Hôm nay,  
Việt Báo Online

Từ Vụ Terry Schiavo Tới Quyền Được Chết / Right-to-die (ii): Sống Nhờ Trợ Sinh Và Di Chúc Trị Liệu

02/04/200500:00:00(Xem: 4533)
Từ Vụ Terry Schiavo Tới Quyền Được Chết / Right-to-die (ii): Sống Nhờ Trợ Sinh Và Di Chúc Trị Liệu
- Trường hợp Karen Ann Quinlan: rút ống trợ sinh, vẫn sống thêm 10 năm.
- Tại Mỹ, hiện có từ 14,000 đến 35,000 người đang trong tình trạng sống như thực vật.
- Di chúc trị liệu bị giới hạn...

Bỏ qua, không nói đến những luận thuyết, những suy tư nặng tính siêu hình, triết lý hay tôn giáo, nhân sinh về cái chết, thì chết (death) và cái chết, hay con đường dẫn đến (dying) , thực tế tự nó, trong ý nghĩa thuần thực nghiệm, cũng đã quá phức tạp.
Từ ngàn xưa, chết là hậu quả của tim ngừng đập, phổi ngưng thở. Xác định đó đầy đủ và chính xác nhất, dầu định nghĩa của chữ chết có thể không đơn giản như vậy, vì tính thực nghiệm không thể tồn tại nếu không có những liên đới và hổ trợ của các ngành khoa học tâm linh. Nhưng từ những năm '60 của thế kỷ 20, những tiến bộ y học, với phát minh các máy trợ sinh (life-support technology), và các nguyên tắc cấp cứu được hệ thống hóa và phổ biến (CPR, cardiorespiratory resuscitation), các bác sĩ đã có thể giữ cho tim vẫn đập, phổi vẫn làm việc để đưa dưỡng khí đến nuôi dưỡng của các mô, bào, thì cái định nghĩa rất rõ ràng và đầy đủ này đã được xét lại vì không còn hoàn toàn đúng để có thể áp dụng cho mọi trường hợp tử vong. Vì tim đập, phổi làm việc không làm con người tỉnh lại, và có ý thức. Do vậy, từ đầu thập niên '80, sự sống được định nghĩa bằng hai yếu tố: tim, phổi còn làm việc, và não bộ còn sống. Và định nghĩa về cáiï chết được xác định lại như sự ngừng đập của tim, phổi ngừng thở hay não bộ ngưng hoạt động (loss of all independent lung and heart functions, or irreversible cessation of all functions of the entire brain).
Sở dĩ có sự phân biệt rõ ràng như vậy vì có nhiều trường hợp não bộ đã chết, nhưng tim, phổi vẫn làm việc, hoặc nhờ máy trợ sinh, hoặc do sự hoạt động dai dẵng của hệ thần kinh tự trị (* dinh dưỡng). Như vậy, sống là mọi hoạt động của cơ thể nhằm giữ cho con người có ý thức, và chết chỉ là một sự chuyển thái sinh lý tâm thức từ cỏi ý thức qua vô thức. Tình trạng sống vô thức được xem là tình trạng sống như thực vật, mà tôi tạm dịch là tình trạng thực sinh từ danh từ y học permanent vegetative state.
Điều bi thảm trong triết học, cũng như sinh học, không phải là sống hay chết, nhưng là tình trạng chết trong khi còn đang sống. Đó là tình trạng "living death".
Năm 1975, một cô gái 21 tuổi, có tên là Karen Ann Quinlan bị kích ngất đến độ hôn mê vì uống rượu trộn chung với thuốc an thần. Cô được cứu sống nhờ các máy trợ sinh, nhưng não cô đã chết. Từ đó cô sống trong một tình trạng thực sinh dai dẳng. Cha mẹ cô cho rằng thật sự cô đã chết, và trong nhiều năm, không ngừng xin án lệnh tòa để ngưng các phương tiện trợ sinh. Nhưng các bác sĩ trong bệnh viện, dẫu rất thông cảm với gia đình, vẫn cho rằng cô chưa chết. Vụ tranh chấp quanh cái chết hay cái sống của cô kéo dài nhiều năm. Cuối cùng, một tòa án tại New Jersey ra phán quyết cho phép ngưng máy trợ sinh. Máy được ngưng, nhưng khốn khổ thay, tim, phổi cô vẫn hoạt động. Mười năm sau, Ann Quinlan mới thực sự được chết trong một nhà dưỡng lão vì bệnh sưng phổi.
