Hôm nay,  
Việt Báo Online

Bầu Cử Hoa Kỳ Sẽ Ảnh Hưởng Kinh Tế Vn?

06/07/200400:00:00(Xem: 6884)
Bầu Cử Hoa Kỳ Sẽ Ảnh Hưởng Kinh Tế Vn?
Bốn tháng nữa là Hoa Kỳ có bầu cử, kết quả sẽ ảnh hưởng ra sao đến kinh tế các nước, đặc biệt là Đông Á và Việt Nam"
Đài RFA trao đổi với kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa về câu hỏi này như sau.
Hỏi: Kinh tế Hoa Kỳ là đầu máy kinh tế của nhiều quốc gia, nhất là trong vùng Đông Á. Vì vậy, bầu cử tại Mỹ vào tháng 11 này sẽ ảnh hưởng ra sao đến kinh tế các nước khác"
-- Trước hết, dù sức sản xuất của kinh tế Hoa Kỳ chỉ bằng cỡ một phần tư của sản lượng toàn cầu, Hoa Kỳ đóng góp đến 60% vào tốc độ tăng trưởng của kinh tế thế giới. Vì vậy, nền kinh tế đó tất nhiên có ảnh hưởng đến kinh tế thế giới. Một thí dụ nhỏ là khi thống kê về thất nghiệp tại Mỹ được công bố hôm Thứ Sáu là qua Thứ Hai, các thị trường chứng khoán Á châu đã sụt giá vì mối lo là kinh tế Mỹ không tăng trưởng đủ mạnh để kéo các nền kinh tế khác lên. Đó là về đại lược. Kể từ đầu năm tới, chính trị Mỹ có thay đổi lớn vì cuộc bầu cử nên tất nhiên sẽ chi phối kinh tế các nước. Nhưng ảnh hưởng của cuộc bầu cử với kinh tế thế giới thể hiện khá rắc rối vì một số lý do phức tạp.
Hỏi: Nếu vậy, để mở đầu, xin ông trình bày những lý do ấy, trước khi ta đi vào chi tiết.
-- Tôi xin được liệt kê ba loại lý do. Thứ nhất, trên đại thể thì có ba loại vấn đề đang đe dọa kinh tế Đông Á, nên vụ bầu cử có thể tác động qua ba vấn đề ấy. Thứ hai, mỗi quốc gia lại tiếp cận với kinh tế Hoa Kỳ theo một cách, càng gắn bó thì càng bị ảnh hưởng mạnh, và mỗi quốc gia lại có những vấn đề riêng, nên bị hậu quả đậm nhạt khác nhau. Thứ ba, Hoa Kỳ có bầu cử hàng loạt chức vụ dân cử, quan trọng nhất là Tổng thống, Nghị sĩ Dân biểu và Thống đốc tiểu bang, trong khi dư luận cứ chỉ chú ý đến cuộc bầu cử tổng thống.
Hỏi: Ta sẽ đi từ đại thể vào đến trường hợp Hoa Kỳ, như vậy ba loại vấn đề ấy là gì"
-- Thế giới vừa trải qua thời kỳ suy trầm nhẹ, nhưng đáng ngại là khi cả ba nền kinh tế đầu máy của thế giới là Hoa Kỳ, Nhật Bản và Liên hiệp Âu châu đều bị suy trầm cùng lúc, vào các năm 2001 đến 2003. Khi đó, mối lo của các nước, kể cả Trung Quốc, là bị nạn giảm phát như Nhật đã bị trong 10 năm liền. Tình hình giờ đã khả quan hơn vì kinh tế Mỹ, Nhật, Âu đều đã phục hồi cùng lúc. Qua năm tới, các nước sẽ phải chú ý đến một vấn đề trái ngược, là nạn lạm phát mà nhiều nước Đông Á đã bắt đầu gặp, nhất là Trung Quốc và Việt Nam. Thứ hai, vì Hoa Kỳ bị hai loại thiếu hụt song hành là bội chi ngân sách và nhập siêu ngoại thương, đồng Mỹ kim đã sụt giá kể từ năm 2002 và tuột đến mức thấp nhất từ năm năm nay vào tháng Hai vừa rồi. Tình trạng đó có thể kết thúc, tức là Mỹ kim đứng giá hoặc sẽ tăng và điều đó sẽ ảnh hưởng mạnh đến các nước khác. Thứ ba là sau khi Hoa Kỳ bị suy trầm rồi bị khủng bố năm 2001, ngân hàng trung ương Mỹ đã hạ lãi suất liên tục để phòng ngừa suy thoái hoặc khủng hoảng. Giờ đây, với viễn ảnh lạm phát tái xuất hiện vì kinh tế Mỹ đã phục hồi, giai đoạn lãi suất thấp và tiền rẻ sẽ chấm dứt vào năm tới, khi ngân hàng trung ương nâng lãi suất tuần qua và sẽ còn tăng nữa trong năm tới. Từ nay, cả ba loại vấn đề này sẽ tác động mạnh vào kinh tế Đông Á, nhất là các nước vay mượn nhiều khi tiền Mỹ rẻ. Đó là ta chưa kể tới nguy cơ dầu thô tăng giá vì khủng bố. Tổng kết thì đà tăng trưởng Đông Á có thể giảm mà lạm phát lại tăng.
