Hôm nay,  

Bàn về hiện tình kinh tế và kiểm soát dân chúng ở Trung Quốc

26/04/202400:00:00(Xem: 572)

trung quoc
Tuần này trong mục “nói thêm”, Project Syndicate trò chuyện với GS Bùi Mẫn Hân, là Giáo sư về Công quyền học của trường Cao đẳng Claremont McKenna và là thành viên cao cấp không thường trú tại Quỹ Marshall Đức của Hoa Kỳ. Ông còn là tác giả của cuốn sách “The Sentinel State: Surveillance and the Survival of Dictatorship in China” (Nhà nước canh gác: Giám sát và sự sống còn của chế độ độc tài ở Trung Quốc).

***

Project Syndicate: Đầu năm 2023, ông nhận thấy giới lãnh đạo Trung Quốc “đã quan tâm trở lại vấn đề tăng trưởng kinh tế”. Hơn một năm sau, giới lãnh đạo Trung Quốc vẫn cam kết phục hồi hoạt động kinh tế đang suy yếu. Làm thế nào chính phủ có thể thực hiện tốt lời hứa đó và liệu điều đó có đủ để làm im lặng những người hoài nghi ngày càng gia tăng hay không?

Bùi Mẫn Hân: Chính phủ Trung Quốc vẫn có thể làm rất nhiều việc để vực dậy nền kinh tế, nhưng không có nghĩa là họ sẽ làm.

Ví dụ, chính phủ Trung Quốc có thể cung cấp cho người dân thường những phiếu mua hàng có thể đổi lấy nhu yếu phẩm hàng ngày, qua đó kích thích tiêu dùng cho gia đình và bù đắp, ít nhất một phần, những ảnh hưởng của bong bóng bất động sản đang bùng nổ. Tương tự như vậy, việc kiềm chế chiến dịch “chống gián điệp” – bao gồm cả việc trả tự do cho các doanh nhân bị bỏ tù oan – có thể giúp thu hút các nhà đầu tư nước ngoài quay trở lại mà họ hiện đang lo ngại về việc hợp tác với Trung Quốc.

Những biện pháp này, cả về thực chất lẫn biểu tượng, sẽ góp phần rất lớn trong việc củng cố các triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc. Nhưng chính phủ Trung Quốc không sẵn lòng theo đuổi các biện pháp này. Thay vào đó, họ thích đưa ra những cuộc nói chuyện rỗng tuếch hơn bên cạnh các biện pháp kích thích tiền tệ nhỏ. Đó là lý do tại sao nền kinh tế [Trung Quốc] vẫn còn đang gặp khó khăn – và sẽ tiếp tục khó khăn như vậy.

Project Syndicate: Bằng cách thổi phồng tăng trưởng, giới lãnh đạo Trung Quốc hy vọng sẽ trấn an các nhà đầu tư tư nhân và xoa dịu “sự thất vọng của người dân” với “các hạn chế hà khắc trong chính sách zero-COVID”, sau đó là “việc rút khỏi chính sách một cách bất thành”. Công chúng Trung Quốc nhìn nhận hoạt động kinh tế của giới lãnh đạo như thế nào và việc Chủ tịch Tập Cận Bình xử lý các vấn đề địa chính trị –gồm cả việc ông “đe doạ công khai và quá mức” về việc Đài Loan – củng cố hay làm suy yếu sự hài lòng của công chúng?

Bùi Mẫn Hân: Bởi vì chính phủ Trung Quốc không cho phép việc thăm dò công luận độc lập – họ không công bố bất kỳ cuộc thăm dò ý kiến nào, dù độc lập hay không – rất khó để biết được thường dân Trung Quốc nghĩ gì về ông Tập hoặc các thành tích của ông ta.

