Hôm nay,  

Nguồn Gốc và Tại Sao Chúng Ta Có Năm Nhuận?

02/02/202400:00:00(Xem: 508)

nam nhuan

Chúng ta vừa bước vào năm nhuận, nghĩa là năm nay chúng ta sẽ có thêm một ngày (29/2). Nhưng tại sao chúng ta lại cần năm nhuận? (Nguồn: pixabay.com)


Năm 2024 đã đến, và đây không phải là một năm bình thường – mà là một năm nhuận. Nhưng năm nhuận là gì? Tại sao chúng ta cần có năm nhuận? Năm nhuận bắt nguồn từ đâu?
 
Năm nhuận là những năm theo lịch sẽ có 366 ngày thay vì 365 ngày như bình thường. Chúng xảy ra mỗi bốn năm một lần theo lịch Gregorian – loại lịch đang được phần lớn thế giới sử dụng. Ngày thêm vào, được gọi là ngày nhuận, là ngày 29 tháng 2, không tồn tại trong những năm không nhuận. Các năm chia hết cho 4, chẳng hạn như 2020 và 2024, đều là năm nhuận ngoại trừ những năm chia hết cho 100, chẳng hạn như 1900. (Bên dưới sẽ giải thích lý do tại sao)
 
Cái tên “nhuận” xuất phát từ thực tế là từ tháng 3 trở đi, mỗi ngày của năm nhuận sẽ nhích tới thêm một ngày so với năm trước đó. Thí dụ: ngày 1 tháng 3 năm 2023 rơi vào thứ Tư, nhưng trong năm 2024 nó sẽ rơi vào thứ Sáu. (Thường thì, giữa các năm không nhuận liên tiếp, cùng một ngày sẽ chỉ nhích lên một ngày mà thôi.)
 
Các loại lịch khác, bao gồm lịch Do Thái (Hebrew calendar), lịch Hồi giáo (Islamic calendar), lịch Trung Quốc (Chinese calendar) và lịch Ethiopia (Ethiopian calendar), cũng có các phiên bản của năm nhuận, nhưng những năm này không xuất hiện bốn năm một lần, và thường xảy ra vào các năm khác với lịch Gregorian. Một số lịch còn có nhiều ngày nhuận, hoặc thậm chí là tháng nhuận được rút ngắn lại.
 
Ngoài năm nhuận và ngày nhuận, lịch Gregorian còn có một số giây nhuận, thỉnh thoảng được thêm vào một số năm nhất định – gần đây nhất là vào năm 2012, 2015 và 2016. Tuy nhiên, Văn phòng Cân Đo Quốc Tế (International Bureau of Weights and Measures – IBWM) sẽ loại bỏ giây nhuận từ năm 2035 trở đi.
 
Tại sao chúng ta cần năm nhuận?
 
Xét bề ngoài, tất cả những thứ về “sự nhuận” này nghe có vẻ nhảm nhí. Nhưng năm nhuận rất quan trọng, và nếu không có chúng thì các năm của chúng ta sẽ rất khác.
 
Năm nhuận tồn tại bởi vì một năm trong lịch Gregorian (năm dương lịch) ngắn hơn một chút so với năm Mặt trời (solar year) hay còn gọi là năm chí tuyến (tropical year) – khoảng thời gian cần thiết để Trái đất hoàn thành một vòng quay quanh Mặt trời. Một năm dương lịch dài chính xác là 365 ngày, nhưng một năm Mặt trời dài khoảng 365.24 ngày, hay 365 ngày, 5 giờ, 48 phút và 56 giây.
 
Nếu chúng ta bỏ qua sự khác biệt này, thì cứ mỗi năm qua đi, khoảng cách giữa thời điểm bắt đầu năm dương lịch và năm Mặt trời sẽ xa nhau thêm 5 giờ, 48 phút và 56 giây. Theo thời gian, điều này sẽ thay đổi thời gian của các mùa. Thí dụ: nếu chúng ta bỏ năm nhuận thì trong khoảng 700 năm nữa, mùa hè ở Bắc bán cầu sẽ bắt đầu vào tháng 12 thay vì tháng 6, theo Bảo tàng Hàng Không và Vũ Trụ Quốc Gia.
 
Việc thêm ngày nhuận sau mỗi 4 năm sẽ giải quyết nhanh gọn vấn đề này, vì một ngày nhuận có độ dài tương đương với khoảng chênh lệch tích lũy trong thời gian 4 năm.
 
Tuy nhiên, hệ thống này không hoàn hảo: chúng ta vẫn bị lệch khoảng 44 phút sau mỗi bốn năm, hoặc 1 ngày sau mỗi 129 năm. Để giải quyết vấn đề này, người ta bỏ qua năm nhuận vào những năm tròn trăm, ngoại trừ những năm chia hết cho 400, chẳng hạn như năm 1600 và năm 2000. Nhưng ngay cả như vậy, vẫn còn chênh lệch nhỏ giữa năm dương lịch và năm Mặt trời, đó là lý do tại sao IBWM đã thử nghiệm với giây nhuận.
 