Tại Mỹ, hiện có khoảng từ 14,000 cho đến 35,000 người đang sống trong tình trạng thực sinh dai dẵng này. Vụ án Ann Quinlan đã khơi dậy vấn đềø quyền được chết, right-to-die. Người sống có được quyền có tiếng nói trong cái chết của mình, có quyền chấp nhận hay từ chối các trị liệu y khoa, đặc biệt trong giai đoạn cuối đời đau ốm, bệnh hoạn triền miên (").
Nhờ vụ án Ann Quinlan, người sống ngày nay có quyền lựa chọn cho mình một cái chết êm đẹp, có thể viết lại ước muốn của mình (living will), hay cũng có thể từ chối mọi nỗ lực cứu sống, bằng cách ký vào văn kiên DNR (Do Not Resuscitate). Trong trường hợp người bệnh không còn đủ tỉnh táo để quyết định, gia đình, thân nhân của người bệnh cũng có quyền yêu cầu điều này trong giờ lâm tử của người thân yêu. Luật pháp của nhiều quốc gia cho đến nay vẫn chỉ đi xa đến độ đó, và vẫn từ chối hay né tránh đưa ra những tiêu chuẩn cho phép chấm dứt đời sống thực sinh, và còn khó khăn, bất nhất và phức tạp hơn trong trường hợp bình thường, như một lựa chọn dựa trên ý niệm tự do. Ví dụ, tự tử vẫn được xem là một trường hợp bệnh lý tâm thần.
Điều cần phải hiểu cho rõ là living will (những dặn dò trị liệu trong cảnh tử sinh), chỉ cho phép một sự lựa chọn giới hạn trong phương cách trị liệu hay cứu tử người bệnh, hoặc dùng tất cả những phương tiện sẵn có để cứu sống người bệnh, hoặc ngưng hết mọi phương tiện trợ sinh để người bệnh được yên ổn ra đi:
(If, in the judgement of my physician, I am suffering with a terminal condition from which I am expected to die within six months, even with available life-sustaining treatment provides in accordance with prevailing standards of medical care:
- I request that all treatments other than those needed to keep me comfortable be discontinued or withheld and my physician allow me to die as gently as possible, OR
- I request that I be kept alive in this terminal condition using available life-sustaining treatment (THIS SELECTION DOES NOT APPLY TO HOSPICE CAR.)
Cũng vậy, khi ký giấy DNR, Do Not Resuscitate, mọi nỗ lực hồi sinh (ví dụ hô hấp nhân tạo, xoa bóp cơ tim, dùng điện kích thích cơ tim, thông ống phổi, đặt máy hô hấp, dùng thuốc trợ tim,...) sẽ không được sử dụng trong mục đích cứu sống lại người bệnh. Trong cả hai trường hợp, người bác sĩ trị liệu, theo suy xét chuyên môn, vẫn có nhiệm vụ cho người bệnh thuốc giảm đau, chuyền nước cho người bệnh, cho người bệnh ăn, chích thuốc trụ sinh để ngăn chận nhiễm trùng, hay cho thêm chất khoáng để sửa chữa mọi nhiễu loạn hóa chất trong cơ thể. Người bác sĩ không có quyền để mặc cho người bệnh chết, không có quyền giết người bệnh vì bất cứ một lý do nào. Người bệnh, trong lúc tỉnh táo, có thể từ chối thức ăn, từ chối mọi trị liệu, có thể ký giấy AMA (against Medical Advise), và xuất viện, nhưng người bác sĩ không thể toa rập với người bệnh hay gia đình người bệnh, để giúp người bệnh chết sớm hơn. Cái chết, do vậy vẫn là quyền tối hậu của thượng đế, dẫu thượng đế có hay không có.
