Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Khải Đi Mỹ, Nước Việt Đi Về Đâu?

01/06/200500:00:00(Xem: 10071)
Tuần qua, Phủ Tổng thống Hoa Kỳ thông báo là Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải sẽ thăm Hoa Kỳ tháng 6 và chuyến thăm đánh dấu 10 năm bình thường hóa ngoại giao giữa hai nước. VN có lợi gì"
Đài RFA đã phỏng vấn kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa về biến cố này, do Việt Long thực hiện hôm 31-5 sau đây.
Hỏi: Thưa ông Nguyễn Xuân Nghĩa, trong chương trình chuyên đề tuần này, chúng ta sẽ cùng trao đổi về chuyến viếng thăm Hoa Kỳ của ông Khải. Trước hết, xin ông cho biết ấn tượng chung của ông về biến cố này.
-- Ở trong lãnh vực truyền thông, chúng ta chú ý trước tiên đến việc chuyến viếng thăm của ông Khải được loan báo ra ngoài như thế nào, sau đó ta mới lần lượt đi vào nội dung và kết quả.
Đầu tiên là các tin tức về chuyến thăm viếng đều xuất phát từ Hoa Kỳ, sớm nhất vào trung tuần tháng Tư do những nguồn tin được gọi là từ giới chức ngoại giao Mỹ. Sau đó, đương kim Đại sứ Mỹ tại Hà Nội là ông Michael Marine nhiều lần đề cập tới việc ấy, như khi trả lời phỏng vấn của đài Á châu Tự do hôm 25 hay tại cuộc tiếp xúc với một số nhân sĩ và truyền thông Việt Nam ở miền Đông Hoa Kỳ hôm 27 vừa qua. Trong khi ấy, Hà Nội lại rất kín tiếng, mãi đến hôm 28 mới loan tải, tôi xin trích nguyên văn "Mỹ hoan nghênh chuyến thăm của Thủ tướng Phan Văn Khải". Đó là bản tin ngắn do tờ Nhân Dân loan tin của Thông tấn xã Việt Nam, trích dẫn nguồn tin của Agence France Press, một thông tấn xã Pháp!
Xuyên qua sự việc ấy, tôi có nhận xét là phía Hoa Kỳ coi việc này là bình thường và giới hữu trách công khai thảo luận vậy mà phía Hà Nội lại giữ kẽ. Nhật báo của đảng loan tin của một thông tấn xã trích dẫn một thông tấn xã Pháp, với ấn tượng là Mỹ hoan nghênh chuyến thăm viếng của Thủ tướng Việt Nam. Về việc này, ta có hai giả thuyết. Một là lãnh đạo Việt Nam vẫn còn mặc cảm, nhẹ thì ta nói là "tình trong như đã mặt ngoài còn e", hoặc "Mỹ cần ta chứ ta không cần Mỹ," đó là lề lối ngoại giao nhược tiểu và thiếu tự tin. Hai là chính Thủ tướng Phan Văn Khải cũng không muốn thổi phồng việc này, phải ra vẻ dửng dưng vì sợ rách việc.
Vì sao phải giữ kẽ
Hỏi: Ông có nhận xét ly kỳ thật, nhưng vì sao lại có hiện tượng giữ kẽ như vậy"
-- Tôi nhớ lại một thí dụ bản thân đã chứng kiến. Tháng Chín năm 1999, tôi là đặc phái viên của đài Á châu Tự do tháp tùng phái đoàn báo chí của Tổng thống Bill Clinton tham dự thượng đỉnh của Diễn đàn APEC tại New Zealand. Năm đó ta sở dĩ chú ý đến hội nghị ấy vì chờ đợi là nhân cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Khải và Tổng thống Clinton, đôi bên sẽ giám sát lễ ký kết Hiệp định Thương mại Mỹ-Việt. Tôi nhớ là khi mình bày tỏ sự hoài nghi về việc ký kết, các giới chức Mỹ như Cố vấn An ninh Samuel Berger, Cố vấn Kinh tế Gene Sperling và Phát ngôn viên John Lockhart của Tổng thống Clinton tỏ vẻ ngạc nhiên, thậm chí khó chịu. Hôm đó là Thứ Sáu mùng 10, qua Thứ Hai 13, họ tỏ vẻ lúng túng vì Hà Nội không chịu ký, do lãnh đạo ở nhà chưa đạt nhất trí về một điều đã muốn và theo đuổi từ 10 năm. Tôi đoán là ông Khải khi đó còn lúng túng hơn nữa. Vì vậy bây giờ mới có chuẩn bị một phản ứng rất dè dặt.