Nhưng nhìn chung, năm nhuận giúp lịch Gregorian vẫn đồng bộ hóa với chu kỳ Trái đất quay quanh Mặt trời.
 
Lịch sử của năm nhuận
 
Ý tưởng về năm nhuận có từ năm 45 trước Công nguyên, khi hoàng đế La Mã cổ đại Julius Caesar lập ra lịch Julian, được tạo thành từ 365 ngày chia thành 12 tháng như chúng ta vẫn sử dụng trong lịch Gregorian. (Tháng 7 và tháng 8 ban đầu được đặt tên lần lượt là QuintilisSextilis, nhưng sau đó được đổi tên theo Julius Caesar và người kế vị Augustus.)
 
Theo Đại học Houston, lịch Julian bao gồm năm nhuận mỗi bốn năm và không có ngoại lệ, và được đồng bộ hóa với các mùa nhờ “năm nhầm lẫn cuối cùng” (final year of confusion) vào năm 46 trước Công nguyên, bao gồm 15 tháng với tổng cộng là 445 ngày.
 
Trong nhiều thế kỷ, lịch Julian có vẻ như khá chuẩn. Nhưng đến giữa thế kỷ 16, các nhà thiên văn học nhận thấy rằng các mùa bắt đầu sớm hơn khoảng 10 ngày so với dự kiến khi những ngày lễ quan trọng, chẳng hạn như Lễ Phục Sinh, không còn trùng khớp với các sự kiện cụ thể, chẳng hạn như xuân phân.
 
Để khắc phục điều này, Giáo hoàng Gregory XIII đã cho ra đời lịch Gregorian vào năm 1582, giống như lịch Julian nhưng loại trừ các năm nhuận trong hầu hết các năm tròn trăm (như đã đề cập ở trên).
 
Trong nhiều thế kỷ, lịch Gregorian chỉ được sử dụng ở các nước Công giáo, chẳng hạn như Ý và Tây Ban Nha, nhưng sau đó nó đã được các nước theo đạo Tin lành, chẳng hạn như Anh áp dụng vào năm 1752, khi năm của họ bắt đầu có sự chênh lệch lớn so với các nước Công giáo.
 
Do sự bất đồng giữa các lịch, các quốc gia chuyển sang lịch Gregorian về sau đã phải bỏ qua một số ngày để đồng bộ với phần còn lại của thế giới. Thí dụ, khi nước Anh đổi lịch vào năm 1752, ngày 2 tháng 9 được tiếp nối bằng ngày 14 tháng 9, theo Bảo tàng Hoàng gia Greenwich.
 
Vào một thời điểm nào đó trong tương lai xa, người ta có thể sẽ phải xem xét lại lịch Gregorian khi nó không còn đồng bộ với năm Mặt trời. Nhưng phải mất hàng ngàn năm nữa điều này mới xảy ra.
Cung Đô sưu tầm
 
