Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Phỏng Vấn Francois Sagan, Tác Giả Buồn Ơi Chào Mi, Do Tờ Điểm Sách Paris Thực Hiện [1956]

04/12/200400:00:00(Xem: 4642)
Francoise Sagan, tên khai sinh là Francoise Quoirez, sinh ngày 21 tháng Sáu, 1935; mất ngày 24 tháng Chín, 2004.
Mất theo cùng với cái chết của bà, thọ 69 tuổi, là mối nối cuối cùng của trí thức Pháp, với một không gian văn chương có tên là Saint Germain-des-Prés, một thứ Quán Chùa của Tây, nơi đám trí thức của thập niên 1950 thường tụ họp, trong có Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, nữ ca sĩ Juliette Gréco [một thứ Khánh Ly của thời đó, với bản nhạc lừng danh, Mùa Thu Chết, Les Feuilles Mortes, phỏng thơ Prévert, tay chơi nhạc jazz và còn là tiểu thuyết gia, Boris Vian, và một chính trị gia trẻ có tên là Francois Mitterand sau trở thành Tổng Thống Pháp.

Người phỏng vấn:
-Làm sao mà muời tám tuổi cô nẩy ra viết Chào Buồn"
Sagan:
Tôi viết nó, đơn giản là như vậy. Tôi rất ước ao viết nó, và có thời giờ rảnh. Tôi nói với mình, đây là một thứ công chuyện mà rất, rất ít cô gái vào tuổi tôi, ôm lấy; Tôi sẽ chẳng bao giờ có thể kết thúc nó. Tôi không hề nghĩ đến “văn chương”, và những vấn đề văn chương, nhưng về chính tôi, và liệu tôi có đủ ý chí cần thiết không.
-Cô có lúc nào bỏ ngang, rồi lại tiếp tục"
Không, tôi muốn hoàn tất nó, kết thúc nó, thật là si mê, thật là cuồng nhiệt. Chưa bao giờ tôi si mê một thứ nào tới mức đó. Trong lúc viết, tôi nghĩ, có thể nó có cơ may được in ra. Sau cùng, khi viết xong, tôi cho rằng, thật vô phương. Tôi bị ngạc nhiên, bởi cuốn sách, và bởi chính tôi.
-Cô đã hằng mong nó" Tôi muốn nói, trước đó, cô đã muốn viết nó"
Vâng. Tôi đã đọc rất nhiều chuyện. Có vẻ như đối với tôi, không thể không viết ra một câu chuyện. Thay vì đi Chile với một đám găng tơ, thì người đó ở lại Paris và viết một cuốn tiểu thuyết. Đúng là một cuộc phiêu lưu lớn đối với tôi.
-Chuyện xẩy ra mau lẹ như thế nào" Cô đã nghĩ ra câu chuyện nó phải như thế nào, trước đó"
Tất cả đối với Chào Buồn là như vầy: Tôi khởi sự với một ý tưởng về một nhân vật, một cô gái, nhưng chỉ có vậy, cho tới khi tôi cầm lên cây viết. Tôi phải bắt đầu viết để có ý tưởng. [I have to start to write to have ideas]. Tôi viết Chào Buồn trong hai hay ba tháng, mỗi ngày làm việc hai hay ba tiếng. Với cuốn Un Certain Sourire, Có Một Nụ Cười, thì khác hẳn. Tôi làm một số ghi chú, và nghĩ về cuốn sách đó trong vòng hai năm. Khi đã bắt đầu, cũng lại hai giờ một ngày, thì viết thật là nhanh. Khi bạn quyết định viết, lại có sẵn một cái sườn, và quyết tâm bám dính cứng lấy nó, bạn thấy mình viết nhanh vô cùng. Ít ra là vậy, đối với tôi.
-Cô có mất nhiều thời gian coi lại văn phong của mình"
Ít lắm.
-Như vậy là việc viết hai cuốn sách chỉ mất chừng năm hay sáu tháng"
Vâng, đúng là một cách tốt để kiếm sống.
-Cô nói, vấn đề quan trọng ở lúc khởi đầu, là một nhân vật"
Một, hay vài nhân vật, và có thể, một ý tưởng, ý nghĩ, về một vài xen khi tới lưng chừng cuốn sách, nhưng trong khi viết, mọi chuyện thay đổi. Với tôi, viết là tìm ra một giọng điệu nào đó. Tôi so sánh nó với những giọng điệu của nhạc jazz. Cuộc đời, trong tất cả những thời gian của nó, giống như sự tiến triển nhịp nhàng của ba nhân vật. Nếu con người tự nhủ, rằng đời là như vậy, nó sẽ cảm thấy cuộc đời đỡ khô khan.
-Cô tạo nhân vật bằng cách dựa vào người này, người nọ"
Tôi đã cực khổ với việc này, và cảm thấy chẳng có gì tương tự, giữa những người ở ngoài đời và nhân vật ở trong những cuốn tiểu thuyết của tôi. Tôi không tìm kiếm sự chính xác, khi miêu tả những con người. Tôi cố đem lại cho những con người tưởng tượng một thứ chân thực [veracity]. Với tôi, hình như có hai thứ mánh khoé: một gọi là “the fronts” [mặt tiền, bề mặt…] mà con người “múa may quay cuồng” [assume: đảm nhiệm, xử sự… ] trước mắt người nào khác, và một, “the front” mà nhà văn để lên mặt thực tại.