Hỏi: Bước qua tình hình các nước thì sự thể sẽ ra sao"
-- Nói chung, các nước Đông Á nhất là Trung Quốc đều chú trọng đến việc xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Đông Á có lợi khi tiền Mỹ sụt giá và họ để cho đồng bạc quốc gia tuột theo hầu dễ xuất khẩu. Thí dụ như khi Nhật can thiệp vào thị trường hối đoái để ghìm giá đồng Yen so với tiền Mỹ. Hoặc nổi bật hơn là việc Trung Quốc giàng giá đồng Nhân dân tệ của họ vào đồng Mỹ kim theo một tỷ giá nhất định. Tiền Mỹ sụt thì hàng Trung Quốc vẫn thành rẻ hơn, dễ bán hơn. Đi vào chi tiết thì Nhật bị hiệu ứng nhẹ hơn vì thay đổi tại Mỹ, chứ Trung Quốc sẽ bị nặng vì kinh tế đang nóng máy và cần hạ nhiệt. Một biến động từ Mỹ sẽ tác động xấu vào Trung Quốc và từ đó lan ra các nước khác. Một điều khác là các nước Đông Á đều vừa có bầu cử, gần nhất là Indonesia vào hôm qua, trước đó là Philippines, Malaysia, Đài Loan và Nam Hàn. Trừ Malaysia, ngần ấy cuộc bầu cử đều gây tranh cãi khi đếm phiếu, và các chính quyền mới đang bị thách đố về cả kinh tế lẫn xã hội và chính trị, nhất là trường hợp của ba nước Đông Nam Á. Vì vậy, năm 2005 tới đây sẽ hứa hẹn nhiều bất ổn, chưa nói gì đến chuyện bầu cử tại Mỹ. Việt Nam không là ngoại lệ dù chính quyền vẫn đưa ra chỉ tiêu hay tín hiệu lạc quan như thông lệ.
Hỏi: Bây giờ, ta mới đi vào cuộc bầu cử này, nó sẽ ảnh hưởng ra sao"
-- Đối với bên ngoài, có lẽ bầu cử Tổng thống và Quốc hội Mỹ sẽ có tác động mạnh hơn cả. Bên trong, thực ra Tổng thống và Hành pháp không có toàn quyền về kinh tế mà chỉ chi phối được hai trong ba lãnh vực là thuế khóa và mậu dịch, lãnh vực thứ ba và tín dụng và tiền tệ thì thuộc thẩm quyền ngân hàng trung ương, là định chế độc lập. Tại Quốc hội, phe nào chiếm đa số thì sẽ ảnh hưởng được ngân sách, thuế khóa, mậu dịch và cả những luật lệ về kinh doanh hay ngoại thương. Vì vậy, từ bên ngoài, người ta cũng cần quan tâm đến kết quả bầu cử Quốc hội nữa, là điều nhiều khi các nước không để ý lắm.