Từ 20 năm qua, đã có những hoạt động trợ tử (assisted suicide), hay giúp người muốn chết được " chết đẹp", euthanasia. Assisted suicide, và euthanasia không giống nhau hoàn toàn, nhưng cũng đều nhằm giúp con người được chết khi cuộc sống không còn đáng sống. Vấn đề đặt ra là người bác sĩ có được cho quyền giúp người bệnh tìm cái chết êm đẹp, hay chấm dứt đời sống củanhững đứa trẻ tật nguyền, mang tật nặng bẩm sinh, hay sống như câïy cỏ hay không" Không cần viện dẫn các lý do siêu hình hay tôn giáo, câu trả lời vẫn rõ ràng là không một biện minh nào đứng vững trước hành vi giết người, hay giúp người khác tự giết mình. Y hoc, nói chung, và người y sĩ nói riêng, nhằm cứu người khỏi cái chết, và đưa lại cho con người một cuộc sống có giá trị (quality of life). Y học, trong bất cứ một tình trạng nào, cũng không thể nhằm đến mục đích ï chấm dứt đời sống của con người. Đó là một vấn đềø đạo tắc, và đạo lý (medical ethics, hay bio ethics) bất biến.
Jack Kevorkian là một trường hợp đặc biệt, đáng kinh sợ. Ông là một bác sĩ chuyên khoa về bệnh lý ở Michigan. Năm 1986, ông được biết một số bác sĩ tại Nethetlands đã giúp đỡ một số bệnh nhân không còn thể cứu chữa được, hay đang bị hành hạ bởi những cơn đau khủng khiếp, được chết. Từ đó, ông vận động để giành quyền cho các bác sĩ được phép giúp bệnh nhân tìm cái chết, và ông đề ra ý niệm "cái chết có sắp xếp, planned death". Năm 1989, ông giúp người bệnh đầu tiên tìm cái chết bằng cách sáng chế ra máy bơm thuốc potassium chloride, thứ thuốc được dùng chấm dứt đời sống của những người bị kết án tử hình trong các nhà tù tại Mỹ, vào máu làm ngưng nhịp đập của tim. Máy đó được ông gọi là máy chết, thanatron. Cùng năm đó, người đầu tiên, có tên Janet Adkins, 54 tuổi, bị bệnh Alzheimer đã sử dụng thanatron để tự kết liễu đời mình.. Kevorkian bị đưa ra tòa, bị kết án sát nhân ( second degree murder). Nhưng ông được tòa trên tha bổng. Ông mất bằng hành nghề y khoa, không còn có thể mua thuốc KCl theo toa, nên lại sáng chế một loại máy trợ tử khác, gọi tên Mercitron, sử dụng chất thán khí, carbon monoxide, để giúp người bệnh tự tử. Đã có trên 130 người tìm cái chết bằng máy mercitron. Năm 1998, Kevorkian bị kết án tù 10 đến 25 năm.
Trợ tử, như trong quan niệm Jack Kevorkian, hay chấm dứt cuộc sống của người bệnh ở thời cuối cùng, là những việc làm nhắm vào người sống, có nghĩa là con người còn ý thức. Ngược lại , những người trong tình trạng thực sinh dai dẵng không còn ý thức để quyết định đời họ, và cũng không ai còn có năng quyền pháp lý được ủy nhiệm (power of attorney) để đưa ra một quyết định được pháp luật công nhận. Tình trạng thực sinh dai dẵng do vậy đặt ra những vấn đề không thể giải quyết được cho những người thân, về phương diện pháp lý, hôn phối, bảo hiểm, tài sản,.vv..., nếu luật lệ hiện hành không được thay đổi.