-Như vậy là cô cho rằng đây là một hình thức đánh lừa, lấy thẳng từ thực tại.
Đúng như vậy. Nghệ thuật phải nắm bắt thực tại, theo kiểu bất thình lình tóm lấy nó. Nghệ thuật tóm những khoảnh khắc mà đối với chúng ta, chỉ là… một khoảnh khắc, một khoảnh khắc, rồi một khoảnh khắc nữa, và nó, theo một cách ngẫu hứng nào đó, chuyển hoá những khoảnh khắc trên thành những chuỗi đặc biệt, tất cả những chuỗi như thế quấn quit lấy nhau thành một chuyển động lớn [a major motion]. Theo tôi, nghệ thuật không nên coi “thực tại” như là một lo toan, một mối bận tâm của nó [Art should not pose reality as a preoccupation]. Chẳng có gì không thực hơn là mấy thứ tiểu thuyết được gọi là “hiện thực”, “realist” – chúng là những cơn ác mộng. Có thể thực hiện một thứ sự thực cảm nhận nào đó, theo kiểu có vẻ đó là sự thực, ở trong tiểu thuyết - cảm nhận thực của một nhân vật - vậy là quá đủ rồi.
Lẽ dĩ nhiên ảo tưởng lớn lao nhất về nghệ thuật, là nó làm cho người ta cảm thấy văn chương lớn thì ở xém ngay bên cuộc đời [that great literature is very close to life], nhưng, cái ngược lại, thì mới đúng. Đời là vô hình vô dạng, văn chương là… cái áo khoác lên nó, tức là cái có hình dạng, formal.
-Có một số hoạt động ở trong đời sống, chúng là những hình dạng được phát triển cao, high developed activies in life, thí dụ như đua ngựa, horse racing. Không lẽ bởi vì vậy, mà mấy anh nài trở thành ảo ra, nghĩa là bớt thực đi, less real"
-Những đam mê mãnh liệt làm cho con người bị cuốn hút, như mấy anh nài có vẻ như vậy, nhưng đừng nói với tôi rằng như thế con người trở nên thực hơn nhiều. Họ có vẻ giống như những nhân vật ở trong những cuốn tiểu thuyết, mà ‘không có” tiểu thuyết, but “without” novels, như The Flying Dutchman.
-Liệu những nhân vật cứ ở hoài trong đầu cô, mặc dù cuốn tiểu thuyết đã viết xong từ lâu"
Khi xong cuốn sách là tôi không còn quan tâm đến những nhân vật ở trong đó. Và tôi “không bao giờ” đưa ra những phán đoán đạo đức. Tất cả những gì mà tôi có thể nói, là, nhân vật này thì kỳ cục, hay vui nhộn, hay trên tất cả, nhân vật gì mà chán quá. Làm Thượng Đế phán đoán đúng hay sai, đạo đức hay vô đạo, cho những nhân vật của mình, là một điều nản vô cùng, với bất cứ một tác giả nào, theo tôi. Tôi chẳng hề quan tâm tới việc đó. Tính đạo đức độc nhất của một tiểu thuyết gia, là, tính đạo đức về mỹ học của người đó, the morality of his esthétique. Tôi viết những cuốn sách, chúng đi tới những kết cục, vậy là đủ cho tôi.
-Khi viết xong Chào Buồn, nó có bị bầm dập bởi mấy tay biên tập"
Có một số đề xuất, đối với cuốn đầu. Thí dụ, có một số kết cục, và một trong số đó, là, [nhân vật] Ann không chết. Sau cùng, là quyết định, cuốn sách sẽ mạnh hơn, trong bản văn đầu tiên mà nó được viết.
-Cô có học được tí gì không từ ba lời bình phẩm cuốn sách"
Với những bài viết dễ chịu, thì tôi đọc hết. Tôi chẳng học được gì từ tất cả những bài viết đó, nhưng tôi ngạc nhiên, về sự tưởng tượng và sự dư dả của họ. Họ nhìn thấy những ý hướng, những toan tính mà tôi chẳng hề có.
-Bây giờ, cô cảm thấy thế nào, về Chào Buồn"
Tôi thích Có Một Nụ Cười hơn. Bởi vì nó khó khăn hơn. Nhưng tôi nhận thấy Chào Buồn có vẻ thú vị, amusing, vì nó làm nhớ một đoạn đời của tôi. Và tôi chẳng hề muốn sửa một từ nào ở trong đó. Cái gì xong, là đã xong.
[còn tiếp]
NQT
tanvien.net

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hoan hỷ chào nhau cầu xưa quá bước Dặm đường im kẽ tóc với chân tơ Tan hợp cười òa. Kia vòm mây trắng Và bắt đầu. Và chấm hết. Sau xưa… . 4.2021 (Gửi hương linh bạn hiền Nguyễn Lương Vỵ, lễ 49 ngày)
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.