Về các vấn đề thuộc chính sách đối nội, chẳng hạn như cách ông Tập xử lý nền kinh tế, chúng ta có thể suy ra ấn tượng của công chúng dựa trên số liệu thống kê kinh tế chính thức. Và dựa trên các yếu tố như giảm phát, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp cao và giá nhà giảm, có thể chắc chắn rằng hình ảnh của ông Tập với tư cách là người quản lý nền kinh tế có năng lực đã bị sứt mẻ. Tuy nhiên, về mặt địa chính trị, thậm chí khó có thể đưa ra những phỏng đoán có căn cứ. Chính phủ Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ luồng thông tin về thế giới bên ngoài, và hầu hết người Hoa không có hiểu biết thấu đáo về vấn đề địa chính trị, cũng như kinh tế trong nước.

Project Syndicate: Sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng trong bốn thập niên qua chắc chắn đã củng cố vị thế của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Nhưng trong cuốn sách mới của ông, The Sentinel State: Surveillance and the Survival of Dictatorship in China, (Nhà nước canh gác: Giám sát và sự sống còn của chế độ độc tài ở Trung Quốc), ông lập luận rằng “chìa khóa cho sự tồn tại của chế độ độc tài độc đảng hùng mạnh nhất thế giới” là bộ máy an ninh rộng lớn, nó dựa vào các phương cách sử dụng “nhiều lao động, ít công nghệ”. Về cách triển khai các phương pháp đề chống lại thường dân là gì, xin cho một vài ví dụ?

Bùi Mẫn Hân: Một ví dụ, việc phân loại thường dân là “những cá nhân chủ chốt”. Những người trong danh sách này chịu sự giám sát của cảnh sát, chính quyền địa phương và ăn ten (người cung cấp tin mật). Vào những thời điểm nhạy cảm, chẳng hạn như Đại hội thường niên của Quốc hội và Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc, chính quyền địa phương thường xuyên kiểm tra những cá nhân này. Cảnh sát cũng huy động những thường dân như nhân viên vệ sinh và chủ cửa hàng để theo dõi các địa điểm công cộng quan trọng, từ các nhà ga tàu hỏa đến quảng trường công cộng. Trong khuôn viên đại học, sinh viên được huy động làm ăn ten, sau đó họ sẽ mật báo về các bạn cùng lớp và giáo sư của mình.

Project Syndicate: Trong cuốn sách của ông, ông phân biệt giữa “đàn áp phòng ngừa” – nguồn sống của nhà nước giám sát của Trung Quốc – và “các kỹ thuật phản ứng”, như bạo lực nhà nước. Đàn áp phòng ngừa diễn ra như thế nào và hệ thống tín nhiệm xã hội thúc đẩy nó như thế nào?

Bùi Mẫn Hân: Đàn áp phòng ngừa vừa khó phát hiện hơn vừa hiệu quả hơn đàn áp phản ứng. Thông qua việc giám sát, bộ máy an ninh có được sự hiểu biết về các kế hoạch và ý định của những người mà họ coi là có mối đe dọa tiềm tàng, cho phép họ can thiệp âm thầm trước khi bất kỳ hành động có tổ chức nào diễn ra. Và tất nhiên, việc hiểu biết về các hoạt động của một người đang bị theo dõi có thể đủ để ngăn chặn các hành vi phản kháng.

Trong cuốn sách của tôi, tôi gọi hệ thống tín nhiệm xã hội là “sự đổi mới quan trọng mới nhất trong hệ thống kinh tế của việc đàn áp phòng ngừa ở Trung Quốc”. Ý tưởng là việc sử dụng lượng dữ liệu khổng lồ để xác định “điểm tín dụng” cho mọi người dân, dựa trên bằng chứng về những gì nhà nước coi là hành vi ủng hộ và chống đối xã hội.

Mặc dù hệ thống này chưa hoàn chỉnh để chính phủ Trung Quốc kết hợp nó toàn diện vào trong bộ máy đàn áp phòng ngừa, nhưng trong tương lai, dữ liệu quy mô và trí tuệ nhân tạo có thể được sử dụng để đánh giá các khuynh hướng chính trị của cá nhân và thiết lập bản đồ mạng xã hội một cách toàn diện (giám sát phương tiện truyền thông xã hội đã cho phép chính phủ Trung Quốc thực hiện điều này ở một mức độ nào đó). Việc này sẽ cho phép chính phủ lập hồ sơ các mối đe dọa chính xác hơn và giám sát chặt chẽ hơn.