Nếu luân lý và đạo lý không cho phép có những quyết định chấm dứt đời sống của bất cứ một ai, thì những người làm ra luật pháp có bổn phận tìm giải pháp cho những người liên hệ, để họ có thể tìm lại cuộc sống bình thường sau những đau thương xẩy ra cho người thân của họ.Một số đề nghị đã được chấp nhận trong các cuộc hội nghị y học, xã hội và luật y có vẽ hợp lý, nhưng cho đến nay vẫn chưa thành luật. Những đề nghị đó là: Về phương diện y lý, tình trạng thực sinh dai dẵng được xem là vĩnh viễn 12 tháng sau khi bị tai nạn, hay 3 tháng sau khi não bộ chết vì nguyên nhân không do tai nạn. Cũng vậy, phải có một án lệ rõ ràng được ban hành như một đạo luật để, sau một thời gian luật định, chấm dứt tình trạng hôn phối, thanh thõa tiền bảo hiểm nhân thọ, thi hành di chúc, giải trừ trách nhiệm dân sự cho những người trực tiếp liên hệ với người bệnh. Thời hạn đó có thể là 12 tháng. Cũng sau 12 tháng, trách nhiệm săn sóc, chi phí y tế cho những người được xem là thực sinh phải do chương trình Medicare gánh chịu. Một giải pháp như thế có thể được xem là hợp tình, và hợp lý. Nhưng tiếc thay cho đến nay, vì những lý do tôn giáo, chính trị, các nhà làm luật vẫn chưa tiến xa hơn chút nào trong lãnh vực tạo án lệ cho quyền được chết.
Từ Nguyên
Nguyễn văn Thuận
3-27-05

19/10/2018(Xem: 854)
Song Ngọc- người đã viết những ca khúc hay góp phần vào kho tàng âm nhạc Miền Nam tự do. Miền Nam đã mất vào tay Cộng Sản vào cuối tháng 4 năm 1975 để từ đó bao nhiêu di sản văn hóa văn minh của Việt Nam Cộng Hòa
19/10/2018(Xem: 253)
Vào lúc 1:30pm, ngày thứ Bảy 13/10/2018 một cuộc họp mặt các vị dân cử với cử tri cộng đồng người Việt tại San Jose do Câu Lạc Bộ Truyền Thông Báo Chí Bắc California tổ chức đã diễn ra tại Trung Tâm Văn Hóa Việt Mỹ San Jose
19/10/2018(Xem: 313)
Hán Hóa, Đàn Áp, Cấm Đạo, Diệt DânTộc Duy-Ngô: Chánh Sách Trung Cộng Đối Với Tân Cương Một Triệu Người Duy Ngô – Hồi Giáo Đang Ở Tù. - Từ Mùa Xuân 2017, TQ Bắt và Nhốt các công dân Hán Hồi giáo của Tỉnh Tây-Turkestan hay Xinjiang-Tân Cương
19/10/2018(Xem: 331)
Khoảng giữa tháng 10/2018, chuyên gia phân tích Ming-Chi Kuo cho biết Apple có thể sẽ chuyển từ chip Intel sang bộ vi xử lý dựa trên ARM cho máy tính Mac vào năm 2020 hoặc 2021.
19/10/2018(Xem: 250)
Khoảng giữa tháng 10/2018, một số nguồn tin cho biết, Facebook đang bị cáo buộc cố ý làm sai lệch thời lượng xem video quảng cáo có trả phí được đăng tải trên mạng xã hội, khiến các nhà làm quảng cáo bị lừa rằng video của họ được nhiều người quan tâm, rằng quảng cáo trên Facebook là hiệu quả và tiếp tục chi tiền, nhưng thực tế là không mấy ai coi quảng cáo video trên Facebook.
19/10/2018(Xem: 508)
Stanton, Nam California (Bình Sa)- - Tại nhà hàng Dimond Seafood Palace, 8058 Lampson Ave, Thành phố Stanton, Nam California vào trưa Chủ Nhật ngày 14 tháng 10 năm 2018, Hội Ái Hữu Quân Trường Đồng Đế Nha Trang đã tổ chức Đại Hội Đồng Đế Hội Ngộ 2018 với chủ đề: “Đồng Đế Hẹn Ngày Ta Về”...
19/10/2018(Xem: 170)
Ban Phục Vụ Cộng Đồng Thành Phố Garden Grove xin giới thiệu đến cộng đồng và các em nhỏ chương trình ‘Jack O’Lantern Jamboree’ nhân mùa Halloween năm nay. Chương trình này sẽ được tổ chức vào Thứ Bảy, 27 tháng 10, 2018 từ 1:00 giờ trưa - 4:00 chiều tại Atlantic Play Center, địa chỉ là 13630 Atlantis Way, phía sau Garden Grove Park.