Thành quả bang giao Việt-Mỹ
Hỏi: Thì mãi sau đó bản Hiệp định mới được ký kết và có đem lại lợi ích cho Việt Nam hơn là cho Hoa Kỳ. Nhân đây, xin ông tổng kết sơ lược về thành quả bang giao giữa đôi bên.
-- Sau 10 năm sau bình thường hóa bang giao, Hoa Kỳ cố xem Việt Nam là một xứ bình thường, đôi bên có đạt nhiều lợi ích chung mà cũng có loại vấn đề cần thảo luận. Phía Việt Nam thì chưa, vì lãnh đạo Hà Nội có lối suy nghĩ khác, và khác với lối suy nghĩ của người dân. Người dân đều thấy bang giao với Mỹ có lợi. Ba tháng đầu năm nay xuất siêu được một tỷ ba, là bán một tỷ rưỡi, mua có hơn hai trăm triệu. Cả năm ngoái xuất siêu được hơn bốn tỷ, năm kia hơn ba tỷ, năm 2002 gần hai tỷ, năm 2001 gần 600 triệu. Suốt thời gian ấy, Việt Nam còn được Mỹ viện trợ nhiều về giáo dục, kỹ thuật, y tế xã hội. Chính đảng viên cán bộ cũng thấy ra mối lợi cụ thể cho họ khi Việt Nam xuất khẩu hàng dệt may qua Mỹ. Ngược lại - và đây là mặt trái của vấn đề và là điều bất lợi cho Việt Nam - đầu tư của Mỹ vào Việt Nam còn quá thấp vì nhiều trở ngại trong môi trường đầu tư ở Việt Nam, là điều chúng ta đã có nói.
Hỏi: Nhưng trong ba tháng đầu năm nay thì đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tăng nhiều so với cùng thời kỳ năm ngoái"

-- Đúng vậy, nhưng đó là chuyện lượng và phẩm và đa số vẫn là đầu tư từ các nước Á châu chứ không phải từ các nước Tây phương có nền kinh tế tự do .
Dự đoán kết quả chuyến đi
Hỏi: Ta có thể trở lại đề tài này trong một lần khác. Bây gip, mời ông trở lại chuyến thăm viếng của ông Khải. Ông dự đoán kết quả sẽ ra sao"
-- Tôi không chờ đợi nhiều về kết quả thực tế dù chuyến thăm viếng sẽ rất ngoạn mục về hình thức. Phái đoàn đông đảo của ông Khải sẽ thăm viếng nhiều nơi, ký kết nhiều thỏa ước ở nhà gọi là "đầy ấn tượng", nhưng phái đoàn vẫn chập chờn ẩn hiện chứ khó công khai minh bạch như phái đoàn của một quốc gia khác. Lý do là dù Việt Nam đã bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ mà lãnh đạo Việt Nam chưa bình thường hóa quan hệ với chính người Việt Nam, ở trong nước lẫn bên ngoài. Nguyên nhân là vì họ chưa có cơ chế và tư duy bình thường.
Cơ chế và tư duy bình thường
Hỏi: Xin ông giải thích cho rõ hơn về hiện tượng ấy. Thế nào là cơ chế và tư duy bình thường"
-- Tôi xin đơn cử một thí dụ mà ở ngoài hầu như ai cũng biết. Việt Nam không thiếu gì phái đoàn kinh doanh bung ra tìm đầu mối xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Sau khi đem mẫu mã đi chào hàng họ đều được tiếp đón nồng hậu, nhiều hợp đồng đã được ký kết nhưng sau đó lại bị hủy bỏ. Lý do là khi trở về tổ chức bộ máy sản xuất rồi đưa hàng qua Mỹ thì bị từ chối vì hàng hóa này khác hẳn mẫu mã đã trưng bày và thỏa thuận mà lại còn trễ hạn nữa.
