Hôm nay,  

Tình yêu trong Thơ Thanh Tâm Tuyền

23/03/202421:12:00(Xem: 2038)
thanh_tam_tuyen-dinh_cuong
Thanh Tâm Tuyền
(Tranh Đinh Cường).

 

(Đánh dấu ngày mất của Thanh Tâm Tuyền, 20-3-2006).

 

Cùng một thời điểm làm “Thơ Tình”với Đinh Hùng và Vũ Hoàng Chương, nhưng có một cái gì rất khác với hai thi sĩ này. Thanh Tâm Tuyền mở ra cho chúng ta một trang Thơ Tình rất lạ, rất khác, rất kén độc giả nhưng vô cùng quyến rũ. Nhân kỷ niệm ngày qua đời của Thi Sĩ Thanh Tâm Tuyền, tôi muốn nói về 2 bài Thơ trong số những bài Thơ tôi yêu thích của Thanh Tâm Tuyền.
    Trong khi đang tỏ tình, Anh sợ những cột đèn đổ xuống, Anh sợ những dây điện cuốn lấy chúng ta. Anh sẽ chết và Em sẽ chết, tình yêu hai ta sẽ chết. Anh muốn đưa Em đi thật xa, đi về một nơi trong mơ ước.Hay chúng ta đến công viên, nơi khuất lấp để Anh có thể hôn Em, để thấy môi em như mật đắng, để thấy Tình Yêu chỉ là những móng sắc thương đau. (Dạ Khúc)
    Thanh Tâm Tuyền đã viết như thế, đã yêu như thế.
    Trong khi Vũ Hoàng Chương và Đinh Hùng làm những câu thơ Tình trang trọng hoa mỹ như:
    Ta đặt em lên ngai thờ nữ sắc (ĐH)
    Yêu một khắc để mang sầu trọn kiếp (VHC)
    Thì Thanh Tâm Tuyền làm thơ như lấy ra từ trái tim mình những giọt máu tinh khiết nhất, đẹp và đơn sơ nhưng sâu sắc nhất.Thanh Tâm Tuyền khẳng định: Tình Yêu làm người ta thành Thi Sĩ: Yêu em anh được làm Thi Sĩ.
    Vì chỉ có Tình Yêu mới làm người ta thành một thi sĩ chân thực, mới ôm em trong tay mà nhớ em ngày sắp tới.
    Anh rủ người yêu:
    Đi đi chúng ta đến công viên
    Nơi anh sẽ hôn em đắm đuối
    Trong thành phố, những cột đèn đang ngã xuống, anh không muốn những sợi giây điện cuốn lấy hai chúng ta, bóp chết của chúng ta cả hy vong và đời sống. Hay anh đưa em vào quán rượu.
    Tình yêu đưa anh vào quán rượu, đưa hai ta vào quán rượu, nhưng sao chúng ta chưa say mà đã buồn. Anh và em cùng bước vào một quán rượu. Quán rượu trống rỗng, bàn ghế không bầy, hay quán rượu không có bàn ghế. Phải chăng đó là sự trống rỗng, đó là tuổi trẻ của hai ta: Em nhìn xem, quán trống rỗng, người bán hàng ngủ gật, chúng ta phải bỏ đi thôi. Chúng ta phải ra khỏi đây, anh đưa em đi, chúng ta đi trốn những trống rỗng của đời sống, những giày vò ngày mai.Tuổi trẻ của hai ta quá buồn!
    Sao tuổi trẻ quá buồn như bàn ghế không bày.
    Tình Yêu trong Thơ Thanh Tâm Tuyền là những giọt lệ, chảy ra từ những phiến đá xanh, là những vì sao lấp lánh trên trời là hoa trái của Thượng Đế trong vườn ban cho Anh và Anh tin chắc chắn là như thế. Chúng ta không biết khi nào thì đá chảy ra nhưng giọt nước mắt, nên chúng ta gọi những giọt sương trên đá là lệ đá, chạm tay được vào những giọt sương đó là chạm tay vào lệ. Lệ chảy ra từ đá hay chảy ra từ cặp mắt của những người yêu nhau sẽ biến thành những câu Thơ và những câu Thơ đó lăn ra từ trái tim:
    Em biết không lệ là những viên đá xanh tim rũ rượi, và đôi mắt em, đôi mắt đang yêu đó là những vì sao lấp lánh là vật đáng kể duy nhất của bầu trời: đôi khi anh muốn tin ngoài đời, chỉ còn trời sao là đáng kể/mà bên những vì sao lấp lánh đôi mắt em đến ngày cuối.
    Anh tin những trái cây tinh khiết thơm phức, ngọt ngào của Thượng Đế ban cho trên đôi môi người yêu, những hoa cỏ quyến rũ là vòng tay ân ái của người tình. Anh tin Thượng Đế đã ban cho mình những tặng phẩm quý báu đó.
    Đôi khi anh muốn tin ngoài đời thơm phức những trái cây của Thượng Đế/mà bên những trái cây ngọt ngào đôi môi em nguồn sữa ngọt khởi đầu/đôi khi anh muốn ngoài đời đầy cỏ hoa tinh khiết mà bên cỏ hoa quyến rũ, cánh tay em vòng ân ái.
    Có phải Tác Giả đang nói đến mối tình của Adam and Eve trong vườn Địa Đàng của Thượng Đế!
    Nhưng em ơi! Điều đau đớn đẹp nhất là Những người khóc lẻ loi một mình. Đau và Đẹp luôn đi đôi với nhau. Cả anh và em chúng ta đang yêu nhau nhưng chúng ta đã khóc một mình biết bao nhiêu lần? Đó là Tình Yêu: đau và đẹp.
    Em đã thấy những giọt lệ ứa ra như những viên đá xanh chảy ra từ một tảng đá bao giờ chưa? Đau đớn lệ là những viên đá xanh tim rũ rượi.
    Tình Yêu trong thơ Thanh Tâm Tuyền vượt ra ngoài quy luật Thơ Tình của các tác giả cùng thời. Thanh Tâm Tuyền có một trang giấy riêng, có những ngôn ngữ riêng, giọt lệ riêng mà một số rất ít người có thể chia sẻ được. Nhưng ai đã thích ứng và yêu thơ Thanh Tâm Tuyền thì có cả ngàn lý do để yêu những chữ lạ, những suy nghĩ, những khác biệt trong ngôn ngữ của Thi Sĩ.
Tôi là một trong những người Yêu Thơ Thanh Tâm Tuyền.
    Xin mời thưởng thức thêm một bài Thơ với những tư tưởng “lạ” của Thanh Tâm Tuyền:
 
