Hôm nay,  

Chỉ Vitamin D Không Đủ Để Có Bộ Xương Chắc Khỏe

15/03/202400:00:00(Xem: 425)
vitamin
Nhiều loại vitamin, từ vitamin A đến vitamin K, đóng vai trò quan trọng cho sức khỏe xương. Tuy nhiên, trừ khi bị thiếu hụt nghiêm trọng, bổ sung các loại vitamin này thông qua chế độ dinh dưỡng đa dạng sẽ tốt hơn so với việc sử dụng các loại supplements. (Nguồn: pixabay.com)
 
Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).
 
Một bài báo xuất bản trên một tạp chí khoa học gần đây đã xem xét nhiều nghiên cứu, cả trong phòng thí nghiệm và quan sát, cũng như nhiều thử nghiệm lâm sàng trên người, đã đưa ra bằng chứng quan trọng về vai trò của vitamin A, B, C, E và K.
 
Bess Dawson-Hughes, khoa học gia cao cấp tại Trung Tâm Nghiên Cứu Dinh Dưỡng Về Lão Hóa tại Đại Học Tufts, cho biết: “Giai đoạn nghiên cứu khác nhau từ vitamin này tới vitamin khác,” nhưng đều chỉ ra thực tế rằng việc tạo xương là một quá trình phức tạp đòi hỏi nhiều chất dinh dưỡng khác nhau.
 
Khi nói đến những loại vitamin này, không phải lúc nào nhiều cũng là tốt. Bài báo cho biết việc bổ sung lượng lớn một số loại vitamin sẽ làm tổn hại đến xương.
 
Theo Dawson-Hughes, điều quan trọng là cần tăng lượng vitmatin từ mức thấp đến mức tối ưu, nhưng tăng nhiều hơn mức tối ưu lại ảnh hưởng không tốt đến quá trình tạo xương. Tuy nhiên, người ta chỉ mới xác định được mức độ tối ưu đối với vitamin D, còn các loại vitamin khác thì vẫn chưa xác định được.
 
Đó là lý do tại sao nếu không bị thiếu hụt vitamin quá nghiêm trọng (phải xét nghiệm máu mới phát hiện ra), thì quý vị nên nạp vitamin vào cơ thể thông qua thực phẩm thay vì các loại thuốc bổ, Lucette Talamas, chuyên gia dinh dưỡng tại Baptist Health South Florida ở Miami, cho biết. Đưa vào cơ thể các loại vitamin bằng thực phẩm sẽ không khiến chúng ta bị quá liều. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các vitamin tan trong chất béo ở lại trong cơ thể chứ không bị đào thải ra ngoài, bao gồm vitamin A, D, E và K.
 
Dawson-Hughes cho biết việc nghiên cứu các loại vitamin ở người là một thách thức, vì mức độ dinh dưỡng trong máu của mỗi người đều có mức bắt đầu khác nhau. Ngay cả nghiên cứu về việc bổ sung vitamin D cũng luôn cho thấy chất dinh dưỡng này giúp bảo vệ xương ít bị gãy, có thể là do nhiều người tham gia đã có đủ lượng vitamin D ngay từ ban đầu.
 
Xương được tái tạo liên tục
 
Xương người phát triển đáng kể trong thời thơ ấu, khi bộ xương tăng trưởng từ chưa tới 2 feet lên đến 5 feet hoặc hơn trong những năm thiếu niên. Ngay cả sau khi ngừng tăng trưởng, xương vẫn tiếp tục chắc khỏe cho đến 30 tuổi. Từ độ tuổi 30 trở đi, khả năng củng cố và mạnh mẽ của xương không còn tăng lên nữa, và xương đạt đến trạng thái mạnh mẽ nhất có thể.
 
Mặc dù vậy, xương vẫn luôn tích cực hoạt động trong suốt cuộc đời chúng ta, thường sẽ trải qua một quá trình gọi là tái tạo. Khi xảy ra áp lực hoặc thách thức đối với xương, như là việc đi bộ, vận động, hay thậm chí là các hoạt động hàng ngày như làm việc nhà, xương cần phải điều chỉnh lại cấu trúc của mình để thích nghi với những yêu cầu mới.
 
Những chuyển động này được cảm nhận bởi các tế bào xương gọi là osteocytes, có nhiệm vụ duy trì sức khỏe của xương. Các tế bào osteocytes triệu tập các tế bào khác gọi là tế bào hủy xương (osteoclasts) tiết ra axit hòa tan một phần canxi trong xương, để cho các tế bào tạo xương (osteoblasts) thu hút khoáng chất mới lấp vào những khoảng trống. Bergwitz cho biết quá trình tái tạo xương mất nhiều tháng, thí dụ điển hình nhất là các trường hợp bị gãy xương.
 
Tất cả các giai đoạn của quá trình này sẽ cần nhiều loại vitamin. Dưới đây là 5 loại vitamin bổ sung tốt nhất cho xương:
 
1) Vitamin A: có trong khoai lang, cà rốt, dưa vàng cantaloupe, các loại rau lá xanh và sữa tăng cường (fortified milk).
 
Một lượng vừa đủ chất chuyển hóa vitamin A được gọi là all-trans retinoic acid đóng một vai trò quan trọng trong quá trình phát triển mô xương ở giai đoạn đầu. Vitamin A cũng tham gia vào giai đoạn làm mềm xương (dissolving) trong quá trình tái tạo xương (remodeling).
 
Cơ thể cũng có thể tạo ra vitamin A từ carotenoid, có trong các loại rau và trái cây có màu vàng, cam và đỏ. Tiêu thụ nhiều thực phẩm này có thể giúp nam giới ít bị gãy xương hông hơn (hiện chưa chứng minh được ở phụ nữ).
 