Hỏi: Như vậy, sự khác biệt về chủ trương của các phe tranh cử là như thế nào"
-- Về đại lược, đa số đảng viên Cộng hòa chú trọng đến tăng trưởng sản xuất và có xu hướng đề cao tự do kinh tế nên giới hạn sự can thiệp của chính quyền vào sinh hoạt kinh tế. Đa số muốn tự do mậu dịch, giảm thuế, giản lược bộ máy hành chánh công quyền và mở rộng giao thương với các nước khác. Ngược lại, đa số đảng viên Dân chủ thì coi trọng công bằng xã hội, muốn chính quyền tăng chi và can thiệp vào kinh tế vì mục tiêu xã hội đó. Họ chống giảm thuế, nhất là cho thành phần có tiền, và hạn chế tự do mậu dịch để bảo vệ công ăn việc làm cho dân Mỹ, có khi là với lý do bảo vệ môi sinh và điều kiện lao động của các nước nghèo. Riêng năm nay, sau khi kinh tế suy trầm và có khi vì cả lý do mị dân, xu hướng bảo vệ mậu dịch đang lên mạnh, nên phe Cộng hòa bị áp lực rất mạnh. Sinh hoạt chính đảng tại Mỹ còn có đặc điểm là các đảng viên bỏ phiếu theo quyền lợi thiết thực của cử tri hơn là theo ý thức hệ hay kỷ luật đảng, nên phe bên này có thể bỏ phiếu cho một đề luật do bên kia đưa ra, điển hình là vấn đề tự do mậu dịch hay không.
Hỏi: Còn về cuộc bầu cử tổng thống, hai xu hướng hiện nay là những gì"
-- Tổng thống George W. Bush coi an ninh và nguy cơ khủng bố là ưu tiên, còn về kinh tế, ông chủ trương tự do mậu dịch dù gặp sức ép rất mạnh của đảng Dân chủ và các nhóm quyền lợi trong xã hội, đầu tiên là các nghiệp đoàn. Ông bị mang tiếng là nhượng bộ khi ra biện pháp bảo vệ ngành thép vào năm kia nên cố chấn chỉnh lại. Thí dụ như ông đang cưỡng chống đề nghị của các dân biểu là tiếp tục duy trì hạn ngạch nhập khẩu dệt sợi và áo quần. Ông cũng cố bênh vực việc các doanh nghiệp Mỹ đặt làm gia công ở nước ngoài, gọi là outsourcing, dù việc đó bị đảng Dân chủ kết án là làm dân Mỹ mất việc, vốn là điều không đúng về cả kinh tế lẫn thống kê, nhưng vẫn ăn khách trong dư luận và trong đảng Dân chủ và có thể làm ông thất cử ở một số tiểu bang.
Hỏi: Còn về lập trường của ứng cử viên kia, Nghị sĩ John Kerry"
-- Ông Kerry là người thuộc cánh tả của phe tả, mà những người thiên tả gọi là “cấp tiến”. Khi tranh cử, họ có sự chủ quan duy ý chí thông thường của cánh tả, nhưng càng gần quyền lực thì càng thực tế nên chuyển dịch vào phía giữa theo xu hướng ôn hòa hơn. Ông Kerry cũng có một ban tham mưu kinh tế là những người có kinh nghiệm thực tế, và đã từng cầm quyền và phải lấy quyết định thời Tổng thống Bill Clinton, nên họ giúp ông sửa lại lập trường kinh tế cho bớt cực đoan, cụ thể là bớt mùi đấu tranh giai cấp. Một khác biệt tiêu biểu giữa hai ông Bush và Kerry là cách giải quyết nạn thâm thủng ngân sách quá lớn hiện nay. Ông Bush chủ trương duy trì quyết định giảm thuế, với lý luận là giảm thuế giúp cho dân chúng làm ăn và đầu tư dễ dàng hơn, kinh tế tăng trưởng thì lợi tức gia tăng nên cũng giúp cho chính quyền thu thuế được nhiều hơn để giảm bội chi. Ông Kerry cũng hứa là sẽ cắt mức bội chi xuống phân nửa trong vòng năm năm như ông Bush, nhưng là người luôn luôn có xu hướng tăng thuế, ông đề nghị tăng thuế thành phần trung lưu, những người có lợi tức hơn 20 vạn Mỹ kim một năm trở lên, và thu hồi biện pháp giảm thuế thặng dư tư bản mà chính quyền Bush đã ban hành trước đây. Nhưng khác biệt lớn nhất giữa hai người chính là mậu dịch, là kinh tế đối ngoại.
