Hôm nay,  

Nguồn Gốc và Tại Sao Chúng Ta Có Năm Nhuận?

02/02/202400:00:00(Xem: 710)

nam nhuan

Chúng ta vừa bước vào năm nhuận, nghĩa là năm nay chúng ta sẽ có thêm một ngày (29/2). Nhưng tại sao chúng ta lại cần năm nhuận? (Nguồn: pixabay.com)


Năm 2024 đã đến, và đây không phải là một năm bình thường – mà là một năm nhuận. Nhưng năm nhuận là gì? Tại sao chúng ta cần có năm nhuận? Năm nhuận bắt nguồn từ đâu?
 
Năm nhuận là những năm theo lịch sẽ có 366 ngày thay vì 365 ngày như bình thường. Chúng xảy ra mỗi bốn năm một lần theo lịch Gregorian – loại lịch đang được phần lớn thế giới sử dụng. Ngày thêm vào, được gọi là ngày nhuận, là ngày 29 tháng 2, không tồn tại trong những năm không nhuận. Các năm chia hết cho 4, chẳng hạn như 2020 và 2024, đều là năm nhuận ngoại trừ những năm chia hết cho 100, chẳng hạn như 1900. (Bên dưới sẽ giải thích lý do tại sao)
 
Cái tên “nhuận” xuất phát từ thực tế là từ tháng 3 trở đi, mỗi ngày của năm nhuận sẽ nhích tới thêm một ngày so với năm trước đó. Thí dụ: ngày 1 tháng 3 năm 2023 rơi vào thứ Tư, nhưng trong năm 2024 nó sẽ rơi vào thứ Sáu. (Thường thì, giữa các năm không nhuận liên tiếp, cùng một ngày sẽ chỉ nhích lên một ngày mà thôi.)
 
Các loại lịch khác, bao gồm lịch Do Thái (Hebrew calendar), lịch Hồi giáo (Islamic calendar), lịch Trung Quốc (Chinese calendar) và lịch Ethiopia (Ethiopian calendar), cũng có các phiên bản của năm nhuận, nhưng những năm này không xuất hiện bốn năm một lần, và thường xảy ra vào các năm khác với lịch Gregorian. Một số lịch còn có nhiều ngày nhuận, hoặc thậm chí là tháng nhuận được rút ngắn lại.
 
Ngoài năm nhuận và ngày nhuận, lịch Gregorian còn có một số giây nhuận, thỉnh thoảng được thêm vào một số năm nhất định – gần đây nhất là vào năm 2012, 2015 và 2016. Tuy nhiên, Văn phòng Cân Đo Quốc Tế (International Bureau of Weights and Measures – IBWM) sẽ loại bỏ giây nhuận từ năm 2035 trở đi.
 
Tại sao chúng ta cần năm nhuận?
 
Xét bề ngoài, tất cả những thứ về “sự nhuận” này nghe có vẻ nhảm nhí. Nhưng năm nhuận rất quan trọng, và nếu không có chúng thì các năm của chúng ta sẽ rất khác.
 
Năm nhuận tồn tại bởi vì một năm trong lịch Gregorian (năm dương lịch) ngắn hơn một chút so với năm Mặt trời (solar year) hay còn gọi là năm chí tuyến (tropical year) – khoảng thời gian cần thiết để Trái đất hoàn thành một vòng quay quanh Mặt trời. Một năm dương lịch dài chính xác là 365 ngày, nhưng một năm Mặt trời dài khoảng 365.24 ngày, hay 365 ngày, 5 giờ, 48 phút và 56 giây.
 
Nếu chúng ta bỏ qua sự khác biệt này, thì cứ mỗi năm qua đi, khoảng cách giữa thời điểm bắt đầu năm dương lịch và năm Mặt trời sẽ xa nhau thêm 5 giờ, 48 phút và 56 giây. Theo thời gian, điều này sẽ thay đổi thời gian của các mùa. Thí dụ: nếu chúng ta bỏ năm nhuận thì trong khoảng 700 năm nữa, mùa hè ở Bắc bán cầu sẽ bắt đầu vào tháng 12 thay vì tháng 6, theo Bảo tàng Hàng Không và Vũ Trụ Quốc Gia.
 