2) Vitamin B, đặc biệt là B6, B9 (axit folic) và B12: có trong cá hồi, thịt bò, cá ngừ, đậu gà (chickpea) và các sản phẩm từ sữa.
 
Cấu trúc nền tảng của xương là collagen, được Dawson-Hughes mô tả là “phần chủ chốt của xương.” Collagen được tăng cường mạnh mẽ hơn khi các đơn vị thành phần của nó, gọi là amino acid, được xoắn lại như một sợi dây thừng. Vitamin B đóng vai trò quan trọng trong quá trình xoắn này; nếu thiếu hụt các loại vitamin B, collagen sẽ không đạt được sức mạnh cần thiết.
 
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã phát hiện ra rằng sự thiếu hụt B6 có ảnh hưởng không tốt đến quá trình tạo xương. Ngoài ra, những con chuột cái bị thiếu hụt B12 không chỉ có bộ xương yếu, mà xương của những con con cũng yếu.
 
Hiện chưa rõ kết quả của những nghiên cứu trên động vật có được xem xét là tương tự ở trên người hay không. Theo một số nghiên cứu, việc bổ sung các loại vitamin B cho phụ nữ ở thời kỳ hậu mãn kinh không nhận thấy có sự giảm tỷ lệ bị gãy xương; phụ nữ thời kỳ hậu mãn kính vốn là nhóm người có nguy cơ cao bị yếu xương sau khi lượng estrogen sụt giảm. Tuy nhiên, cũng có khả năng là những phụ nữ tham gia nghiên cứu không bị thiếu hụt các loại vitamin B từ trước.
 
3) Vitamin C: có trong trái cây họ cam quýt, dâu tây, cà chua, ớt chuông (bell peppers), cải Brussel và cải xoăn (kale).
 
Vitamin C không chỉ đóng vai trò quan trọng trong quá trình phân giải xương mà còn hữu ích cho quá trình tái tạo và xây dựng xương mới. Và giống như các loại vitamin B, vitamin C còn tham gia vào quá trình xoắn của các sợi collagen trong xương.
 
Kết quả tổng hợp từ 17 nghiên cứu quan sát trên gần 20,000 người cho thấy những người có lượng vitamin C nạp vào cơ thể cao nhất có tỷ lệ bị gãy xương hông ít hơn 34% so với những người có lượng nạp thấp nhất. Đặc biệt, người hút thuốc lá bị thiếu hụt vitamin C đối mặt với nguy cơ bị gãy xương rất cao, dù các khoa học gia vẫn chưa tìm ra lý do chính xác.
 
4) Vitamin E: có trong hạt hạnh nhân (almonds), đậu phộng (peanuts), hạt hướng dương (sunflower seeds), rau bina (spinach) và ớt chuông đỏ (red bell peppers).
 
Vitamin E ảnh hưởng đến các protein tế bào chịu trách nhiệm phân giải và hình thành xương. Đây cũng là một chất chống oxy hóa (antioxidant), và nghiên cứu chỉ ra rằng các chất chống oxy hóa giúp cải thiện khả năng giao tiếp giữa các tế bào tham gia vào quá trình phát triển và sửa chữa xương.
 
Người có nồng độ a-tocopherol, một dạng vitamin E, trong máu cao hơn thường có mật độ khoáng chất trong xương cao hơn. Trái lại, thiếu hụt a-tocopherol có thể làm tăng hơn 50% nguy cơ bị gãy xương hông.
 
5) Vitamin K được tìm thấy trong cải xoăn và các loại rau lá xanh khác, quả bơ, kiwi, đậu nành (soybeans) và hạt bí đỏ (pumpkin seeds).
 
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các loại vitamin K đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút và liên kết lượng canxi cần thiết để khoáng hóa (mineralize) xương. Trong nghiên cứu trên người, một trong ba dạng vitamin K là K2, có nhiều ảnh hưởng đến mật độ khoáng xương và nguy cơ bị gãy xương. Nhưng nghiên cứu với vitamin K1 lại không tìm thấy những lợi ích này. Cần phải nghiên cứu thêm để xác định dạng nào tốt hơn dạng nào.
 
Tốt nhất là cứ ăn uống đầy đủ, đa dạng
 
Chế độ dinh dưỡng kiểu Địa Trung Hải (Mediterranean diet) vẫn luôn được cho là có thể giúp ngăn ngừa các bệnh mãn tính và kéo dài tuổi thọ, và cũng có nhiều lợi ích cho bộ xương. Chế độ dinh dưỡng kiểu Địa Trung Hải chủ yếu bao gồm các loại trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt (cả nuts và seeds); và protein cũng không kém phần quan trọng, khiến cho khẩu phần khá cân đối và đa dạng.
 
Cách tốt nhất để tối đa hóa lượng vitamin là không nấu thức ăn quá chín, vì có một số loại vitamin sẽ bị mất đi khi nhiệt độ quá cao, thí dụ như vitamin A. Vì vậy, để tránh nấu quá chín và hạn chế việc sử dụng nhiệt độ quá cao, ta có thể chọn các phương pháp nấu như áp chảo (sauté).
 
Để đảm bảo có đầy đủ tất cả các loại vitamin cần thiết cho xương, quý vị cần duy trì chế độ dinh dưỡng đa dạng. Bởi vì các chất dinh dưỡng khác nhau có trong các loại thực phẩm với liều lượng khác nhau, nếu tập trung quá nhiều vào một loại thực phẩm cụ thể, quý vị có thể bỏ lỡ nhiều chất quan trọng khác.

VB biên dịch
Nguồn: “Want to strengthen your bones? Look beyond vitamin D” được đăng trên trang Nationalgeographic.com.
 
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.
Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.
Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.
Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.
Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.