bs Latha G. Stead và các đồng nghiệp thuộc đại Học Y Khoa Mayo Clinic nghiên cứu liên hệ áp xuất máu tâm thu, áp xuất máu tâm trương, và áp xuất động mạch trung bình trong phòng cấp cứu vơí tử vong 90 ngày hậu tai biến mạch máu não do động mạch não co nhỏ.

Đây là một nghiên cứu bao gồm 500 bệnh nhân bị tai biến mạch máo não tại một phòng cấp cứu trung bình mỗi năm có 70,000 bệnh nhân vào khám bệnh. 375 bệnh nhân bị tai biến mạch máu não và phòng cấp cứu trong vòng 24 giờ. độ áp xuất máu được phân chia thành 3 loại: thấp, trung bình và cao. Nguy cơ tử vong điều chỉnh và theo dõi theo áp xuất máu tâm thu, áp xuất máu tâm trương, và áp xuất động mạch trung bình.

Kết quả cho thấy bệnh nhân với huyết áp (áp xuất tâm trương thấp hơn 70, áp xuất thấp tâm thu nhỏ hơn 155, hay áp xuất động mạch trung bình thấp hơn 100mg thủy ngân) tăng cao nguy cơ tử vong trong vòng 90 ngày so sánh vơí bệnh nhân áp xuất máu trung bình như áp xuất máu tâm trương từ 70 tới 105, áp xuất máu tâm thu 155 lên 220, và áp xuất động mạch trung bình từ 100 lên 140 mg thủy ngân.

Tổng kết quả cho thấy không nên để áp xuất máu xuống quá thấp trong vòng 24 giờ đầu sau khi bị tai biến mạch máu não (do động mạch não co nhỏ) để giảm nguy cơ tử vong. (American Academy of Neurology, 65: 1179, 2005).

Nhức Nửa đầu Và Tai Biến Mạch Máu Não

Bs Steven Kittner, giáo sư y khoa đại Học Y Khoa Maryland, Baltimore, vừa trình bày tại buổi họp của Hội Tai Biến Mạch Máu Hoa Kỳ bệnh nhức nửa đầu (migraine headaches) liên hệ tai biến mạch máu não nhẹ (mini-stroke, do co thắt mạch máu não chớp nhoáng, transient ischemic artery).

Nghiên cứu bao gồm 1000 phụ nữ tuổi từ 15 tới 49, bị hay không bị chứng nhức nửa đầu. Kết quả cho thấy phụ nữ dưới 50 tuổi ít bị nguy cơ tai biến mạch máu não, dù bị hay không bị chứng nhức nửa đầu. Phụ nữ từ 15 tơí 49 tuổi chỉ có chừng 2% trong số 700,000 người bị tai biến mạch máu não hàng năm. điểm quan trọng của nghiên cứu này là tìm hiểu những triệu chứng xuất hiện giữa tai biến mạch máu não loại nhẹ như tối xầm, choáng váng mặt mày, và chứng nhức nửa đầu, đặc biệt triệu chứng về mắt.

Kết quả cho thấy một số triệu chứng như triệu chứng về mắt thường thấy trong cả 2 chứng nhức nửa đầu và tai biến mạch máu não nhẹ. Bởi vậy, những kết quả nghiên cứu trước đây thường ít nhiều khác nhau là bởi 2 chứng bệnh kể trên có cùng một vài triệu chứng giống nhau. (Meeting of the American Stroke Association, February 23, 2005).

(Bàn thêm: Chứng nhức nửa đầu (migraine headaches) là loại bệnh kinh niên. Thường thì nhức nửa đầu có 4 giai đoạn:

1) Triệu chứng mơ hồ (prodrome) ban đầu báo hiệu khoảng vài ba giờ hay 1 vài ngày trước khi chứng nhức nửa đầu xuất hiện. Những triệu chứng đó là: nhậy cảm thính giác hay tiếng động, ăn uống không thấy ngon miệng, mệt mỏi hay ngáp vặt, tâm tính thay đổi, hay háo ăn.

2) Tiền triệu chứng như mắt thấy nổ đom đóm, nhìn thấy những hàng ngang dọc, hay những ngôi sao trước mắt. Đôi khi thấy những điểm đen trước mắt, hay những đường hầm thăm thẳm. Vài triệu chứng thần kinh khác có thể sẩy ra như không nói được rõ ràng, chân tay yếu và tê, hoặc như cảm thấy có con gì đốt, nhìn vật gì như lớn ra, hay đầu óc không sáng suốt.