Việc thêm ngày nhuận sau mỗi 4 năm sẽ giải quyết nhanh gọn vấn đề này, vì một ngày nhuận có độ dài tương đương với khoảng chênh lệch tích lũy trong thời gian 4 năm.
 
Tuy nhiên, hệ thống này không hoàn hảo: chúng ta vẫn bị lệch khoảng 44 phút sau mỗi bốn năm, hoặc 1 ngày sau mỗi 129 năm. Để giải quyết vấn đề này, người ta bỏ qua năm nhuận vào những năm tròn trăm, ngoại trừ những năm chia hết cho 400, chẳng hạn như năm 1600 và năm 2000. Nhưng ngay cả như vậy, vẫn còn chênh lệch nhỏ giữa năm dương lịch và năm Mặt trời, đó là lý do tại sao IBWM đã thử nghiệm với giây nhuận.
 
Nhưng nhìn chung, năm nhuận giúp lịch Gregorian vẫn đồng bộ hóa với chu kỳ Trái đất quay quanh Mặt trời.
 
Lịch sử của năm nhuận
 
Ý tưởng về năm nhuận có từ năm 45 trước Công nguyên, khi hoàng đế La Mã cổ đại Julius Caesar lập ra lịch Julian, được tạo thành từ 365 ngày chia thành 12 tháng như chúng ta vẫn sử dụng trong lịch Gregorian. (Tháng 7 và tháng 8 ban đầu được đặt tên lần lượt là QuintilisSextilis, nhưng sau đó được đổi tên theo Julius Caesar và người kế vị Augustus.)
 
Theo Đại học Houston, lịch Julian bao gồm năm nhuận mỗi bốn năm và không có ngoại lệ, và được đồng bộ hóa với các mùa nhờ “năm nhầm lẫn cuối cùng” (final year of confusion) vào năm 46 trước Công nguyên, bao gồm 15 tháng với tổng cộng là 445 ngày.
 
Trong nhiều thế kỷ, lịch Julian có vẻ như khá chuẩn. Nhưng đến giữa thế kỷ 16, các nhà thiên văn học nhận thấy rằng các mùa bắt đầu sớm hơn khoảng 10 ngày so với dự kiến khi những ngày lễ quan trọng, chẳng hạn như Lễ Phục Sinh, không còn trùng khớp với các sự kiện cụ thể, chẳng hạn như xuân phân.
 
Để khắc phục điều này, Giáo hoàng Gregory XIII đã cho ra đời lịch Gregorian vào năm 1582, giống như lịch Julian nhưng loại trừ các năm nhuận trong hầu hết các năm tròn trăm (như đã đề cập ở trên).
 
Trong nhiều thế kỷ, lịch Gregorian chỉ được sử dụng ở các nước Công giáo, chẳng hạn như Ý và Tây Ban Nha, nhưng sau đó nó đã được các nước theo đạo Tin lành, chẳng hạn như Anh áp dụng vào năm 1752, khi năm của họ bắt đầu có sự chênh lệch lớn so với các nước Công giáo.
 
Do sự bất đồng giữa các lịch, các quốc gia chuyển sang lịch Gregorian về sau đã phải bỏ qua một số ngày để đồng bộ với phần còn lại của thế giới. Thí dụ, khi nước Anh đổi lịch vào năm 1752, ngày 2 tháng 9 được tiếp nối bằng ngày 14 tháng 9, theo Bảo tàng Hoàng gia Greenwich.
 
Vào một thời điểm nào đó trong tương lai xa, người ta có thể sẽ phải xem xét lại lịch Gregorian khi nó không còn đồng bộ với năm Mặt trời. Nhưng phải mất hàng ngàn năm nữa điều này mới xảy ra.
Cung Đô sưu tầm
 