Project Syndicate: Ông nói về trí tuệ nhân tạo, làm thế nào việc chấp nhận nó có thể thay đổi phương cách giám sát của Trung Quốc? Chúng ta có nên nghĩ một làn sóng sa thải bởi các cơ quan an ninh sẽ xảy ra hay không?

Bùi Mẫn Hân: Tiếc thay, các nguồn tin chính thức mà tôi xem qua đã được đăng tải trước khi có những đột phá gần đây về trí tuệ nhân tạo mà nó cho phép ứng dụng rộng rãi công nghệ này, vì vậy tôi chưa tìm thấy nhiều tài liệu tham khảo về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo. Nhưng tôi nghĩ, trí tuệ nhân tạo có tiềm năng giúp hệ thống giám sát hoạt động hiệu quả hơn bằng cách xử lý lượng dữ liệu khổng lồ nhanh và chính xác hơn. Tác động của nó đối với quy mô của các cơ quan an ninh có thể nhỏ, bởi vì các cơ quan an ninh chính thức ở Trung Quốc không tuyển dụng một số lượng lớn nhân viên làm loại công việc mà trí tuệ nhân tạo có thể làm. Thay vào đó, đa số họ tham gia các nhiệm vụ mà trí tuệ nhân tạo khó có thể đảm nhận sớm, như tuyển dụng và xử lý người cung cấp mật tin hoặc tiến hành các cuộc đột kích và đe dọa các mục tiêu.

Project Syndicate: Ông viết rằng “phần lớn thông tin cần thiết để hiểu về tổ chức và hoạt động trong quy mô lớn của cơ quan giám sát của [Trung Quốc] không được công bố rộng rãi”. Ông đã vượt qua thử thách này như thế nào?

Bùi Mẫn Hân: Trung Quốc là một đất nước rộng lớn. Có gần 3.000 khu vực cấp quận và khoảng 300 đơn vị hành chính cấp thành phố. Giữ bí mật trong một hệ thống rộng lớn như vậy không phải dễ. Hầu hết các cơ quan chính phủ và chính quyền địa phương đều đăng tải các báo cáo thường niên, gọi là kỷ yếu. Cảnh sát từng xuất bản “công báo” hoặc báo cáo về công việc trước đây. Mặc dù các ấn phẩm này được kiểm tra để ngăn chặn rò rỉ các thông tin nhạy cảm hoặc bí mật, nhưng tiến trình kiểm tra không hoàn hảo và đủ thông tin lọt qua kẽ hở, cho phép các nhà nghiên cứu như tôi ghép các mảnh ghép lại với nhau [để tìm ra giải pháp cho vấn đề].
 