3) Nếu không kịp điều trị trong vòng 4 tơí 72 giờ đầu thì triệu chứng nhức nửa đầu xuất hiện. Bệnh nhân cảm thấy nhức đau co thắt nửa đầu. Khi tập thể dục sẽ nhức đầu nhiều hơn. đôi khi ói mửa. Triệu chứng về mắt như nổ đom đóm hay nhìn thấy vết đen như đề cập ở trên. Mặt tê. Mặt tái mét hay cảm thấy ớn lạnh.

4) Sau khi lên cơn xong thì người thấy rất mệt mỏi, đầu óc thiếu minh mẫn. Tai biến mạch máu nhẹ (mini-stroke) do co thắt chớp nhoáng mạch máu não (TIA: transient ischemic attack) có thể xuất hiện những triệu chứng như tai biến mạch máu não, mặc dầu không bị dấu vết hư hại não.

Triệu chứng "tiền tai biến mạch máu não" hay "tai biến mạch máu não nhẹ" như bất thình lình thấy tê mặt hay yếu chân tay, yếu nửa người. Bệnh nhân tự nhiên thấy đầu óc không còn minh mẫn, nói năng khó khăn và khi nghe ai nói không hiểu gì. Mắt nhìn không rõ. Tự nhiên thấy chóng mặt hay mất thăng bằng. Bất thình lình nhức đầu ghê gớm nhưng không biết nguyên nhân vì sao. Nhiều nghiên cứu trước đây cũng đã từng đề cập tai biến mạch máu não liên hệ chứng nhức nửa đầu, đặc biệt cho những người trên 50 tuổi. Khoảng 19% bệnh nhân bị nhức nửa đầu bị tai biến mạch máu não. Nhức nửa đầu có dấu hiệu báo trước dễ bị tai biến mạch máu não hơn nếu chỉ nhức nửa đầu mà không có triệu chứng báo trước. Phụ nữ bị nhức nửa đầu có nguy cơ bị tai biến mạch máu não, 2.7%, phần lớn ở tuổi giữa 45-65. đàn ông bị nhức nửa đầu có nguy cơ bị tai biến mạch máu não 4.6%, đại đa số trước 45 tuổi.

Tóm lại, mọi người đều chấp nhận có liên hệ giữa chứng nhức nửa đầu và tiền tai biến mạch máu não. Khi về già, nguy cơ tai biến mạch máu não do chứng nhức nửa đầu thuyên giảm. Tưởng cũng cần nói thêm là phụ nữ còn trẻ, dùng thuốc ngừa thai, thường bị chứng nhức nửa đầu có triệu chứng báo hiệu trước. Nếu phụ nữ uống thuốc ngừa thai mà còn bị bệnh cao huyết áp hay hút thuốc lá thì nguy cơ tai biến não còn cao hơn nữa.

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; điên Thoại: (714) 547-3915; E-mail: nmtran@hotmail.com; Diễn đàn Y Khoa: http://groups.yahoo.com/group/DienDanYKhoa/; www.KhoaHoc.Net