Người yêu

Chúng tôi chạy trên mùa xuân
ngoài căn phòng riêng
dù cửa sổ
chúng tôi chạy trên mùa xuân
cỏ sương quyến rũ
người yêu nắm cánh tay
không cần những con đường
có thể một lối mòn đã khuất
có thể những đồng hoa đỏ ngút đầu
có thể là bờ ruộng đất non
để chúng tôi nhường nhau chút bước
người yêu nắm cánh tay
chúng tôi chạy trên mùa xuân
mặt trời luôn luôn nhảy nhót tươi cười
con chim nhỏ hót tặng chúng tôi
rằng sao quên chim lâu thế
người yêu khoe hàm răng
ở đâu hình như tiếng bể
ngọt hiền măng sữa
em ơi sao chưa dừng lại
chúng ta vào châu thành
anh thong thả lên thư viện
mở những cuốn sách mùa xuân bay qua nét trắng
người yêu nắm cánh tay
cười tiếng suối
băng qua những cuộc đời ào ào thành phố
cửa nhà rộng choang choang
hai người bạn tình rõi chúng ta trên mắt gác
sao chưa dừng lại em ơi
trong kia làng mở hội
em vào vườn trèo lên cây bưởi
mời mọi người dự đám cưới đôi ta
mùa xuân làm bà mối
người yêu nắm cánh tay
hình ảnh ngoài trời ngỡ vỡ con ngươi
chúng tôi chạy trên mùa xuân
Người ta chỉ yêu khi tự do
không bao giờ chúng tôi dừng lại
chúng tôi chẳng yêu một mình
người yêu nắm cánh tay
bao nhiêu rừng núi không thoả sức
phải bơi qua đại dương
nối liền lục địa
mùa xuân cầm nhịp
tất cả tim hát