19/10/2018(Xem: 640)
Tổng Bí thư đảng Cộng sản Nguyễn Phú Trọng nhận thêm chức Chủ tịch nước từ chiều ngày 23/10/2018, sau cuộc bỏ phiếu kín của Quốc hội nhưng liệu tam đầu chế gồm ông, bà Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và 14 Ủy viên Bộ Chính trị có dám công bố bản kê khai tài sản cho dân kiểm tra để làm gương, hay vì, như lời ông nói: “khó, nhạy cảm và phức tạp” nên cứ im đi cho đẹp lòng nhau?
19/10/2018(Xem: 456)
Mục di trú và bảo lãnh do Văn Phòng tham vấn di trú Robert Mullins International đảm trách hằng tuần, nhằm mục đích thông báo các tin tức thời sự liên quan đến vấn đề đoàn tụ gia đình, rất hữu ích cho quý vị nào quan tâm đến việc bảo lãnh thân nhân. Đề tài trên đây cũng được thảo luận trực tiếp trên trang nhà của văn phòng, www.rmiodp.com , tiết mục Radio, vào mỗi tối thứ Tư, từ 7:00-8:00 giờ và Facebook.com/rmiodp
19/10/2018(Xem: 2579)
Tin báo Pháp Le Figaro mới đây, Chủ tịch Trung Quốc Tập cận Bình «đang tìm cách loại bỏ hoàn toàn một phe cánh bị coi là nguy hiểm».
19/10/2018(Xem: 860)
Australia -- Một bác sĩ gốc Việt bị cáo buộc là đã khai gian để lấy tiền 13,465 hồ sơ Medicare -- tổng cộng tới 834,188.20 Úc Kim.
19/10/2018(Xem: 886)
KABUL - 3 công dân Mỹ bị thương trong vụ nổ súng hôm Thứ Năm tại Dinh của tỉnh trưởng Kandahar (miền nam Afghanistan) – thủ phạm là nội tuyến xâm nhập, theo xác nhận của Taleban, nổ súng tại hội nghị đang diễn ra trong Dinh tỉnh trưởng.
19/10/2018(Xem: 470)
Ngoài ra, sau gần 1 giờ thuyết trình TT, ngoại trưởng Mike Pompeo tuyên bố “chính quyền Riyadh sẽ hoàn tất cuộc điều tra về trường hợp Khashoggi trong vài ngày”.
19/10/2018(Xem: 274)
PARIS - Một cuộc nghiên cứu mới nhận thấy tuổi thọ của người Tây Ban Nha cao hơn người Nhật, sẽ đứng đầu thế giới vào năm 2040 – Hoa Kỳ tuột nhiều hạng.
Tin công nghệ
Android Pie hay Android 9.0 là một bản cập nhật lớn của hệ điều hành Android. Nó đi kèm với rất nhiều tính năng mới như giao diện Material mới, cải thiện thời lượng pin... Khoảng giữa tháng 10/2018, Sony đã công bố lịch trình cập nhật lên phiên bản Android mới cho các thiết Xperia của hãng.
Được chụp lúc gần nửa đêm ở địa phương, bức tranh toàn cảnh đêm mùa thu này nối tiếp mái vòm của dải Ngân Hà băng qua đường chân trời phía bắc từ High Fens, Công viên Tự nhiên Eifel (Eifel Nature Park) ở biên giới Bỉ và Đức.
Khoảng giữa tháng 10/2018, một số nguồn tin cho biết, Trung Quốc có kế hoạch táo bạo xây dựng một Mặt trăng nhân tạo sáng gấp 8 lần Mặt trăng thật.
Khoảng giữa tháng 10/2018, sàn đấu giá trực tuyến eBay đã đệ đơn kiện chống lại Amazon với cáo buộc cho rằng sàn thương mại điện tử đang lôi kéo bất hợp pháp những người bán hàng có giá trị cao bằng cách xâm nhập vào hệ thống nhắn tin nội bộ của eBay.
Khoảng giữa tháng 10/2018, IBM, hãng công nghệ khổng lồ của Mỹ, đã chính thức ra mắt mạng lưới theo dõi thực phẩm dựa trên blockchain, Food Trust, sau 18 tháng thử nghiệm.