Phỏng vấn Bùi Mẫn Hân
Đỗ Kim Thêm dịch
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
HOA KỲ – Theo tờ Smithsonianmag loan tin hôm thứ Ba (28/5), các khoa học gia đã thử nghiệm thành công thiết bị y tế có tên là Arc-Ex, có thể giúp cải thiện từng bước chức năng của cánh tay và bàn tay ở bệnh nhân bị liệt tứ chi. Thiết bị này hoạt động bằng cách kích thích các dây thần kinh tủy sống của bệnh nhân bằng các xung điện (electric pulses).
WASHINGTON – Hôm thứ Ba (28/5), Ngũ Giác Đài cho biết cầu tàu do quân đội Hoa Kỳ xây dựng trên bờ biển Gaza đã bị hư hại một phần và sẽ bị dỡ bỏ tạm thời. Điều này sẽ gây khó khăn cho nỗ lực cung cấp viện trợ nhân đạo cho người Palestine, theo Reuters.
Hôm nay, ngày 27 tháng 5, là ngày sinh nhật 46 tuổi trong tù của Phạm Đoan Trang, sinh nhật thứ ba sau song sắt. Theo báo cáo mới nhất của PEN America, cô nằm trong số 19 nhà văn hiện đang bị bỏ tù ở Việt Nam vì viết lách. Chúng tôi kêu gọi mọi người trên toàn thế giới ủng hộ Phạm Đoan Trang bằng cách tham gia chiến dịch #WritetoTrang (#ViếtgửiTrang) để viết thư và gửi bưu thiếp cho cô ấy. Những lời nói đoàn kết của bạn có sức mạnh thể hiện sự ủng hộ toàn cầu cho sự nghiệp của cô ấy. Những tin nhắn của bạn cũng sẽ mang lại sự động viên rất cần thiết và cho Đoan Trang đồng thời cho thấy rằng thế giới vẫn chưa quên Cô. Viết thư cho Cô cũng có thể gây áp lực lên chính quyền Việt Nam để dẫn đến việc trả tự do cho Cô. Xin vui lòng gửi thư của bạn đến: Phạm Đoan Trang, Nhà tù An Phước, xã An Thái, huyện Phú Giáo, Tỉnh Bình Dương, Việt Nam.
Phiên tòa xét xử Donald Trump vụ giả giấy tờ chi tiền bịt miệng nữ nhơn tiếp tục vào hôm nay, Thứ Ba và đó là một ngày quan trọng đối với tất cả những người liên quan: các cuộc tranh luận kết thúc bắt đầu. Các cuộc tranh luận kết thúc dự kiến ​​​​sẽ mất cả ngày và có thể kéo dài đến Thứ Tư
Joe Biden và Donald Trump đã đánh dấu ngày Lễ Chiến Sĩ Trận Vong nhằm tôn vinh những người đã hy sinh trong chiến tranh của nước Mỹ bằng những thông điệp khác nhau đến chói tai, báo trước hứa hẹn chiến dịch bầu cử tổng thống Mỹ sắp tới như một cuộc cạnh tranh giữa hai nhân vật hoàn toàn trái ngược nhau. Trong một buổi lễ tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington, Biden đã bày tỏ lòng kính trọng đối với những người đã ngã xuống như những anh hùng đã hy sinh thân mình để phục vụ nền dân chủ và lý tưởng Hoa Kỳ. Trong khi đó, Trump, trên trang Truth Social của mình, đã thực hiện một chiến lược hoàn toàn khác - gửi lời chúc ngày lễ tới những người mà ông coi là “cặn bã loài người” và cáo buộc họ đang cố gắng phá hủy đất nước.
Các chuyên gia trình bày việc thu thập dữ liệu đầy đủ, cụ thể hơn sẽ giúp sử dụng các nguồn lực liên bang nhiều hơn cho các cộng đồng sắc tộc hiện đang phải đối mặt với những thách thức lớn về sức khỏe.
Tin từ Trần Quí Thoại, con trai Nhà văn Trần Hoài Thư báo cho biết Ba của Thoại đã mất lúc 6 giờ 35 sáng nay [giờ miền Đông Hoa Kỳ], Thứ Hai 27.05.2024 tại bệnh viện JFK, New Jersey, đúng một tháng sau ngày Chị Ngọc Yến mất [27.04.2024]. Đây là một tin buồn và cũng là một mất mát lớn lao cho nền Văn học Việt Nam. Xin phân ưu cùng BS Trần Quí Thoại và Hai Anh Trần Quí Phiệt, Trần Quí Trâm trước tin ra đi của Ba và người em Trần Hoài Thư.