Người ta chỉ yêu khi tự do

cỏ sương quyến rũ
người yêu nắm cánh tay
không cần những con đường
có thể một lối mòn đã khuất
có thể những đồng hoa đỏ ngút đầu
có thể là bờ ruộng đất non
để chúng tôi nhường nhau chút bước
người yêu nắm cánh tay
chúng tôi chạy trên mùa xuân
mặt trời luôn luôn nhảy nhót tươi cười
con chim nhỏ hót tặng chúng tôi
rằng sao quên chim lâu thế
người yêu khoe hàm răng
ở đâu hình như tiếng bể
ngọt hiền măng sữa
em ơi sao chưa dừng lại
chúng ta vào châu thành
anh thong thả lên thư viện
mở những cuốn sách mùa xuân bay qua nét trắng
người yêu nắm cánh tay
cười tiếng suối
băng qua những cuộc đời ào ào thành phố
cửa nhà rộng choang choang
hai người bạn tình rõi chúng ta trên mắt gác
sao chưa dừng lại em ơi
trong kia làng mở hội
em vào vườn trèo lên cây bưởi
mời mọi người dự đám cưới đôi ta
mùa xuân làm bà mối
người yêu nắm cánh tay
hình ảnh ngoài trời ngỡ vỡ con ngươi
chúng tôi chạy trên mùa xuân
Người ta chỉ yêu khi tự do
không bao giờ chúng tôi dừng lại
chúng tôi chẳng yêu một mình
người yêu nắm cánh tay
bao nhiêu rừng núi không thoả sức
phải bơi qua đại dương
nối liền lục địa
mùa xuân cầm nhịp
tất cả tim hát
Người ta chỉ yêu khi tự do. (TTT)
 
Thanh Tâm Tuyền, người Thi Sĩ với một mình một ngôn ngữ, một mình một cõi Thơ. Tôi nghĩ ông là một Thi Sĩ Cô Đơn nhất trong những thi sĩ cô đơn.
 