Các tin vịt, tin định hướng sai là vấn đề khiến Facebook bị chỉ trích rất nhiều trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. Khoảng giữa tháng 10/2018, gần đến kì bầu cử giữa kì sắp tới, Facebook quyết định lập hẳn một phòng "war room" để theo dõi, giám sát và xử lý nhanh các loại tin giả, tin sai. Trong căn phòng chứa được khoảng 24 người tại trụ sở chính của hãng tại Menlo Park, Facebook cho gắn 17 màn hình, mỗi cái sẽ theo dõi một luồng thông tin khác nhau.
Mọi người thường sử dụng kính sát tròng như một phương pháp thay thế các gọng kính cồng kềnh hoặc sử dụng chúng trong nhu cầu làm đẹp là chính. Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 10/2018, các nhà khoa học tại đại học Đông Nam và đại học Dược Trung Quốc tại Nam Ninh đã phát triển một hệ kính sát tròng không chỉ có khả năng phóng thích thuốc qua đường mắt, mà còn có thể thông báo tình trạng phóng thích đã hết thuốc hay chưa
Những màn hình máy tính với viền siêu mỏng đã trở thành xu hướng của các nhà sản xuất phần cứng máy tính vài năm trở lại đây. Khoảng giữa tháng 10/2018, AOC giới thiệu series màn hình mới mang tên V2, với ba phiên bản với kích thước màn hình 22, 24 và 27 inch
Khoảng giữa tháng 10/2018, chuyên gia phân tích Ming-Chi Kuo cho biết Apple có thể sẽ chuyển từ chip Intel sang bộ vi xử lý dựa trên ARM cho máy tính Mac vào năm 2020 hoặc 2021. Hồi tháng 04/2018, trang Bloomberg cũng dự đoán đến năm 2020, mọi người sẽ bắt đầu thấy những chiếc MacBook sử dụng vi xử lí dựa trên nhân ARM của Apple.
Khoảng giữa tháng 10/2018, một số nguồn tin cho biết, Facebook đang bị cáo buộc cố ý làm sai lệch thời lượng xem video quảng cáo có trả phí được đăng tải trên mạng xã hội, từ đó khiến các nhà làm quảng cáo bị lừa rằng video của họ được nhiều người quan tâm, quảng cáo trên Facebook là hiệu quả và tiếp tục chi tiền, nhưng thực tế là không mấy ai coi quảng cáo video trên Facebook.
Trong năm 2018, những công ty công nghệ lớn như Facebook và Google đã phải đối mặt với hàng loạt scandal rò rỉ dữ liệu của người dùng hay sử dụng sử liệu để nhắm mục tiêu vào quảng cáo.
Vào ngày 10 tháng 10, một kính viễn vọng mới phản chiếu ánh sáng khi mặt trời lặn. Trong ảnh chụp nhanh từ Đài quan sát Roque del Los Muchachos, với đường chân trời tối màu ở phía trên và sắc màu hoàng hôn ở bên dưới, mặt gương phân đoạn của kính đảo ngược hình ảnh bầu trời đang vào đêm tuyệt đẹp trên Đảo Canary của La Palma. Các mảnh gương bao phủ đường kính 23 mét và được đặt trong cấu trúc mở của Kính viễn vọng Large Scale Telescope 1, được tạo ra là thành phần đầu tiên của Kính viễn vọng Cherenkov (CTA - Cherenkov Telescope Array).
Khoảng giữa tháng 10/2018, thẩm phán Alison Nathan của tòa án Quận phía Nam New York, đã chính thức phê duyệt đơn thỏa thuận giữa CEO Tesla Elon Musk và Ủy ban Chứng khoán Hoa Kỳ SEC về việc dàn xếp giữa 2 bên.
Trang CNBC cho biết, dữ liệu của khoảng 3 triệu người dùng Facebook ở Châu Âu đã bị ảnh hưởng trong vụ hacker tấn công mạng xã hội lớn nhất thế giới vào tháng 09/2018.
Khoảng giữa tháng 10/2018, Facebook đã ra mắt Portal, thiết bị gọi video có thể ra lệnh bằng giọng nói để cạnh tranh với Google Home Hub, Amazon Echo Show và Apple HomePod.