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm Quý Mão đã đến! Để đảm bảo trái cây họ cam quýt mà quý vị tặng người thân trong dịp Tết Nguyên đán này là hiện thân của phúc lộc, may mắn và thịnh vượng, Chương Trình Phòng Chống Sâu Bệnh & Dịch Bệnh Gây Hại Giống Cây Cam Quýt (CPDPP) đề xuất các biện pháp thực hành tốt nhất sau đây để bảo vệ giống cây cam quýt quý hóa của California trong nhiều năm tới.
Blue Shield of California Promise Health Plan (Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế Hứa Hẹn của Blue Shield of California) đang giới thiệu Wellvolution, là chương trình bảo hiểm y tế và sức khỏe tâm thần kỹ thuật số theo lối sống có thể được lập riêng để giải quyết các nhu cầu và ưu tiên sức khỏe cá nhân.
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Gần đây, một số bạn bè gởi cho tôi qua e-mail một bài viết bằng tiếng Việt không rõ xuất xứ cảnh báo về một loại biến chủng của virus COVID mới rất nguy hiểm, rất lây lan mà lại không có triệu chứng thông thường báo trước, không phát hiện được bằng các test hiện có và không có thuốc chữa. Những “tin tức” này có vẻ không có cơ sở thực tế và có thể gây hoảng hốt không cần thiết. Hôm nay tôi xin phỏng dịch và chú thích thêm cho dễ hiểu một bài báo của CNN (1) trả lời một số câu hỏi về biến thể phụ mới nhất đang lan tràn ở Mỹ và đã có mặt tại Việt Nam.
Chúng ta đã cảm thấy hân hoan khi đón chào năm mới Quý Mão 2023 sắp đến. Mọi người chắc hẳn sẽ cùng bên nhau ăn uống. Hút thuốc và uống rượu là những điều thường được làm khi đoàn tụ với người thân và bằng hữu để đón Tết. Thế nhưng việc hút thuốc cùng nhau hay mời nhau điếu thuốc có thật sự cần thiết để đón mừng năm mới không? Tiến sĩ Shu-Hong Zhu, Giáo sư Y Học Gia Đình và Sức Khoẻ Cộng Đồng tại Đại học California, San Diego (UCSD) cho biết: “Khói thuốc lá có hơn 7.000 loại hóa chất và khoảng 70 chất trong số đó được biết là gây ung thư. Hít phải khói thuốc lá do người khác hút có thể tác hại như là tự hút và cũng có thể gây hại cho thú cưng. Cách tốt nhất để ăn mừng là tránh những nơi hút thuốc, không mời mọc thuốc lá và bỏ hút thuốc."
Người dân California gần đây đã phản đối ngành công nghiệp thuốc lá và bầu chấm dứt việc bán hầu hết các sản phẩm thuốc lá có hương vị, bao gồm thuốc lá bạc hà và thuốc lá điện tử. Các cử tri đã ủng hộ Dự luật Thượng viện (SB) 793 bằng cách bỏ phiếu “Có” cho Dự luật (Prop) 31, điều này ngăn cản những tiệm lẻ bán các sản phẩm này và khiến Big Tobacco (Nhóm Thuốc Lá Lớn) khó săn mồi và kiếm lợi từ trẻ em và nhắm vô nhiều cộng đồng khác.
Năm mèo, theo thông lệ chúng ta hãy bàn về con mèo trong y khoa. Một phần ba gia đình ở Mỹ có nuôi mèo. Trước hết là hai bệnh có thể tránh được mà mèo có thể truyền qua người, bệnh “mèo quào” do vi khuẩn và bệnh do ký sinh mà qua phân mèo có thể truyền qua người, nhất là người có thai và gây những triệu chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh; và sau cùng là một bệnh di truyền làm đứa trẻ sơ sinh có tiếng khóc giống tiếng mèo kêu với nhiều dị tật quan trọng.
Hầu hết phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh đều đã quá quen thuộc với các cơn bốc hỏa mặt (hay những cơn nóng bừng khó chịu – hot flashes). Những cơn nóng bừng khó chịu đột ngột kéo đến và nhiệt độ tăng nhanh, thường kèm theo đổ mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, mệt mỏi và/hoặc lo lắng. Chúng khiến cho các bà, các mẹ bị mệt mỏi, suy nhược hơn nhiều chứ không ‘chớp nhoáng’ như tên gọi của chúng (flashes).
Tôi là bác sĩ Niall Campbell, một bác sĩ tâm lý có hơn 40 năm kinh nghiệm. Tôi từng làm việc với tư cách là cố vấn cho Sở Y Tế Quốc Gia Anh (National Health Service) cho đến năm 2002. Sau đó, tôi là trưởng ban cố vấn về chứng nghiện ngập và là bác sĩ tâm thần tại The Priory Roehampton, một bệnh viện tâm thần tư nhân ở phía tây nam London trong hai thập niên qua. Bệnh nhân của tôi phần lớn là những người trên 18 tuổi và thường thuộc nhóm khá giả; khoảng một nửa trong số họ có mua bảo hiểm y tế tư nhân, một số khác thì tự thanh toán bằng tiền túi. Về vấn đề nghiện ngập, khoảng 85% công việc tôi làm có liên quan đến rượu, bia. Nhiều bệnh nhân bị trầm cảm của tôi thường có vấn đề về bia rượu, ban đầu họ không tiết lộ, nhưng dần dà sẽ lộ ra.
Đêm dài ngày ngắn và nhiệt độ lạnh giá trong mùa đông có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, uể oải, không muốn hoạt động chỉ muốn ngủ vùi. Nhưng tại sao mùa màng lại ảnh hưởng đến mức năng lượng của chúng ta? Guy Meadows, một nhà nghiên cứu về giấc ngủ và đồng sáng lập của The Sleep School cho biết: "Mùa đông đến kéo theo một số thách thức tiềm ẩn cho giấc ngủ, bao gồm việc giảm tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhiệt độ mát hơn, thay đổi đồng hồ và khả năng miễn dịch giảm", theo một trang mạng trực tuyến cung cấp các thông tin hỗ trợ dựa trên cơ sở khoa học về giấc ngủ. "Tất cả những [yếu tố] này làm rối loạn giấc ngủ, khiến bạn khó thức dậy hơn vào buổi sáng."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.