Nhà văn, nhà thơ Trần Hoài Thư (1942-2024) ra đi. Trần Hoài Thư tên thật Trần Quí Sách, sinh năm 1942 tại Đà Lạt. Ông qua đời vào ngày 27/5/2024 tại New Jersey, hưởng thọ 82 tuổi. Theo học Quốc Học Huế, đại học Sài Gòn. Từ năm 1964-1966 là giáo sư trường trung học Trần Cao Vân tỉnh Quảng Tín. Năm 1967, nhập ngũ khóa 24 SQTB Thủ Đức. Phục vụ tại đại đội 405 Thám kích sư đoàn 22 bộ binh trong 4 năm. Sau đó về làm phóng viên chiến trường ở vùng IV trong 2 năm. Ông đã từng bị thương 3 lần.
MEXICO CITY – Hôm Chủ Nhật (26/5), các nhà khí tượng học cho biết tình trạng nắng nóng gay gắt ở hàng chục bang của Mexico sắp kết thúc, nhường chỗ cho những trận mưa lớn, mưa đá, và có thể có cả gió lốc, theo Reuters.
PARIS/SYDNEY – Hôm thứ Hai (27/5), Điện Elysée cho biết sẽ có thêm 7 đơn vị cảnh sát cơ động được điều đến New Caledonia để tiếp viện, và tình trạng khẩn cấp tại khu vực này sẽ kết thúc vào sáng thứ Ba, giờ địa phương, theo Reuters.
Đây là một tuyển tập đặc biệt của Tạp chí Ngôn Ngữ, chủ đề về Đỗ Nghê Đỗ Hồng Ngọc, ấn hành tháng 5 năm 2024. Nhan đề sách còn là “Đỗ Nghê Đỗ Hồng Ngọc: Bằng Hữu & Văn Chương.” Sách dày 716 trang, bao gồm tiểu sử, thơ và văn xuôi của vị bác sĩ nổi tiếng, khi làm thơ ký tên là Đỗ Nghê và khi viết văn xuôi ký tên thật là Đỗ Hồng Ngọc. Và phần cuối là tác phẩm của hơn 60 nhà văn, nhà phê bình, họa sĩ và nhạc sĩ viết về, vẽ chân dung, phổ thơ Đỗ Nghê Đỗ Hồng Ngọc. Tất cả các thơ, văn, bài viết trong tuyển tập đều xuất sắc.
Trump đã bị liên tục la ó trong suốt bài phát biểu hôm thứ Bảy, đặc biệt khi Trump yêu cầu những người tham dự “đề cử tôi hoặc ít nhất là bỏ phiếu cho tôi”. Trump bị la ó ngay khi bước lên sân khấu, và một số người ủng hộ Trump trong phòng đã cố gắng át đi những tiếng la ó bằng cách hô những khẩu hiệu “Chúng tôi muốn Trump”.
Chính phủ Canada tuyên bố đã ra lệnh giải thể hai công ty công nghệ vì "lo ngại về an ninh quốc gia". Bộ trưởng Bộ Đổi mới, Khoa học và Công nghiệp Francois-Philippe Champagne tuyên bố: “Do kết quả của quá trình xem xét an ninh quốc gia gồm nhiều bước của Chính phủ Canada, bao gồm sự giám sát chặt chẽ của cộng đồng tình báo và an ninh quốc gia Canada
Ngay sau khi Putin tiến hành cái gọi là “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraine cách nay hơn hai năm, chính giới quốc tế và các chuyên gia nghiên cứu về Đông Âu và Nga đã phân tích biến cố này theo nhiều quan điểm khác nhau. Nhiều cuộc tranh luận xoay quanh các chủ điểm như Nga chiếm Ukraine để đe đoạ khối NATO, gây chiến với châu Âu và làm bùng nổ chiến tranh thế giới thứ ba. Tất cả mọi lý giải đều mang ít nhiều thuyết phục.
Nhân ngày tưởng niệm chiến sĩ tại Hoa Kỳ, ghi lại câu chuyện về trận tái chiếm Cổ Thành Quảng trị tôi phải gửi tặng nhiều người. Nhà báo Trùng Dương, tài tử Kiều Chinh và đại tá Ngô văn Định, Đại úy Phan Nhật Nam. Những người còn sống. Đại tá Phạm Văn Chung và chuẩn tướng Trần quốc Lịch những người đã ra đi. Các anh Định, Chung và Lịch cùng khóa võ bị với chúng tôi.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.