Nguồn: “Why do we have leap years? And how did they come about?” được đăng trên trang livescience.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Bộ trưởng Tài chánh Hoa Kỳ Janet Yellen cho biết vào thứ Năm rằng chính phủ Biden đang "tạo ra việc làm ở tốc độ rất nhanh" nhưng thị trường lao động đang trở nên "ít nóng hơn một chút," di chuyển về hướng bình thường hóa và giống điều kiện cuối cùng trước đại dịch coronavirus.
Các khoản nợ y tế đã làm rất nhiều người Mỹ bị mất cơ hội mua nhà, mua xe... vì điểm tín dụng xuống thấp, và bây giờ Tổng Thống Biden muốn cho người đang nợ y tế cơ hội tăng tín dụng. Chính quyền Biden hôm thứ Ba đã công bố các quy định mới nhằm ngăn chặn việc nợ y tế ảnh hưởng đến việc liệu ai đó có đủ điều kiện để thuê một căn hộ, mua xe hơi
Cảnh sát Trung Quốc hôm thứ Ba đã bắt một người đàn ông 55 tuổi vì nghi đâm 4 giảng viên đại học người Mỹ từ Đại học Cornell College của Iowa, những người đang giảng dạy tại một trường đại học ở Cát Lâm (Jilin) trong một chương trình hợp tác quốc tế. Viện trưởng Đại học Cornell Jonathan Brand xác nhận rằng các giảng viên đã bị tấn công khi đang ở công viên cùng với một giảng viên của Đại học Beihua University.
Australia: Lãnh sự quán Hoa Kỳ ở Bắc Sydney đã bị phá hoại rạng sáng Thứ Hai. Cảnh sát New South Wales được gọi đến tòa nhà trên phố Miller Street khoảng 3 giờ sáng thứ Hai sau khi một người không rõ danh tính dùng búa đập vỡ 9 cửa sổ. Cảnh sát cho biết graffiti cũng được sơn xịt lên cửa.
Nhà nước Hà Nội lên tiếng lần nữa: lần trước là để Thầy Minh Tuệ ngồi gốc cây sơn vôi trắng trả lời phỏng vấn của truyền hình VTV, lần này để Thầy ngồi nơi bãi cỏ xanh để chính phủ thanh minh thanh nga rằng Thầy Minh Tuệ vẫn bình an. Tuy nhiên...
Đức ra chỉ thị toàn dân về kế hoạch chiến tranh với Nga, với các chi tiết hướng dẫn từ dịch vụ quốc gia đến thu gom rác. Lộ trình cuộc sống trong Thế chiến thứ 3 thậm chí sẽ khiến dự báo thời tiết bị thay đổi khi Đức củng cố biên giới phía đông với NATO. Một tài liệu dài 67 trang được soạn lại từ quá trình chuẩn bị cho thời kỳ Chiến tranh Lạnh ở Berlin đưa ra khuôn khổ cho một cuộc chiến cho thế giới mới.
Israel đã chi hàng triệu USD cho một chiến dịch gây ảnh hưởng bí mật và vẫn đang diễn ra nhắm vào công chúng và các nhà lập pháp Mỹ nhằm nỗ lực tăng cường hỗ trợ cho cuộc chiến ở Gaza. Được ủy quyền bởi Bộ Ngoại giao Israel, chiến dịch trị giá 2 triệu USD được cho là có sự tham gia của công ty tiếp thị chính trị Stoic của Tel Aviv và hàng chục công ty khởi nghiệp công nghệ, được giao nhiệm vụ truyền bá thông điệp ủng hộ Israel.
Từ bé tôi đã từng biết đến những nhà khoa học và toán học nổi tiếng như Euclid, Pythagoras, cha đẻ của hình học, như công thức toán học của định lý Pythagore (mối quan hệ giữa các cạnh của một tam giác vuông) mà ai cũng phải học qua khi lên trung học, và Archimedes nổi tiếng với các phát minh và công trình về cơ học, họ đã có những đóng góp mà cả thế giới không thể nào quên. Họ là những người của đất nước Hy Lạp.
60 năm sau, Giao Chỉ San Jose viết về Ngày Quân Lực 2024. Nửa thế kỷ đã trôi qua, cựu quân nhân VNCH vẫn còn nhớ mãi ngày quân lực. Khắp mọi nơi đều tổ chức họp mặt... bởi vì.. "Hồn lính còn vương trên tóc bạc, anh nhớ sa trường, em có hay..."
Ngày 27/4/2024, chị Nguyễn Ngọc Yến, hiền thê nhà thơ, nhà văn Trần Hoài Thư sau 12 năm lâm trọng bệnh (2 năm an dưỡng tại tư gia và 10 năm tại viện dưỡng lão) qua đời tại Plainfield, New Jersey, hưởng thọ 83 tuổi. Lễ Hỏa Táng trưa ngày 10/5/2024 tại Memorial Funeral Home Fanwood, New Jersey.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.