Hỏi: Nghĩa là một bên chủ trương mậu dịch tự do, một bên muốn bảo hộ mậu dịch"
-- Họ không nói đến bảo hộ mậu dịch nhưng “mậu dịch công bằng” để tránh phản tác dụng về chính trị. Ông Kerry đòi xét lại tất cả các hiệp định thương mại song phương, kể cả Thỏa ước Tự do mậu dịch Bắc Mỹ, gọi tắt là NAFTA, mà ông đã ủng hộ trước đây. Ông cũng đòi trừng phạt các doanh nghiệp đặt làm gia công ở nước ngoài, thí dụ như may mặc quần áo tại Việt Nam để bán ngược về Mỹ. Đã có lúc ông gọi loại doanh gia đó là “phản quốc”. Nếu ông Kerry thắng cử và đảng Dân chủ chiếm đa số ở Quốc hội, quan hệ kinh tế với các nước tất nhiên sẽ gặp sóng gió, nhất là các nước đã chọn sách lược xuất cảng vào thị trường Mỹ làm đầu máy phát triển. Người ta có thể thấy ra điều này nếu theo dõi sự thăng trầm của các thị trường chứng khoán Đông Á trước những tin tức về bầu cử tại Hoa Kỳ, gần nhất là về nhân vật sẽ đứng chung liên danh với Nghị sĩ John Kerry là người ôn hòa hay thiên tả về kinh tế, bảo hộ về mậu dịch.

16/11/2019(Xem: 1608)
Không biết đã bao lần tôi suýt đầu hàng sức quyến rũ muốn trở thành người “da trắng” để hòa nhập vào xã hội chung quanh tôi. .. Mùa Tết, tôi không chịu mặc chiếc áo dài ưng ý nhất đi học vì sợ bị chê cười.
16/11/2019(Xem: 907)
Năm đó, khi chỉ còn hai tuần là bắt đầu vào năm học cuối của chương-trình tiểu học của tôi thì cha mẹ tôi chuyển nhà. Nhà cha mẹ tôi ở thuộc vùng Nam thành-phố Paris, nay cha mẹ tôi phải dọn nhà về vùng Bắc Paris.
16/11/2019(Xem: 891)
Một thất bại của TC thấy rõ xuyên qua hội nghị thượng đỉnh ASEAN thứ 35 tại Bangkok Thái Lan. Lần này không có mặt TT Trump của Mỹ, TC một mình một chợ với các nước Đông Nam Á [DNA] nhưng đa số không tin, không ưa TC.
16/11/2019(Xem: 237)
Nền kinh tế Nhật Bản gần như tê liệt trong Quý 3 2019, do tác động tiêu cực của thương chiến Mỹ-Trung và nhu cầu suy giảm trên thị trường toàn cầu.
16/11/2019(Xem: 185)
LONDON - Trước tổng tuyển cử 12-12, Thủ Tướng Boris Johnsonson bị cử tri chất vấn về can thiệp chính trị của Nga, về ngập lụt, và về các con.
16/11/2019(Xem: 769)
PARIS - 1 vị Tướng làm việc giám sát công trường tái thiết nhà thờ Notre Dame gây sửng sốt trong công chúng với câu “câm mồm” trong giao tiếp với kiến trúc sư.
16/11/2019(Xem: 124)
SANTIAGO - Chính quyền Chí Lợi loan báo sẽ tổ chức trưng cầu dân ý, đáp ứng yêu sách của phong trào quần chúng xuống đường biểu tình từ nhiều tuần để phản đối tăng giá chuyên chở công cộng.
16/11/2019(Xem: 299)
TEHRAN - Nhà nước cộng hòa Hồi giáo bắt đầu cưỡng chế chính sách khẩu phần hóa dầu hôi (pet-rol) trong lúc kinh tế đang bị áp lực - nhưng giá bán dầu hôi tăng hơn 50% (trươc đây giá 10,000 rial/lít, chưa bằng 9 cents của MK).
16/11/2019(Xem: 177)
GAZA CITY - Phi cơ Israel không tập đáp lại hỏa tiễn pháo kích từ Gaza nhắm miền nam Israel ngay trong ngày đầu của thỏa thuận hưu chiến.
16/11/2019(Xem: 138)
BEIRUT - 3 chính đảng, gồm đảng của Thủ Tướng Hariri (đã từ chức) giao trọng trách tổ chức chính quyền mới giữa khủng hoảng kinh tế cho cựu bộ trưởng tài chính Muhammad Safadi.