Chỉ vì ta chưa có cơ chế bình thường để tôn trọng những cam kết với thiên hạ về chất lượng hay thời hạn. Cụ thể là tham nhũng, quan liêu, mánh khóe vặt đã làm nhiều người sạt nghiệp sau khi đầu tư công sức vào việc mở rộng thị trường hay mở rộng quan hệ với Mỹ. Nếu một công ty Mỹ qua Việt Nam, cũng với nguyên vật liệu và thiết bị kỹ thuật ấy, họ hoàn tất được việc sản xuất và tái xuất khẩu ra ngoài. Nếu họ thấy xứ khác có lợi hơn thì đầu tư qua nơi ấy, ta lại mất luôn một đầu mối kinh tế có lợi. Nào có phải là dân mình kém, nhưng vì cơ chế kỳ cục của ta xuất phát từ lối tư duy chưa bình thường do chưa biết đánh giá lợi ích cho thiết thực.
Phái đoàn của Thủ tướng Khải có thể cũng tái diễn việc ấy, tức là thuyết phục được thiên hạ ở ngoài với mẫu mã và hứa hẹn đầy ấn tượng mà về nhà lại không thuyết phục nổi cái cơ chế đầy ách tắc và lối tư duy đầy nghi kỵ hạn hẹp của bộ máy lãnh đạo. Nếu suy rộng từ địa hạt kinh doanh sang kinh tế lên tới chính trị hay quan hệ chiến lược, ta thấy ách tắc này còn lớn chừng nào. Vì vậy mà tôi không chờ đợi nhiều kết quả cụ thể từ chuyến thăm viếng này.
Chưa bình thường hóa
Hỏi: Ông có nói là lãnh đạo Việt Nam chưa bình thường hóa quan hệ với chính người Việt, ở trong và ngoài nước. Ông có thể giải thích thêm điều ấy chăng"
-- Tôi xin lấy một thí dụ đầy hoang tưởng mà lại bình thường ở các nước bình thường khác. Nếu lãnh đạo một quốc gia có gần hai triệu dân mình cư ngụ tại Mỹ mà qua thăm Hoa Kỳ, điều gì sẽ xảy ra" Ông ta hay bà ta sẽ được đón tiếp nồng nhiệt ở mọi nơi, sẽ thăm viếng các địa phương có nhiều kiều bào cư ngụ nhất. Trước đó, sứ quán của họ được chính kiều bào giúp đỡ và chuẩn bị cho chuyến thăm viếng, kể cả giới thiệu và hướng dẫn việc vận động trung tâm này hay nhân vật nọ hầu đạt thành quả tối đa cho đồng bào ở nhà. Hãy nghĩ tới cộng đồng Ấn Độ và đầu mối về công nghệ thông tin của họ để đẩy mạnh việc phát triển sản phẩm hay dịch vụ điện toán cao cấp cho người Ấn ở nhà, hoặc vận động cho quyền lợi của Ấn Độ trong vụ Kashmir, cho hòa bình ở Nam Á. Vào dịp khác ta sẽ trở lại chuyện công nghệ thông tin ấy.
Đáng tiếc là cho đến nay thí dụ đó vẫn là hoang tưởng mà có lẽ chỉ có trên mặt báo Việt Nam khi họ được chỉ thị loan tải tin tức đầy ấn tượng về chuyến đi của ông Khải trong khi ở tại chỗ, tại Hoa Kỳ này, thực tế lại xảy ra hoàn toàn khác. Lãnh đạo Hà Nội lạm dụng ngôn từ mà gọi người Việt ở ngoài là "Việt kiều", hoan nghênh việc họ gửi tiền về nhà nhưng không hoan nghênh những đề nghị của họ về cải cách cơ chế chính trị vì thực ra vẫn coi người Việt ở nhà như con tin để khai thác nguồn lợi từ nước ngoài. Do đó mà mối quan hệ giữa chính quyền và người dân vẫn chưa được bình thường, từ kinh tế đến chính trị, chẳng vì lý do cơ chế lãnh đạo thiếu nhất trí mà vì tư duy của họ chưa rõ ràng về quyền lợi lâu dài của dân tộc.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.