– Trần Mộng Tú
3-20-2024
 
Thơ Dạ Khúc, Phạm Đình Chương phổ nhạc, đổi tựa là: Dạ Tâm Khúc.
Thơ Lệ Đá Xanh, Phạm Đình Chương phổ nhạc, đổi tựa: Nửa Hồn Thương Đau.
Những chữ đậm (bold) trong bài viết là Thơ TTT.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tháng 6/2024 là ngày giỗ nữ sĩ Minh Đức Hoài Trinh (nhà báo, nhà thơ, nhà văn) nên nhân dịp nầy tôi viết về cuộc tình của bà với nhà văn Nguyễn Quang. Nữ sĩ MĐHT nổi tiếng từ trong nước đến hải ngoại, và cũng là người phục hồi lại Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại nên tên tuổi bà được mọi người biết đến nhưng “Đằng sau một người đàn bà thành công luôn có bóng dáng người đàn ông” ở trường hợp nầy.
Trước hết, về cơ bản, thơ ca cho phép các cá thể con người nói lên những cảm xúc, suy nghĩ và trải nghiệm sâu sắc nhất của họ. Nó có thể nắm bắt được các sắc thái cảm xúc của con người theo những cách mà các loại hình giao tiếp khác không thể làm được. Vay mượn câu nói của Milan Kundera, “có những điều chỉ tiểu thuyết mới nói được”, tôi có thể nói “có những điều chỉ thơ ca mới nói được.”
Nhà văn Trần Hoài Thư vừa ra đi lúc 6 giờ 35 sáng nay [giờ miền Đông Hoa Kỳ], ngày Thứ Hai 27.05.2024 tại bệnh viện JFK, New Jersey, đúng một tháng sau ngày Chị Ngọc Yến mất [27.04.2024]. Đây là một tin buồn và cũng là một mất mát lớn trong làng Văn học Việt Nam hải ngoại. Sau đây là bài viết của Trần Yên Hòa tưởng nhớ về Ông.
Đọc 9 Khuôn Mặt 9 Phong Khí Văn Chương một lần, nhiều lần, vẫn thấy tràn lấp trong mọi suy tưởng, phê bình, phân tích, là niềm hứng khởi hân hoan của một người viết, vừa là nhà thơ, vừa phê bình văn học, và trên hết là một người đọc tha thiết, mê say, bằng tất cả trái tim và khối óc...
Tin từ Trần Quí Thoại, con trai Nhà văn Trần Hoài Thư báo cho biết Ba của Thoại đã mất lúc 6 giờ 35 sáng nay [giờ miền Đông Hoa Kỳ], Thứ Hai 27.05.2024 tại bệnh viện JFK, New Jersey, đúng một tháng sau ngày Chị Ngọc Yến mất [27.04.2024]. Đây là một tin buồn và cũng là một mất mát lớn lao cho nền Văn học Việt Nam. Xin phân ưu cùng BS Trần Quí Thoại và Hai Anh Trần Quí Phiệt, Trần Quí Trâm trước tin ra đi của Ba và người em Trần Hoài Thư.
Đa số người viết thể loại này không trải qua quá trình nghiên cứu văn học phê bình hoặc không tu tập qua hệ thống hàn lâm. Kết quả thường cho thấy là những bài viết theo sở thích cảm tính, kinh nghiệm chung, mô phỏng hoặc bắt chước những bài viết nổi bật đã có sẵn. Trong khuynh hướng đó, ít thấy khả năng sáng tạo trong các bài viết này. Sáng tạo là một trọng điểm làm cho bài viết phê bình có giá trị.Một nhận xét tổng quát như vậy sẽ bỏ sót vài khía cạnh quan trọng, đó là một số ít nhà văn sinh nhi chi tri, có khả năng thông diễn, họ có thể nhìn thấu suốt một tác phẩm hoặc tác giả để đưa ra nhận định và phê phán tài hoa, hợp lý, đáng thán phục. Những vị này mà tôi được biết, họ thuộc vào tiểu thiểu số, mỗi thời đại chỉ có vài người, họ rất thận trọng về việc viết bài phê bình vì không ai lường được sự ảnh hưởng của nó như thế nào, nhất là khả năng ám ảnh của nó đối với tác giả cũng như độc giả.
Santa Ana – Hội Văn Học và Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) hân hạnh giới thiệu Hội Chợ Sách “Viet Book Fest” lần thứ 3, diễn ra vào Chủ Nhật, ngày 5 tháng 5, từ 10:00 giờ sáng đến 5 giờ chiều, tại Viện Bảo Tàng Bowers, số 2002 North Main Street, thành phố Santa Ana...
Buổi ra mắt sách của nhà phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc hôm Chủ Nhật 21/4/2024 tại Nhà sách Tự Lực cũng là một cơ duyên để nhiều bạn văn gặp nhau, trong một thời đại thống trị của văn học Internet, khi không còn bao nhiêu sách giấy được xuất bản, và cũng không còn bao nhiêu buổi ra mắt sách giấy ngay giữa Quận Cam, California.
Nữ sĩ Linh Bảo kỷ niệm sinh nhật 98 tuổi hôm chủ nhật April 14, 2024 và vừa mất sáng sớm hôm qua, April 22, 2024 tại tư gia ở Westminster, nam Cali...
Chiều thứ Bảy, 13/4/2024, tại hội trường Nhật báo Người Việt, Quận Cam, đã có một sự kiện văn học đáng chú ý. Đó là buổi Ra Mắt Sách (RMS) của nhà văn Đặng Thơ Thơ với cuốn tiểu thuyết mới nhất của chị, “Ai”...