16/11/2019(Xem: 236)
BEIJING - Trung Cộng lên án cảm tình viên của phong trào dân chủ Hong Kong hành hung viên chức Hong Kong tại thủ đô vương quốc Anh hồi tối Thứ Năm.
16/11/2019(Xem: 225)
Tạp chí khoa học của cơ sở nghiên cứu Ge-ophysical Journal In-ternational (GJI) ước lượng sức mạnh trong vụ nổ nguyên tử đầu Tháng 9-2017 tại Bắc Hàn mạnh gấp 17 lần quả bom thả xuống Hiroshima năm 1945.
16/11/2019(Xem: 485)
WASHINGTON - Nhà chiến lược Roger Stone, là cố vấn tranh cử 1 thời gian của ứng viên Trump, đã bị quy tội về cả 7 tố giác, gồm man khai tại QH, gây ảnh hưởng nhân chứng và cản trở công lý có thể bị phạt tối đa 20 năm tù
16/11/2019(Xem: 695)
WASHINGTON - Cựu TT Clinton có lời khuyên TT trump đang đối đầu điều tra luận tội “hãy làm việc mình được dân bầu để hành xử”.
16/11/2019(Xem: 429)
WASHINGTON - Ngày điều trần công khai thứ nhì tại ủy ban tình báo Hạ Viện chứng kiến cuộc thuyết trình của cựu ĐS Yovanovitch.
Tin công nghệ
Amazon đã chính thức đệ đơn phản đối việc Microsoft giành được hợp đồng của Bộ Quốc phòng Mỹ, có giá trị lên tới 10 tỷ USD.
Các vật liệu được phủ chất kị nước đem tới khả năng chống thấm tuyệt vời và cực kỳ hữu ích trong nhiều trường hợp.
Trong khung cảnh vũ trụ có khí phát sáng và những đám mây bụi đen dọc theo các ngôi sao trẻ của NGC 3572.
theo báo cáo của Nikkei, Yahoo Nhật Bản và ứng dụng nhắn tin Line phổ biến tại Hàn Quốc sẽ hợp nhất thành một.
theo Luật sư Robert Brewer, những người tham gia đường dây đã nhập khẩu hơn 10,000 iPhone, iPad giả từ Trung Quốc.
Nền kinh tế Nhật Bản gần như tê liệt trong Quý 3 2019, do tác động tiêu cực của thương chiến Mỹ-Trung và nhu cầu suy giảm trên thị trường toàn cầu.
Xu hướng lớn tiếp theo trong lĩnh vực công nghệ sẽ là những chiếc kính thông minh mà chúng ta có thể đeo ở mọi nơi và có khả năng thay thế điện thoại.
Sau 6 năm đàm phán, 15 quốc gia ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương đặt mục tiêu ký kết Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào năm 2020.
Không quốc gia nào có thể đạt được sự thành công giống như những gì Trung Quốc đã tận hưởng trong quá trình chuyển đổi nền kinh tế.
Khoảng đầu tháng 11/2019, căn cứ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (Intercontinental Ballistic Missile - ICBM) bỏ hoang tại Arizona được công ty bất động sản rao bán với giá 400,000 USD.
Khoảng đầu tháng 11/2019, theo báo cáo vừa được Facebook công bố, chỉ trong vòng 5 tháng, mạng xã hội đã xóa sổ 3.2 tỷ tài khoản giả mạo và hàng triệu bài viết liên quan tới lạm dụng trẻ em, tự sát. Số tài khoản giả mạo bị xóa tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2018.
chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Jerome Powell bác bỏ ý tưởng mà Tổng thống Donald Trump thường đưa ra đòi FED hạ lãi suất về âm.
Trung Quốc đang giữ và điều tra giáo sư Đài Loan Shih Cheng-ping với cáo buộc tham gia vào các hoạt động "nguy hiểm với an ninh quốc gia".
CEO Elon Musk của hãng xe điện Mỹ Tesla chính thức công bố kế hoạch xây một siêu nhà máy (gigafactory) và một trung tâm kỹ thuật-thiết kế tại khu vực gần thủ đô Berlin của Đức.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, thành viên gia đình các nhân viên chính phủ Mỹ ở Bolivia đã được lệnh về nước do tình trạng bất ổn.