Nguồn: “Why do we have leap years? And how did they come about?” được đăng trên trang livescience.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Kẻ bạo loạn đầu tiên vào tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ trong vụ tấn công ngày 6 tháng 1/2021 đã bị kết án hôm thứ Sáu với cáo buộc tấn công cảnh sát và cản trở Quốc hội chứng nhận chiến thắng bầu cử năm 2020 của Tổng thống Biden. Michael Sparks, 46 tuổi, ở Kentucky, đã nhảy qua cửa sổ vỡ vụn ngay sau khi một kẻ bạo loạn khác đập vỡ nó bằng lá chắn chống bạo động bị đánh cắp. Sau đó, Sparks cùng với những kẻ bạo loạn khác đuổi theo một cảnh sát chạy lên cầu thang, một trong những hình ảnh đau buồn nhất về cuộc bạo loạn ngày 6 tháng 1 năm 2021.
Một cựu đại sứ Mỹ sẽ nhận tội làm gián điệp cho cơ quan tình báo Cuba trong nhiều thập niên. Manuel Rocha, 73 tuổi, nói với thẩm phán hôm thứ Năm rằng ông sẽ thừa nhận một số cáo buộc liên bang về âm mưu hoạt động như một đặc vụ của chính phủ nước ngoài, có khả năng phải đối mặt với mức án vài năm tù. Theo FBI, hành vi hai mặt của Rocha ít nhất đã có từ năm 1981, năm ông ta gia nhập cơ quan ngoại giao Hoa Kỳ, bao gồm việc cung cấp thông tin sai lệch cho các quan chức Hoa Kỳ và gặp gỡ các điệp viên Cuba.
Nếu bạn đọc cảm thấy đời sống vợ chồng dường như thiếu thứ gì đó, chưa được hạnh phúc, hoặc kém may mắn, hạnh phúc còn xa vời, hoặc tệ hơn, bạn chưa biết hạnh phúc là gì, xin tiếp tục đọc. Ngược lại, nếu bạn tin rằng, đã có nhiều hạnh phúc, xin dừng ở đây. Giới hạn trong cõi tình nam nữ, có tình yêu, tình dục và ái tình. Nếu ví tình vợ chồng như đồng tiền vàng, thì tình yêu và tình dục là hai mặt sấp ngửa của đồng tiền. Tình yêu và tình ái, giống nhau, vì theo tiếng hán việt, yêu và ái đồng nghĩa. Tuy nhiên, trong đời sống hàng ngày, tình yêu và ái tình có chỗ khác biệt, có ngụ ý khác nhau, dù có chung chữ tình. Con người là sinh vật biết truyền giống và có trí khôn. Vì vậy, phương tiện truyền giống là yêu và dục, bản năng có từ bẩm sinh, tồn tại trong bản thể DNA. Đa số giống đực thích dục hơn yêu. Đa số giống cái thích yêu hơn dục, dĩ nhiên, luôn luôn có ít trường hợp ngược lại, như Từ Hi thái hậu.
Trong một bài viết về chích ngừa tăng cường cho Covid mùa đông năm nay, tôi đã nhận xét về sự tương đối trong những khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát Bệnh Hoa Kỳ (CDC) về vấn đề chích ngừa Covid mũi booster. Riêng trẻ em thì sao? Khuyến nghị cho họ là gì? CDC khuyến nghị tiêm phòng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên. Mặc dù phân tích của CDC cho thấy trẻ em từ 5 đến 17 tuổi ít có khả năng mắc bệnh nặng do COVID hơn nhiều so với các nhóm tuổi khác, nhưng trẻ em đôi khi vẫn bị bệnh nặng, ngay cả những trẻ không có bệnh lý tiềm ẩn. (Phần lớn trẻ em từ 6 tháng đến 11 tuổi nhập viện từ tháng 1 đến tháng 6 năm nay (2023) đều chưa được chích ngừa Covid).
Một nhóm các khoa học gia đã phát hiện ra mẫu hóa thạch hoàn chỉnh của một loài bò sát sống dưới nước có hình dáng giống với “rồng Trung Quốc,” với hình dạng na ná với rắn và cái cổ khá dài. Đây là một phát hiện rất ‘hợp thời’ khi chúng ta vừa bước sang năm Giáp Thìn. Hóa thạch của Dinocephaloosaurus Orientalis có niên đại 240 triệu năm trước, thuộc Triassic period (tạm dịch là Kỷ Tam Điệp), và được tìm thấy ở tỉnh Quý Châu, miền nam Trung Quốc.
Gần đây, tòa án cao nhất Alabama đã đưa ra phán quyết rằng phôi thai đông lạnh sẽ được coi là trẻ em, và người ta có thể phải chịu trách nhiệm nếu vô tình phá hủy phôi thai. Phán quyết này đã mở ra một mặt trận mới trong cuộc chiến về y tế sinh sản ở Hoa Kỳ, cũng như đẩy các liệu pháp IVF (thụ tinh trong ống nghiệm) ở Alabama vào một tương lai bất định đầy mơ hồ. Nhiều nhà cung cấp dịch vụ y tế trong tiểu bang đã quyết định tạm ngừng cung cấp dịch vụ IVF.
Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm thứ Năm đã công bố một loạt hành động nhằm giải quyết các mối đe dọa tiềm tàng do các xe "kết nối" mạng ra nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc, gây ra, tổng thống cho biết trong một tuyên bố do Bạch Ốc công bố.
Hôm thứ Tư, Đức Giáo Hoàng Francis đã tới bệnh viện Gemelli ở Rome sau buổi tiếp kiến chung tại Vatican. Một quan chức Vatican cho biết: “Sau buổi tiếp kiến chung, Đức Giáo Hoàng Francis đã đến Bệnh viện Gemelli Isola Tiberina để thực hiện một số xét nghiệm chẩn đoán. Sau đó, ngài trở lại Vatican.”
Đức Thánh Tổ Đại Ái Đạo Kiều Đàm Di, Người đã dấn thân vượt khó cầu xin Đức Phật cho phép Ni giới được xuất gia, hội nhập Tăng Đoàn, đã mở ra trang sử rạng ngời cho Ni giới ngày nay. Với lòng hoài niêm ân xưa, chư Ni miền Nam California chúng con hằng năm đều hân hoan, thành kính tổ chức Đại Lễ Tưởng Niệm Đức Thánh Tổ Kiều Đàm Di. Tiếp theo tinh thần Lễ Tưởng Niệm lần thứ 2 năm 2023 tại chùa Phước Quang và muốn tiếp nối truyền thống này không bị đứt đoạn, Chùa Hương Sen dù ở vùng xa và ít người Việt, chúng con cũng mạo muội phát tâm đảm trách Lễ Tưởng Niệm Đức Thánh Tổ lần thứ 3 tại chùa Hương Sen, 19865 Seaton Avenue, Perris, CA-92570.
Một cựu giáo sư tại một trường y ở thành phố New York đã trao cho quỹ này 1 tỷ USD, nói rằng số tiền này nên được sử dụng để trang trải học phí cho tất cả sinh viên tương lai. Ruth Gottesman, 93 tuổi, đã nghiên cứu về khuyết tật học tập và điều hành một số chương trình tại Đại học Y khoa Albert Einstein ở Bronx, theo tờ New York Times đưa tin.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.